ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1182

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਤਿਸੁ ਤੂ ਸੇਵਿ ਜਿਨਿ ਤੂ ਕੀਆ ॥ ਤਿਸੁ ਅਰਾਧਿ ਜਿਨਿ ਜੀਉ ਦੀਆ ॥ ਤਿਸ ਕਾ ਚਾਕਰੁ ਹੋਹਿ ਫਿਰਿ ਡਾਨੁ ਨ ਲਾਗੈ ॥ ਤਿਸ ਕੀ ਕਰਿ ਪੋਤਦਾਰੀ ਫਿਰਿ ਦੂਖੁ ਨ ਲਾਗੈ ॥੧॥ ਏਵਡ ਭਾਗ ਹੋਹਿ ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ॥ ਸੋ ਪਾਏ ਇਹੁ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੂਜੀ ਸੇਵਾ ਜੀਵਨੁ ਬਿਰਥਾ ॥ ਕਛੂ ਨ ਹੋਈ ਹੈ ਪੂਰਨ ਅਰਥਾ ॥ ਮਾਣਸ ਸੇਵਾ ਖਰੀ ਦੁਹੇਲੀ ॥ ਸਾਧ ਕੀ ਸੇਵਾ ਸਦਾ ਸੁਹੇਲੀ ॥੨॥ ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਭਾਈ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਗੁਰਹਿ ਬਤਾਈ ॥ ਊਹਾ ਜਪੀਐ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਪਾਰਗਰਾਮ ॥੩॥ ਸਗਲ ਤਤ ਮਹਿ ਤਤੁ ਗਿਆਨੁ ॥ ਸਰਬ ਧਿਆਨ ਮਹਿ ਏਕੁ ਧਿਆਨੁ ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਮਹਿ ਊਤਮ ਧੁਨਾ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਗਾਇ ਗੁਨਾ ॥੪॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1182}

pdArQ:- syiv—syvw-BgqI kr [ ijin—ijs (pRBU) ny [ qU—qYƒ [ jIau—ijMd [ iqs kw—{sMbMDk ‘kw’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ cwkru—dws [ hoir—jy qUM bx jweyN [ fwnu—fMn, jmW dw fMf [ poqdwrI—{poqh—^zwnw [ poqhdwr—^zwncI} ^znwcI dw kMm [1[

eyvf Bwg—eyfy v`fy Bwg, bVI iksmq [ pdu inrbwxI—auh Awqmk drjw ij`Qy koeI vwsnw poh nwh sky [ inrbwxI—vwsnw-rihq [1[rhwau[

dUjI—pRBU qoN ibnw iksy hor dI [ ibrQw—ivArQ [ ArQw—loV, Zrz [ KrI—bhuq [ duhylI—duKdweI [ swD—gurU [ suhylI—suK dyx vwlI [2[

BweI—hy BweI! {sMboDn} [ gurih—gurU ny [ aUhw—swD sMgiq ivc [ jpIAY—jpIdw hY [ pwrgrwm—pwr gwimn, pwr gwmI, (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGx jogw [3[

igAwnu—prmwqmw nwl jwx-pCwx, Awqmk jIvn dI sUJ [ qqu—sRySt ivcwr [ iDAwn—smwDI [ kIrqn—is&iq-swlwh [ Dunw—lgn, suriq [ gur imil—gurU ƒ iml ky [4[

ArQ:- hy BweI! ijs mnu`K dy bVy v`fy Bwg hox, aus mnu`K ƒ auh Awqmk AvsQw pRwpq ho jWdI hY ij`Qy koeI vwsnw poh nhIN skdI [1[

hy BweI! ijs prmwqmw ny qYƒ pYdw kIqw hY, aus dI syvw-BgqI kirAw kr [ ijs ny qYƒ ijMd id`qI hY aus dw nwm ismirAw kr [ jy qUM aus (prmwqmw) dw dws bixAw rhyN, qW qYƒ (jm Awidk iksy vloN BI) fMn nhIN l`g skdw [ (byAMq BMfwirAW dy mwlk) aus prmwqmw dw isr& BMfwrI bixAw rhu (iPr aus dy id`qy iksy pdwrQ dy Ku`s jwx qy) qYƒ koeI du`K nhIN ivAwpygw [1[

hy BweI! (prmwqmw ƒ C`f ky) iksy hor dI i^dmq ivc izMdgI ivArQ clI jWdI hY, qy, loV BI koeI pUrI nhIN huMdI [ hy BweI! mnu`K dI i^dmq bhuq duKdweI hoieAw krdI hY [ gurU dI syvw sdw hI suK dyx vwlI huMdI hY [2[

hy BweI! jy qUM cwhuMdw hYN ik sdw Awqmk Awnµd imilAw rhy, qW, gurU ny d`isAw hY ik swD sMgiq kirAw kr [ swD sMgiq ivc isr& prmwqmw dw nwm jpIdw hY, swD sMgiq ivc itk ky sMswr-smuMdr qoN pwr lµGx jogw ho jweIdw hY [3[

hy BweI! prmwqmw nwl jwx-pCwx bxwxI sB ivcwrW nwloN sRySt ivcwr hY [ prmwqmw ivc suriq itkweI r`KxI hor swrIAW smwDIAW nwloN vDIAw smwDI hY [ prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc suriq joVnI sB qoN sRySt kMm hY [ hy nwnk! gurU ƒ iml ky gux gWdw irhw kr [4[8[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਿਸੁ ਬੋਲਤ ਮੁਖੁ ਪਵਿਤੁ ਹੋਇ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਸੋਇ ॥ ਜਿਸੁ ਅਰਾਧੇ ਜਮੁ ਕਿਛੁ ਨ ਕਹੈ ॥ ਜਿਸ ਕੀ ਸੇਵਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਲਹੈ ॥੧॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਬੋਲਿ ਰਾਮ ਰਾਮ ॥ ਤਿਆਗਹੁ ਮਨ ਕੇ ਸਗਲ ਕਾਮ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਧਾਰੇ ਧਰਣਿ ਅਕਾਸੁ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਜਿਸ ਕਾ ਹੈ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਹੋਇ ॥ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਨ ਰੋਇ ॥੨॥ ਸਗਲ ਧਰਮ ਮਹਿ ਊਤਮ ਧਰਮ ॥ ਕਰਮ ਕਰਤੂਤਿ ਕੈ ਊਪਰਿ ਕਰਮ ॥ ਜਿਸ ਕਉ ਚਾਹਹਿ ਸੁਰਿ ਨਰ ਦੇਵ ॥ ਸੰਤ ਸਭਾ ਕੀ ਲਗਹੁ ਸੇਵ ॥੩॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖਿ ਜਿਸੁ ਕੀਆ ਦਾਨੁ ॥ ਤਿਸ ਕਉ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਨਿਧਾਨੁ ॥ ਤਿਸ ਕੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ॥੪॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1182}

pdArQ:- ijs bolqu—ijs hir-nwm ƒ aucwridAW [ hoie—ho jWdw hY {iek-vcn} [ inrml soie—by-dwZ soBw [ sBu ikCu—hryk (loVINdI) cIz [ lhY—(mnu`K) pRwpq kr lYNdw hY [1[

boil—aucwirAw kr, ismirAw kr [ ky—dy [ kwm—vwsnw [1[rhwau[

ijs ky—{sMbMDk ‘ky’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw    u  au~f igAw hY} [ Dwry—itkwey hoey [ Drix—DrqI [ Git Git—hryk srIr ivc [ pRgwsu—nUr, cwnx [ piqq—ivkwrI, ivkwrW ivc if`gw hoieAw [ AMq kwil—A^Ir dy vyly [ kwil—smy ivc [ n roie—nhIN roNdw [2[

aUqm—sRySt [ kY aupir—dy au~qy, qoN vDIAw [ cwhih—qWGdy hn {bhu-vcn} [ suir nr—dYvI guxW vwly mnu`K [ dyv—dyvqy [ ijs kau—{sMbMDk ‘kau’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw u au~f igAw hY} [3[

Awid puriK—Awid purK ny, sB dy mUl qy srb-ivAwpk pRBU ny [ inDwnu—nwm-^zwnw [ iqs  kau, iqs kI—{l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY sMbMDk ‘kau’ Aqy ‘kI’ dy kwrn} [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ imiq—vf`px [4[

ArQ:- hy BweI! sdw prmwqmw dw nwm aucwirAw kr, hir-nwm aucwirAw kr [ Awpxy mn dIAW hor swrIAW vwSnW C`f dyh [1[rhwau[

hy BweI! (auh hir-nwm aucwirAw kr) ijs ƒ aucwridAW mUMh piv`qr ho jWdw hY, ijs ƒ ismridAW (lok prlok ivc) by-dwZ soBw imldI hY, ijs ƒ ArwDidAW jm-rwj kuJ nhIN AwKdw (frw nhIN skdw) ijs dI syvw-BgqI nwl (mnu`K) hryk (loVINdI) cIz hwsl kr lYNdw hY [1[

hy BweI! (aus prmwqmw dw nwm ismirAw kr) DrqI qy AwkwS ijs dy itkwey hoey hn, ijs dw nUr hryk srIr ivc hY, ijs ƒ ismridAW ivkwrI mnu`K (BI) su`cy jIvn vwlw ho jWdw hY, (qy, ijs dI brkiq nwl) AMq smy (mnu`K) muV muV duKI nhIN huMdw [2[

hy BweI! (prmwqmw dw nwm ismirAw kr) swry DrmW ivcoN (nwm-ismrn hI) sB qoN sRySt Drm hY, iehI krm hor swry Dwrimk krmW nwloN au~qm hY [ hy BweI! (aus prmwqmw ƒ Xwd kirAw kr) ijs ƒ (imlx leI) dYvI guxW vwly mnu`K Aqy dyvqy BI locdy hn [ hy BweI! swD sMgiq dI syvw kirAw kr (swD sMgiq ivcoN hI nwm-ismrn dI dwiq imldI hY) [3[

hy BweI! sB dy mUl Aqy srb-ivAwpk pRBU ny ijs mnu`K ƒ dwiq b^SI, aus ƒ hir-nwm dw ^zwnw iml igAw [ hy dws nwnk! sdw prmwqmw dw nwm ismirAw kr, aus dI bwbq ieh nhIN d`isAw jw skdw ik auh ikho ijhw hY Aqy kyfw v`fw hY [4[9[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨ ਤਨ ਭੀਤਰਿ ਲਾਗੀ ਪਿਆਸ ॥ ਗੁਰਿ ਦਇਆਲਿ ਪੂਰੀ ਮੇਰੀ ਆਸ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਕਾਟੇ ਸਾਧਸੰਗਿ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਿਓ ਹਰਿ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ॥੧॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਬਸੰਤੁ ਬਨਾ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਹਿਰਦੈ ਉਰਿ ਧਾਰੇ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਜਸੁ ਸੁਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਮਰਥ ਸੁਆਮੀ ਕਾਰਣ ਕਰਣ ॥ ਮੋਹਿ ਅਨਾਥ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੀ ਸਰਣ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਤੇਰੇ ਆਧਾਰਿ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਲੇਹਿ ਨਿਸਤਾਰਿ ॥੨॥ ਭਵ ਖੰਡਨ ਦੁਖ ਨਾਸ ਦੇਵ ॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਤਾ ਕੀ ਸੇਵ ॥ ਧਰਣਿ ਅਕਾਸੁ ਜਾ ਕੀ ਕਲਾ ਮਾਹਿ ॥ ਤੇਰਾ ਦੀਆ ਸਭਿ ਜੰਤ ਖਾਹਿ ॥੩॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ॥ ਅਪਣੇ ਦਾਸ ਕਉ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੋਹਿ ਦੇਹੁ ਦਾਨੁ ॥ ਜਪਿ ਜੀਵੈ ਨਾਨਕੁ ਤੇਰੋ ਨਾਮੁ ॥੪॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1182-1183}

pdArQ:- BIqir—AMdr, ivc [ ipAws—qWG [ guir—gurU ny [ dieAwil—dieAwl ny [ iklivK—pwp [ swD sMig—swD sMgiq ivc [ nwm—rMig—nwm dy ipAwr ivc [1[

gur prswid—gurU dI ikrpw nwl [ bsMqu—iKVwau [ crn kml—kOl Pu`lW vrgy sohxy crn [ ihrdY—ihrdy ivc [ auir—{ars`} CwqI ivc [ jsu—is&iq swlwh [1[rhwau[

smrQ—hy sB qwkqW dy mwlk! suAwmI—hy mwlk! kwrx krx—hy krx dy kwrn! hy jgq dy mUl! moih—mYN [ pRB—hy pRBU! AwDwir—Awsry ivc [ kir—kr ky [ pRB—hy pRBU! lyih insqwir—pwr lµGw lY [2[

Bv KMfn—hy jnm mrn dw gyV k`tx vwly [ dyv—hy pRkwS-rUp [ suir nr—dYvI guxW vwly mnu`K [ qw kI—aus (prmwqmw) dI [ syv—BgqI [ Drix—DrqI [ jw kI—ijs (prmwqmw) dI [ klw—s`iqAw [ siB—swry [ Kwih—KWdy hn {bhu-vcn} [ inhwil—vyK [3[

AMqrjwmI—hy sB dy idl dI jwxn vwly! kau—ƒ [ ndir—imhr dI ingwh [ kir—kr ky [ moih—mYƒ [ jip—jp ky [ jIvY—Awqmk jIvn pRwpq kry [4[

ArQ:- hy BweI! gurU dI ikrpw nwl (myry AMdr) bsMq (ru`q vwlw iKVwau) bx igAw hY [ (gurU dI imhr nwl) mYN prmwqmw dy sohxy crn Awpxy ihrdy idl ivc vsw ley hn [ hux mYN hr vyly sdw prmwqmw dI is&iq-swlwh suxdw hW [1[rhwau[

hy BweI! dieAwvwn gurU ny myrI (icrW dI) Aws pUrI kr id`qI hY [ (hux) myry mn ivc myry qn ivc (hir-nwm dI) lgn bx geI hY [ gurU dI sMgiq ivc (myry swry) pwp k`ty gey hn (ikauNik gurU dI ikrpw nwl) mYN pRym-rMg ivc itk ky prmwqmw dw nwm jp irhw hW [1[

hy sB qwkqW dy mwlk! hy suAwmI! hy jgq dy mUl! hy pRBU! mYN AnwQ qyrI srn AwieAw hW [ hy pRBU! swry jIA jMq qyry hI Awsry hn, imhr kr ky (iehnW ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lY [2[

hy jnm mrn dw gyV k`tx vwly! hy du`KW dw nws krn vwly! hy cwnx-rUp! swry jIv qyrw id`qw (AMn) KWdy hn [ hy BweI! DrqI Aqy AwkwS ijs (prmwqmw) dI s`iqAw dy Awsry itky hoey hn, dYvI guxW vwly mnu`K Aqy munI lok aus dI syvw-BgqI krdy hn [3[

hy sB dy idlW dI jwxn vwly dieAwl pRBU! Awpxy dws ƒ imhr dI ingwh nwl vyK [ imhr kr ky mYƒ (ieh) dwn dyh ik (qyrw dws) nwnk qyrw nwm jp ky Awqmk jIvn pRwpq kry [4[10[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh