ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1192

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧ ਦੁਤੁਕੀਆ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸੁਣਿ ਸਾਖੀ ਮਨ ਜਪਿ ਪਿਆਰ ॥ ਅਜਾਮਲੁ ਉਧਰਿਆ ਕਹਿ ਏਕ ਬਾਰ ॥ ਬਾਲਮੀਕੈ ਹੋਆ ਸਾਧਸੰਗੁ ॥ ਧ੍ਰੂ ਕਉ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਨਿਸੰਗ ॥੧॥ ਤੇਰਿਆ ਸੰਤਾ ਜਾਚਉ ਚਰਨ ਰੇਨ ॥ ਲੇ ਮਸਤਕਿ ਲਾਵਉ ਕਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗਨਿਕਾ ਉਧਰੀ ਹਰਿ ਕਹੈ ਤੋਤ ॥ ਗਜਇੰਦ੍ਰ ਧਿਆਇਓ ਹਰਿ ਕੀਓ ਮੋਖ ॥ ਬਿਪ੍ਰ ਸੁਦਾਮੇ ਦਾਲਦੁ ਭੰਜ ॥ ਰੇ ਮਨ ਤੂ ਭੀ ਭਜੁ ਗੋਬਿੰਦ ॥੨॥ ਬਧਿਕੁ ਉਧਾਰਿਓ ਖਮਿ ਪ੍ਰਹਾਰ ॥ ਕੁਬਿਜਾ ਉਧਰੀ ਅੰਗੁਸਟ ਧਾਰ ॥ ਬਿਦਰੁ ਉਧਾਰਿਓ ਦਾਸਤ ਭਾਇ ॥ ਰੇ ਮਨ ਤੂ ਭੀ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ॥੩॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਰਖੀ ਹਰਿ ਪੈਜ ਆਪ ॥ ਬਸਤ੍ਰ ਛੀਨਤ ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਰਖੀ ਲਾਜ ॥ ਜਿਨਿ ਜਿਨਿ ਸੇਵਿਆ ਅੰਤ ਬਾਰ ॥ ਰੇ ਮਨ ਸੇਵਿ ਤੂ ਪਰਹਿ ਪਾਰ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1192}

pdArQ:- suix—sux ky [ swKI—(gurU dI) is`iKAw [ mn—hy mn! jip ipAwr—ipAwr nwl (prmwqmw dw nwm) jipAw kr [ auDirAw—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG igAw [ kih—AwK ky, ismr ky [ eyk bwr—ieko vwrI, sdw leI [ swD sMgu—gurU dI sMgiq [ kau—ƒ [ insMg—Jwkw lwh ky [1[

jwcau—jwcauN, mYN mMgdw hW [ crn ryn—crnW dI DUV [ ly—lY ky [ msqik—m`Qy au~qy [ lwvau—lwvauN, mYN lwvW [ kir ik®pw dyn—dyx dI ikrpw kr [1[rhwau[

ginkw—vysuAw [ auDrI—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG geI [ khY—aucwrdw hY [ qoq—qoqw [ gj—hwQI [ gj ieMdR—v`fw hwQI [ kIE—kr id`qw [ moK—bMDnW qoN Awzwd [ ibpR—bRwhmx [ dwldu—grIbI [ BMj—nws (kIqw) [ Bju—jipAw kr [2[

biDku—iSkwrI [ auDwirAw—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw id`qw [ Kim—qIr nwl [ Kim pRhwr—(ik®Sn jI ƒ) qIr nwl mwrn vwlw [ kuibjw—ku`by l`k vwlI [ AMgust—AMgUTw [ AMgust Dwr—(ik®Sn jI dy) AMgUTy dy Cuhx nwl [ dws—syvk [ dwsq Bwie—syvw dy Bwv nwl [3[

pYj—lwj, ie`zq [ bsqR—k`pVy [ bsqR CInq—bsqR Kohy jwx vyly [ ijin—ijs ny [ ijin ijin—ijs ijs ny [ syivAw—srn leI, Awsrw ilAw, BgqI kIqI [ AMq bwr—A^Irly smy [ prih pwr—qUM (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jwihˆgw [4[

ArQ:- hy pRBU! mYN qyry sMq jnW dy crnW dI DUV mMgdw hW, dyx dI ikrpw kr (auh crn-DUV lY ky) mYN Awpxy m`Qy qy lwvWgw [1[rhwau[

hy (myry) mn! (gurU dI) is`iKAw sux ky pRym nwl (prmwqmw dw nwm) jipAw kr [ Ajwml (pRBU dw nwm) jp ky sdw leI (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG igAw [ bwlmIk ƒ gurU dI sMgiq pRwpq hoeI (aus ny BI hir-nwm jipAw, qy, aus dw pwr-auqwrw ho igAw) [ (nwm jpx dI hI brkiq nwl) DR¨ ƒ prmwqmw pRq`K ho ky iml ipAw [1[

hy (myry) mn! (ijauN ijauN) qoqw rwm-nwm aucwrdw sI (aus ƒ rwm-nwm isKwlx leI ginkw BI rwm-nwm aucwrdI sI, qy, nwm ismrn dI brkiq nwl) ginkw (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG geI [ (srwp dy kwrn gMDrb qoN bxy hoey) v`fy hwQI ny (srovr ivc qMdUey dI PwhI ivc Ps ky) prmwqmw dw iDAwn DirAw, prmwqmw ny aus ƒ (qMdUey dI) PwhI ivcoN bcw ilAw [ sudwmy bRwhmx dI (ik®Sn jI ny) grIbI k`tI [ hy (myry) mn! qUM BI prmwqmw dw Bjn kirAw kr [2[

hy (myry) mn! (ik®Sn jI ƒ) qIr nwl mwrn vwly iSkwrI ƒ (ik®Sn jI ny sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw id`qw [ (ik®Sn jI dy) AMgUTy dI Cuh nwl kuibjw pwr lµG geI [ ibdr ƒ (aus dy) syvw Bwv dy kwrn (ik®Sn jI ny) pwr lµGw id`qw [ hy (myry) mn! qUM BI prmwqmw dw iDAwn DirAw kr [3[

hy (myry) mn! pRhlwd dI ie`zq prmwqmw ny Awp r`KI [ (durjoDn dI sBw ivc dRopqI ƒ ngn krn leI jdoN) dRopqI dy bsqR lwhy jw rhy sn, qdoN (ik®Sn jI ny aus dI) ie`zq bcweI [ hy mn! ijs ijs ny BI AOKy vyly prmwqmw dw p`lw PiVAw (prmwqmw ny aus dI lwj r`KI) [ hy (myry) mn! qUM BI prmwqmw dI srn pau, (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jwihˆgw [4[

ਧੰਨੈ ਸੇਵਿਆ ਬਾਲ ਬੁਧਿ ॥ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਈ ਸਿਧਿ ॥ ਬੇਣੀ ਕਉ ਗੁਰਿ ਕੀਓ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥ ਰੇ ਮਨ ਤੂ ਭੀ ਹੋਹਿ ਦਾਸੁ ॥੫॥ ਜੈਦੇਵ ਤਿਆਗਿਓ ਅਹੰਮੇਵ ॥ ਨਾਈ ਉਧਰਿਓ ਸੈਨੁ ਸੇਵ ॥ ਮਨੁ ਡੀਗਿ ਨ ਡੋਲੈ ਕਹੂੰ ਜਾਇ ॥ ਮਨ ਤੂ ਭੀ ਤਰਸਹਿ ਸਰਣਿ ਪਾਇ ॥੬॥ ਜਿਹ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਠਾਕੁਰਿ ਕੀਓ ਆਪਿ ॥ ਸੇ ਤੈਂ ਲੀਨੇ ਭਗਤ ਰਾਖਿ ॥ ਤਿਨ ਕਾ ਗੁਣੁ ਅਵਗਣੁ ਨ ਬੀਚਾਰਿਓ ਕੋਇ ॥ ਇਹ ਬਿਧਿ ਦੇਖਿ ਮਨੁ ਲਗਾ ਸੇਵ ॥੭॥ ਕਬੀਰਿ ਧਿਆਇਓ ਏਕ ਰੰਗ ॥ ਨਾਮਦੇਵ ਹਰਿ ਜੀਉ ਬਸਹਿ ਸੰਗਿ ॥ ਰਵਿਦਾਸ ਧਿਆਏ ਪ੍ਰਭ ਅਨੂਪ ॥ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ ॥੮॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1192}

pdArQ:- DMnY—DMny (Bgq) ny [ syivAw—BgqI kIqI [ bwl buiD—bwlkW vwlI bu`DI pRwpq kr ky, vYr-ivroD vwlw suBwau imtw ky {Coty bwlW dy AMdr iehI ^ws is&iq hY ik auhnW dy AMdr iksy vwsqy vYr nhIN huMdw} [

gur imil—gurU ƒ iml ky [ isiD—(Awqmk jIvn ivc) sPlqw [ kau—ƒ [ guir—gurU ny [ pRgwsu—Awqmk jIvn dw cwnx [ hoih—ho jw [ dwsu—(prmwqmw dw) syvk [5[

AhMmyv—haumY, AhMkwr [ auDirE—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG igAw [ syv—BgqI (kr ky) [ mnu—(sYx dw) mn [ fIig—if`g ky [ khUM jwie—iksy BI QW [ mn—hy mn! qrsih—pwr lµG jwihˆgw [ pwie—pw ky, pY ky [6[

ijh—ijnHW au~qy [ AnugRhu—ikrpw [ Twkuir—qYN Twkur ny [ sy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ rwiK lIny—(sMswr-smuMdr qoN) bcw ley [ ieh ibiD—ieh qrIkw [ dyiK—vyK ky [7[

eyk rMg—ie`k dy ipAwr ivc itk ky [ bsih—(hir jI) v`sdy hn [ sMig—nwl [ AnUp—aupmw-rihq, sohxw, suMdr [ nwnk—hy nwnk! gurdyv—siqgurU [8[

ArQ:- hy (myry) mn! DMny ny (gurU dI srn pY ky) bwlW vwlI (inrvYr) bu`DI pRwpq kr ky prmwqmw dI BgqI kIqI [ gurU ƒ iml ky iqRlocn ƒ BI Awqmk jIvn ivc sPlqw pRwpq hoeI [ gurU ny (Bgq) byxI ƒ Awqmk jIvn dw cwnx b^iSAw [ hy (myry) mn! qUM BI prmwqmw dw Bgq (iesy qrHW) bx [5[

hy (myry) mn! (gurU ƒ iml ky) jYdyv ny (Awpxy bRwhmx hox dw) mwx C`ifAw [ sYx nweI (gurU dI srn pY ky) BgqI dI brkiq nwl (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG igAw, (sYx dw) mn iksy BI QW (mwieAw dy TyifAW nwl) if`g ky foldw nhIN sI [ hy (myry) mn! (gurU dI) srn pY ky qUM BI (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jwihˆgw [6[

hy pRBU! ijnHW Bgq jnW auqy qYN Twkur ny Awp imhr kIqI, auhnW ƒ qUM (sMswr-smuMdr ivcoN) bcw ilAw, qUM auhnW dw nwh koeI gux qy nwh koeI AOgux ivcwirAw [ hy pRBU! qyrI ies iksm dI dieAwlqw vyK ky (myrw BI) mn (qyrI) BgqI ivc l`g ipAw hY [7[

hy nwnk! kbIr ny iek-rs ipAwr ivc itk ky prmwqmw dw iDAwn DirAw [ pRBU jI nwmdyv jI dy BI nwl v`sdy hn [ rivdws ny BI sohxy pRBU dw ismrn kIqw [ (iehnW sBnW au~qy gurU ny hI ikrpw kIqI) [ hy nwnk! gurU prmwqmw dw rUp hY (qUM BI gurU dI srn ipAw rhu) [8[1[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਅਨਿਕ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮੇ ਜੋਨਿ ਮਾਹਿ ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨ ਬਿਨੁ ਨਰਕਿ ਪਾਹਿ ॥ ਭਗਤਿ ਬਿਹੂਨਾ ਖੰਡ ਖੰਡ ॥ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਜਮੁ ਦੇਤ ਡੰਡ ॥੧॥ ਗੋਬਿੰਦ ਭਜਹੁ ਮੇਰੇ ਸਦਾ ਮੀਤ ॥ ਸਾਚ ਸਬਦ ਕਰਿ ਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਤੋਖੁ ਨ ਆਵਤ ਕਹੂੰ ਕਾਜ ॥ ਧੂੰਮ ਬਾਦਰ ਸਭਿ ਮਾਇਆ ਸਾਜ ॥ ਪਾਪ ਕਰੰਤੌ ਨਹ ਸੰਗਾਇ ॥ ਬਿਖੁ ਕਾ ਮਾਤਾ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥੨॥ ਹਉ ਹਉ ਕਰਤ ਬਧੇ ਬਿਕਾਰ ॥ ਮੋਹ ਲੋਭ ਡੂਬੌ ਸੰਸਾਰ ॥ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਮਨੁ ਵਸਿ ਕੀਆ ॥ ਸੁਪਨੈ ਨਾਮੁ ਨ ਹਰਿ ਲੀਆ ॥੩॥ ਕਬ ਹੀ ਰਾਜਾ ਕਬ ਮੰਗਨਹਾਰੁ ॥ ਦੂਖ ਸੂਖ ਬਾਧੌ ਸੰਸਾਰ ॥ ਮਨ ਉਧਰਣ ਕਾ ਸਾਜੁ ਨਾਹਿ ॥ ਪਾਪ ਬੰਧਨ ਨਿਤ ਪਉਤ ਜਾਹਿ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1192}

pdArQ:- BRmy—Btkdy hn [ mwih—ivc [ nrik—nrk ivc [ pwih—pYNdy hn [ ibhUnw—s`Kxw [ KMf KMf—toty toty [ fMf—szw [1[

myry mIq—hy myry im`qr! swc sbd—sdw kwiem rihx vwlI is&iq-swlwh [1[rhwau[

sMqoKu—mwieAw vloN iqRpqI [ khUM kwj—iksy BI kMmW ivc [ DUMm bwdr—DUMeyN dy b`dl [ siB swj—swry qmwSy [ sMgwie—sMgdw, Srm krdw [ ibKu—Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw-zhr [ mwqw—msq [ AwvY jwie—jMmdw mrdw rihMdw hY [2[

hau hau—mYN mYN [ krq—kridAW [ bDy—vDdy jWdy hn [ kwim—kwm-vwsnw ny [ kRoiD—kRoD ny [ vis—v`s ivc, kwbU ivc [ supnY—supny ivc, kdy BI [3[

kb hI—kdy [ mMgnhwru—mMgqw [ bwDO—b`Jw hoieAw [ auDrx kw—(sMswr-smuMdr ivc fu`bx qoN) bcwx dw [ swju—au~dm [ bMDn—PwhIAW [ pauq jwih—pYNdy jWdy hn [4[

ArQ:- hy myry im`qr! sdw prmwqmw dw Bjn kirAw kr [ sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dI is&iq-swlwh nwl sdw ipAwr bxweI r`K [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dy ismrn qoN ibnw mnu`K nrk ivc pey rihMdy hn, AnykW jUnW AnykW jnmW ivc Btkdy iPrdy hn [ BgqI qoN ibnw (auhnW dw mn AnykW dOVW-B`jW ivc) toty toty hoieAw rihMdw hY [ Awqmk jIvn dI sUJ qoN ibnw jmrwj BI auhnW ƒ szw dyNdw hY [1[

hy BweI! Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw-zhr dw m`qw hoieAw mnu`K jnm mrn dy gyV ivc ipAw rihMdw hY, iksy BI kMmW ivc (aus ƒ) mwieAw vloN iqRpqI nhIN huMdI [ (aus ƒ ieh smJ nhIN AwauNdI ik) mwieAw dy swry kOqk-qmwSy DUMey dy b`dl (hI) hn (hvw dy ie`ko bu`ly nwl au~f jwx vwly) [ (mwieAw ivc msq mnu`K) pwp krdw BI iJjkdw nhIN [2[

hy BweI! ijs mnu`K ny kdy supny ivc BI prmwqmw dw nwm nhIN ismirAw, mYN mYN kridAW aus dy AMdr ivkwr vDdy jWdy hn, jgq dy moh Aqy loB ivc auh sdw fu`bw rihMdw hY [ kwm-vwsnw ny kRoD ny (aus dw) mn sdw Awpxy kwbU ivc kIqw huMdw hY [3[

hy BweI! (nwm qoN s`Kxw mnu`K) cwhy kdy rwjw hY cwhy mMgqw, auh sdw jgq dy du`KW suKW ivc jkiVAw rihMdw hY [ Awpxy mn ƒ (sMswr-smuMdr dy ivkwrW ivc fu`bx qoN) bcwx dw auh koeI au~dm nhIN krdw [ pwpW dIAW PwhIAW aus ƒ sdw pYNdIAW jWdIAW hn [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh