ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1161

ਜਬ ਲਗੁ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰੈ ॥ ਤਬ ਲਗੁ ਕਾਜੁ ਏਕੁ ਨਹੀ ਸਰੈ ॥ ਜਬ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਮਿਟਿ ਜਾਇ ॥ ਤਬ ਪ੍ਰਭ ਕਾਜੁ ਸਵਾਰਹਿ ਆਇ ॥੧॥ ਐਸਾ ਗਿਆਨੁ ਬਿਚਾਰੁ ਮਨਾ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਨ ਸਿਮਰਹੁ ਦੁਖ ਭੰਜਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਬ ਲਗੁ ਸਿੰਘੁ ਰਹੈ ਬਨ ਮਾਹਿ ॥ ਤਬ ਲਗੁ ਬਨੁ ਫੂਲੈ ਹੀ ਨਾਹਿ ॥ ਜਬ ਹੀ ਸਿਆਰੁ ਸਿੰਘ ਕਉ ਖਾਇ ॥ ਫੂਲਿ ਰਹੀ ਸਗਲੀ ਬਨਰਾਇ ॥੨॥ ਜੀਤੋ ਬੂਡੈ ਹਾਰੋ ਤਿਰੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਰਿ ਉਤਰੈ ॥ ਦਾਸੁ ਕਬੀਰੁ ਕਹੈ ਸਮਝਾਇ ॥ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਰਹਹੁ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੩॥੬॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1161}

pdArQ:- nhI srY—isry nhIN cVHdw, s&l nhIN huMdw [1[

kI n—ikauN nhIN? duK BMjnw hir—du`KW dw nws krn vwlw pRBU [1[rhwau[

isMGu—(AhMkwr) Syr [ bn—ihrdw-rUp jMgl [ isAwru—inmRqw-rUp ig`dV [2[

bUfY—fu`b jWdw hY [ iqrY—qrdw hY [ dwsu kbIru—(not:- ‘dwsu’ ihMdU bolI dw l&z hY, muslmwn ieh l&z nhIN vrqdw [ kbIr jI ihMdU-Gr dy jMmy ply sn, muslmwn nhIN sn) [3[

ArQ:- hy myry mn! sB du`KW dy nws krn vwly pRBU ƒ ikauN nhIN ismrdw? hy mn! koeI AijhI au~cI smJ dI g`l soc (ijs nwl qUM ismrn vl prq skyN) [1[rhwau[

jd qk mnu`K mmqw dy gyV ivc rihMdw hY, qd qk ies dw (Awqmk jIvn dw) ie`k kMm BI nhIN sOrdw [ jdoN ies dI mmqw imt jWdI hY, qdoN pRBU jI (ies dy ihrdy ivc) v`s ky jIvn-mnorQ pUrw kr dyNdy hn [1[

jd qweIN ies ihrdy-rUp jMgl ivc AhMkwr-Syr rihMdw hY qd qweIN ieh ihrdw-PulvwVI Pu`ldI nhIN (ihrdy ivc koml gux au~GVdy nhIN) [ pr, jdoN (inmRqw-rUp) ig`dV (AhMkwr-) Syr ƒ Kw jWdw hY, qW (ihrdy dI swrI) bnspqI ƒ Pu`l l`g pYNdy hn [2[

jo mnu`K (iksy mwx ivc Aw ky) ieh smJdw hY ik mYN bwzI ij`q leI hY, auh sMswr-smuMdr ivc fu`b jWdw hY [ pr jo mnu`K ZrIbI suBwv ivc qurdw hY, auh qr jWdw hY, auh Awpxy gurU dI imhr nwl pwr lµG jWdw hY [ syvk kbIr smJw ky AwKdw hY—hy BweI! isr& prmwqmw dy crnW ivc mn joVI r`Ko [3[6[14[

ਸਤਰਿ ਸੈਇ ਸਲਾਰ ਹੈ ਜਾ ਕੇ ॥ ਸਵਾ ਲਾਖੁ ਪੈਕਾਬਰ ਤਾ ਕੇ ॥ ਸੇਖ ਜੁ ਕਹੀਅਹਿ ਕੋਟਿ ਅਠਾਸੀ ॥ ਛਪਨ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੇ ਖੇਲ ਖਾਸੀ ॥੧॥ ਮੋ ਗਰੀਬ ਕੀ ਕੋ ਗੁਜਰਾਵੈ ॥ ਮਜਲਸਿ ਦੂਰਿ ਮਹਲੁ ਕੋ ਪਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੇਤੀਸ ਕਰੋੜੀ ਹੈ ਖੇਲ ਖਾਨਾ ॥ ਚਉਰਾਸੀ ਲਖ ਫਿਰੈ ਦਿਵਾਨਾਂ ॥ ਬਾਬਾ ਆਦਮ ਕਉ ਕਿਛੁ ਨਦਰਿ ਦਿਖਾਈ ॥ ਉਨਿ ਭੀ ਭਿਸਤਿ ਘਨੇਰੀ ਪਾਈ ॥੨॥ ਦਿਲ ਖਲਹਲੁ ਜਾ ਕੈ ਜਰਦ ਰੂ ਬਾਨੀ ॥ ਛੋਡਿ ਕਤੇਬ ਕਰੈ ਸੈਤਾਨੀ ॥ ਦੁਨੀਆ ਦੋਸੁ ਰੋਸੁ ਹੈ ਲੋਈ ॥ ਅਪਨਾ ਕੀਆ ਪਾਵੈ ਸੋਈ ॥੩॥ ਤੁਮ ਦਾਤੇ ਹਮ ਸਦਾ ਭਿਖਾਰੀ ॥ ਦੇਉ ਜਬਾਬੁ ਹੋਇ ਬਜਗਾਰੀ ॥ ਦਾਸੁ ਕਬੀਰੁ ਤੇਰੀ ਪਨਹ ਸਮਾਨਾਂ ॥ ਭਿਸਤੁ ਨਜੀਕਿ ਰਾਖੁ ਰਹਮਾਨਾ ॥੪॥੭॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 1161}

not:- Sbd ƒ ghu nwl piVHAW ieauN jwpdw hY, ijvyN koeI muslmwn mnu`K kbIr jI ƒ pRyr irhw hY muslmwn bxn leI, qy AwKdw hY ik muslmwn bixAW bihSq imlygw [ Awpxy ^udw dI bzurgI BI auh d`sdw hY ik aus dy s`q hzwr &irSqy hn, svw l`K pYZMbr hn, ieiqAwidk; auh ^udw sqvyN Asmwn qy rihMdw hY [ kbIr jI ies Sbd ivc au~qr dyNdy hn ik mYN iek ZrIb julwh hW, muslmwn bixAW BI mYN ZrIb hI rihxw hY [ qusI Awpxy ^udw dw drbwr sqvyN Asmwn qy d`s rhy ho; myrI ZrIb dI au~Qy iksy ny BI is&wrS nhIN ApVwauxI qy nwh hI mYN Awp ieqnI dUr A`pV skWgw [ pRBU-crnW ivc juVy rihxw hI myry leI bihSq hY [

pdArQ:- sqir sYie slwr—s`q hzwr &irSqy ijnHW ƒ ^udw ny jbrweIl &irSqy dy nwl hzrq muhMmd swihb pws v`fI Awieq ApVwaux leI ByijAw sI [ Kyl KwsI—^ws ^Yl, hwzr-bwS, muswihb [ syK—bzurg, ivdvwn [1[

mjlis—drbwr [ dUir—(Bwv) sqvyN Asmwn qy [ ko—kOx? [1[rhwau[

Kyl—^Yl, AwdmIAW dw groh [ idvwnw—^wnw-bdoS [ Kyl Kwnw— (^Yl ^wnh) Gr ivc rihx vwly syvk [ ikCu ndir idKweI—rqw ku A`KW d`sIAW [ auin—aus Awdm ny [ GnyrI—QoVy hI icr leI [ iBsiq GnyrI pweI—bihSq ivcoN CyqI k`iFAw igAw [2[

Klhlu—KlblI, Gbrwht, gVbV [ jw kY idl—ijs mnu`K dy idl ivc [ jrd—zrd, pIlw [ rU—mUMh [ bwnI—vMn, rMgq [ loeI—jgq [ rosu—gu`sw [3[

iBKwrI—mMgqy [ dyau—dyauN, (jy) mYN idAW [ jbwbu—au~qr, nwh-nu`kr [ dyau jbwbu—(jo kuJ, hy pRBU! qUM dyNdw hYN, aus A`gy) jy mYN nwh-nu`kr krW [ bjgwrI—gunhgwrI [ pnh—pnwh, Et, Awsrw [ njIik—(Awpxy) nyVy [ iBsqu—(iehI hY myrw) bihSq {not:- sMbMDk ‘njIik’ dw l&z ‘iBsqu’ nwl koeI sMbMD nhIN hY [ jy huMdw, qW aus dy A^Ir qy (   u  ) nwh rih jWdw [ iPr aus dI Skl ieauN huMdI—‘iBsq njIik’} [ rhmwnw—hy rihm krn vwly! [4[

ArQ:- (hy BweI!) ijs ^udw dy s`q hzwr &irSqy (qUM d`sdw hYN), aus dy svw l`K pYZMbr (qUM AwKdw hYN), ATwsI kroV aus dy (dr qy rihx vwly) bzurg Awilm Sy^ khy jw rhy hn, qy CvMjw kroV ijs dy muswihb (qUM d`sdw hYN, aus dy drbwr qk) [1[;

myrI ZrIb dI Arz kOx ApVwvygw? (iPr qUM kihMdw hYN ik aus dw) drbwr dUr (sqvyN Asmwn qy) hY [ (mYN qW ZrIb julwh hW, aus dw) Gr (myrw) kOx l`Bygw? [1[rhwau[

(bYkuMT dIAW g`lW d`sx vwly BI AwKdy hn ik) qyqI kroV dyvqy aus dy syvk hn (auhnW BI myrI ik`Qy suxnI hY?) [ cOrwsIh l`K jUnIAW dy jIv (aus qoN KuMJy hoey) J`ly hoey iPrdy hn [ (hy BweI! qusI d`sdy ho ik ^udw ny bwbw Awdm ƒ bihSq ivc r`iKAw sI, pr quhwfy hI AwKx Anuswr) jdoN bwbw Awdm ƒ r`b ny (aus dI hukm-AdUlI qy) rqw ku A`K ivKweI, qW aus Awdm ny BI auh bihSq QoVw icr hI mwixAw (au~QoN CyqI k`iFAw igAw, qy jy bwbw Awdm vrgy k`Fy gey, qW d`s, mYƒ ZrIb ƒ au~Qy koeI ikqnw icr rihx dyvygw?) [2[

(hy BweI!) jo BI mnu`K Awpxy Drm-pusqkW (dy d`sy rwh) ƒ C`f ky mMdy pwsy qurdw hY, ijs dy BI idl ivc (ivkwrW dI) gVbV hY, aus dy mUMh dI rMgq pIlI pY jWdI hY (Bwv, auh hI pRBU-dr qoN D`ikAw jWdw hY); mnu`K Awpxw kIqw Awp hI pWdw hY, pr (AM\wx-puxy ivc) dunIAw ƒ doS dyNdw hY, jgq qy gu`sw krdw hY [3[

not:- cUMik iksy muslmwn nwl g`l ho rhI hY, ies vwsqy Drm-pusqkW dy QW l&z ‘kqyb’ vriqAw hY [

(hy myry pRBU! mYƒ iksy bihSq bYkuMT dI loV nhIN hY) qUM myrw dwqw hYN, mYN sdw (qyry dr dw) mMgqw hW (jo kuJ qUM mYƒ dy irhw hYN auhI TIk hY, qyrI iksy BI dwq A`gy) jy mYN nwh-nu`kr krW qW ieh myrI gunhgwrI hovygI [ mYN qyrw dws kbIr qyrI Srn AwieAw hW [ hy rihm krn vwly! mYƒ Awpxy crnW dy nyVy r`K, (iehI myry leI) bihSq hY [4[7[15[

not:- l&z ‘dwsu’ dI vrqoN d`sdI hY ik kbIr jI ihMdU-Gr dy jMmy-ply hoey sn, muslmwn nhIN sn [

not:- ies Sbd ivc muslmwnW dy imQy hoey bihSq ƒ r`d ky Agly Sbd ivc ihMdUAW dy imQy bYkuMT dw izkr krdy hn [

ਸਭੁ ਕੋਈ ਚਲਨ ਕਹਤ ਹੈ ਊਹਾਂ ॥ ਨਾ ਜਾਨਉ ਬੈਕੁੰਠੁ ਹੈ ਕਹਾਂ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਪ ਆਪ ਕਾ ਮਰਮੁ ਨ ਜਾਨਾਂ ॥ ਬਾਤਨ ਹੀ ਬੈਕੁੰਠੁ ਬਖਾਨਾਂ ॥੧॥ ਜਬ ਲਗੁ ਮਨ ਬੈਕੁੰਠ ਕੀ ਆਸ ॥ ਤਬ ਲਗੁ ਨਾਹੀ ਚਰਨ ਨਿਵਾਸ ॥੨॥ ਖਾਈ ਕੋਟੁ ਨ ਪਰਲ ਪਗਾਰਾ ॥ ਨਾ ਜਾਨਉ ਬੈਕੁੰਠ ਦੁਆਰਾ ॥੩॥ ਕਹਿ ਕਮੀਰ ਅਬ ਕਹੀਐ ਕਾਹਿ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਬੈਕੁੰਠੈ ਆਹਿ ॥੪॥੮॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1161}

pdArQ:- sBu koeI—hr koeI, hryk bMdw [ aUhW—aus bYkuMT ivc [ nw jwnau—mYN nhIN jwxdw, mYƒ qW pqw nhIN [ khW—ik`Qy? [1[rhwau[

mrmu—Byd [ bwqn hI—inrIAW g`lW nwl [ bKwnW—ibAwn kr rhy hn [1[

mn—hy mn! [2[

KweI—iklHy dy duAwly fUMGI qy cOVI KweI jo iklHy dI rwKI leI pwxI nwl BrI r`KIdI hY [ kotu—iklHw [ prl—{Skt. pÑlA large granary. piÑlA town, city} Sihr [ pgwrw—{Skt. pRwkwrA rampart} &sIl, Sihr dI v`fI dIvwr cuPyry dI [3[

kmIr—kbIr [ kwih—iks ƒ? Awih—hY [4[

not:- keI s`jn ‘prlp gwrw’ pwT kr ky ArQ krdy hn ‘gwry nwl cMgI qrHW ilipAw hoieAw’ [ pr ieh Pbdw nhIN hY [ iklHy ƒ gwry nwl ilMbx ivc koeI ^UbsUrqI nhIN jwpdI [ lokW dw imiQAw hoieAw bYkuMT iek suMdr suhxw Sihr hoxw cwhIdw hY, gwry nwl ilMby hoey k`cy koTy qW DrqI au~qy BI kMgwl ZrIbW dy hI hn [ auh bYkuMT kwhdw ij`Qy k`cy hI koTy hoxgy?

ArQ:- hr koeI AwK irhw hY ik mYN aus bYkuMT ivc A`pVnw hY [ pr mYƒ qW smJ nhIN AweI, (iehnW dw auh) bYkuMT ik`Qy hY [1[rhwau[

(iehnW lokW ny) Awpxy Awp dw qW Byq nhIN pwieAw, inrIAW g`lW nwl hI ‘bYkuMT’ AwK rhy hn [1[

hy mn! jd qk qyrIAW bYkuMT A`pVn dIAW AwsW hn, qd qk pRBU dy crnW ivc invws nhIN ho skdw [2[

mYƒ qW pqw nhIN (iehnW lokW dy) bYkuMT dw bUhw ikho ijhw hY, ikho ijhw Sihr hY, ikho ijhI aus dI &sIl hY, qy ikho ijhI aus dy duAwly KweI hY [3[

kbIr AwKdw hY—(ieh lok smJdy nhIN ik AgWh ikqy bYkuMT nhIN hY) iks ƒ hux AwKIey ik swD-sMgq hI bYkuMT hY? (qy auh bYkuMT ie`Qy hI hY) [4[8[16[

ਕਿਉ ਲੀਜੈ ਗਢੁ ਬੰਕਾ ਭਾਈ ॥ ਦੋਵਰ ਕੋਟ ਅਰੁ ਤੇਵਰ ਖਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪਾਂਚ ਪਚੀਸ ਮੋਹ ਮਦ ਮਤਸਰ ਆਡੀ ਪਰਬਲ ਮਾਇਆ ॥ ਜਨ ਗਰੀਬ ਕੋ ਜੋਰੁ ਨ ਪਹੁਚੈ ਕਹਾ ਕਰਉ ਰਘੁਰਾਇਆ ॥੧॥ ਕਾਮੁ ਕਿਵਾਰੀ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਦਰਵਾਨੀ ਪਾਪੁ ਪੁੰਨੁ ਦਰਵਾਜਾ ॥ ਕ੍ਰੋਧੁ ਪ੍ਰਧਾਨੁ ਮਹਾ ਬਡ ਦੁੰਦਰ ਤਹ ਮਨੁ ਮਾਵਾਸੀ ਰਾਜਾ ॥੨॥ ਸ੍ਵਾਦ ਸਨਾਹ ਟੋਪੁ ਮਮਤਾ ਕੋ ਕੁਬੁਧਿ ਕਮਾਨ ਚਢਾਈ ॥ ਤਿਸਨਾ ਤੀਰ ਰਹੇ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਇਉ ਗਢੁ ਲੀਓ ਨ ਜਾਈ ॥੩॥ ਪ੍ਰੇਮ ਪਲੀਤਾ ਸੁਰਤਿ ਹਵਾਈ ਗੋਲਾ ਗਿਆਨੁ ਚਲਾਇਆ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਅਗਨਿ ਸਹਜੇ ਪਰਜਾਲੀ ਏਕਹਿ ਚੋਟ ਸਿਝਾਇਆ ॥੪॥ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਲੈ ਲਰਨੇ ਲਾਗਾ ਤੋਰੇ ਦੁਇ ਦਰਵਾਜਾ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਅਰੁ ਗੁਰ ਕੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਪਕਰਿਓ ਗਢ ਕੋ ਰਾਜਾ ॥੫॥ ਭਗਵਤ ਭੀਰਿ ਸਕਤਿ ਸਿਮਰਨ ਕੀ ਕਟੀ ਕਾਲ ਭੈ ਫਾਸੀ ॥ ਦਾਸੁ ਕਮੀਰੁ ਚੜ੍ਹ੍ਹਿਓ ਗੜ੍ਹ੍ਹ ਊਪਰਿ ਰਾਜੁ ਲੀਓ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥੬॥੯॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1161}

pdArQ:- ikau lIjY—ikvyN ij`iqAw jwey? kwbU krnw bVw AOKw hY [ gFu—iklHw [ bMkw—p`kw [ BweI—hy BweI! dovr kot—dÍYq dI dohrI kMD (&sIl) [ qyvr KweI—iqMn guxW dI qyhrI KweI [ KweI—fUMGI qy cOVI ^wlI QW jo iklHy dI ih&wzq vwsqy huMdI hY, qy pwxI nwl BrI rihMdI hY [1[rhwau[

pWc—pMj (kwmwidk) [ pcIs—sWK mq dy imQy 25 q`q [ md—AhMkwr dw nSw [ mqsr—eIrKw [ AwfI—AwV, ChI, ijs dw Awsrw lY ky &OjW lVdIAW hn [1[

ikvwrI—ikvwV dw rwKw, ikvwV KOlHx vwlw [ drvwnI—pihrydwr [ duMdr—lVwkw [ qh—aus iklHy ivc [ mwvwsI—AwkI [2[

snwh—izrh-bkqr, sMjoA, lohy dI jwlI dI puSwk jo jMg smy pihnIdI hY [ mmqw—Apx`q [ kubuiD—KotI m`q [ cFweI—qwxI hoeI hY [ iqsnw—iqRSnw, lwlc [ Gt BIqir—ihrdy ivc [3[

bRhm Agin—r`bI-joq [ shjy—sihj AvsQw ivc (A`pV ky) [ prjwlI—cMgI qrHW bwlI [4[

duie—dovyN [5[

Bgvq BIir—Bgvwn dw ismrn krn vwilAW dI BIV, swD-sMgq [ skiq—qwkq [ AbnwsI—nwh nws hox vwlw [6[

ArQ:- hy BweI! ieh (srIr-rUp) p`kw iklHw kwbU krnw bhuq AOKw hY [ ies dy duAwly dÍYq dI dohrI &sIl qy iqMn guxW dI qyhrI KweI hY [1[rhwau[

bl vwlI mwieAw dw Awsrw lY ky pMj kwmwidk, pMJI q`q, moh, AhMkwr, eIrKw (dI &Oj lVn ƒ iqAwr hY) [ hy pRBU! myrI ZrIb dI koeI pyS nhIN jWdI, (d`s,) mYN kIh krW? [1[

kwm (ies iklHy dy) bUhy dw mwlk hY, duK qy suK pihrydwr hn, pwp qy puMn (iklHy dy) drvwzy hn, bVw lVwkw kRoD (iklHy dw) cODrI hY [ Aijhy iklHy ivc mn rwjw AwkI ho ky bYTw hY [2[

(jIB dy) csky (mn-rwjy ny) sMjoA (pihnI hoeI hY), mmqw dw top (pwieAw hoieAw hY), BYVI m`q dI kmwn k`sI hoeI hY, iqRSnw dy qIr AMdr hI AMdr k`sy hoey hn [ Aijhw iklHw (mYQoN) ij`iqAw nhIN jw skdw [3[

(pr jdoN mYN pRBU-crnW dy) pRym dw plIqw lwieAw, (pRBU-crnW ivc juVI) surq ƒ hvweI bxwieAw, (gurU dy b^Sy) igAwn dw golw clwieAw, sihj AvsQw ivc A`pV ky AMdr r`bI-joq jgweI, qW ie`ko hI s`t nwl kwmXwbI ho geI [4[

sq qy sMqoK lY ky mYN (aus &Oj dy twkry qy) lVn l`g ipAw, dovyN drvwzy mYN BMn ley, siqgurU qy sqsMg dI imhr nwl mYN iklHy dw (AwkI) rwjw PV ilAw [5[

sqsMg qy ismrn dy bl nwl mYN kwl dI PwhI, dunIAw dy frW dI PwhI, v`F leI hY [ pRBU dw dws kbIr hux iklHy dy au~pr cVH bYTw hY (srIr ƒ v`s kr cuikAw hY), qy kdy nwh nws hox vwlI Awqmk bwdSwhI lY cukw hY [6[9[17[

not:- pcIs—sWK mq dy imQy 25 q`q:-

1. pRik®qI (kudrq, ijs qoN sB vsqW bxIAW hn Aqy jo Awp iksy qoN nhIN bxI Aqy jo sq-rj-qm iqMn guxW dI sm AvsQw-rUp hY) [

2. mh`q`q (ieh q`q srIr ivc bu`DI rUp ivc itikAw hoieAw hY; pRik®qI ivc ihljul dy kwrn ieh q`q pYdw hoieAw) [

3. AhMkwr (ijs dw rUp ‘haumY’ hY) [

4-8. pMj qnmwqR (rUp, rs, gMD, sprS, Sbd) [ {qnmwqR—sWK mq Anuswr pMj q`qW dw Awid rUp ijnHW ivc koeI imlwvt nwh hoeI hovy—rUp, rs, gMD, sprS, Sbd [ sWK Anuswr pRik®qI qoN mh`q`q pYdw hoieAw, mh`q`q qoN AhMkwr Aqy AhMkwr qoN 16 pdwrQ:- pMj igAwn ieMdRy, krm ieMdRy, pMj qnmwqR Aqy iek mn [}

9-19. igAwrW ieMdRIAW—pMj igAwn ieMdRy, pMj krm ieMdRy, ie`k mn [

20-24. pMj mhw BUq—ipRQvI, jl, Agin, pvn, AwkwS [

25. purS (cyqn-SkqI)

sWK Anuswr jgq in`q hY, pirxwm-rUp pRvwh nwl sdw bdldw rihMdw hY [ pRik®qI ƒ purS dI, purS ƒ pRik®qI dI shwieqw dI loV rihMdI hY [ iek`ly dovyN insPl hn [ jIvwqmw hryk srIr ivc v`K v`K hn [

bu`DI, AhMkwr, igAwrW ieMdRIAW, pMj qnmwqR—iehnW ATwrW dw smudweI sUKm srIr hY [ iehI sUKm srIr krm Aqy igAwn dw Awsrw hY [ sbUl srIr dy nws hoieAW ies dw nws nhIN huMdw [ krm Aqy igAwn-vwSnw dw pRyirAw hoieAw sUKm srIr iek sQUl srIr ivcoN inkl ky dUjy ivc jw pRvyS krdw hY [ pRlY qk ies dw nws nhIN huMdw [ pRlY smy ieh pRik®qI ivc lIn ho jWdw hY [ isRStI dI auqp`qI vyly iPr nvyN isry pYdw ho jWdw hY [

jdoN purS ivvyk nwl Awpxy Awp ƒ pRik®qI Aqy aus dy kwrjW qoN v`Krw vyKdw hY, qdoN bu`DI dy kwrn pRwpq hoey sMqwpW qoN duKI nhIN huMdw ies iBMnqw dw nwm mukqI hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh