ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1181

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਣ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਪਿੰਡ ਦੀਨ੍ਹ੍ਹ ॥ ਮੁਗਧ ਸੁੰਦਰ ਧਾਰਿ ਜੋਤਿ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹ ॥ ਸਭਿ ਜਾਚਿਕ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਦਇਆਲ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਹੋਵਤ ਨਿਹਾਲ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਾਰਣ ਕਰਣ ਜੋਗ ॥ ਹਉ ਪਾਵਉ ਤੁਮ ਤੇ ਸਗਲ ਥੋਕ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਹੋਵਤ ਉਧਾਰ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਸੁਖ ਸਹਜ ਸਾਰ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਪਤਿ ਸੋਭਾ ਹੋਇ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਬਿਘਨੁ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥੨॥ ਜਾ ਕਾਰਣਿ ਇਹ ਦੁਲਭ ਦੇਹ ॥ ਸੋ ਬੋਲੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਹਿ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਹਿ ਇਹੁ ਬਿਸ੍ਰਾਮੁ ॥ ਸਦਾ ਰਿਦੈ ਜਪੀ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੋ ਨਾਮੁ ॥੩॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋਇ ਨਾਹਿ ॥ ਸਭੁ ਤੇਰੋ ਖੇਲੁ ਤੁਝ ਮਹਿ ਸਮਾਹਿ ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖਿ ਲੇ ॥ ਸੁਖੁ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਗੁਰੁ ਮਿਲੇ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1181}

pdArQ:- jIA—ijMd [ ipMfu—srIr [ mugD—mUrK [ Dwir—Dwr ky, itkw ky [ siB—swry (jIv) [ jwick—mMgqy [ inhwl—pRsMn-ic`q [1[

pRIqm—hy pRIqm! krx—jgq [ jog—smrQw vwlw [ hau—mYN [ pwvau—pwvauN, mYN hwsl krdw hW [1[rhwau[

auDwr—pwr-auqwrw [ shj—Awqmk Afolqw [ piq—ie`zq [ ibGnu—rukwvt [2[

jw kwrix—jw bol kwrix, ijs hir-nwm dI ^wqr [ dulB—muSikl nwl imlx vwlI [ dyh—srIr [ pRB—hy pRBU! ibsRwmu—itkwxw [ irdY—ihrdy ivc [ jpI—jpIN, mYN jpW [ pRB—hy pRBU! [3[

sBu Kylu—swrw jgq-qmwSw [ smwih—(swry jIv) lIn ho jWdy hn {bhu-vcn} [4[

ArQ:- hy sB kuJ krn dI smrQw vwly! hy myry pRIqm! mYN qyry pwsoN hI swry pdwrQ hwsl krdw hW [1[rhwau[

hy pRBU! (sB jIvW ƒ) ijMd, pRwx, srIr qUM hI id`qy hn [ AwpxI joiq qUM (srIrW ivc) itkw ky mUrKW ƒ sohxy bxw dyNdw hYN [ hy pRBU! swry jIv (qyry dr dy) mMgqy hn, qUM sB au~qy dieAw krn vwlw hYN [ qyrw nwm jpidAW jIv pRsMn-ic`q ho jWdy hn [1[

hy BweI! prmwqmw dw nwm jpidAW (jgq qoN) pwr-auqwrw huMdw hY, Awqmk Afolqw dy sRySt suK pRwpq ho jWdy hn, (lok prlok ivc) ie`zq soBw imldI hY, (jIvn-s&r ivc ivkwrW vloN) koeI rukvwt nhIN pYNdI [2[

hy myry pRBU! ijs hir-nwm dy jpx vwsqy (qyrI imhr nwl) ieh durl`B mnu`Kw srIr imilAw hY, auh hir-nwm mYƒ b^S [ (myrw) ieh (mn) swD sMgiq ivc itkwxw pRwpq krI r`Ky [ hy pRBU! (imhr kr) mYN sdw qyrw nwm jpdw rhW [3[

hy pRBU! qYQoN ibnw mYƒ koeI hor (Awsrw) nhIN hY [ ieh swrw jgq-qmwSw qyrw hI bxwieAw hoieAw hY [ swry jIv qyry ivc hI lIn ho jWdy hn [ ijvyN qYƒ cMgw l`gy iqvyN (myrI) r`iKAw kr [ hy nwnk! ijs mnu`K ƒ pUrw gurU iml pYNdw hY, aus ƒ Awqmk Awnµd pRwpq huMdw hY [4[4[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰਭ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੈ ਸੰਗਿ ਰਾਇ ॥ ਜਿਸਹਿ ਦੇਖਿ ਹਉ ਜੀਵਾ ਮਾਇ ॥ ਜਾ ਕੈ ਸਿਮਰਨਿ ਦੁਖੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਿਲਾਵਹੁ ਤਿਸਹਿ ਮੋਹਿ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ ਮਨ ॥ ਜੀਉ ਪ੍ਰਾਨ ਸਭੁ ਤੇਰੋ ਧਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾ ਕਉ ਖੋਜਹਿ ਸੁਰਿ ਨਰ ਦੇਵ ॥ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸੇਖ ਨ ਲਹਹਿ ਭੇਵ ॥ ਜਾ ਕੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਜਾ ਕੇ ਭਗਤ ਆਨੰਦ ਮੈ ॥ ਜਾ ਕੇ ਭਗਤ ਕਉ ਨਾਹੀ ਖੈ ॥ ਜਾ ਕੇ ਭਗਤ ਕਉ ਨਾਹੀ ਭੈ ॥ ਜਾ ਕੇ ਭਗਤ ਕਉ ਸਦਾ ਜੈ ॥੩॥ ਕਉਨ ਉਪਮਾ ਤੇਰੀ ਕਹੀ ਜਾਇ ॥ ਸੁਖਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੁ ਰਹਿਓ ਸਮਾਇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਜਾਚੈ ਏਕੁ ਦਾਨੁ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੋਹਿ ਦੇਹੁ ਨਾਮੁ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1181}

pdArQ:- myrY sMig—myry nwl [ rwie—rwjw, pwiqSwh [ dyiK—vyK ky [ hau—mYN [ jIvw—jIvW, mYN Awqmk jIvn hwsl krdw hW [ mwie—hy mW! ismrin—ismrn dI rwhIN [ jw kY ismrin—ijs dy ismrn dI rwhIN [ moih—mYƒ [ kir—kr ky [ ijsih—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [1[

pRIqm—hy pRIqm! pRwn ADwr mn—hy myry pRwxW Aqy mn dy Awsry! jIau—ijMd [1[rhwau[

jw kau—ijs (prmwqmw) ƒ [ suir nr—dYvI guxW vwly mnu`K [ dyv—dyvqy [ syK—SyS nwg [ n lhih—nhIN l`B skdy {bhu-vcn} [ Byv—Byq [ giq—hwlq [ imiq—mwp [ jw kI giq imiq—ijs dI Awqmk au~cqw Aqy ijs dw vf`px [ Git Git—hryk srIr ivc [2[

Awnµd mY—Awnµd mX, Awnµd-srUp, Awnµd-BrpUr [ KY—nws, Awqmk mOq [ BY—dunIAw dy fr [ jY—ij`q, ivkwrW dy twkry qy ij`q [3[

aupmw—vifAweI, is&iq [ rihE smwie—sB QW mOjUd hY [ jwcY—mMgdw hY [ dwnu—^Yr [ moih— mYƒ [4[

ArQ:- hy myry pRIqm pRBU! hy myrI ijMd qy mn dy Awsry pRBU! myrI ieh ijMd myry ieh pRwx—sB kuJ qyrw hI id`qw hoieAw srmwieAw hY [1[rhwau[

hy mW! pRIqm pRBU, pRBU pwiqSwh (auN\ qW hr vyly) myry nwl v`sdw hY (pr mYƒ id`sdw nhIN) [ hy mW! imhr kr ky mYƒ aus pRBU nwl imlw dy, ijs ƒ vyK ky mYN Awqmk jIvn pRwpq kr skW, ijs dy ismrn dI brkiq nwl koeI du`K poh nhIN skdw [1[

hy mW! ijs prmwqmw ƒ dYvI guxW vwly mnu`K Aqy dyvqy Bwldy rihMdy hn, ijs dw Byq munI lok Aqy SyS-nwg BI nhIN pw skdy, ijs dI au~cI Awqmk AvsQw Aqy vf`px ibAwn nhIN kIqy jw skdy, hy mW! auh prmwqmw hryk srIr ivc ivAwp irhw hY [2[

hy mW! ijs prmwqmw dy Bgq sdw Awnµd-BrpUr rihMdy hn, ijs prmwqmw dy BgqW ƒ kdy Awqmk mOq nhIN AwauNdI, ijs prmwqmw dy BgqW ƒ (dunIAw dy koeI) fr poh nhIN skdy, ijs prmwqmw dy BgqW ƒ (ivkwrW dy twkry qy) sdw ij`q huMdI hY (auh prmwqmw hryk srIr ivc mOjUd hY) [3[

hy pRBU! qyrI koeI aupmw d`sI nhIN jw skdI (qyry vrgw koeI d`isAw nhIN jw skdw) [ qUM (sB jIvW ƒ) suK dyx vwlw mwlk hYN, qUM hr QW mOjUd hYN [ hy pRBU! (qyry pwsoN) iek ^Yr mMgdw hW—imhr kr ky mYƒ Awpxw nwm b^S [4[5[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਿਲਿ ਪਾਣੀ ਜਿਉ ਹਰੇ ਬੂਟ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਤਿਉ ਹਉਮੈ ਛੂਟ ॥ ਜੈਸੀ ਦਾਸੇ ਧੀਰ ਮੀਰ ॥ ਤੈਸੇ ਉਧਾਰਨ ਗੁਰਹ ਪੀਰ ॥੧॥ ਤੁਮ ਦਾਤੇ ਪ੍ਰਭ ਦੇਨਹਾਰ ॥ ਨਿਮਖ ਨਿਮਖ ਤਿਸੁ ਨਮਸਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਸਹਿ ਪਰਾਪਤਿ ਸਾਧਸੰਗੁ ॥ ਤਿਸੁ ਜਨ ਲਾਗਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਰੰਗੁ ॥ ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੇ ਭਏ ਮੁਕਤਿ ॥ ਭਗਤ ਅਰਾਧਹਿ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ॥੨॥ ਨੇਤ੍ਰ ਸੰਤੋਖੇ ਦਰਸੁ ਪੇਖਿ ॥ ਰਸਨਾ ਗਾਏ ਗੁਣ ਅਨੇਕ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਮਨੁ ਆਘਾਨਾ ਹਰਿ ਰਸਹਿ ਸੁਆਦਿ ॥੩॥ ਸੇਵਕੁ ਲਾਗੋ ਚਰਣ ਸੇਵ ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਅਪਰੰਪਰ ਦੇਵ ॥ ਸਗਲ ਉਧਾਰਣ ਤੇਰੋ ਨਾਮੁ ॥ ਨਾਨਕ ਪਾਇਓ ਇਹੁ ਨਿਧਾਨੁ ॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1181}

pdArQ:- imil—iml ky [ bUt—bUty [ CUt—mu`k jWdI hY [ dwsy—dws ƒ [ DIr—DIrj, hOslw, shwrw [ mIr—mwlk (dw) [ gurh pIr—gurU-pIr [ auDwrn—pwr-auqwry leI Awsrw [1[

dynhwr—sB kuJ dy skx vwly [ inmK—{inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [ iqsu—aus (prmwqmw) ƒ [1[rhwau[

ijsih—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ swD sMgu—gurU dw swQ [ rMgu—ipAwr [ qy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ qy—qoN [ bMDn qy—mwieAw dy moh dy bMDnW qoN [  ArwDih—AwrwDdy hn, ismrdy hn [ jog—imlwp [ jog jugiq—prmwqmw nwl imlwp dw qrIkw [2[

nyqR—A`KW [ nyqR sMqoKy—A`KW ƒ (prwieAw rUp q`kx vloN) sMqoK Aw jWdw hY [ pyiK—vyK ky [ rsnw—jIB [ gwey—gWdI hY [ bUJI—imt jWdI hY [ gur pRswid—gurU dI ikrpw nwl [ AwGwnw—r`j jWdw hY [ hir rsih suAwid—hir-nwm-rs dy suAwd nwl [3[

Awid—hy swry jgq dy mUl! purK—hy srb-ivAwpk! AprMpr—hy pry qoN pry! sgl auDwrx—swry jIvW dw pwr-auqwrw krn vwlw [ inDwnu—^zwnw [4[

ArQ:- hy pRBU! qUM (jIvW ƒ) sB kuJ dy skx vwlw dwqwr hYN [ hy BweI! mYN pl pl aus (dwqwr pRBU) ƒ nmskwr krdw hW [1[rhwau[

hy BweI! ijvyN pwxI ƒ iml ky bUty hry ho jWdy hn (qy, auhnW dw sokw mu`k jWdw hY) iqvyN swD sMgiq ivc iml ky (mnu`K dy AMdroN) haumY mu`k jWdI hY [ hy BweI! ijvyN iksy dws ƒ Awpxy mwlk dI DIrj huMdI hY, iqvyN gurU-pIr (jIvW ƒ) pwr auqwrn leI Awsrw huMdw hY [1[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ gurU dI sMgiq pRwpq huMdI hY, aus mnu`K (dy mn) ƒ prmwqmw dw pRym-rMg cVH jWdw hY [ hy BweI! (ijnHW mnu`KW ƒ nwm-rMg cVH jWdw hY) auh mnu`K mwieAw dy moh dy bMDnW qoN ^lwsI hwsl kr lYNdy hn [ prmwqmw dy Bgq prmwqmw dw nwm ismrdy hn—iehI aus nwl imlwp dw shI qrIkw hY [2[

hy BweI! prmwqmw dw drsn kr ky (mnu`K dIAW) A`KW ƒ (prwieAw rUp q`kx v`loN) sMqoK Aw jWdw hY [ (ijauN ijauN mnu`K dI) jIB prmwqmw dy AnykW gux gWdI hY, gurU dI ikrpw nwl (aus dy AMdroN mwieAw dI) iqRSnw (-A`g) bu`J jWdI hY, aus dw mn hir-nwm-rs dy suAwd nwl (mwieAw v`loN) r`j jWdw hY [3[

hy sB dy muMF pRBU! hy srb-ivAwpk pRBU! hy pry qoN pry pRBU! hy pRkwS-rUp pRBU! qyrw nwm  sB jIvW dw pwr-auqwrw krn vwlw hY [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU! ijhVw qyrw) syvk (qyry) crnW dI syvw ivc l`gdw hY, aus ƒ (qyrw) ieh nwm-^zwnw iml jWdw hY [4[6[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਤੁਮ ਬਡ ਦਾਤੇ ਦੇ ਰਹੇ ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਣ ਮਹਿ ਰਵਿ ਰਹੇ ॥ ਦੀਨੇ ਸਗਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਨ ॥ ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਨ ਇਕੁ ਗੁਨੁ ਨ ਜਾਨ ॥੧॥ ਹਉ ਕਛੂ ਨ ਜਾਨਉ ਤੇਰੀ ਸਾਰ ॥ ਤੂ ਕਰਿ ਗਤਿ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾਪ ਨ ਤਾਪ ਨ ਕਰਮ ਕੀਤਿ ॥ ਆਵੈ ਨਾਹੀ ਕਛੂ ਰੀਤਿ ॥ ਮਨ ਮਹਿ ਰਾਖਉ ਆਸ ਏਕ ॥ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੀ ਤਰਉ ਟੇਕ ॥੨॥ ਸਰਬ ਕਲਾ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਜਲਹਿ ਮੀਨ ॥ ਅਗਮ ਅਗਮ ਊਚਹ ਤੇ ਊਚ ॥ ਹਮ ਥੋਰੇ ਤੁਮ ਬਹੁਤ ਮੂਚ ॥੩॥ ਜਿਨ ਤੂ ਧਿਆਇਆ ਸੇ ਗਨੀ ॥ ਜਿਨ ਤੂ ਪਾਇਆ ਸੇ ਧਨੀ ॥ ਜਿਨਿ ਤੂ ਸੇਵਿਆ ਸੁਖੀ ਸੇ ॥ ਸੰਤ ਸਰਣਿ ਨਾਨਕ ਪਰੇ ॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1181-1182}

pdArQ:- dy rhy—(dwqW) dy irhw hYN [ riv rhy—mOjUd hYN, ivAwpk hYN [ Kwn—Kwx leI [ moih inrgun—mYN gux-hIn ny [ gunu—aupkwr [ n jwn—nhIN smiJAw [1[

hau—hauN, mYN [ n jwnau—n jwnauN, mYN nhIN jwxdw [ swr—kdr [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ pRB dieAwr—hy dieAwl pRBU! [1[rhwau[

krm—(imQy hoey Dwrimk) krm [ kIiq—kIqy [ rIiq—(Dwrimk) rsm [ rwKauN, mYN r`Kdw hW [ qrau—qrauN, mYN qrdw hW, mYN pwr lµG jwvWgw [ tyk—Awsry [2[

klw—s`iqAw, hunr [ pRbIn—isAwxw, pUrn [ jlih mIn—jl dIAW m`CIAW [ Agm—AphuMc [ qy—qoN [ Qory—QoVy ivq vwly, QoV-ivqy [ mUc—v`fw, v`fy ijgry vwlw [3[

qU—qYƒ [ sy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ gnI—ZnI, DnwF [ qU—qYƒ [ DnI—Dn vwly, dOlqmMd [ ijin—ijs ny, ijs ijs ny [ nwnk—hy nwnk [4[

ArQ:- hy dieAwl pRBU! mYN qyrI rqw Br BI kdr nhIN jwxdw, (imhr kr) mYƒ au~cI Awqmk AvsQw dyh [1[rhwau[

hy pRBU! qUM sB qoN v`fw dwqw hYN, (sB jIvW ƒ qUM sB pdwrQ) dy irhw hYN, qUM sBnW dI ijMd ivc sBnW dy pRwxW ivc ivAwpk hYN [ qUM Kwx leI swry pdwrQ dy irhw hYN, pr mYN gux-hIn ny qyrw iek BI aupkwr nhIN smiJAw [1[

hy pRBU! mYN koeI jp nhIN kIqy, mYN koeI qp nhIN kIqy, mYN (qIrQ-ieSnwn Awidk imQy hoey koeI Dwrimk) krm nhIN kIqy; koeI Dwrimk rIq-rsm krnI BI mYƒ nhIN AwauNdI [ pr, hy pRBU! mYN Awpxy mn ivc isr& ieh Aws r`KI bYTw hW, ik qyry nwm dy Awsry mYN (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jwvWgw [2[

hy pRBU! qUM swrIAW hI qwkqW ivc pUrn hYN (AsI jIv qyrw AMq nhIN pw skdy, ijvyN smuMdr dy) pwxI dIAW m`CIAW (smuMdr dw) AMq nhIN pw skdIAW [ hy pRBU! qUM AphuMc hYN, qUM AphuMc hYN, qUM au~icAW qoN au~cw hYN [ AsI jIv QoV-ivqy hW, qUM v`fy ijgry vwlw hYN [3[

hy pRBU! ijnHW mnu`KW ny qyrw nwm ismirAw hY, auh (Asl) dOlqmMd hn, ijnHW ny qYƒ l`B ilAw auh Asl DnwF hn [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) ijs ijs mnu`K ny qyrI BgqI kIqI, auh sB suKI hn, auh qyry sMq jnW dI srn pey rihMdy hn [4[7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh