ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1171

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੧ ਹਿੰਡੋਲ ॥ ਸਾਹੁਰੜੀ ਵਥੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸਾਝੀ ਪੇਵਕੜੈ ਧਨ ਵਖੇ ॥ ਆਪਿ ਕੁਚਜੀ ਦੋਸੁ ਨ ਦੇਊ ਜਾਣਾ ਨਾਹੀ ਰਖੇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਹਉ ਆਪੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣੀ ॥ ਅਖਰ ਲਿਖੇ ਸੇਈ ਗਾਵਾ ਅਵਰ ਨ ਜਾਣਾ ਬਾਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਢਿ ਕਸੀਦਾ ਪਹਿਰਹਿ ਚੋਲੀ ਤਾਂ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਜਾਣਹੁ ਨਾਰੀ ॥ ਜੇ ਘਰੁ ਰਾਖਹਿ ਬੁਰਾ ਨ ਚਾਖਹਿ ਹੋਵਹਿ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ॥੨॥ ਜੇ ਤੂੰ ਪੜਿਆ ਪੰਡਿਤੁ ਬੀਨਾ ਦੁਇ ਅਖਰ ਦੁਇ ਨਾਵਾ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਏਕੁ ਲੰਘਾਏ ਜੇ ਕਰਿ ਸਚਿ ਸਮਾਵਾਂ ॥੩॥੨॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1171}

pdArQ:- swhurVI vQu—auh vsq jo pqI-pRBU vloN imlI hY, Awqmk jIvn dI dwiq [ swJI—sBnW dy nwl vMfx vwlI [ pyvkVY—pyky Gr ivc, sMswrk jIvn ivc [ Dn—iesqRI, jIv-iesqRI [ vKy—viK, vK vK rihx vwlI, ivqkry krn vwlI [ kucjI—ijs ƒ cMgI jIvn-jugiq nwh AwauNdI hovy [ dyaU—mYN dyNdI hW [ jwxw nwhI—mYN nhIN jwxdI [ nwhI rKy jwxw—riK n jwxw, sWB ky r`Kx dI mYƒ jwc nhIN [1[

hau—mYN [ Awpy—Awp hI [ Brim—Btkxw ivc [ BulwxI—mYN Bu`lI hoeI hW, mYN kurwhy peI hoeI  hW [ AKr—ipCly kIqy krmW dy sMskwr-rUp lyK [ syeI gwvw—syeI AKr gwvw, auhI A`Kr mYN gWdI hW, auhnW hI sMskwrW vwly kMm mYN muV muV krdI hW [ bwxI—bxqr, bnwvt, GwVq [ n jwxw—mYN nhIN jwxdI [1[rhwau[

kiF ksIdw—ksIdw k`F ky, sohxy ic`qr bxw ky, SuB guxW dy sohxy ic`qr bxw ky [ pihrih—(jy iesqRIAW) pihnx [ colI—ptolw, pRym ptolw [2[

bInw—isAwxw [ duie AKr—rwm-nwm, hir-nwm [ nwvw—nwv, byVI [ pRxviq—bynqI krdw hY [ eyku—iek hir-nwm [ sic—s`c ivc [3[

ArQ:- hy myry mwlk-pRBU! mYN Awp hI (mwieAw dy moh dI) Btkxw ivc pY ky jIvn dy shI rsqy qoN KuMJI hoeI hW [ (mwieAw dy moh ivc Ps ky ijqny BI krm mYN jnmW jnmWqrW qoN krdI Aw rhI hW, auhnW dy jo) sMskwr myry mn ivc au~kry pey hn, mYN auhnW ƒ hI gWdI clI jw rhI hW (auhnW dI hI pRyrnw hyT muV muV auho ijhy krm krdI jw rhI hW) mYN (mn dI) koeI GwVq (GVnI) nhIN jwxdI hW (mYN koeI AYsy kMm krny nhIN jwxdI ijnHW nwl myry AMdroN mwieAw dy moh dy sMskwr mu`k jwx) [1[rhwau[

Awqmk jIvn dI dwiq jo pqI-pRBU vloN imlI sI auh qW sBnW nwl vMfI jw skx vwlI sI, pr jgq-pyky Gr ivc rihMidAW (mwieAw dy moh dy pRBwv hyT) mYN jIv-iesqRI ivqkry hI is`KdI rhI [ mYN Awp hI kuc`jI rhI (Bwv, mYN sohxI jIvn-jugiq nwh is`KI [ ies kuc`j ivc du`K shyVy hn, pr) mYN iksy hor auqy (iehnW du`KW bwry) koeI dos nhIN lw skdI [ (pqI-pRBU vloN imlI Awqmk jIvn dI dwiq ƒ) sWB ky r`Kx dI mYƒ jwc nhIN AweI [1[

jyhVIAW jIv-iesqRIAW SuB guxW dy sohxy ic`qr (Awpxy mn ivc bxw ky) pRym dw ptolw pihndIAW hn auhnW ƒ hI suc`jIAW iesqRIAW smJo [ jyhVIAW iesqRIAW Awpxw (Awqmk jIvn dw) Gr sWB ky r`KdIAW hn koeI ivkwr koeI BYV nhIN c`KdIAW (Bwv, jo mwVy rsW ivc privrq nhIN huMdIAW) auh Ksm-pRBU ƒ ipAwrIAW l`gdIAW hn [2[

hy BweI! jy qUM sc muc piVHAw-iliKAw ivdvwn hYN isAwxw hYN (qW ieh g`l p`kI qrHW smJ lY ik sMswr-smuMdr dy ivkwrW dy pwxIAW ivcoN pwr lµGwx leI) hir-nwm hI byVI hY [ nwnk bynqI krdw hY ik hir-nwm hI (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY jy mYN sdw kwiem rihx vwly pRBU dy nwm ivc itikAw rhW [3[2[10[

ਬਸੰਤੁ ਹਿੰਡੋਲ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਰਾਜਾ ਬਾਲਕੁ ਨਗਰੀ ਕਾਚੀ ਦੁਸਟਾ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੋ ॥ ਦੁਇ ਮਾਈ ਦੁਇ ਬਾਪਾ ਪੜੀਅਹਿ ਪੰਡਿਤ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰੋ ॥੧॥ ਸੁਆਮੀ ਪੰਡਿਤਾ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਦੇਹੁ ਮਤੀ ॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਪਾਵਉ ਪ੍ਰਾਨਪਤੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭੀਤਰਿ ਅਗਨਿ ਬਨਾਸਪਤਿ ਮਉਲੀ ਸਾਗਰੁ ਪੰਡੈ ਪਾਇਆ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਘਰ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਐਸਾ ਗਿਆਨੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥੨॥ ਰਾਮ ਰਵੰਤਾ ਜਾਣੀਐ ਇਕ ਮਾਈ ਭੋਗੁ ਕਰੇਇ ॥ ਤਾ ਕੇ ਲਖਣ ਜਾਣੀਅਹਿ ਖਿਮਾ ਧਨੁ ਸੰਗ੍ਰਹੇਇ ॥੩॥ ਕਹਿਆ ਸੁਣਹਿ ਨ ਖਾਇਆ ਮਾਨਹਿ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੀ ਸੇਤੀ ਵਾਸਾ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਖਿਨੁ ਤੋਲਾ ਖਿਨੁ ਮਾਸਾ ॥੪॥੩॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1171}

pdArQ:- rwjw—hukm clwx vwlw, mn [ bwlku—AM\wx [ kwcI—k`cI, im`tI Awidk dI bxI hoeI jo bwhroN Awey vYrIAW dy h`ly dw twkrw nwh kr sky [ dust—durjn, BYVy [ mweI—mW [ duie mweI—do mwvW (bu`DI Aqy Aiv`idAw) [ not! mn ivc do iksmW dy sMskwr mOjUd rihMdy hn, Bly BI Aqy mMdy BI [ Bly sMskwr auhnW kMmW dw is`tw huMdy hn jo mnu`K sRySt bu`DI dI AgvweI ivc krdw hY [ mMdy kMm Aiv`ØidAw dy ADIn irhW huMdy hn [ qW qy bu`DI Aqy Aiv`ØidAw mn dIAW do mWvW hn [ duie bwpw—do ipau (prmwqmw Aqy mwieAw-vyiVHAw eISÍr) [ pVIAih—pVHy jWdy hn, d`sy jWdy hn [ pMifq—hy pMifq! [1[

ikn ibiD—iks qrIky nwl? pwvau—mYN pw skW [1[rhwau[

BIqir—(bnspqI dy) AMdr [ maulI—mOldI rihMdI hY, hrI-BrI rihMdI hY [ swgru—smuMdr [ pMfY—pMf ivc [ cMdu—sIqlqw [ sUrju—r`bI qyj [ Gr hI BIqir—ihrdy-Gr dy AMdr hI [ igAwnu—smJ [2[

rvMqw—ismrdw [ jwxIAY—smJxw cwhIdw hY [ iek mweI—(do mWvW ivcoN) iek mW Aiv`idAw ƒ [ Bogu kryie—Kw jwey, mukw dyvy [ qw ky lKx—aus dy l`Cx, aus dIAW inSwnIAW [ iKmw—dUijAW dI vDIkI ƒ TMFy-ic`q shwrn dw gux [ sMgRhyie—iek`Tw krdw hY [3[

kihAw—d`sI hoeI nsIhq [ n KwieAw mwnih—ieh nhIN mMndy ik AsW kuJ KwDw hY (Bwv, sdw iqRSnwlU rihMdy hn, ivSy ivkwrW vloN kdy r`jdy nhIN) [ syqI—nwl [ iKnu—iKn ivc [ mwsw—qoly dw bwrHvW ih`sw [4[

ArQ:- hy pMifq jI mhwrwj! qusI qW hor hor qrHW dI is`iKAw dy rho ho, (AjyhI id`qI miq nwl) mYN Awpxy pRwxW dy mwlk prmwqmw ƒ ikvyN iml skdw hW? [1[rhwau[

hy pMifq! (jy koeI ivcwr dI g`l krnI hY qW) ieh soco ik (srIr-ngrI auqy) rwj krn vwlw mn AM\wx hY, ieh srIr-ngr BI k`cw hY (bwhroN ivkwrW dy h`ilAW dw twkrw krn-jogw nhIN hY ikauNik igAwn-ieMdRy kmzor hn) [ (iPr ies AM\wx mn dw) ipAwr BI kwmwidk BYVy swQIAW nwl hI hY [ ies dIAW mwvW BI do suxIdIAW hn (bu`DI Aqy Aiv`idAw), ies dy ipau BI do hI d`sIdy hn (prmwqmw Aqy mwieAw-vyiVHAw jIvwqmw [ Awm qOr qy ieh AM\wx mn Aiv`idAw Aqy mwieAw-vyVHy jIvwqmw dy Fhy ciVHAw rihMdw hY) [1[

(hy pMifq! qUM qW hor hor iksm dI miq dy irhw hYN, qyrI id`qI is`iKAw nwl AM\wx mn ƒ) ieh smJ nhIN AwauNdI ik sIqlqw (-SWqI) Aqy r`bI qyj dovyN mnu`Kw srIr dy AMdr mOjUd hn [ (smJ nwh Aw skx dw kwrn ieh hY ik) srIr dy AMdr ivkwrW dI A`g (mcI hoeI hY) jvwnI BI lihrW lY rhI hY (ijvyN hrI-BrI bnspqI dy AMdr A`g lukI rihMdI hY), mwiek vwsnW dw smuMdr ies srIr dy AMdr TwTW mwr irhw hY (mwno, smuMdr iek ipMf ivc luikAw ipAw hY [ so, is`iKAw qW auh cwhIdI hY jo ies AMdrly hVH ƒ rok sky) [2[

auhI mnu`K prmwqmw dw ismrn krdw smiJAw jw skdw hY jo (bu`DI qy Aiv`idAw do mWvW ivcoN) iek mW (Aiv`idAw ƒ) mukw dyvy [ (jyhVw mnu`K Aiv`idAw-mW ƒ mukWdw hY) aus dy (rozwnw jIvn dy) l`Cx ieh id`sdy hn ik auh dUijAW dI vDIkI TMFy-ijgry shwrn dw Awqmk Dn (sdw) iek`Tw krdw hY [3[

(hy pRBU! qyry) dwsW dw dws nwnk bynqI krdw hY (ik ienswnI mn by-v`s hY) ies dw sMg sdw auhnW (igAwn-ieMidRAW) nwl rihMdw hY jo koeI is`iKAw suxdy hI nhIN hn Aqy jo ivSy-ivkwrW vloN kdy r`jdy BI nhIN hn [ (iehI kwrn hY ik ieh mn) kdy qolw ho jWdw hY, kdy mwsw rih jWdw hY (kdy mukwblw krn dI ihMmq krdw hY qy kdy Gbrw jWdw hY) [4[3[11[

ਬਸੰਤੁ ਹਿੰਡੋਲ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹੁ ਗੁਰੂ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹਰਿ ਮੇਲੇ ਭੁਖ ਗਵਾਏ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ ॥੧॥ ਮਤ ਭੂਲਹਿ ਰੇ ਮਨ ਚੇਤਿ ਹਰੀ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨਾਹੀ ਤ੍ਰੈ ਲੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਨਾਮੁ ਹਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਨੁ ਭਗਤੀ ਨਹੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਨਹੀ ਭਗਤਿ ਹਰੀ ॥ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਸਤਸੰਗੁ ਨ ਪਾਈਐ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹਰੀ ॥੨॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਗੁਪਤੁ ਉਪਾਏ ਵੇਖੈ ਪਰਗਟੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੰਤ ਜਨਾ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਹਿ ਸੁ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਭੀਨੇ ਹਰਿ ਜਲੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮਨਾ ॥੩॥ ਜਿਨ ਕਉ ਤਖਤਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ ਪਰਧਾਨ ਕੀਏ ॥ ਪਾਰਸੁ ਭੇਟਿ ਭਏ ਸੇ ਪਾਰਸ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਰ ਸੰਗਿ ਥੀਏ ॥੪॥੪॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1171}

pdArQ:- swhu—Swhu, auh DnI jo hor vpwrIAW ƒ vxj-vpwr krn leI rwis-pUMjI dyNdw hY [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw, sdw hI DnwF itky rihx vwlw [ BuK—mwieAw dw lwlc [ gvwey—dUr krdw hY [ kir—kr ky [ idRVwey—(mn ivc) p`kI kr dyNdw hY [ Anidnu—hr roz [1[

mq BUlih—ikqy Bulw nwh dyeIN [ cyiq—Xwd kr, ismr [ mukiq—mwieAw dy lwlc vloN ^lwsI [ qRY loeI—iqMnW hI lokW ivc, swrI hI isRStI ivc ikqy BI [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ nwmu hrI—hrI dw nwm [1[rhwau[

BgqI—lgn, idlI iK`c, srDw [ Bgiq hrI—pRBU ƒ imlx leI qWG [ sqsMgu—BilAW dI sMgiq [ krim—(pRBU dI) myhr nwl [2[

Git—Gt ivc, srIr ivc [ Git Git—hryk srIr ivc [ aupwey—pYdw krdw hY [ vyKY—sMBwl krdw hY [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ krih—krdy hn [ su—auh bMdy [ rMig—rMg ivc, ipAwr ivc [ BIny—iB`jy hoey, msq [ mnw—min, (auhnW dy) mn ivc [3[

kau—ƒ [ qKiq—q^q auqy [ qKiq vifAweI—q^q auqy bYTx dI vifAweI, ihrdy-q^q auqy bYTy rihx dI iezq, mwieAw dy ip`Cy Btkx qoN bcy rihx dw mwx [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ prDwn—au~Gy, mMny-pRmMny [ pwrsu—gurU-pwrs [ Byit—Cuh ky, iml ky [ pwrs—lohw Awidk DwqW ƒ sonw bxw dyx dI smr`Qw r`Kx vwly [ gur sMig—gurU dy sMgI [ QIey—bx gey [4[

ArQ:- hy (myry) mn! prmwqmw ƒ (sdw) cyqy r`K [ (vyKIN, mwieAw dI Bu`K ivc Ps ky) ikqy (aus ƒ) Bulw nw dyeIN [ (pr) gurU dI srn ipAW hI prmwqmw dw nwm imldw hY, gurU dI srn pYx qoN ibnw mwieAw dI Bu`K qoN ^lwsI nhIN ho skdI (BwvyN) iqMnW lokW ivc hI (dOV-B`j kr ky vyK lY), (ies vwsqy, hy mn! gurU dw p`lw PV) [1[rhwau[

gurU AYsw Swh hY ijs dy pws pRBU dy nwm dw Dn sdw hI itikAw rihMdw hY, (ies vwsqy) gurU suK dyx dy smr`Q hY, gurU pRBU nwl imlw dyNdw hY, qy mwieAw iek`TI krn dI Bu`K mnu`K dy mn ivcoN k`F dyNdw hY [ gurU myhr kr ky (srn Awey is`K dy mn ivc) pRBU ƒ imlx dI qWG p`kI kr dyNdw hY (ikauNik gurU Awp) hr vyly prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw rihMdw hY (AwpxI suriq sdw pRBU dI is&iq-swlwh ivc itkweI r`Kdw hY) [1[

idlI iK`c qoN ibnw siqgurU BI nhIN imldw (Bwv, gurU dI kdr nhIN pw skIdI), qy BwgW qoN ibnw (ipCly sMskwrW dI rwis-pUMjI qoN ibnw) pRBU ƒ imlx dI qWG (mn ivc) nhIN aupjdI [ (ipCly sMskwrW dI rwis-pUMjI vwly) BwgW qoN ibnw gurmuKW dI sMgiq nhIN imldI (Bwv, sqsMg dI kdr nhIN pY skdI), pRBU dI AwpxI myhr nwl hI aus dw nwm pRwpq huMdw hY [2[

jyhVw pRBU Awp swrI isRStI pYdw krdw hY qy aus dI sMBwl krdw hY, auh hryk srIr ivc luikAw bYTw hY, gurU dI srn pYx vwly sMq jnW ƒ auh hr QW pRq`K id`sx l`g pYNdw hY [ auh sMq jn sdw pRBU dw nwm jpdy hn, qy aus dy ipAwr-rMg ivc msq rihMdy hn, auhnW dy mn ivc pRBU dw Awqmk izMdgI dyx vwlw nwm-jl sdw v`sdw rihMdw hY [3[

gurU dI srn pY ky ijnHW bMidAW ƒ ihrdy-q^q auqy bYTy rihx dI (Bwv, mwieAw dy ip`Cy Btkx qoN bcy rihx dI) ie`zq imldI hY, auhnW ƒ prmwqmw jgq ivc au~Gw kr dyNdw hY [ hy nwnk! gurU-pwrs ƒ iml ky auh Awp BI pwrs ho jWdy hn (auhnW dy AMdr BI ieh smr`Qw Aw jWdI hY ik mwieAw-gRsy mnW ƒ pRBU-crnW ivc joV skx), auh bMdy sdw leI prmwqmw qy gurU dy swQI bx jWdy hn (auhnW dI suriq sdw gurU-pRBU dy crnW ivc itkI rihMdI hY [4[4[12[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh