ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1155

ਦੇਵ ਕੁਲੀ ਲਖਿਮੀ ਕਉ ਕਰਹਿ ਜੈਕਾਰੁ ॥ ਮਾਤਾ ਨਰਸਿੰਘ ਕਾ ਰੂਪੁ ਨਿਵਾਰੁ ॥ ਲਖਿਮੀ ਭਉ ਕਰੈ ਨ ਸਾਕੈ ਜਾਇ ॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਜਨੁ ਚਰਣੀ ਲਾਗਾ ਆਇ ॥੧੧॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ॥ ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਝੂਠੀ ਸਭ ਮਾਇਆ ॥ ਲੋਭੀ ਨਰ ਰਹੇ ਲਪਟਾਇ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਦਰਗਹ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੧੨॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਸਭੁ ਕੋ ਕਰੇ ਕਰਾਇਆ ॥ ਸੇ ਪਰਵਾਣੁ ਜਿਨੀ ਹਰਿ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥ ਭਗਤਾ ਕਾ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ॥ ਕਰਤੈ ਅਪਣਾ ਰੂਪੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥੧੩॥੧॥੨ {ਪੰਨਾ 1155}

pdArQ:- dyv kulI—dyviqAW dI swrI kul, swry dyvqy [ liKmI—l`CmI [ kau—ƒ [ krih—krdy hn, krn l`g pey [ jYkwru—nmskwr, vifAweI [ mwqw—hy mwqw! invwru—dUr kr [ Bau—fr [ krY—krdI hY [ Bau krY—frdI hY, frdI sI [ n jwie swkY—jw nhIN skdI [ Awie—Aw ky [11[

siqguir—gurU ny [ inDwnu—^zwnw [ idRVwieAw—ihrdy ivc p`kw kr id`qw [ sB—swrI [ rhy lptwie—cMbV rhy hn [ drgh—pRBU dI hzUrI ivc [12[

sBu ko—hryk jIv [ krwieAw—prmwqmw dw pRyirAw hoieAw [ sy—auh {bhu-vcn} [ isau—nwl [ AMgIkwru—p`K, shwieqw [ krqY—krqwr ny [13[

ArQ:- hy BweI! swry dyviqAW ny l`CmI dI vifAweI kIqI (qy AwiKAw—) hy mwqw! (pRyrnw kr qy AwK—hy pRBU!) nrisMG vwlw rUp dUr kr [ (pr) l`CmI BI frdI sI, auh BI (nrisMG dy nyVy) nhIN jw skdI sI [ (prmwqmw dw) Bgq pRhlwd (nrisMG dI) crnIN Aw l`gw [11[

hy BweI! gurU ny (ijs mnu`K dy ihrdy ivc) prmwqmw dw nwm ^zwnw p`kw kr id`qw (aus ƒ id`s pYNdw hY ik) dunIAw dw rwj mwl qy swrI mwieAw—ieh sB kuJ nwsvMq hY [ pr lwlcI bMdy sdw ies nwl hI cMbVy rihMdy hn [ prmwqmw dy nwm qoN ibnw (auhnW ƒ) prmwqmw dI hzUrI ivc szw imldI hY [12[

hy BweI! nwnk AwKdw hY—(jIvW dy BI kIh v`s?) hryk jIv prmwqmw dw pRyirAw hoieAw hI krdw hY [ ijnHW ny (ieQy) prmwqmw (dy nwm) nwl ic`q joiVAw, auh pRBU dI hzUrI ivc kbUl ho gey [ hy BweI! Dur qoN hI prmwqmw Awpxy BgqW dw p`K krdw Aw irhw hY [ krqwr ny (sdw hI Awpxy BgqW ƒ) Awpxw drsn id`qw hY (qy auhnW dI shwieqw kIqI hY) [13[1[2[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬੁਝਾਈਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹ੍ਰਿਦੈ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਮਨਸਾ ਮਨਹਿ ਸਮਾਈ ॥੧॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਦੀਨ ਜਨੁ ਮਾਂਗੈ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਉਧਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕਉ ਜਮੁ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਰਤੀ ਅੰਚ ਦੂਖ ਨ ਲਾਈ ॥ ਆਪਿ ਤਰਹਿ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰਹਿ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ॥੨॥ ਭਗਤਾ ਕੀ ਪੈਜ ਰਖਹਿ ਤੂ ਆਪੇ ਏਹ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਦੁਖ ਕਾਟਹਿ ਦੁਬਿਧਾ ਰਤੀ ਨ ਰਾਈ ॥੩॥ ਹਮ ਮੂੜ ਮੁਗਧ ਕਿਛੁ ਬੂਝਹਿ ਨਾਹੀ ਤੂ ਆਪੇ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸੀ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1155}

pdArQ:- qy—qoN [ gur syvw qy—gurU dI syvw qoN, gurU dI srn pYx nwl [ AMimRq Plu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-Pl [ iqRsn—iqRSnw, mwieAw dw lwlc [ ihRdY—ihrdy ivc [ min—mn ivc [ mnsw—mn dw Purnw {mnI—w} [ mnih—min hI, mn ivc hI [ smweI—lIn ho jWdI hY [1[

hir—hy hrI! Anidnu—hr roz, hr vyly [ dIn jnu—grIb syvk [ mWgY—mMgdw hY {iek-vcn} [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ auDwry—auDwir, (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw [1[rhwau[

kau—ƒ [ joih n swkY—q`k nhIN skdw [ rqI—rqw Br BI [ AMc—syk [ n lweI—nhIN lWdw [ qrih—qr jWdy hn {bhu-vcn} [ sgly—swry [2[

pYj—lwj, ie`zq [ Awpy—Awp hI [ vifAweI—vf-idlI [ iklivK—pwp [ kwtih—qUM k`t dyNdw hYN [ duibDw—myr-qyr, du-iksmw-pn [ rweI—rqw BI [3[

hm—AsI jIv [ mugD—mUrK [ bUJih—(AsI) smJdy [ dyih—qUM dyNdw hYN [ buJweI—Awqmk jIvn dI) smJ [ jo—jo kMm [ quDu BwvY—qYƒ cMgw l`gdw hY [ krsI—(hryk jIv) krygw [ Avru—hor kMm [4[

ArQ:- hy myry ipAwry pRBU jI! (mYN grIb auqy) imhr kr [ (qyry dr dw) grIb syvk (qYQoN) hr vyly qyry gux (gwx dI dwiq) mMgdw hY [ hy pRBU! mYƒ gurU dy Sbd dI rwhIN (ivkwrW qoN) bcweI r`K [1[rhwau[

hy BweI! ijs mnu`K ny gurU dI srn pY ky Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm Pl pRwpq kr ilAw, aus ny (Awpxy AMdroN) haumY Aqy iqRSnw (dI A`g) buJw leI [ prmwqmw dw nwm aus dy ihrdy ivc aus dy mn ivc v`s ipAw, aus dy mn dw (mwiek) Purnw mn ivc hI lIn ho igAw [1[

hy BweI! prmwqmw dI BgqI krn vwly bMidAW vl jmrwj (BI) q`k nhIN skdw, (dunIAw dy) du`KW dw rqw Br BI syk (auhnW ƒ) lw nhIN skdw [ hy pRBU! ijhVy mnu`K qyrI srn Aw pYNdy hn, auh Awp (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdy hn, AwpxIAW swrIAW kulW ƒ BI pwr lµGw lYNdy hn [2[

hy pRBU! Awpxy BgqW dI (lok prlok ivc) ie`zq qUM Awp hI r`Kdw hYN, ieh qyrI bzurgI hY [ qUM auhnW dy (ipCly) AnykW hI jnmW dy pwp qy du`K k`t dyNdw hYN, auhnW dy AMdr rqw Br rweI Br BI myr-qyr nhIN rih jWdI [3[

hy BweI! AsI (jIv) mUrK hW AM\wx hW, AsI (Awqmk jIvn dw shI rsqw) (rqw BI) nhIN smJdy, qUM Awp hI (swƒ ieh) smJ dyNdw hYN [ hy pRBU! ijhVw kMm qYƒ cMgw l`gdw hY, auhI (hryk jIv) krdw hY, (aus qoN ault) hor koeI kMm nhIN kIqw jw skdw [4[

ਜਗਤੁ ਉਪਾਇ ਤੁਧੁ ਧੰਧੈ ਲਾਇਆ ਭੂੰਡੀ ਕਾਰ ਕਮਾਈ ॥ ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਜੂਐ ਹਾਰਿਆ ਸਬਦੈ ਸੁਰਤਿ ਨ ਪਾਈ ॥੫॥ ਮਨਮੁਖਿ ਮਰਹਿ ਤਿਨ ਕਿਛੂ ਨ ਸੂਝੈ ਦੁਰਮਤਿ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧਾਰਾ ॥ ਭਵਜਲੁ ਪਾਰਿ ਨ ਪਾਵਹਿ ਕਬ ਹੀ ਡੂਬਿ ਮੁਏ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਿਰਿ ਭਾਰਾ ॥੬॥ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਜਨ ਸਾਚੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤੀ ਸਾਚਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਏ ॥੭॥ ਤੂੰ ਆਪਿ ਨਿਰਮਲੁ ਤੇਰੇ ਜਨ ਹੈ ਨਿਰਮਲ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰਿ ਧਾਰੇ ॥੮॥੨॥੩ {ਪੰਨਾ 1155}

pdArQ:- aupwie—pYdw kr ky [ DMDY—(dunIAw dy) DMDy ivc [ BUMfI—BYVI [ jUAY—jUey ivc [ sbdY—Sbd dI rwhIN [ suriq—Awqmk jIvn dI sUJ [5[

mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ mrih—mr jWdy hn, Awqmk mOq shyV lYNdy hn [ AigAwn—Awqmk jIvn vloN by-smJI [ AMDyrw—hnyrw [ Bvjlu—sMswr-smuMdr [ fUib muey—(ivkwrW ivc) fu`b ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn [ isir Bwrw—isr-prny [6[

swcY sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc [ rqy—r`qy, rMgy hoey [ pRiB—pRBU ny [ bwxI—Awqm qrMg, vlvlw [ sbid—Sbd dI rwhIN [ pCwqI—sWJ pw leI [ swic—sdw-iQr pRBU ivc [ rhy lwey—lwie rhy, lweI r`Kdy hn [7[

inrmlu—piv`qr {‘inrmlu’ iek-vcn; ‘inrml’ bhu-vcn} [ hY—hYN, hn [ vIcwry—ivcwir, guxW dI ivcwr kr ky [ sd—sdw [ bilhwrY—sdky [ auir—ihrdy ivc [8[

ArQ:- hy pRBU! (qUM Awp hI) jgq ƒ pYdw kr ky (qUM Awp hI ies ƒ mwieAw dy) DMDy ivc lw r`iKAw hY, (qyrI pRyrnw nwl hI jgq mwieAw dy moh dI) BYVI kwr kr irhw hY [ (mwieAw dy moh ivc Ps ky jgq ny) kImqI mnu`Kw jnm ƒ (juAwrIey vWg) jUey ivc hwr id`qw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN (jgq ny) Awmqk jIvn dI sUJ hwsl nhIN kIqI [5[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K Awqmk mOq shyV lYNdy hn, auhnW ƒ Awqmk jIvn dI rqw BI smJ nhIN pYNdI [ BYVI miq dw, Awqmk jIvn vloN by-smJI dw (auhnW dy AMdr) hnyrw ipAw rihMdw hY [ auh mnu`K gurU dI srn pYx qoN ibnw ivkwrW ivc isr-prny fu`b ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn, auh kdy BI sMswr-smuMdr qoN pwr nhIN lµG skdy [6[

hy BweI! ijhVy mnu`K sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc rMgy rihMdy hn auh sdw-iQr pRBU dw rUp ho jWdy hn [ pRBU ny Awp hI auhnW ƒ Awpxy nwl imlw ilAw huMdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN auhnW ny gurU dy Awqm-qrMg nwl sWJ pw leI huMdI hY [ auh mnu`K sdw-iQr pRBU ivc suriq joVI r`Kdy hn [7[

hy pRBU! qUM Awp piv`qr srUp hYN [ qyry syvk gurU dy Sbd dI rwhIN (qyry guxW dw) ivcwr kr ky piv`qr jIvn vwly ho jWdy hn [ hy BweI! nwnk auhnW mnu`KW qoN sdw sdky jWdw hY, ijhVy prmwqmw dw nwm (Awpxy) ihrdy ivc vsweI r`Kdy hn [8[2[3[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫ ਅਸਟਪਦੀਆ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਸੋਈ ਵਡ ਰਾਜਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਪੂਰੇ ਕਾਜਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਨਿ ਕੋਟਿ ਧਨ ਪਾਏ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਜਨਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਏ ॥੧॥ ਤਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਸੋ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਮਸਤਕਿ ਹਾਥੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਕੋਟ ਕਈ ਸੈਨਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਸਹਜ ਸੁਖੈਨਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਸੋ ਸੀਤਲੁ ਹੂਆ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਮੂਆ ॥੨॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਸੋ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਸਭ ਹੀ ਜੁਗਤਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਨਿ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਭ੍ਰਮਿ ਆਵੈ ਜਾਈ ॥੩॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਸੋ ਵੇਪਰਵਾਹਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਸਦ ਹੀ ਲਾਹਾ ॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਤਿਸੁ ਵਡ ਪਰਵਾਰਾ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਮਨਮੁਖ ਗਾਵਾਰਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1155-1156}

pdArQ:- ijsu irdY—ijs mnu`K dy ihrdy ivc [ kwjw—kMm [ iqin—aus (mnu`K) ny [ koit—kRoVW [ koit Dn—kRoVW iksmW dy Dn [ ibrQw—ivArQ [1[

iqsu—aus (mnu`K) ƒ [ swlwhI—swlwhIN, mYN slwhuMdw hW [ rwis—srmwieAw, pUMjI [ ijsu msqik—ijs mnu`K dy m`Qy auqy [ gur hwQu—gurU dw h`Q [1[rhwau[

kot keI—keI iklHy [ sYnw—&OjW [ shj suKYnw—Awqmk Afolqw dy suK [ mUAw—Awqmk mOqy mirAw hoieAw [2[

jIvn mukqw—jIauNdw mukq, dunIAw dI ikrq-kwr krdw hoieAw hI mwieAw dy moh qoN bicAw hoieAw [ jugqw—suc`jy jIvn dI jwc [ iqin—aus ny [ nauiniD—(DrqI dy swry) nO ^zwny [ BRim—Btkxw ivc (pY ky) [3[

sd—sdw [ lwhw—lwB, Awqmk jIvn dI K`tI [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ gwvwrw—mUrK [4[

ArQ:- hy BweI! mYN aus mnu`K ƒ vifAwauNdw hW ijs dy pws prmwqmw dw nwm-Dn srmwieAw hY [ ijs mnu`K dy m`Qy au~qy gurU dw h`Q itikAw hoieAw hovy, auh v`fy BwgW vwlw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm v`sdw hY auhI (sB rwijAW qoN) v`fw rwjw hY, aus mnu`K dy swry kMm isry cVH jWdy hn, aus ny (mwno) kRoVW iksmW dy Dn pRwpq kr ley [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw mnu`K dw jIvn ivArQ clw jWdw hY [1[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm v`sdw hY, auh (mwno) keI ikilHAW qy &OjW (dw mwlk ho jWdw hY) aus ƒ Awqmk Afolqw dy swry suK iml jWdy hn, aus dw ihrdw (pUrn qOr qy) SWq rihMdw hY [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw mnu`K Awqmk mOq shyV lYNdw hY aus dw jIvn iPtkwr-jog ho jWdw hY [2[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc pRBU dw nwm Aw v`sdw hY, auh dunIAw dI ikrq-kwr krdw hoieAw hI mwieAw dy pRBwv qoN pry rihMdw hY, aus ƒ suc`jy jIvn dI swrI jwc Aw jWdI hY, aus mnu`K ny (mwno, DrqI dy swry hI) nO ^zwny pRwpq kr ley huMdy hn [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw mnu`K mwieAw dI Btkxw ivc pY ky jnm mrn dy gyV ivc pY jWdw hY [3[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY, auh by-muQwj itikAw rihMdw hY [ (iksy dI ^uSwmd nhIN krdw), aus ƒ au~cy Awqmk jIvn dI K`tI sdw hI pRwpq rihMdI hY, aus mnu`K dw v`fw prvwr bx jWdw hY (Bwv, swrw jgq hI aus ƒ Awpxw id`sdw hY) [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw mnu`K Awpxy mn dw murId bx jWdw hY, (jIvn-jwc vloN) mUrK hI rih jWdw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh