ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1186

ਬਸੰਤੁ ਹਿੰਡੋਲ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੂਲੁ ਨ ਬੂਝੈ ਆਪੁ ਨ ਸੂਝੈ ਭਰਮਿ ਬਿਆਪੀ ਅਹੰ ਮਨੀ ॥੧॥ ਪਿਤਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਧਨੀ ॥ ਮੋਹਿ ਨਿਸਤਾਰਹੁ ਨਿਰਗੁਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਓਪਤਿ ਪਰਲਉ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਹੋਵੈ ਇਹ ਬੀਚਾਰੀ ਹਰਿ ਜਨੀ ॥੨॥ ਨਾਮ ਪ੍ਰਭੂ ਕੇ ਜੋ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਕਲਿ ਮਹਿ ਸੁਖੀਏ ਸੇ ਗਨੀ ॥੩॥ ਅਵਰੁ ਉਪਾਉ ਨ ਕੋਈ ਸੂਝੈ ਨਾਨਕ ਤਰੀਐ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ॥੪॥੩॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1186}

pdArQ:- mUlu—jgq dw mUl-pRBU [ Awpu—Awpxw Awp [ Brim—Btkxw ivc [ ibAwpI—PsI hoeI [ AhMmnI—haumY (dy kwrn) [1[

pRB—hy pRBU! DnI—mwlk [ moih—mYƒ [ moih inrgunI—mYƒ gux-hIn ƒ [1[rhwau[

Epiq—auqp`qI [ prlau—nws [ qy—qoN [ hir jnI—hrI dy jnW ny [2[

nwm rMig—nwm dy ipAwr ivc [ rwqy—rMgy hoey [ kil mih—mnu`Kw jnm ivc ij`Qy byAMq ivkwr h`ly krdy rihMdy hn [ sy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ gnI—gnIN, mYN igxdw hW [3[

qrIAY—pwr lµiGAw jw skdw hY [ bcnI—bcnIN, bcnW dI rwhIN [4[

ArQ:- hy myry ipqw pwrbRhm! hy myry mwlk pRBU! mYƒ gux-hIn ƒ (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw [1[rhwau[

hy BweI! haumY dy kwrn (jIv dI bu`DI mwieAw dI ^wqr) dOV-B`j ivc PsI rihMdI hY, (qwhIeyN jIv Awpxy) mUlu-pRBU nwl sWJ nhIN pWdw, Aqy Awpxy Awp ƒ BI nhIN smJdw [1[

hy BweI! sMq jnW ny qW iehI ivcwirAw hY ik jgq dI auqp`qI qy jgq dw nws prmwqmw dy hukm Anuswr hI huMdw hY [2[

hy BweI! ijhVy mnu`K prmwqmw dy nwm dy ipAwr-rMg ivc rMgy rihMdy hn, mYN qW auhnW ƒ hI suKI jIvn vwly smJdw hW [3[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) gurU dy bcnW au~qy qur ky hI sMswr-smuMdr qoN pwr lµG skIdw hY [ hor koeI hIlw nhIN su`Jdw (ijs dI mdd nwl pwr lµiGAw jw sky) [4[3[21[

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਰਾਗੁ ਬਸੰਤੁ ਹਿੰਡੋਲ ਮਹਲਾ ੯ ॥ ਸਾਧੋ ਇਹੁ ਤਨੁ ਮਿਥਿਆ ਜਾਨਉ ॥ ਯਾ ਭੀਤਰਿ ਜੋ ਰਾਮੁ ਬਸਤੁ ਹੈ ਸਾਚੋ ਤਾਹਿ ਪਛਾਨੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਹੁ ਜਗੁ ਹੈ ਸੰਪਤਿ ਸੁਪਨੇ ਕੀ ਦੇਖਿ ਕਹਾ ਐਡਾਨੋ ॥ ਸੰਗਿ ਤਿਹਾਰੈ ਕਛੂ ਨ ਚਾਲੈ ਤਾਹਿ ਕਹਾ ਲਪਟਾਨੋ ॥੧॥ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਦੋਊ ਪਰਹਰਿ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਉਰਿ ਆਨੋ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸਭ ਹੀ ਮੈ ਪੂਰਨ ਏਕ ਪੁਰਖ ਭਗਵਾਨੋ ॥੨॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1186}

not:- ieh Sbd ‘bsMq’ Aqy ‘ihMfol’ dohW imlvyN rwgW ivc gwey jwxy hn [

pdArQ:- swDo—hy sMq jno! imiQAw—nws-vMq [ qnu—srIr [ jwno—smJo [ Xw BIqir—ies (srIr) ivc [ bsqu hY—v`sdw hY [ swco—sdw kwiem rihx vwlw [ qwih—aus (prmwqmw) ƒ [1[

sMpiq—Dn [ sMpiq supny kI—auh Dn jo mnu`K keI vwrI supny ivc l`B lYNdw hY [ dyiK—vyK ky [ khw—ik`Qy? ikauN? AYfwno—AwkVdw hYN, AhMkwr krdw hYN [ sMig iqhwrY—qyry nwl [ cwlY—c`ldw [ qwih—aus (Dn) nwl [ lptwno—cMbiVAw hoieAw hYN [1[

ausqiq—(mnu`K dI) ^uSwmd [ inMdw—cuZlI [ prhir—dUr kr, C`f dy [ kIriq—is&iq-swlwh [ auir—ihrdy ivc [ Awno—ilAwE, vswE [ pUrnu—ivAwpk [2[

ArQ:- hy sMq jno! ies srIr ƒ nwsvMq smJo [ ies srIr ivc ijhVw pdwrQ v`s irhw hY, (isr&) aus ƒ sdw kwiem rihx vwlw jwxo [1[rhwau[

hy BweI! ieh jgq aus Dn-smwn hI hY ijhVw supny ivc l`B leIdw hY (qy, jwgidAW hI ^qm ho jWdw hY) (ies jgq ƒ Dn ƒ) vyK ky ikauN AhMkwr krdw hYN? ieQoN koeI BI cIz (AMq smyN) qyry nwl nhIN jw skdI [ iPr ies nwl ikauN cMbiVAw hoieAw hYN? [1[

hy BweI! iksy dI ^uSwmd iksy dI inMidAw—ieh dovyN kMm C`f dy [ isr& prmwqmw dI is&iq-swlwh (Awpxy) ihrdy ivc vswE [ hy dws nwnk! (AwK—hy BweI!) isr& auh Bgvwn purK hI (slwhux-jog hY jo) sB jIvW ivc ivAwpk hY [2[1[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੯ ॥ ਪਾਪੀ ਹੀਐ ਮੈ ਕਾਮੁ ਬਸਾਇ ॥ ਮਨੁ ਚੰਚਲੁ ਯਾ ਤੇ ਗਹਿਓ ਨ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਅਰੁ ਸੰਨਿਆਸ ॥ ਸਭ ਹੀ ਪਰਿ ਡਾਰੀ ਇਹ ਫਾਸ ॥੧॥ ਜਿਹਿ ਜਿਹਿ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਰਿ ॥ ਤੇ ਭਵ ਸਾਗਰ ਉਤਰੇ ਪਾਰਿ ॥੨॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕੀ ਸਰਨਾਇ ॥ ਦੀਜੈ ਨਾਮੁ ਰਹੈ ਗੁਨ ਗਾਇ ॥੩॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1186}

pdArQ:- pwpI kwmu—pwpW ivc Pswx vwlI kwm-vwsnw [ hIAY mY—(mnu`K dy) ihrdy  ivc [ bswie—itikAw rihMdw hY [ Xw qy—ies kwrn [ gihE n jwie—PiVAw nhIN jw skdw [1[rhwau[

jMgm—iSv-aupwsk swDU jo Awpxy isr auqy mor dy KMB bMnH ky t`lIAW vjWdy h`tI h`tI mMgdy iPrdy hn [ Aru—Aauru, Aqy [ pir—auqy [ fwrI—su`tI hoeI hY [ Pws—PwhI [1[

ijih—ijs ny [ ijih ijih—ijs ijs ny [ sm@wir—sMBwilAw hY, ihrdy ivc vswieAw hY [ qy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ Bv swgr—sMswr-smuMdr [ ko—dw [2[

dIjY—dyh [ rhY gwie—gWdw rhy [3[

ArQ:- hy BweI! pwpW ivc Pswx vwlI kwm-vwsnw (mnu`K dy) ihrdy ivc itkI rihMdI hY, ies vwsqy (mnu`K dw) cMcl mn kwbU ivc nhIN Aw skdw [1[rhwau[

hy BweI! jogI jMgm Aqy sMinAwsI (ijhVy Awpxy v`loN mwieAw dw) iqAwg kr gey hn)—iehnW sBnW au~qy hI (mwieAw ny kwm-vwSnw dI) ieh PwhI su`tI hoeI hY [1[

hy BweI! ijs ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm Awpxy ihrdy ivc vswieAw hY, auh swry sMswr-smuMdr (dy ivkwrW) qoN pwr lµG jWdy hn [2[

hy nwnk! prmwqmw dw dws prmwqmw dI srn ipAw rihMdw hY (prmwqmw dy dr qy auh ArzoeI krdw rihMdw hY—hy pRBU! Awpxy dws ƒ Awpxw) nwm dyh (qw ik qyrw dws qyry) gux gWdw rhy (ies qrHW auh kwmwidk ivkwrW dI mwr qoN bicAw rihMdw hY) [3[2[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੯ ॥ ਮਾਈ ਮੈ ਧਨੁ ਪਾਇਓ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਮਨੁ ਮੇਰੋ ਧਾਵਨ ਤੇ ਛੂਟਿਓ ਕਰਿ ਬੈਠੋ ਬਿਸਰਾਮੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਤਨ ਤੇ ਭਾਗੀ ਉਪਜਿਓ ਨਿਰਮਲ ਗਿਆਨੁ ॥ ਲੋਭ ਮੋਹ ਏਹ ਪਰਸਿ ਨ ਸਾਕੈ ਗਹੀ ਭਗਤਿ ਭਗਵਾਨ ॥੧॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਸੰਸਾ ਚੂਕਾ ਰਤਨੁ ਨਾਮੁ ਜਬ ਪਾਇਆ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਸਕਲ ਬਿਨਾਸੀ ਮਨ ਤੇ ਨਿਜ ਸੁਖ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਹੋਤ ਦਇਆਲੁ ਕਿਰਪਾ ਨਿਧਿ ਸੋ ਗੋਬਿੰਦ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੀ ਸੰਪੈ ਕੋਊ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ॥੩॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1186}

pdArQ:- mweI—hy mW! pwieE—(gurU pwsoN) l`B ilAw hY [ Dwvn qy—(mwieAw dI ^wqr) dOV-B`j krn qoN [ CUitE—bc igAw hY [ kir—kr ky [ ibsrwmu—itkwxw [ kir ibsrwmu—nwm-Dn ivc itkwxw bxw ky [1[rhwau[

mwieAw mmqw—mwieAw dI mmqw, mwieAw joVn dI lwlsw [ qn qy—(myry) srIr qoN [ inrml igAwnu—inrml pRBU dw igAwn, su`D-srUp prmwqmw nwl jwx-pCwx [ pris n swkY—(mYƒ) Cuh nhIN skdy, myry nyVy nhIN Fukdy, myry auqy Awpxw zor nhIN pw skdy [ ghI—PVI [1[

sMsw—shsw, sihm [ cUkw—mu`k igAw hY [ rqnu nwmu—Amolk hir-nwm [ jb—jdoN [ mn qy—mn qoN [ inj—Awpxw, Awpxy nwl sdw itky rihx vwlw [2[

jw kau—ijs (mnu`K) au~qy [ dieAwlu—dieAwvwn [ ikrpw iniD—ikrpw dw ^zwnw pRBU [ so—auh mnu`K {iek-vcn} [ gwvY—gWdw hY [ sMpY—Dn [ ieh ibiD kI sMpY—ies qrHW dw Dn [ koaU—koeI ivrlw hI [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [3[

ArQ:- hy (myrI) mW! (jdoN dw gurU dI srn pY ky) mYN prmwqmw dw nwm-Dn hwsl kIqw hY, myrw mn (mwieAw dI ^wqr) dOV-B`j krn qoN bc igAw hY, (hux myrw mn nwm-Dn ivc) itkwxw bxw ky bih igAw hY [1[rhwau[

hy myrI mW! (gurU dI ikrpw nwl myry AMdr) su`D-srUp prmwqmw nwl fUMGI sWJ bx geI hY  (ijs krky) myry srIr ivcoN mwieAw joVn dI lwlsw dUr ho geI hY [ (jdoN qoN mYN) Bgvwn dI BgqI ihrdy ivc vsweI hY loB Aqy moh ieh myry auqy Awpxw zor nhIN pw skdy [1[

hy myrI mW! jdoN qoN (gurU dI ikrpw nwl) mYN prmwqmw dw Amolk nwm l`Bw hY, myrw jnmW jnmWqrW dw sihm dUr ho igAw hY; myry mn ivcoN swrI iqRSnw mu`k geI hY, hux mYN aus Awnµd ivc itikAw rihMdw hW ijhVw sdw myry nwl itikAw rihx vwlw hY [2[

hy mW! ikrpw dw ^zwnw goibMd ijs mnu`K au~qy dieAwvwn huMdw hY, auh mnu`K aus dy gux gWdw rihMdw hY [ hy nwnk! AwK—(hy mW) koeI ivrlw mnu`K ies iksm dw Dn gurU dy snmuK rih ky hwsl krdw hY [3[3[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੯ ॥ ਮਨ ਕਹਾ ਬਿਸਾਰਿਓ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ॥ ਤਨੁ ਬਿਨਸੈ ਜਮ ਸਿਉ ਪਰੈ ਕਾਮੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਹੁ ਜਗੁ ਧੂਏ ਕਾ ਪਹਾਰ ॥ ਤੈ ਸਾਚਾ ਮਾਨਿਆ ਕਿਹ ਬਿਚਾਰਿ ॥੧॥ ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਗ੍ਰੇਹ ॥ ਕਛੁ ਸੰਗਿ ਨ ਚਾਲੈ ਸਮਝ ਲੇਹ ॥੨॥ ਇਕ ਭਗਤਿ ਨਾਰਾਇਨ ਹੋਇ ਸੰਗਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਜੁ ਤਿਹ ਏਕ ਰੰਗਿ ॥੩॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1186-1187}

pdArQ:- mn—hy mn! khw—khW? ikauN?  qnu—srIr [ ibnsY—nws huMdw hY [ jm isau—jmW nwl [ kwmu—kMm, vwh, vwsqw [ pry—pYNdw hY [1[rhwau[

phwr—phwV [ qY—qUM [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ mwinAw—mMn ilAw hY [ ikh ibcwir—kIh ivcwr ky? kIh smJ ky? [1[

dwrw—iesqRI [ sMpiq—sMp`qI, Dn-pdwrQ [ gRyh—Gr [ sMig—nwl [ kCu—koeI BI cIz [2[

iek—isr& [ khu—AwK [ nwnk—hy nwnk! Bju iqh—aus prmwqmw dw Bjn kr [ eyk rMig—ie`k dy ipAwr ivc (juV ky) [3[

ArQ:- hy mn! qUM prmwqmw dw nwm ikauN BulweI bYTw hYN? (jdoN) srIr nws ho jWdw hY, (qdoN prmwqmw dy nwm qoN ibnw) jmW nwl vwh pYNdw hY [1[rhwau[

hy mn! ieh sMswr (qW, mwno) DUeyN dw phwV hY (ijs ƒ hvw dw ie`ko bu`lw aufw ky lY jWdw hY) [ hy mn! qUM kIh smJ ky (ies jgq ƒ) sdw kwiem rihx vwlw mMnI bYTw hYN? [1[

hy mn! (cMgI qrHW smJ lY ik) Dn, iesqRI, jwiedwd, Gr—iehnW ivcoN koeI BI cIz (mOq vyly jIv dy) nwl nhIN jWdI [2[

hy nwnk! AwK—(hy BweI!) isr& prmwqmw dI BgqI hI mnu`K dy nwl rihMdI hY (ies vwsqy) isr& prmwqmw dy ipAwr ivc (itk ky) aus dw Bjn kirAw kr [3[4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh