ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1154

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਤਿਨਿ ਕਰਤੈ ਇਕੁ ਚਲਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਭੂਲੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝਾਇਆ ॥ ਕਾਰਣੁ ਕਰਤਾ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ॥੧॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਮੇਰੈ ਅੰਤਰਿ ਧਿਆਨੁ ॥ ਹਉ ਕਬਹੁ ਨ ਛੋਡਉ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਪੜਣ ਪਠਾਇਆ ॥ ਲੈ ਪਾਟੀ ਪਾਧੇ ਕੈ ਆਇਆ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਨਹ ਪੜਉ ਅਚਾਰ ॥ ਮੇਰੀ ਪਟੀਆ ਲਿਖਿ ਦੇਹੁ ਗੋਬਿੰਦ ਮੁਰਾਰਿ ॥੨॥ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸਿਉ ਕਹਿਆ ਮਾਇ ॥ ਪਰਵਿਰਤਿ ਨ ਪੜਹੁ ਰਹੀ ਸਮਝਾਇ ॥ ਨਿਰਭਉ ਦਾਤਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਮੇਰੈ ਨਾਲਿ ॥ ਜੇ ਹਰਿ ਛੋਡਉ ਤਉ ਕੁਲਿ ਲਾਗੈ ਗਾਲਿ ॥੩॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦਿ ਸਭਿ ਚਾਟੜੇ ਵਿਗਾਰੇ ॥ ਹਮਾਰਾ ਕਹਿਆ ਨ ਸੁਣੈ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰੇ ॥ ਸਭ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਈ ॥ ਦੁਸਟ ਸਭਾ ਕਾ ਕਿਛੁ ਨ ਵਸਾਈ ॥੪॥ ਸੰਡੈ ਮਰਕੈ ਕੀਈ ਪੂਕਾਰ ॥ ਸਭੇ ਦੈਤ ਰਹੇ ਝਖ ਮਾਰਿ ॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕੀ ਪਤਿ ਰਾਖੈ ਸੋਈ ॥ ਕੀਤੇ ਕੈ ਕਹਿਐ ਕਿਆ ਹੋਈ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1154}

pdArQ:- iqin—aus ny [ iqin krqY—aus krqwr ny [ clqu—jgq-qmwSw [ Anhd—iek-rs kwiem rihx vwlw [ bwxI—qrMg, vlvlw [ Anhd bwxI—{l&z ‘Sbdu’ dw ivSySx} iek-rs vlvly vwlw [ sbdu—gur-Sbd [ mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ BUly—kurwhy pey rhy, shI jIvn-rwh qoN KuMJy rhy [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly [ kwrxu—(ieh) sbb [1[

myrY AMqir—myry AMdr, myry ihrdy ivc [ iDAwnu—myrw iDAwn, myrI suriq, myrI suriq dw inSwnw [ hau—mYN, hauN [ n Cofau—n CofauN, mYN nhIN C`fdw [1[rhwau[

pTwieAw—G`ilAw [ lY—lY ky [ pwtI—p`tI [ kY—dy pws [ nh pVau—nh pVauN, mYN nhIN pVHdw [ Acwr—hor ivhwr-kwr [ murwir—prmwqmw {mur-Air} [2[

isau—nwl, ƒ [ mwie—mW ny [ privriq—auh ijs ivc qUM l`gw hoieAw hYN [ jy Cofau—jy mYN C`f idAW {CofauN} [ qau—qW [ kuil lwgY gwil—kul ƒ gwl l`gdI hY, kul dI bdnwmI huMdI hY [3[

pRhlwid—pRhlwd ny [ siB—swry [ cwtVy—pVHn vwly muMfy [ kwrj—kMm {bhu-vcn} [ idRVweI—p`kI kr id`qI hY [ vsweI—v`s, zor [4[

sMfY—sMf ny [ mrkY—Amrk ny [ mwir—mwr ky [ rhy mwir—mwr rhy [ piq—ie`zq [ kY kihAY—dy AwiKAW [ ikAw hoeI—kIh ho skdw hY? kIqy—pYdw kIqy hoey [5[

ArQ:- hy BweI! (myry) gurU dw Sbd myry AMdr v`s irhw hY, myrI suriq dw inSwnw bx cukw hY [ (gurU dy Sbd dI rwhIN pRwpq kIqw hoieAw) prmwqmw dw nwm mYN kdy nhIN C`fWgw [1[rhwau[

hy BweI! (ieh jgq) aus krqwr ny iek qmwSw ricAw hoieAw hY, (aus ny Awp hI gurU dI rwhIN jIvW ƒ) iek-rs vlvly vwlw gur-Sbd suxwieAw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K (shI jIvn-rwh qoN) KuMJy rihMdy hn, gurU dy snmuK rihx vwilAW ƒ (prmwqmw Awqmk jIvn dI) sUJ b^S dyNdw hY [ ieh sbb krqwr (sdw qoN hI) bxWdw Aw irhw hY [1[

hy BweI! (vyKo, pRhlwd dy) ipau ny pRhlwd ƒ pVHn vwsqy (pwTSwlw ivc) G`ilAw [ pRhlwd p`tI lY ky pWDy kol phuMicAw [ (pWDy qW kuJ hor pVHwx l`gy, pr pRhlwd ny AwiKAw—) mYN prmwqmw dy nwm qoN ibnw hor koeI kwr-ivhwr nhIN pVHWgw, qusI myrI p`tI auqy prmwqmw dw nwm hI ilK  idhu [2[

hy BweI! mW ny (Awpxy) pu`qr pRhlwd ƒ AwiKAw—qUM ijs (hir-nwm) ivc ru`Jw ipAw hYN auh nwh pVH (bQyrw) smJw rhI (pr pRhlwd ny iehI au~qr id`qw—) iksy pwsoN nwh frn vwlw prmwqmw (sdw) myry nwl hY, jy mYN prmwqmw (dw nwm) C`f idAW, qW swrI kul ƒ hI dwZ l`gygw [3[

hy BweI! (pWiDAW ny soicAw ik) pRhlwd ny (qW) swry hI muMfy ivgwV id`qy hn, swfw AwiKAw ieh suxdw hI nhIN, Awpxy kMm TIk krI jw irhw hY, swry Shr ivc hI ies ny prmwqmw dI BgqI lokW dy idlW ivc p`kI kr id`qI hY [ hy BweI! duStW dI juMfI dw (pRhlwd au~qy) koeI zor nhIN sI c`l irhw [4[

hy BweI! (Awi^r) sMf ny qy Amrk ny (hrnwKS pws) jw iSkYq kIqI [ swry dYNq AwpxI vwh lw Q`ky (pr auhnW dI pyS n geI) [ hy BweI! Awpxy BgqW dI lwj auh Awp hI r`Kdw hY [ aus dy pYdw kIqy hoey iksy (doKI) dw zor nhIN c`l skdw [5[

ਕਿਰਤ ਸੰਜੋਗੀ ਦੈਤਿ ਰਾਜੁ ਚਲਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਨ ਬੂਝੈ ਤਿਨਿ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿਉ ਵਾਦੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਅੰਧਾ ਨ ਬੂਝੈ ਕਾਲੁ ਨੇੜੈ ਆਇਆ ॥੬॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਕੋਠੇ ਵਿਚਿ ਰਾਖਿਆ ਬਾਰਿ ਦੀਆ ਤਾਲਾ ॥ ਨਿਰਭਉ ਬਾਲਕੁ ਮੂਲਿ ਨ ਡਰਈ ਮੇਰੈ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਕੀਤਾ ਹੋਵੈ ਸਰੀਕੀ ਕਰੈ ਅਨਹੋਦਾ ਨਾਉ ਧਰਾਇਆ ॥ ਜੋ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸਆਇ ਪਹੁਤਾ ਜਨ ਸਿਉ ਵਾਦੁ ਰਚਾਇਆ ॥੭॥ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿਉ ਗੁਰਜ ਉਠਾਈ ॥ ਕਹਾਂ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰਾ ਜਗਦੀਸ ਗੁਸਾਈ ॥ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਅੰਤਿ ਸਖਾਈ ॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥੮॥ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹੁ ਉਪਾੜਿ ਹਰਿ ਆਪੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੈਤੁ ਮਾਰਿ ਪਚਾਇਆ ॥ ਭਗਤਾ ਮਨਿ ਆਨੰਦੁ ਵਜੀ ਵਧਾਈ ॥ ਅਪਨੇ ਸੇਵਕ ਕਉ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥੯॥ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਮੋਹੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਕਰਤੈ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਕੈ ਕਾਰਜਿ ਹਰਿ ਆਪੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਭਗਤਾ ਕਾ ਬੋਲੁ ਆਗੈ ਆਇਆ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1154}

pdArQ:- ikrq sMjogI—(ipCly) kIqy hoey krmW dw sMjog nwl [ dYiq—dYNq (hrnwKS) ny [ iqin—aus (prmwqmw) ny [ BulwieAw—kurwhy pw r`iKAw sI [ isau—nwl [ vwdu—JgVw [ AMDw—(rwj dy md ivc) AMnHw ho cukw [ kwlu—mOq [6[

bwir—drvwzy auqy [ qwlw—jMdrw [ mUil—iblkul [ freI—frY, frdw [ kIqw—(pRBU dw) pYdw kIqw hoieAw [ srIkI—(pRBU nwl hI) brwbrI [ Anhodw—(smrQw) nwh huMidAW [ nwau—v`fw nwm [ Duir—Dur drgwh qoN [ sou—{Asl l&z hY ‘so’ [ ieQy pVHnw hY ‘su’} [7[

gurj—gdw {fMfy vrgw hI iek SsqR ijs dw isrw bhuq hI motw qy Bwrw huMdw hY} [ jgdIs—jgq dw mwlk [ gusweI—DrqI dw sweIN [ jgjIvnu—jgq dw jIvn [ AMiq—AMq vyly [ shweI—shwiek [ dyKw—dyKW, mYN vyKdw hW [ qh—auQy hI [8[

aupwiV—pwV ky [ Awpu—Awpxw Awp [ mwir—mwr ky [ pcwieAw—^uAwr kIqw [ min—mn ivc [ vDweI—idl-vDI, cVHdI klw [ vjI—v`jI, pRbl ho geI [ dy—dyNdw hY [9[

krqY—krqwr ny [ iliK—(sB jIvW dy m`Qy auqy) ilK ky [ kY kwrij—dy kMm vwsqy [ Awpu—Awpxw Awp [ idKwieAw—prgt kIqw [ AwgY AwieAw—pUrw hoieAw [10[

ArQ:- hy BweI! ipCly kIqy krmW dy sMjog nwl dYNq (hrnwKS) ny rwj clw ilAw, (rwj dy md ivc) auh prmwqmw ƒ (kuJ BI) nhIN sI smJdw (pr aus dy BI kIh v`s?) aus krqwr ny (Awp hI) aus ƒ kurwhy pw r`iKAw sI [ (so) aus ny (Awpxy) pu`qr pRhlwd nwl JgVw KVw kr ilAw [ (rwj dy md ivc) AMnHw hoieAw (hrnwKS ieh) nhIN sI smJdw (ik aus dI) mOq nyVy Aw geI hY [6[

hy BweI! (hrnwKS ny) pRhlwd ƒ koTy ivc bMd krw id`qw, qy drvwzy ƒ jMdrw lvw id`qw [ pr infr bwlk iblkul nhIN sI frdw, (auh AwKdw sI—) myrw gurU myrw prmwqmw myry ihrdy ivc v`sdw hY [ hy BweI! prmwqmw dw pYdw kIqw hoieAw ijhVw mnu`K prmwqmw nwl brwbrI krn l`g pYNdw hY, auh smrQw qoN ibnw hI Awpxw nwm v`fw rKw lYNdw hY [ (hrnwKS ny) pRBU dy Bgq nwl JgVw CyV ilAw [ Dur drgwh qoN jo BwvI ilKI sI, aus dw vylw Aw phuMicAw [7[

so, hy BweI! ipau (hrnwKS) ny pRhlwd au~qy gurj cu`kI, (qy AwKx l`gw—d`s,) ik`Qy hY qyrw jgdIS? ik`Qy hY qyrw gusweIN? (ijhVw qYƒ hux bcwey) [ (pRhlwd ny au~qr id`qw—) jgq dw Awsrw dwqwr pRBU hI Aw^r (hryk jIv dw mddgwr bxdw hY [ mYN qW ij`Dr vyKdw hW, auDr hI auh mOjUd hY [8[

hy BweI! (ausy vyly) QMm@ pwV ky prmwqmw ny Awpxy Awp ƒ prgt kr id`qw, (rwj dy md ivc) m`qy hoey (hrnwKS) dYNq ƒ mwr mukwieAw [ hy BweI! BgqW dy mn ivc (sdw) Awnµd (sdw) cVHdI klw bxI rihMdI hY [ (Bgq jwxdy hn ik) prmwqmw Awpxy Bgq ƒ (lok prlok ivc) ie`zq dyNdw hY [9[

hy BweI! krqwr ny Awp hI jnm mrn dw gyV bxwieAw hY, Awp hI jIvW dy AMdr mwieAw dw moh pYdw kIqw hoieAw hY [ (jgq ivc) Awauxw (jgq qoN) cly jwxw—ieh lyK krqwr ny Awp hI hryk jIv dy m`Qy auqy ilK r`iKAw hY [ (hrnwKS dy kIh v`s?) pRhlwd dw kMm sMvwrn vwsqy prmwqmw ny Awpxy Awp ƒ (nrisMG rUp ivc) prgt kIqw [ (ies qrHW) BgqW dw bcn pUrw ho igAw (ik ‘Apuny syvk kau dy vifAweI’) [10[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh