ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1169

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੩ ਤੀਜਾ ॥ ਬਸਤ੍ਰ ਉਤਾਰਿ ਦਿਗੰਬਰੁ ਹੋਗੁ ॥ ਜਟਾਧਾਰਿ ਕਿਆ ਕਮਾਵੈ ਜੋਗੁ ॥ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਹੀ ਦਸਵੈ ਦੁਆਰ ॥ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਆਵੈ ਮੂੜ੍ਹ੍ਹਾ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥੧॥ ਏਕੁ ਧਿਆਵਹੁ ਮੂੜ੍ਹ੍ਹ ਮਨਾ ॥ ਪਾਰਿ ਉਤਰਿ ਜਾਹਿ ਇਕ ਖਿਨਾਂ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਕਰਹਿ ਵਖਿਆਣ ॥ ਨਾਦੀ ਬੇਦੀ ਪੜ੍ਹ੍ਹਹਿ ਪੁਰਾਣ ॥ ਪਾਖੰਡ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਮਨਿ ਕਪਟੁ ਕਮਾਹਿ ॥ ਤਿਨ ਕੈ ਰਮਈਆ ਨੇੜਿ ਨਾਹਿ ॥੨॥ ਜੇ ਕੋ ਐਸਾ ਸੰਜਮੀ ਹੋਇ ॥ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿਸੇਖ ਪੂਜਾ ਕਰੇਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਮਨੁ ਬਿਖਿਆ ਮਾਹਿ ॥ ਓਇ ਨਿਰੰਜਨੁ ਕੈਸੇ ਪਾਹਿ ॥੩॥ ਕੀਤਾ ਹੋਆ ਕਰੇ ਕਿਆ ਹੋਇ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਚਲਾਏ ਸੋਇ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ ॥ ਹੁਕਮੈ ਬੂਝੈ ਤਾਂ ਸਾਚਾ ਪਾਏ ॥੪॥ ਜਿਸੁ ਜੀਉ ਅੰਤਰੁ ਮੈਲਾ ਹੋਇ ॥ ਤੀਰਥ ਭਵੈ ਦਿਸੰਤਰ ਲੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਮਿਲੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗ ॥ ਤਉ ਭਵਜਲ ਕੇ ਤੂਟਸਿ ਬੰਧ ॥੫॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1169}

not:- ieh Sbd ‘mhlw 3’ dw hY [ AMk 3 ƒ “qIjw” pVHnw hY [ iesy qrHW ‘mhlw’ 1, 2, 4, 5, 9’ dy AMkW ƒ pihlw, dUjw, cOQw, pMjvW qy nWvW pVHnw hY [

not:- bwxI drj krn bwry swry gurU gRMQ swihb ivc vrqI mrXwdw Anuswr ies rwg ivc BI gurU nwnk swihb dy Sbd-sMgRh qoN ipCoN gurU Amrdws jI dy Sbd drj hn [ iPr, ieh v`Krw Sbd gurU Amrdws jI dw ieQy ikauN id`qw igAw hY? ies swry Sbd ƒ ghu nwl pVHo [ ies qoN pihlw Sbd nµ: 3 BI iPr pVHo [ dohW ivc ByK qy krm-kWf dI inKyDI hY [ ismrn ƒ jnm-mnorQ d`isAw hY [ gurU Amrdws jI ny gurU nwnk dyv jI dy i^Awl dI pRoVHqw kIqI hY [ gurU nwnk dyv jI dw ieh Sbd gurU Amrdws jI dy pws mOjUd sI [

pdArQ:- auqwir—auqwr ky, lwh ky [ idgMbru—nWgw swDU {idg-AMbru [ idg—idSw [ AMbru—k`pVw [ idgMbru—auh ijs ny idSw ƒ Awpxw k`pVw bxwieAw hY, nµgw} [ hogu—(jy) ho jwiegw [ Dwir—Dwr ky [ ikAw—kyhVw? dsvY duAwr—pRwx dsvyN duAwr cVHwieAW, pRwxwXwm kIiqAW [ BRim BRim—Btk Btk ky [ mUVw—mUrK [ vwro vwr—muV muV [1[

eyku—iek pRBU ƒ [ iek iKnW—iek pl ivc [1[rhwau[

krih—(jo mnu`K) krdy hn [ nwdI—nwd vjwx vwly jogI [ bydI—byd pVHn vwly pMifq [ idRsit—ingwh, nzr [ min—mn ivc [ kmwih—jo kmWdy hn [2[

sMjmI—sMjm r`Kx vwlw, ieMidRAW ƒ kwbU krn dw jqn krn vwlw [ ivsyK—ivSyS, aucycI [ kryie—(jo mnu`K) krdw hY [ AMqir—AMdr, mn dy AMdr [ ibiKAw—mwieAw [ Eie—Ajyhy bMdy [ pwih—pRwpq krn [3[

kIqw hoAw—sB kuJ prmwqmw dw kIqw ho irhw hY [ kry ikAw hoie—jIv dy kIiqAW kIh ho skdw hY? ijs no—ijs jIv ƒ [ soie—auh prmwqmw [ ndir—myhr dI ingwh [ Brmu—Btkxw [ cukwey—dUr krdw hY [ hukmY—prmwqmw dy hukm ƒ [4[

AMqru—AMdrlw {bMd nµ: 3 ivc l&z ‘AMqir’ sMbMDk hY [ dohW l&zW dw joV vyKo [ l&z ‘AMqru’ ivSySx hY l&z ‘jIau’ dw} [ idsMqr—dys AMqr, hor hor dysW ivc [ loie—lok ivc, jgq ivc [ qau—qdoN [ bMD—bMDn [5[

ArQ:- hy mUrK mn! iek prmwqmw ƒ ismr [ (ismrn dI brkiq nwl) iek pl ivc hI (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jwihˆgw [1[rhwau[

jy koeI mnu`K k`pVy auqwr ky nWgw swDU bx jwey (qW BI ivArQ hI au~dm hY) [ jtw Dwr ky BI koeI jog nhIN kmwieAw jw skdw [ (prmwqmw nwl jog (myl) nhIN ho skygw) [ dsvyN duAwr ivc pRwx cVHwieAW BI mn pivqR nhIN huMdw [ (Ajyhy swDnW ivc l`gw hoieAw) mUrK Btk Btk ky muV muV jnm lYNdw hY [1[

(pMifq lok) isimRqIAW qy SwsqR (hornW ƒ pVH pVH ky) suxWdy hn, jogI nwd vjWdy hn, pMifq vyd pVHdy hn, koeI purwx pVHdy hn, pr auhnW dI ingwh pKMf vwlI hY, mn ivc auh Kot kmWdy hn [ prmwqmw Ajyhy bMidAW dy nyVy nhIN (Fukdw) [2[

jy koeI Ajyhw bMdw BI hovy jo Awpxy ieMidRAW ƒ v`s krn dy jqn krdw hovy, iksy aucycI iksm dI ik®Aw krdw hovy, dyv-pUjw BI kry, pr jy aus dy AMdr loB hY, jy aus dw mn mwieAw dy moh ivc hI PisAw ipAw hY, qW Ajyhy bMdy BI mwieAw qoN inrlyp prmwqmw dI pRwpqI nhIN kr skdy [3[

(pr jIvW dy BI kIh v`s?) sB kuJ prmwqmw dw kIqw ho irhw hY [ jIv dy kIiqAW kuJ nhIN ho skdw [ jdoN pRBU Awp (iksy jIv auqy) myhr dI ingwh krdw hY qW aus dI Btkxw dUr krdw hY (pRBU dI myhr nwl hI jdoN jIv) pRBU dw hukm smJdw hY qW aus dw imlwp hwsl kr lYNdw hY [4[

ijs mnu`K dw AMdrlw Awqmw (ivkwrW nwl) mYlw ho jWdw hY, auh jy qIrQW auqy BI jWdw hY jy auh jgq ivc hor hor dysW ivc BI (ivrkq rihx leI) quirAw iPrdw hY (qW BI aus dy mwieAw vwly bMDn tu`tdy nhIN) [

hy nwnk! jy gurU dw myl pRwpq hovy qW hI prmwqmw imldw hY, qdoN hI sMswr-smuMdr vwly bMDn tu`tdy hn [5[4[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਸਗਲ ਭਵਨ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ॥ ਮੈ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ ਸਰਬ ਤੋਹ ॥ ਤੂ ਸੁਰਿ ਨਾਥਾ ਦੇਵਾ ਦੇਵ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸੇਵ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਲਾਲ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਨ ਗਾਏ ਤੂ ਅਪਰੰਪਰੁ ਸਰਬ ਪਾਲ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਨੁ ਸਾਧ ਨ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਕਾ ਸੰਗੁ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੈਲ ਮਲੀਨ ਅੰਗੁ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨ ਸੁਧੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹੇ ਸਾਚੁ ਸੋਇ ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਤੂ ਰਾਖਹਿ ਰਖਨਹਾਰ ॥ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਲਾਵਹਿ ਕਰਹਿ ਸਾਰ ॥ ਬਿਖੁ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਪਰਹਰਾਇ ॥ ਸਭਿ ਦੂਖ ਬਿਨਾਸੇ ਰਾਮ ਰਾਇ ॥੩॥ ਊਤਮ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਹਰਿ ਗੁਨ ਸਰੀਰ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਗਟੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਹੀਰ ॥ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਨਾਮਿ ਤਜਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਰੁ ਗੁਰ ਮਿਲਾਉ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1169}

pdArQ:- qoh—qyrw (pRkwS) [ suir—dyvqy [1[

lwl—hy lwl! gurmuiK—gurU dy d`sy rsqy qur ky [ srb pwl—hy srb ƒ pwlx vwly! AprMpru—pry qoN pry, byAMq [1[rhwau[

swD—gurU [ suDu—pivqR [2[

swr—sMBwl [ ibKu—zhr [ prhrwie—dUr krw lYNdw hY [ siB—swry [ rwmrwie—hy pRkwS-rUp pRBU!

giq—Awqmk AvsQw [ hIr—hIrw [ qij—qj ky [ dUjw Bwau—pRBU qoN ibnw hor dw ipAwr [ gur imlwau—gurU dw imlwp [4[

ArQ:- hy myry sohxy lwl! hy fUMGy qy v`fy ijgry vwly pRBU! hy sB jIvW ƒ pwlx vwly pRBU! qUM bVw hI byAMq hYN [ jyhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh qyrI is&iq-swlwh krdw hY [1[rhwau[

hy pRBU! swry BvnW ivc (swry jgq ivc) qyrI mwieAw dy moh dw pswrw hY [ mYƒ qYQoN ibnw koeI hor nhIN id`sdw, sB jIvW ivc qyrw hI pRkwS hY [ qUM dyviqAW dw nwQW dw BI dyvqw hYN [ hy hrI! gurU dy crnW dI syvw kIiqAW hI qyrw nwm imldw hY [1[

gurU dI srn qoN ibnw prmwqmw dw swQ pRwpq nhIN huMdw, (ikauNik) gurU qoN ibnw mnu`K dw srIr (ivkwrW dI) mYl nwl gMdw rihMdw hY [ pRBU dw nwm ismrn qoN ibnw (ieh srIr) pivqR nhIN ho skdw [ jyhVw mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky pRBU dI is&iq-swlwh krdw hY auh sdw-iQr pRBU dw rUp ho jWdw hY [2[

hy r`Kxhwr pRBU! ijs ƒ qUM Awp (ivkwrW qoN) bcWdw hYN, ijs ƒ qUM gurU imlWdw hYN qy ijs dI qUM sMBwl krdw hYN, auh mnu`K Awpxy AMdroN haumY qy mlkIAqW bxwx dy zhr ƒ dUr kr lYNdw hY [ hy rwmrwie! qyrI myhr nwl aus dy swry du`K nws ho jWdy hn [3[

ijs mnu`K dy AMdr pRBU dy gux v`s pYNdy hn aus dI Awqmk AvsQw au~cI ho jWdI hY auh &rw^-idl ho jWdw hY, gurU dI miq qy qur ky aus dy AMdr pRBU-nwm dw hIrw cmk pYNdw hY, mwieAw dw ipAwr iqAwg ky aus dI suriq pRBU dy nwm ivc juVdI hY [

hy pRBU! (myrI qyry dr qy Ardwis hY ik) mYƒ dws nwnk ƒ gurU imlw, gurU dw imlwp krw dy [4[5[

ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਸੁਨਹੁ ਭਾਇ ॥ ਮੇਰਾ ਪਿਰੁ ਰੀਸਾਲੂ ਸੰਗਿ ਸਾਇ ॥ ਓਹੁ ਅਲਖੁ ਨ ਲਖੀਐ ਕਹਹੁ ਕਾਇ ॥ ਗੁਰਿ ਸੰਗਿ ਦਿਖਾਇਓ ਰਾਮ ਰਾਇ ॥੧॥ ਮਿਲੁ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਹਰਿ ਗੁਨ ਬਨੇ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਖੇਲਹਿ ਵਰ ਕਾਮਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਖੋਜਤ ਮਨ ਮਨੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖੀ ਦੁਹਾਗਣਿ ਨਾਹਿ ਭੇਉ ॥ ਓਹੁ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਾਵੈ ਸਰਬ ਪ੍ਰੇਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਥਿਰੁ ਚੀਨੈ ਸੰਗਿ ਦੇਉ ॥ ਗੁਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਜਪੁ ਜਪੇਉ ॥੨॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭਗਤਿ ਨ ਭਾਉ ਹੋਇ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸੰਤ ਨ ਸੰਗੁ ਦੇਇ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਅੰਧੁਲੇ ਧੰਧੁ ਰੋਇ ॥ ਮਨੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਰਮਲੁ ਮਲੁ ਸਬਦਿ ਖੋਇ ॥੩॥ ਗੁਰਿ ਮਨੁ ਮਾਰਿਓ ਕਰਿ ਸੰਜੋਗੁ ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਰਾਵੇ ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ॥ ਗੁਰ ਸੰਤ ਸਭਾ ਦੁਖੁ ਮਿਟੈ ਰੋਗੁ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਵਰੁ ਸਹਜ ਜੋਗੁ ॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1169-1170}

pdArQ:- sKI shylI—hy sKI shylIE! Bwie—pRym nwl [ rIswlU—sohxw, suMdr [ sMig—(ijs dy) nwl hY [ swie—auhI sKI (suhwgix hY) [ Ehu—auh ipr-pRBU [ khhu—d`so [ kwie—ikvyN (id`sy, imly)? guir—gurU ny [ sMig—nwl hI [1[

bny—Pbdy hn [ vr kwmin—Ksm-pRBU dIAW jIv-iesqRIAW [ mny—mMny, pqIj jWdy hn [1[rhwau[

mnmuKI—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlIAW [ duhwgix—Bwg hIx [ Byau—Byq [ srb pRyau—sB dw ipAwrw [ dyau—pRkwS-rUp pRBU [ guir—gurU ny [2[

Bwau—pRym [ sMgu—swQ [ n dyie—nhIN dyNdw [ AMDuly—(mwieAw-moh ivc) AMnHy hoey jIv ƒ [ DMDu—jMjwl (ivAwpdw hY) [ roie—(auh) duKI rihMdw hY, roNdw hY [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ Koie—nws krdw hY [3[

guir—gurU ny [ kir—kr ky [ sMjogu—(pRBU nwl) imlwp [ Aih—idn [ inis—rwq [ rwvy—mwxdw hY [ Bgiq jogu—BgqI dI rwhIN hoieAw imlwp [ hir vru—pRBU pqI [ shj jogu—Afol AvsQw dw imlwp [4[

ArQ:- hy myrI sKI shylIho! rl ky bYTo (qy pRBU-pqI dy gux gwvo) pRBU dy gux gwvxy hI (mnu`Kw jnm ivc) Pbdy hn [ Ksm-pRBU dIAW jyhVIAW jIv-iesqRIAW pRBU prmwqmw dy nwl KyfdIAW hn, gurU dI rwhIN pRBU dI Bwl kridAW auhnW dy mn (pRBU dI Xwd ivc) pqIj jWdy hn [1[rhwau[

hy myrI (sq sMgx) shylIho! pRym nwl (myrI g`l) suxo (ik) myrw suMdr pqI-pRBU ijs shylI dy AMg-sMg hY auhI shylI (suhwgix) hY [ auh (sohxw pRBU) ibAwn qoN pry hY, aus dw srUp ibAwn nhIN kIqw jw skdw [ d`so (hy shylIho!) auh (iPr) ikvyN (imly) [ gurU ny auh pRkwS-rUp pRBU ijs shylI ƒ AMg-sMg ivKw id`qw hY, (ausy ƒ auh imilAw hY) [1[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlIAW Bwg-hIx jIv-iesqRIAW ƒ ieh gu`JI g`l smJ nhIN AwauNdI ik auh sB dw ipAwrw pRBU hryk srIr dy AMdr v`s irhw hY [ gurU dy d`sy rsqy qurn vwlI jIv-iesqRI aus sdw kwiem rihx vwly pRkwS-rUp pRBU ƒ Awpxy AMg-sMg vyKdI hY [ gurU ny aus dy ihrdy ivc pRBU dw nwm p`kw kr id`qw hY, auh ausy nwm dw jwp jpdI hY [2[

(hy myrI shylIho!) gurU dI srn pYx qoN ibnw nwh prmwqmw nwl ipAwr bx skdw hY nwh aus dI BgqI ho skdI hY [ sMq gurU dI srn qoN ibnw auh (ipAwrw pRBU) Awpxw swQ nhIN b^Sdw [ gurU dy dr qy Awaux qoN ibnw mwieAw-moh ivc AMnHy hoey jIv ƒ dunIAw dw jMjwl hI ivAwpdw hY, auh sdw duKI hI rihMdw hY [3[

gurU ny (prmwqmw nwl) sMjog bxw ky ijs dw mn (mwieAw dy moh vloN) mwr id`qw hY, auh idn rwq prmwqmw dI BgqI dy imlwp ƒ mwxdw hY [ hy dws nwnk! sMq gurU dI sMgiq ivc (bYiTAW jIv dw) du`K imt jWdw hY rog dUr ho jWdw hY (ikauNik) aus ƒ pRBU-pqI iml pYNdw hY aus ƒ Afol AvsQw dw imlwp pRwpq ho jWdw hY [4[6[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh