ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1153

ਰਾਗੁ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫ ਪੜਤਾਲ ਘਰੁ ੩    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਪਰਤਿਪਾਲ ਪ੍ਰਭ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕਵਨ ਗੁਨ ਗਨੀ ॥ ਅਨਿਕ ਰੰਗ ਬਹੁ ਤਰੰਗ ਸਰਬ ਕੋ ਧਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਿਕ ਗਿਆਨ ਅਨਿਕ ਧਿਆਨ ਅਨਿਕ ਜਾਪ ਜਾਪ ਤਾਪ ॥ ਅਨਿਕ ਗੁਨਿਤ ਧੁਨਿਤ ਲਲਿਤ ਅਨਿਕ ਧਾਰ ਮੁਨੀ ॥੧॥ ਅਨਿਕ ਨਾਦ ਅਨਿਕ ਬਾਜ ਨਿਮਖ ਨਿਮਖ ਅਨਿਕ ਸ੍ਵਾਦ ਅਨਿਕ ਦੋਖ ਅਨਿਕ ਰੋਗ ਮਿਟਹਿ ਜਸ ਸੁਨੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇਵ ਅਪਾਰ ਦੇਵ ਤਟਹ ਖਟਹ ਬਰਤ ਪੂਜਾ ਗਵਨ ਭਵਨ ਜਾਤ੍ਰ ਕਰਨ ਸਗਲ ਫਲ ਪੁਨੀ ॥੨॥੧॥੫੭॥੮॥੨੧॥੭॥੫੭॥੯੩॥ {ਪੰਨਾ 1153}

pdArQ:- priqpwl—hy pRiqpwl! hy pwlxhwr! kvn gun—ikhVy ikhVy gux? gnI—gnIN, mYN igxW [ qrMg—lihrW [ ko—dw [ DnI—mwlk [1[rhwau[

Aink—AnykW jIv [ igAwn—Dwrimk pusqkW dy ivcwr [ iDAwn—smwDIAW [ jwp—mMqRW dy jwp [ qwp—DUxIAW qpwxIAW [ guinq—guxW dI ivcwr [ lilq—suMdr [ Duinq lilq—sohxIAW DunW [ Dwr munI—mOn Dwrn vwly [1[

nwd—Awvwz [ bwj—vwjy [ inmK—{inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [ doK—AYb, ivkwr [ imtih—imt jWdy hn, dUr ho jWdy hn {bhu-vcn} [ js—is&iq-swlwh {bhu-vcn} [ sunI—suixAW [ nwnk—hy nwnk! syv—syvw-BgqI [ Apwr dyv—byAMq pRBU-dyv jI [ qth—qt, qIrQW dy kMFy, qIrQ-ieSnwn [ Kth—Cy (SwsqRW dy ivcwr) [ pUjw—dyv-pUjw [ gvn Bvn—swrI DrqI dw rtn [ punI—puMn [2[

ArQ:- hy sB dy pwlxhwr pRBU! hy ikrpwl pRBU! mYN qyry ikhVy ikhVy gux ibAwn krW? (jgq dy) AnykW rMg-qmwSy (qyry hI rcy hoey hn), (qUM iek byAMq smuMdr hYN, jgq dy byAMq jIA-jMq qyry ivcoN hI) lihrW au~TIAW hoeIAW hn, qUM sB jIvW dw mwlk hYN [1[rhwau[

hy pwlxhwr pRBU! AnykW hI jIv (Dwrimk pusqkW dy) ivcwr kr rhy hn, AnykW hI jIv smwDIAW lw rhy hn, AnykW hI jIv mMqRW dy jp kr rhy hn qy DUxIAW qp rhy hn [ AnykW jIv qyry guxW ƒ ivcwr rhy hn, AnykW jIv (qyry kIrqn ivc) imTIAW surW lw rhy hn, AnykW hI jIv mOn DwrI bYTy hn [1[

hy pRBU! (jgq ivc) AnykW rwg ho rhy hn, AnykW swj v`j rhy hn, iek iek inmK ivc AnykW suAwd pYdw ho rhy hn [ hy pRBU! qyrI is&iq-swlwh suixAW AnykW ivkwr qy AnykW rog dUr ho jWdy hn [

hy nwnk! byAMq pRBU-dyv dI syvw-BgqI hI qIrQ-jwqRw hY, BgqI hI Cy SwsqrW dI ivcwr hY, BgqI hI dyv-pUjw hY, BgqI hI dys-rtn qy qIrQ-jwqRw hY [ swry Pl swry puMn prmwqmw dI syvw-BgqI ivc hI hn [2[1[57[8[21[7[57[93[

not:- pVqwl—keI qwlW dw prq prq ky v`j skxw [ ies iksm dy Sbd dy gwien smy cwr qwl, iqMn qwl, sUl &w^qw, J`p qwl Awidk keI qwl prq prq ky vjwey jw skdy hn [

AMkw dw vyrvw:-

Sbd m: 1 —  8

Sbd m: 3 — 21

Sbd m: 4 —  7

Sbd m: 5 — 57

 . . . . . . . —---

 . . joV . . . . 93

ਭੈਰਉ ਅਸਟਪਦੀਆ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਤਮ ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਾਮ ਮਹਿ ਆਤਮੁ ਚੀਨਸਿ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੀ ਦੁਖ ਕਾਟੈ ਹਉ ਮਾਰਾ ॥੧॥ ਨਾਨਕ ਹਉਮੈ ਰੋਗ ਬੁਰੇ ॥ ਜਹ ਦੇਖਾਂ ਤਹ ਏਕਾ ਬੇਦਨ ਆਪੇ ਬਖਸੈ ਸਬਦਿ ਧੁਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਪੇ ਪਰਖੇ ਪਰਖਣਹਾਰੈ ਬਹੁਰਿ ਸੂਲਾਕੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਭਈ ਗੁਰਿ ਮੇਲੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਣਾ ਸਚੁ ਸੋਈ ॥੨॥ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਰੋਗੀ ਰੋਗੀ ਧਰਤਿ ਸਭੋਗੀ ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਮਾਇਆ ਦੇਹ ਸਿ ਰੋਗੀ ਰੋਗੀ ਕੁਟੰਬ ਸੰਜੋਗੀ ॥੩॥ ਰੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਸਰੁਦ੍ਰਾ ਰੋਗੀ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਹਰਿ ਪਦੁ ਚੀਨਿ ਭਏ ਸੇ ਮੁਕਤੇ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਾ ॥੪॥ ਰੋਗੀ ਸਾਤ ਸਮੁੰਦ ਸਨਦੀਆ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਸਿ ਰੋਗਿ ਭਰੇ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਲੋਕ ਸਿ ਸਾਚਿ ਸੁਹੇਲੇ ਸਰਬੀ ਥਾਈ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ॥੫॥ ਰੋਗੀ ਖਟ ਦਰਸਨ ਭੇਖਧਾਰੀ ਨਾਨਾ ਹਠੀ ਅਨੇਕਾ ॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਕਰਹਿ ਕਹ ਬਪੁਰੇ ਨਹ ਬੂਝਹਿ ਇਕ ਏਕਾ ॥੬॥ ਮਿਠ ਰਸੁ ਖਾਇ ਸੁ ਰੋਗਿ ਭਰੀਜੈ ਕੰਦ ਮੂਲਿ ਸੁਖੁ ਨਾਹੀ ॥ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਚਲਹਿ ਅਨ ਮਾਰਗਿ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਪਛੁਤਾਹੀ ॥੭॥ ਤੀਰਥਿ ਭਰਮੈ ਰੋਗੁ ਨ ਛੂਟਸਿ ਪੜਿਆ ਬਾਦੁ ਬਿਬਾਦੁ ਭਇਆ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਰੋਗੁ ਸੁ ਅਧਿਕ ਵਡੇਰਾ ਮਾਇਆ ਕਾ ਮੁਹਤਾਜੁ ਭਇਆ ॥੮॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚਾ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹੈ ਮਨਿ ਸਾਚਾ ਤਿਸੁ ਰੋਗੁ ਗਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਜਨ ਅਨਦਿਨੁ ਨਿਰਮਲ ਜਿਨ ਕਉ ਕਰਮਿ ਨੀਸਾਣੁ ਪਇਆ ॥੯॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1153}

pdArQ:- Awqm mih—(hryk) jIvwqmw ivc [ cInis—pCwx krdw hY, smJdw hY [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ hau—haumY [1[

bury—bhuq BYVy [ dyKW—mYN vyKdw hW [ jh—ijQy [ eykw—iehI [ bydn—pwVw, du`K [ Dury—Dur qoN [1[rhwau[

prKxhwrY—prKx dI qwkq r`Kx vwly prmwqmw ny [ bhuir—muV, iPr [ sUlwku—lohy dI iqR`KI sI^ ijs nwl sony ƒ prKx vyly Cyk kIqy jWdy hn [ guir—gurU ny [ scu—sdw-iQr pRBU (dw rUp) [2[

bYsMqru—A`g [ sBogI—BogW smyq [ dyh—srIr [3[

srudRw—s-rudRw, iSv smyq [ rudR—iSv [ cIin—pCwx ky [4[

sndIAw—s-ndIAw, ndIAW smyq [ roig—rog nwl [ swic—sdw-iQr pRBU ivc (juV ky) [5[

Kt—Cy [ drSn—ByK {jogI, sMinAwsI, jMgm, boDI, sryvVy, bYrwgI} [ nwnw—AnykW [ kh—kIh? kqyb—p`CmI DrmW dIAW pusqkW {kurwn, AMjIl, qOryq, zbUr} [6[

kMd—zmIn ivcoN pYdw hoeIAW gwjr mUlI Awidk [ mUil—sbzI dIAW jVHW (Kwx ivc) [ An—hor {ANX} [7[

bwdu ibbwdu—JgVw [ AiDk—bhuq [8[

gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ swcw—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [ min—mn ivc [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ krim—(pRBU dI) myhr nwl [ nIswxu—(is&iq-swlwh dw) inSwn [9[

ArQ:- hy nwnk! haumY qoN pYdw hox vwly (Awqmk) rog bhuq cMdry hn [ mYN qW (jgq ivc) ijDr vyKdw hW auDr ieh haumY dI pIVw hI vyKdw hW [ DuroN ijs ƒ Awp hI b^Sdw hY aus ƒ gurU dy Sbd ivc (joVdw hY) [1[rhwau[

(ijs mnu`K auqy pRBU DuroN b^SS krdw hY auh) gurU dy Sbd dI ivcwr rwhIN ieh pCwx lYNdw hY ik hryk jIvwqmw ivc prmwqmw mOjUd hY, prmwqmw ivc hI hryk jIv (jIauNdw) hY [ auh mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky Awqmk jIvn dyx vwlI is&iq-swlwh dI bwxI dI kdr smJ lYNdw hY, auh (Awpxy AMdroN) haumY ƒ mukw lYNdw hY (qy haumY qoN pYdw hox vwly swry) du`K dUr kr lYNdw hY [1[

prKx dI qwkq r`Kx vwly prmwqmw ny Awp hI ijnHW ƒ prK (ky prvwn kr) ilAw hY, auhnW ƒ muV (haumY dw) kSt nhIN huMdw [ ijnHW auqy prmwqmw dI myhr dI ingwh ho geI, auhnW ƒ gurU ny (pRBU-crnW ivc) joV ilAw [ jyhVw mnu`K pRBU ƒ ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY, auh aus sdw-iQr pRBU dw rUp hI ho jWdw hY [2[

(haumY dw rog ieqnw blI hY ik) hvw, pwxI, A`g (Awidk q`q BI) ies rog ivc gRsy hoey hn, ieh DrqI BI haumY-rog dw iSkwr hY ijs ivcoN vrqx vwly byAMq pdwrQ pYdw huMdy hn [ (Awpo Awpxy) prvwrW dy sMbMD dy kwrn mW ipau, mwieAw, srIr—ieh swry hI haumY dy rog ivc Psy hoey hn [3[

(swDwrn jIvW dI g`l hI kIh hY? v`fy v`fy AKvwx vwly dyvqy) bRhmw, ivSnU qy iSv BI haumY dy rog ivc hn, swrw sMswr hI ies rog ivc gRisAw hoieAw hY [ ies rog qoN auhI suqMqr huMdy hn ijnHW ny prmwqmw nwl imlwp-AvsQw dI kdr pCwx ky gurU dy Sbd ƒ Awpxy soc-mMfl ivc itkwieAw hY [4[

swrIAW ndIAW smyq s`qy smuMdr (haumY dy) rogI hn, swrIAW DrqIAW qy pwqwl—ieh BI (haumY-) rog nwl Bry hoey hn [ jyhVy bMdy prmwqmw dy ho jWdy hn auh aus sdw-iQr pRBU ivc lIn rihMdy hn qy suKI jIvn guzwrdy hn, pRBU hr QW auhnW auqy myhr dI nzr krdw hY [5[

Cy hI ByKW dy DwrnI (jogI jMgm Awidk) Aqy hor AnykW iksmW dy hT-swDn krn vwly BI haumY-rog ivc Psy hoey hn [ vyd qy kurwn Awidk Drm-pusqk BI auhnW dI shYqw krn qoN AsmrQ ho jWdy hn, ikauNik auh aus prmwqmw ƒ nhIN pCwxdy jo iek Awp hI Awp (swrI isRStI dw krqw qy ies ivc ivAwpk) hY [6[

jyhVw mnu`K (igRhsq ivc rih ky) hryk iksm dw suAwdlw pdwrQ KWdw hY auh (BI haumY-) rog ivc il`biVAw ipAw hY, jyhVw mnu`K (jgq iqAwg ky jMgl ivc jw bYTdw hY aus ƒ BI inry) gwjr mUlI (Kw lYx) nwl Awqmk suK nhIN iml jWdw [ (igRhsqI hox, cwhy iqAwgI) prmwqmw dw nwm Bulw ky jyhVy jyhVy BI hor hor rsqy qy qurdy hn auh Aw^r pCuqWdy hI hn [7[

jyhVw mnu`K qIrQ auqy Btkdw iPrdw hY aus dw BI (haumY-) rog nhIN mu`kdw, piVHAw hoieAw mnu`K BI ies qoN nhIN bicAw, aus ƒ JgVw-bhs (rUp ho ky haumY-rog) cMbiVAw hoieAw hY [ prmwqmw qoN ibnw iksy hor Awsry dI Jwk iek bVw Bwrw rog hY, ies ivc PisAw mnu`K sdw mwieAw dw muQwj bixAw rihMdw hY [8[

jyhVw (v`f-BwgI) mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh gurU dy Sbd ivc juV ky sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw hY, aus dy mn ivc sdw kwiem rihx vwlw pRBU sdw v`sdw hY, ies vwsqy aus dw (haumY-) rog dUr ho jWdw hY [

hy nwnk! prmwqmw dy Bgq sdw pivqR jIvn vwly huMdy hn, ikauNik pRBU dI myhr nwl auhnW dy m`Qy qy nwm-ismrn dw inSwn (cmkW mwrdw) hY [9[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh