ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1175

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਬਿਨੁ ਕਰਮਾ ਸਭ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਈ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਬਹੁਤੁ ਦੁਖੁ ਪਾਈ ॥ ਮਨਮੁਖ ਅੰਧੇ ਠਉਰ ਨ ਪਾਈ ॥ ਬਿਸਟਾ ਕਾ ਕੀੜਾ ਬਿਸਟਾ ਮਾਹਿ ਸਮਾਈ ॥੧॥ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨੇ ਸੋ ਜਨੁ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਨਾਮਿ ਨੀਸਾਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਚਿ ਰਤੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਏ ਸੋਇ ॥੨॥ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਤਾਰੇ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਨਾਮ ਪਿਆਰੁ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਮੈ ਮੁਕਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਨਾਮੁ ਪਲੈ ਪਾਈ ॥੩॥ ਸੋ ਬੂਝੈ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਾ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ੍ਹਾਏ ॥ ਜਿਨ ਇਕੁ ਜਾਤਾ ਸੇ ਜਨ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਦਰਿ ਨੀਸਾਣੁ ॥੪॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1175}

pdArQ:- krmw—krm, b^SS, imhr [ sB—swrI lukweI [ Brim—Btkxw ny [ BulweI—kurwhy pw id`qw hY [ moih—moh ivc [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ AMDy—(Awqmk jIvn vloN) AMnHy [ Taur—SWqI dw itkwxw [1[

prvwxu—(pRBU dy dr qy) kbUl [ kY sbid—dy Sbd ivc [ nwim—nwm ivc [ nIswxu—prvwnw, rwhdwrI, Awdr [1[rhwau[

swic—sdw-iQr hir-nwm ivc [ rqy—rMgy hoey [ Duir—Dur drgwh qoN [ iliK—ilK ky [ min—min ivc [ BwieAw—ipAwrw l`gw [ joqI—pRBU dI joiq ivc [ joiq—jIvwqmw [2[

qwry—pwr lµGWdw hY [ prswdI—ikrpw nwl [ nwm ipAwru—nwm dw ipAwr [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ qy—qoN [ plY pweI—pRwpq krdw hY [3[

bUJY—smJdw hY [ buJwey—smJ b^Sdw hY [ idRV@wey—ihrdy ivc p`kw krdw hY [ jwqw—fUMGI sWJ pw leI [ sy jn—auh mnu`K {bhu-vcn} [ dir—pRBU dy dr qy [4[

ArQ:- hy BweI! ijhVw mnu`K (prmwqmw dI) rzw ƒ (im`Tw kr ky) mMndw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw dy nwm ivc juiVAw rihMdw hY, auh mnu`K (prmwqmw dI hzUrI ivc) kbUl ho jWdw hY, Awdr pRwpq krdw hY [1[rhwau[

hy BweI! pRBU dI b^SS qoN ibnw swrI (lokweI) ƒ Btkxw ny kurwhy pw r`iKAw hY, mwieAw dy moh ivc Ps ky (lokweI) bhuq duK pWdI hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K (mwieAw dy moh ivc) AMnHy hoey rihMdy hn [ (moh-gRisAw mnu`K) Awqmk SWqI dw itkwxw pRwpq nhIN kr skdw (ivkwrW ivc hI PisAw rihMdw hY, ijvyN) gMd dw kIVw gMd ivc hI msq rihMdw hY [1[

hy BweI! ijnHW dy m`Qy auqy Dur drgwh qoN BgqI dw lyK iliKAw huMdw hY, auh sdw-iQr hir-nwm ivc rMgy rihMdy hn [ prmwqmw dw nwm sdw auhnW ƒ Awpxy mn ivc ipAwrw l`gdw hY [ gurU dI bwxI dI brkiq nwl auhnW dy AMdr sdw Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY, bwxI auhnW dI ijMd ƒ prmwqmw dI joiq ivc imlw dyNdI hY [2[

hy BweI! prmwqmw dw nwm hI jgq ƒ (ivkwrW-Bry smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY, pr nwm dw ipAwr gurU dI ikrpw nwl bxdw hY [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw iksy mnu`K ny ivkwrW qoN ^lwsI hwsl nhIN kIqI [ nwm pUry gurU qoN imldw hY [3[

hy BweI! (Awqmk jIvn dw shI rsqw) auh mnu`K smJdw hY ijs ƒ prmwqmw Awp smJWdw hY, prmwqmw aus ƒ gurU dI srn pw ky aus dy ihrdy ivc Awpxw nwm p`kw krdw hY [ hy nwnk! ijnHW ny iek prmwqmw nwl fUMGI sWJ pw leI, auh prmwqmw dy dr qy kbUl ho gey, auh mnu`K prmwqmw dy nwm ivc rMgy gey, prmwqmw dy dr qy auhnW ƒ Awdr imilAw [4[10[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਲਾਏ ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਏ ॥ ਨਿਹਚਲ ਮਤਿ ਸਦਾ ਮਨ ਧੀਰ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰ ॥੧॥ ਨਾਮਹੁ ਭੂਲੇ ਮਰਹਿ ਬਿਖੁ ਖਾਇ ॥ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਨਮੁ ਫਿਰਿ ਆਵਹਿ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਹੁ ਭੇਖ ਕਰਹਿ ਮਨਿ ਸਾਂਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਬਹੁ ਅਭਿਮਾਨਿ ਅਪਣੀ ਪਤਿ ਖੋਇ ॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿਨ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣਿਆ ॥ ਬਾਹਰਿ ਜਾਦਾ ਘਰ ਮਹਿ ਆਣਿਆ ॥੨॥ ਘਰ ਮਹਿ ਵਸਤੁ ਅਗਮ ਅਪਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਖੋਜਹਿ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਨਾਮੁ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ॥ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਸਚਿ ਸਮਾਹਿ ॥੩॥ ਆਪਿ ਕਰੇ ਕਿਛੁ ਕਰਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਆਪੇ ਭਾਵੈ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥ ਤਿਸ ਤੇ ਨੇੜੈ ਨਾਹੀ ਕੋ ਦੂਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥੪॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1175}

pdArQ:- kry—(prmwqmw) krdw hY [ Awpy—Awp hI [ min—mn ivc [ Awey—Awie, Aw ky [ inhcl—nwh folx vwlI [ mn DIr—mn dI DIrj [ gwvY—gWdw hY [ guxI ghIr hir gux—guxW dy ^zwny Aqy v`fy ijgry vwly hrI dy gux [1[

nwmhu—nwm qoN [ mrih—Awqmk mOqy mrdy hn [ ibKu—(Awqmk mOq ilAwaux vwlw mwieAw dy moh dw) zhr [ Kwie—Kw ky [ jwie—jw ky, mr ky [1[rhwau[

sWiq—Afolqw [ AiBmwin—AhMkwr dy kwrn [ piq—ie`zq [ Koie—gvw lYNdw hY [ sy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ jWdw—Btkdw (mn) [ AwixAw—ilAWdw [2[

vsqu—hir-nwm pdwrQ [ Agm Apwrw vsqu—AphuMc qy byAMq hrI dw nwm-pdwrQ [ Kojih—Bwldy hn [ sbid—Sbd dI rwhIN [ bIcwrw—pRBU dy guxW dI ivcwr [ nv iniD—(DrqI dy swry) nO hI ^zwny [ rMig—(pRym) rMg ivc [ sic—sdw-iQr hir-nwm ivc [3[

krxu n jwie—kIqw nhIN jw skdw [ BwvY—cMgw l`gdw hY [ iqs qy—{sMbMDk ‘qy’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ qy—qoN [ nwim—nwm ivc [ ko—koeI jIv [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN KuMJy hoey mnu`K (Awqmk mOq ilAwaux vwlw mwieAw dy moh dw) zhr Kw ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn, auhnW dI izMdgI ivArQ clI jWdI hY, muV muV jUnW ivc pey rihMdy hn [1[rhwau[

hy BweI! ijs mnu`K au~qy prmwqmw imhr krdw hY aus ƒ gurU imlWdw hY (Aqy gurU dI rwhIN) Awp hI aus dy mn ivc Aw v`sdw hY [ auh mnu`K guxW dy ^zwny v`fy ijgry vwly hrI dy gux gWdw rihMdw hY (ijs dI brkiq nwl aus dI) miq (ivkwrW dy h`ilAW vloN) Afol rihMdI hY, aus dy mn dI sdw DIrj bxI rihMdI hY [1[

hy BweI! (nwm qoN KuMJ ky ijhVy mnu`K inry) keI Dwrimk ByK krdy hn auhnW dy mn ivc SWqI nhIN Aw skdI [ (sgoN ByK dy) bhuqy AhMkwr dy kwrn (ByK-DwrI mnu`K lok prlok ivc) AwpxI ie`zq gvw lYNdw hY [ hy BweI! auh mnu`K v`fy BwgW vwly hn ijnHW ny gurU dy Sbd nwl fUMGI sWJ pw leI hY (qy, Sbd dI brkiq nwl Awpxy) bwhr Btkdy mn ƒ AMdr vl moV ilAWdw hY [2[

hy BweI! AphuMc Aqy byAMq prmwqmw dw nwm pdwrQ (mnu`K dy) ihrdy ivc hI v`sdw hY [ gurU dI miq auqy qur ky gurU dy Sbd dI rwhIN (prmwqmw dy guxW dI) ivcwr kr ky (ijhVy mnu`K nwm-pdwrQ dI) Bwl krdy hn, auhnW ny (DrqI dy) nO ^zwinAW dy qu`l hir-nwm ƒ Awpxy ihrdy ivc hI l`B ilAw [ auh mnu`K sdw pRym-rMg ivc rMgy rihMdy hn, sdw-iQr hir-nwm ivc lIn rihMdy hn [3[

pr, hy BweI! (nwm qoN KuMJy rihxw jW nwm ivc lIn rihxw—ieh sB kuJ) prmwqmw Awp hI krdw hY (jIv pwsoN Awpxy Awp) kuJ kIqw nhIN jw skdw [ ijs auqy pRBU Awp hI imhr krdw hY aus ƒ Awpxy nwl joV lYNdw hY [ (Awpxy au~dm dy Awsry) nwh koeI mnu`K aus qoN nyVy hY, nwh koeI mnu`K aus qoN dUr hY [ hy nwnk! (ijhVw mnu`K aus dI imhr nwl aus dy) nwm ivc itk jWdw hY, aus ƒ hr QW ivAwpk id`sdw hY [4[11[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਚੇਤਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਸਿ ਰਹੈ ਅਘਾਇ ॥ ਕੋਟ ਕੋਟੰਤਰ ਕੇ ਪਾਪ ਜਲਿ ਜਾਹਿ ॥ ਜੀਵਤ ਮਰਹਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਹਿ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੀ ਦਾਤਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਜਾਣੈ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਮਉਲਿਆ ਹਰਿ ਗੁਣਦਾਤਾ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਗਵੈ ਵੇਸਿ ਭ੍ਰਮਿ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਬਹੁ ਸੰਜਮਿ ਸਾਂਤਿ ਨ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਪਾਵੈ ਸੋਇ ॥੨॥ ਕਲਿ ਮਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਵਡਿਆਈ ॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਈ ॥ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਈ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਮੈ ਹਉਮੈ ਜਲਿ ਜਾਈ ॥੩॥ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਛੂਟੈ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਦੁਖੁ ਸਾਰਾ ॥ ਹਿਰਦੈ ਵਸਿਆ ਸੁ ਬਾਹਰਿ ਪਾਸਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ਜਾਣੈ ਸਭੁ ਉਪਾਵਣਹਾਰਾ ॥੪॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1175-1176}

pdArQ:- sbdI—Sbd dI rwhIN [ cyiq—cyq ky, ismr ky [ suBwie—ipAwr nwl [ ris—rs nwl [ rhY AGwie—(mwieAw dI iqRSnw vloN) r`ijAw rihMdw hY [ kot—iklHy {bhu-vcn [ ‘kotu’ iek-vcn} srIr-iklHy [ kot kotMqr ky—kot kot AMqr ky, hor hor ikilHAW dy, AnykW srIr-ikilHAW dy, AnykW jnmW dy [ jil jwih—sV jWdy hn [ jIvq mrih—dunIAw dI ikrq-kwr krdy hoey ivkwrW vloN Afol rihMdy hn [ nwim—nwm ivc [1[

jwxY—jwxdw hY {iek-vcn} [ mauilAw—iKiVAw hoieAw, Awqmk jIvn nwl BrpUr [ vKwxY—(auh mnu`K) aucwrdw hY [ hir gux dwqw nwmu—hrI dy gux (ihrdy ivc) pYdw krn vwlw hir-nwm [1[rhwau[

vyis—vys nwl, ByK nwl [ BRim—(DrqI auqy) BON BON ky [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ sMjim—sMjm nwl, kTn qpW nwl, inry ivkwrW qoN bcn dy jqn nwl [ soie—auh mnu`K [2[

kil mih—bKyiVAW-Bry jgq ivc {not:- ieQy jugW dy inrny dw izkr nhIN hY [ jug koeI BI hovy ‘nwim rqy sdw suKu pweI’ [ l&z ‘sdw’ d`sdw hY ik ieQy ‘jugW’ bwry ivcwr nhIN hY} [ nwim—nwm dI rwhIN [ qy—qoN, dI rwhIN [ haumY—AhMkwr ivc [ jil jweI—sVdw hY, Awqmk jIvn suAwh kr lYNdw hY [3[

bIcwrw—ivcwrdw, soc-mMfl ivc vsWdw [ CUtY—mu`k jWdw hY [ ihrdY—ihrdy ivc [ su—auh pRBU [ sBu—hr QW (v`sdw) [ aupwvxhwrw—isrjxhwr [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw Awp hI jwxdw hY ik Awpxy nwm dI dwiq iks ƒ dyxI hY [ ijhVw mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN pRBU dy guxW dI b^SS krn vwlw hir-nwm aucwrdw hY, aus dw ieh mn Awqmk jIvn pRwpq kr lYNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! gurU dy Sbd dI rwhIN pRym nwl prmwqmw ƒ Xwd kr kr ky, mnu`K hir-nwm dy suAwd dI brkiq nwl (mwieAw dI iqRSnw vloN) r`ijAw rihMdw hY [ ijhVy mnu`K hir-nwm ivc lIn rihMdy hn, auh dunIAw dI ikrq-kwr krdy hoey hI mwieAw dy moh vloN bcy rihMdy hn, auhnW dy AnykW jnmW dy pwp sV jWdy hn [1[

hy BweI! Bgvy rMg dy ByK nwl (DrqI auqy) BON ky ivkwrW qoN ^lwsI nhIN huMdI [ kTn qpW nwl inry ivkwrW qoN bcx dy jqn nwl BI koeI mnu`K Awqmk SWqI pRwpq nhIN kr skdw [ ijhVw mnu`K gurU dI miq lYNdw hY, aus ƒ pRBU dw nwm pRwpq huMdw hY, auh vf-BwgI mnu`K prmwqmw ƒ iml pYNdw hY [2[

hy BweI! ies bKyiVAW-Bry jgq ivc prmwqmw dy nwm dI rwhIN hI (lok prlok dI) ie`zq imldI hY [ ieh nwm pUry gurU pwsoN hI imldw hY [ hir-nwm (dy ipAwr-rMg) ivc rMgIj ky mnu`K sdw (hryk jug ivc) suK mwxdw hY [ nwm qoN ibnw mnu`K haumY dI A`g ivc Awpxw Awqmk jIvn suAwh kr lYNdw hY [3[

hy BweI! ijhVw BwgW vwlw mnu`K prmwqmw dy nwm ƒ Awpxy soc-mMfl ivc vsWdw hY, nwm dI brkiq nwl aus dw swrw du`K mu`k jWdw hY [ hy nwnk! auh mnu`K hr QW isrjxhwr ƒ v`sdw smJdw hY (auh jwxdw hY ik ijhVw pRBU) ihrdy ivc v`s irhw hY, bwhr jgq ivc BI auhI psirAw hoieAw hY [4[12[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh