ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1164

ਮੈ ਬਉਰੀ ਮੇਰਾ ਰਾਮੁ ਭਤਾਰੁ ॥ ਰਚਿ ਰਚਿ ਤਾ ਕਉ ਕਰਉ ਸਿੰਗਾਰੁ ॥੧॥ ਭਲੇ ਨਿੰਦਉ ਭਲੇ ਨਿੰਦਉ ਭਲੇ ਨਿੰਦਉ ਲੋਗੁ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ਜੋਗੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਾਦੁ ਬਿਬਾਦੁ ਕਾਹੂ ਸਿਉ ਨ ਕੀਜੈ ॥ ਰਸਨਾ ਰਾਮ ਰਸਾਇਨੁ ਪੀਜੈ ॥੨॥ ਅਬ ਜੀਅ ਜਾਨਿ ਐਸੀ ਬਨਿ ਆਈ ॥ ਮਿਲਉ ਗੁਪਾਲ ਨੀਸਾਨੁ ਬਜਾਈ ॥੩॥ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਕਰੈ ਨਰੁ ਕੋਈ ॥ ਨਾਮੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗੁ ਭੇਟਲ ਸੋਈ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1164}

pdArQ:- baurI—kmlI, J`lI [ Bqwru—Ksm [ ric ric—Pb Pb ky [ qw kau—aus Bqwr dI ^wqr, aus Bqwr ƒ imlx leI [1[

inMdau logu—jgq by-S`k inMdw kry {not:- l&z ‘inMdau’ hukmI Biv`Kq, A`n purK qy iek-vcn hY) [ jogu—jogw, vwsqy [1[rhwau[

bwdu ibbwdu—JgVw, bihs [ rswienu—rsW dw Gr, sRySt rs [2[

jIA jwin—mn ivc smJ ky [ AYsI bin AweI—AijhI hwlq bx geI hY [ imlau—mYN iml rhI hW [ nIswnu bjweI—Fol vjw ky, lokW dI inMdw vloN by-prvwh ho ky [3[

ausqiq—soBw, vifAweI [ sRIrMgu—prmwqmw {Skt. œIrzg an epithet of Vishnu [ sRI—l`CmI [ rMgu—ipAwr [} l`CmI nwl ipAwr krn vwlw [ Bytl—iml ipAw hY [4[

ArQ:- myrw qn Aqy myrw mn myry ipAwry pRBU jogy ho cuky hn, hux jgq by-S`k mYƒ BYVw AwKI jwey (nw myry kMn ieh inMdw suxn dI prvwh krdy hn; nw myrw mn inMdw sux ky duKI huMdw hY) [1[rhwau[

(mYN Awpxy pRBU-pqI dI nwr bx cu`kI hW) pRBU myrw Ksm hY qy mYN (aus dI ^wqr) kmlI ho rhI hW, aus ƒ imlx leI mYN (BgqI qy Bly guxW dy) suhxy suhxy iSMgwr kr rhI hW [1[

(koeI inMdw ipAw kry) iksy nwl JgVw krn dI loV nhIN, jIB nwl pRBU dy nwm dw sRySt AMimRq pIxw cwhIdw hY [2[

hux ihrdy ivc pRBU nwl jwx-pCwx kr ky (myry AMdr) AijhI hwlq bx geI hY ik mYN lokW dI inMdw vloN by-prvwh ho ky Awpxy pRBU ƒ iml rhI hW [3[

koeI mnu`K mYƒ cMgw AwKy, cwhy koeI mMdw AwKy (ies g`l dI mYƒ prvwh nhIN rhI), mYƒ nwmy ƒ (l`CmI dw pqI) prmwqmw iml ipAw hY [4[4[

Sbd dw Bwv:- pRIq dw srUp—qn qy mn ipAwr ivc ieqny msq ho jwx ik koeI cMgw khy BYVw khy, ies g`l dI prvwh hI nw rhy [ nw kMn inMdw suxn dI prvwh krn, nw mn inMdw sux ky duKI hovy [

ਕਬਹੂ ਖੀਰਿ ਖਾਡ ਘੀਉ ਨ ਭਾਵੈ ॥ ਕਬਹੂ ਘਰ ਘਰ ਟੂਕ ਮਗਾਵੈ ॥ ਕਬਹੂ ਕੂਰਨੁ ਚਨੇ ਬਿਨਾਵੈ ॥੧॥ ਜਿਉ ਰਾਮੁ ਰਾਖੈ ਤਿਉ ਰਹੀਐ ਰੇ ਭਾਈ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਛੁ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਬਹੂ ਤੁਰੇ ਤੁਰੰਗ ਨਚਾਵੈ ॥ ਕਬਹੂ ਪਾਇ ਪਨਹੀਓ ਨ ਪਾਵੈ ॥੨॥ ਕਬਹੂ ਖਾਟ ਸੁਪੇਦੀ ਸੁਵਾਵੈ ॥ ਕਬਹੂ ਭੂਮਿ ਪੈਆਰੁ ਨ ਪਾਵੈ ॥੩॥ ਭਨਤਿ ਨਾਮਦੇਉ ਇਕੁ ਨਾਮੁ ਨਿਸਤਾਰੈ ॥ ਜਿਹ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਹ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੈ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1164}

pdArQ:- KIir—qsmeI, du`D cwvl iek`Ty ir`Jy hoey (not:- l&z ‘KIru’ dw ArQ hY ‘du`D’, ies dw joV v`Krw hY) [ n BwvY—cMgw nhIN l`gdw [ kUrnu—kUVw [ cny—Coly [ ibnwvY—cuxwauNdw hY [1[

mihmw—bzurgI [1[rhwau[

qury—GoVy [ qurMg—GoVy [ pwie—pYrIN [ pnhIE—ju`qI BI [2[

Kwtu—mMjw [ supydI—ic`ty ivCwauxy [ pYAwru—prwlI [ n pwvY—hwsl nhIN kr skdw [3[

ijh—ijs ƒ [4[

ArQ:- hy BweI! ijs hwlq ivc prmwqmw (swƒ jIvW ƒ) r`Kdw hY ausy hwlq ivc (AmIrI dI AwkV qy grIbI dI Gbrwht qoN inrlyp) rihxw cwhIdw hY [ ieh g`l d`sI nhIN jw skdI ik prmwqmw kyfw v`fw hY (swfy duKW suKW dw Byq auh hI jwxdw hY) [1[rhwau[

kdy (koeI jIv AYsI mOj ivc hY ik aus ƒ) KIr, KMf, iGau (vrgy suhxy pdwrQ) BI cMgy nhIN l`gdy; pr kdy (aus pwsoN) Gr Gr dy tu`kr mMgwauNdw hY (kdy aus ƒ mMgqw bxw dyNdw hY, qy auh Gr Gr dy tukVy mMgdw iPrdw hY), kdy (aus pwsoN) rUVIAW PulwauNdw hY, qy (auhnW ivcoN) dwxy cuxwauNdw hY [1[

kdy (koeI mnu`K ieqnw AmIr hY ik auh) sohxy GoVy ncwauNdw hY (Bwv, kdy aus pws AYsI suhxI cwl vwly GoVy hn ik c`lx vyly, mwno, auh n`c rhy hn), pr kdy aus ƒ pYrIN ju`qI (pwx jogI) BI nhIN l`BdI [2[

kdy iksy mnu`K ƒ ic`ty ivCwauixAW vwly plµGW au~qy suAwauNdw hY, pr kdy aus ƒ BuM\y (ivCwaux leI) prwlI BI nhIN imldI [3[

nwmdyv AwKdw hY—pRBU dw iek nwm hI hY jo (iehnW dohW hwlqW ivcoN ACoh r`K ky) pwr lµGwauNdw hY, ijs mnu`K ƒ gurU imldw hY aus ƒ pRBU (AmIrI dI AwkV qy grIbI dI Gbrwht) qoN pwr auqwrdw hY [4[5[

Sbd dw Bwv—Dn pdwrQ dw mwx kUVw hY—nw AmIrI ivc AwPry, qy nw grIbI AwieAW Gwbry [

ਹਸਤ ਖੇਲਤ ਤੇਰੇ ਦੇਹੁਰੇ ਆਇਆ ॥ ਭਗਤਿ ਕਰਤ ਨਾਮਾ ਪਕਰਿ ਉਠਾਇਆ ॥੧॥ ਹੀਨੜੀ ਜਾਤਿ ਮੇਰੀ ਜਾਦਿਮ ਰਾਇਆ ॥ ਛੀਪੇ ਕੇ ਜਨਮਿ ਕਾਹੇ ਕਉ ਆਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਲੈ ਕਮਲੀ ਚਲਿਓ ਪਲਟਾਇ ॥ ਦੇਹੁਰੈ ਪਾਛੈ ਬੈਠਾ ਜਾਇ ॥੨॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਉਚਰੈ ॥ ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਕਉ ਦੇਹੁਰਾ ਫਿਰੈ ॥੩॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1164}

pdArQ:- hsq Kylq—h`sdw Kyfdw, bVy cwau nwl [ dyhury—mMdr ivc {Skt. dyvwlX} [ krq—krdw [1[

hInVI—bhuq hIxI, bhuq nIvIN [ jwdm rwieAw—hy jwdm rwie! {Skt. Xwdv an epither of Krishna} hy jwdv kul dy iSromxI! hy ik®Sn! hy pRBU! kwhy kau—kwhdy leI? ikauN? AwieAw—mYN jMimAw [1[rhwau[

pltwie—prq ky, muV ky [ jwie—jw ky [2[

kau—dI ^wqr, vwsqy [3[

ArQ:- hy pRBU! mYN CINby dy Gr ikauN jMm ipAw? (lok) myrI jwq ƒ bVI nIvIN (AwKdy hn) [1[rhwau[

mYN bVy cwA nwl qyry mMdr AwieAw sW, pr (cUM ik ieh lok ‘myrI jwiq hInVI’ smJdy hn, iehnW) mYƒ nwmy ƒ BgqI krdy ƒ (bwhoN) PV ky (mMdr ivcoN) auTwl id`qw [1[

mYN AwpxI kMblI lY ky (au~QoN) muV ky qur ipAw, qy (hy pRBU!) mYN qyry mMdr dy ipCly pwsy jw ky bih igAw [2[

(pr pRBU dI Acrj Kyf vrqI) ijauN ijauN nwmw Awpxy pRBU dy gux gwauNdw hY, (aus dw) mMdr (aus dy) BgqW dI ^wqr, (aus dy) syvkW dI ^wqr iPrdw jw irhw hY [3[6[

not:- Bgq nwmdyv jI ny AwpxI aumr dw vDIk ih`sw pMfrpur ivc guzwirAw; au~QoN dy vsnIk jwxdy hI sn ik nwmdyv CINbw hY, qy SUdr hY [ SUdr ƒ mMdr jwx dI mnwhI sI [ iksy idn bMdgI dI mOj ivc nwmdyv jI mMdr cly gey, A`goN au~cI jwiq vwilAW ny bwhoN PV ky bwhr k`F id`qw [ jy nwmdyv jI iksy bITul, iksy Twkur dI mUrqI dy pujwrI huMdy Aqy pUjw krdy huMdy qW roz Awaux vwly nwmdyv ƒ auhnW lokW ny iksy ie`k idn ‘hInVI jwiq’ dw jwx ky ikauN bwhr k`Fxw sI? ieh ie`k idn dI Gtnw hI d`sdI hY ik nwmdyv jI nw mMdr jwieAw krdy sn, nw SUdr hox krky au~cI jwq vwilAW vloN auhnW ƒ au~Qy jwx dI AwigAw sI [ ieh qW iek idn iksy mOj ivc Awey hoey cly gey qy A`goN D`ky pey [

Bwv—ismrn dI brkiq—inrBYqw [ au~cI jwq vwilAW vloN SUdr-AKvWidAW au~qy ho rhIAW vDIkIAW dy ivru`D pRBU A`gy ros [

ijauN ijauN ieh ros SUdr-AKvWdy mnu`K dy AMdr sÍY-mwn pYdw krdw hY, au~c-jwqIey dI AwkV GtdI hY [

ਭੈਰਉ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀਉ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੈਸੀ ਭੂਖੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਨਾਜ ॥ ਤ੍ਰਿਖਾਵੰਤ ਜਲ ਸੇਤੀ ਕਾਜ ॥ ਜੈਸੀ ਮੂੜ ਕੁਟੰਬ ਪਰਾਇਣ ॥ ਐਸੀ ਨਾਮੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਰਾਇਣ ॥੧॥ ਨਾਮੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਾਰਾਇਣ ਲਾਗੀ ॥ ਸਹਜ ਸੁਭਾਇ ਭਇਓ ਬੈਰਾਗੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੈਸੀ ਪਰ ਪੁਰਖਾ ਰਤ ਨਾਰੀ ॥ ਲੋਭੀ ਨਰੁ ਧਨ ਕਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ॥ ਕਾਮੀ ਪੁਰਖ ਕਾਮਨੀ ਪਿਆਰੀ ॥ ਐਸੀ ਨਾਮੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮੁਰਾਰੀ ॥੨॥ ਸਾਈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਜਿ ਆਪੇ ਲਾਏ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਦੁਬਿਧਾ ਜਾਏ ॥ ਕਬਹੁ ਨ ਤੂਟਸਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਨਾਮੇ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ਸਚਿ ਨਾਇ ॥੩॥ ਜੈਸੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਾਰਿਕ ਅਰੁ ਮਾਤਾ ॥ ਐਸਾ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ॥ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਦੇਉ ਲਾਗੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥ ਗੋਬਿਦੁ ਬਸੈ ਹਮਾਰੈ ਚੀਤਿ ॥੪॥੧॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1164}

pdArQ:- iqRKwvMq—iqhwieAw, ipAwsw [ syqI—nwl [ kwj—loV, Zrz [ mUV—mUrK bMdy [ kutMb—prvwr [ prwiex—Awsry [1[

shj suBwie—suqy hI, koeI ^ws aucyc krn qoN ibnw hI [ bYrwgI—ivrkq [1[rhwau[

rq—r`qI hoeI, ipAwr pwx vwlI [ ihqkwrI—ihq krn vwlw, pRym krn vwlw [ kwmI—ivSeI [ kwmnI—iesqRI [2[

sweI—auhI (Asl) [ ij—ijhVI [ duibDw—myr-qyr [ n qUtis—auh pRIq kdy tu`tdI nhIN [ sic—s`c ivc [ nwie—nwm ivc [3[

rwqw—rMigAw hoieAw [ cIiq—ic`q ivc [4[

ArQ:- (myrI) nwmdyv dI pRIq prmwqmw nwl l`g geI hY, (aus pRIq dI brkiq nwl, nwmdyv) koeI bwhrly ByK Awidk dw aucyc krn qoN ibnw hI bYrwgI bx igAw hY [1[rhwau[

ijvyN Bu`Ky mnu`K ƒ AMn ipAwrw l`gdw hY, ijvyN ipAwsy ƒ pwxI nwl Zrz huMdI hY, ijvyN koeI mUrK Awpxy t`br dy Awsry ho jWdw hY, iqvyN (mYN) nwmy dw pRBU nwl ipAwr hY [1[

ijvyN koeI nwr prwey mnu`K nwl ipAwr pw lYNdI hY, ijvyN iksy loBI mnu`K ƒ Dn ipAwrw l`gdw hY, ijvyN iksy ivSeI bMdy ƒ iesqRI cMgI l`gdI hY, iqvyN nwmy ƒ prmwqmw im`Tw l`gdw hY [2[

pr AslI su`cw ipAwr auh hY jo pRBU Awp (iksy mnu`K dy ihrdy ivc) pYdw kry, aus mnu`K dI myr-qyr gurU dI ikrpw nwl imt jWdI hY, aus dw pRBU nwl pRym kdy tu`tdw nhIN, hr vyly auh pRBU-crnW ivc juiVAw rihMdw hY [ (mYN nwmy au~qy BI pRBU dI imhr hoeI hY qy) nwmy dw ic`q sdw kwiem rihx vwly hir-nwm ivc itk igAw hY [3[

ijvyN mW-pu`qr dw ipAwr huMdw hY, iqvyN myrw mn pRBU! (-crnW) nwl rMigAw igAw hY [ nwmdyv bynqI krdw hY—myrI pRBU nwl pRIq l`g geI hY, pRBU (hux sdw) myry ic`q ivc v`sdw hY [4[1[7[

Sbd dw Bwv:- pRIq dw srUp—aus dI Xwd kdy nw Bu`ly, suqy hI iksy hor pwsy ic`q nw jwey [ ies pRIq dI brkiq nwl AMdroN myr-qyr imt jWdI hY [ pr ieh imldI hY aus dI AwpxI imhr nwl [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh