ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1133

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮੇਰੀ ਪਟੀਆ ਲਿਖਹੁ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਫਾਥੇ ਜਮ ਜਾਲਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਕਰੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥ ਹਰਿ ਸੁਖਦਾਤਾ ਮੇਰੈ ਨਾਲਾ ॥੧॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦੁ ਹਰਿ ਉਚਰੈ ॥ ਸਾਸਨਾ ਤੇ ਬਾਲਕੁ ਗਮੁ ਨ ਕਰੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਤਾ ਉਪਦੇਸੈ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਪਿਆਰੇ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਛੋਡਹੁ ਜੀਉ ਲੇਹੁ ਉਬਾਰੇ ॥ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦੁ ਕਹੈ ਸੁਨਹੁ ਮੇਰੀ ਮਾਇ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨ ਛੋਡਾ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬੁਝਾਇ ॥੨॥ ਸੰਡਾ ਮਰਕਾ ਸਭਿ ਜਾਇ ਪੁਕਾਰੇ ॥ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦੁ ਆਪਿ ਵਿਗੜਿਆ ਸਭਿ ਚਾਟੜੇ ਵਿਗਾੜੇ ॥ ਦੁਸਟ ਸਭਾ ਮਹਿ ਮੰਤ੍ਰੁ ਪਕਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਕਾ ਰਾਖਾ ਹੋਇ ਰਘੁਰਾਇਆ ॥੩॥ ਹਾਥਿ ਖੜਗੁ ਕਰਿ ਧਾਇਆ ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰਿ ॥ ਹਰਿ ਤੇਰਾ ਕਹਾ ਤੁਝੁ ਲਏ ਉਬਾਰਿ ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਭੈਆਨ ਰੂਪੁ ਨਿਕਸਿਆ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹ ਉਪਾੜਿ ॥ ਹਰਣਾਖਸੁ ਨਖੀ ਬਿਦਾਰਿਆ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਲੀਆ ਉਬਾਰਿ ॥੪॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੇ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰੇ ॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਜਨ ਕੇ ਇਕੀਹ ਕੁਲ ਉਧਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਹਉਮੈ ਬਿਖੁ ਮਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਸੰਤ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੫॥੧੦॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 1133}

pdArQ:- dUjY Bwie—(pRBU ƒ C`f ky) hor dy ipAwr ivc (rihx vwly) [ jm jwlw—jm dw jwl, Awqmk mOq dw jwl [ pRiqpwlw—rwKI [1[

aupdyis—aupdys nwl [ aucrY—aucwrdw hY, jpdw hY [ swsnw—qwVnw, dMf, srIrk kSt [ qy—qoN [ gmu—Zm [ gmu n krY—Gwbrdw nhIN, frdw nhIN [1[rhwau[

aupdysY—smJWdI hY [ pRihlwd—hy pRihlwd! puqR—hy pu`qr! jIau—ijMd [ lyhu aubwry—bcw lY [ mwie—hy mW! n Cofw—n CofW, mYN nhIN C`fdw [ guir—gurU ny [ dIAw buJwie—smJw id`qw hY [2[

sMfw mrkw—sMf Aqy Amrk [ siB—swry [ jwie—jw ky [ cwtVy—pVHn vwly muMfy [ mih—ivc [ mMqRü pkwieAw—slwh p`kI kIqI [ rGurwieAw—prmwqmw [3[

hwiQ—h`Q ivc [ KVgu—qlvwr [ kir—kr ky, lY ky [ Aiq AhMkwir—bVy hI AhMkwr nwl [ khw—khW? ik`Qy? ley aubwir—aubwir ley, (jo qYƒ) bcw ley [ BYAwn—iBAwnk [ aupwiV—pwV ky [ nKI—nKIN, nhuMAW nwl [ ibdwirAw—cIr id`qw [4[

kwrj—swry kMm [ auDwry—bcw ley [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ ibKu—zhr, Awqmk mOq ilAwaux vwlI zhr [ nwim—nwm ivc (joV ky) [ insqwry—pwr lµGWdw hY [5[

ArQ:- hy BweI! (Awpxy) gurU dI is`iKAw au~qy qur ky pRihlwd prmwqmw dw nwm jpdw hY [ bwlk (pRihlwd) iksy BI srIrk kSt qoN frdw nhIN [1[rhwau[

hy BweI! (pRihlwd Awpxy pVHwaux vwilAW ƒ in`q AwKdw hY—) myrI p`tI auqy hrI dw nwm ilK idau, goibMd dw nwm ilK idau, gopwl dw nwm ilK idau [ ijhVy mnu`K inry mwieAw dy ipAwr ivc rihMdy hn, auh Awqmk mOq dy jwl ivc Psy rihMdy hn [ myrw gurU myrI rwKI kr irhw hY [ swry suK dyx vwlw prmwqmw (hr vyly) myry AMg-sMg v`sdw hY [1[

hy BweI! (pRihlwd ƒ aus dI) mW smJWdI hY—hy ipAwry pRihlwd! hy (myry) pu`qr! prmwqmw dw nwm C`f dyh, AwpxI ijMd bcw lY [ (A`goN) pRihlwd AwKdw hY—hy myrI mW! sux, mYN prmwqmw dw nwm nhIN C`fWgw (ieh nwm jpxw mYƒ myry) gurU ny smJwieAw hY [2[

hy BweI! sMf Amrk qy hor swirAW ny jw ky (hrnwKS kol) pukwr kIqI—pRihlwd Awp ivgiVAw hoieAw hY, (aus ny) swry muMfy BI ivgwV id`qy hn [ hy BweI! (ieh sux ky) auhnW duStW ny rl ky slwh p`kI kIqI (ik pRihlwd ƒ mwr mukweIey [ pr) pRihlwd dw rwKw Awp prmwqmw bx igAw [3[

hy BweI! (hrnwKS) h`Q ivc qlvwr PV ky bVy AhMkwr nwl (pRihlwd au~qy) tu`t ipAw (Aqy kihx l`gw—d`s) ik`Qy hY qyrw hrI, ijhVw (qYƒ) bcw ley? (ieh AwKx dI iF`l sI ik J`t) iek iKn ivc hI (prmwqmw) iBAwnk rUp (Dwr ky) QMmH pwV ky inkl AwieAw [ (aus ny nrisMG rUp ivc) hrnwKS ƒ (Awpxy nhuMAW nwl cIr id`qw, qy, pRihlwd ƒ bcw ilAw [4[

hy BweI! prmwqmw sdw Awpxy BgqW dy swry kMm svwrdw hY (vyK! aus ny) pRihlwd dIAW ie`kI kulW (BI) qwr id`qIAW [ hy nwnk! prmwqmw Awpxy sMqW ƒ gurU Sbd ivc joV ky (auhnW dy AMdroN) Awqmk mOq ilAwaux vwlI haumY mukw dyNdw hY, qy, hir-nwm ivc joV ky auhnW ƒ sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw dyNdw hY [5[10[20[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਆਪੇ ਦੈਤ ਲਾਇ ਦਿਤੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕਉ ਆਪੇ ਰਾਖਾ ਸੋਈ ॥ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਸਰਣਾਈ ਤਿਨ ਮਨਿ ਦੁਖੁ ਨ ਹੋਈ ॥੧॥ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਭਗਤਾ ਕੀ ਰਖਦਾ ਆਇਆ ॥ ਦੈਤ ਪੁਤ੍ਰੁ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤਰਪਣੁ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਣੈ ਸਬਦੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਦਿਨ ਰਾਤੀ ਦੁਬਿਧਾ ਸਬਦੇ ਖੋਈ ॥ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਜੋ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ਸਚੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਸੋਈ ॥੨॥ ਮੂਰਖ ਦੁਬਿਧਾ ਪੜ੍ਹਹਿ ਮੂਲੁ ਨ ਪਛਾਣਹਿ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਹਿ ਦੁਸਟੁ ਦੈਤੁ ਚਿੜਾਇਆ ॥੩॥ ਪ੍ਰਹਲਾਦੁ ਦੁਬਿਧਾ ਨ ਪੜੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਛੋਡੈ ਡਰੈ ਨ ਕਿਸੈ ਦਾ ਡਰਾਇਆ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਰਾਖਾ ਦੈਤੈ ਕਾਲੁ ਨੇੜਾ ਆਇਆ ॥੪॥ ਆਪਣੀ ਪੈਜ ਆਪੇ ਰਾਖੈ ਭਗਤਾਂ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਣਾਖਸੁ ਨਖੀ ਬਿਦਾਰਿਆ ਅੰਧੈ ਦਰ ਕੀ ਖਬਰਿ ਨ ਪਾਈ ॥੫॥੧੧॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1133}

pdArQ:- dYq—dYNq, duSt, durjn [ Awpy—Awp hI (prmwqmw ny) [ iqn min—auhnW dy mn ivc [1[

juig juig—hryk jug ivc [ dYq puqRü—dYNq (hrnwKS) dw pu`qr [ qrpxu—ipqrW inimq pwxI Arpx krnw—ieh hr roz kIqy jwx vwly pMjW j`gW ivcoN iek hY [ hryk ihMdU ies dw krnw zrUrI smJdw hY [

gwieqRI—iek bVI pivqR quk, ijs dw pwT hryk bRwhmx svyry Swm krdw hY [ ies dy muV muV pwT nwl v`fy v`fy pwp BI nws ho jWdy mMny gey hn:

qÄsivqu vLry&Xz BÀowLz dyvÔX DImhI iDXo Xo n: pRcodXwq` R. V. 3. 02. 10

sbdy—gurU dy Sbd ivc [ myil—joV ky [ imlwieAw—Awpxy nwl imlw ilAw [1[rhwau[

Anidnu—hr roz, hr vyly [ krih—krdy hn {bhu-vcn} [ duibDw—myr-qyr, ivqkrw [ KoeI—mukw leI [ inrml—piv`qr [ sic—sdw-iQr hir-nwm ivc [ rwqy—rMgy hoey, msq, r`qy hoey [ scu—sdw kwiem rihx vwlw pRBU [ min—(auhnW dy) mn ivc [2[

pVHih—pVHdy hn {bhu-vcn} [ duibDw pVHih—ivqkry pYdw krn vwlI iv`idAw pVHdy hn [ mUlu—jgq dw pYdw krn vwlw [ ibrQw—ivArQ [ dustu dYqu—duSt (hrnwKS) dYNq ƒ [ icVwieAw—cu`ikAw, (pRihlwd dy ivru`D) gu`sy ivc ilAWdw [3[

pVY—pVHdw hY {iek-vcn} [ kwlu—mOq [ dYqY—dYNq dw [4[

pYj—lwj, ie`zq [ dyie—dyNdw hY [ nKI—nKIN, nhuMAW nwl [ ibdwirAw—cIr id`qw [ AMDY—(AhMkwr ivc) AMnHy ho cuky ny [ dr—prmwqmw dw dr [ Kbir—sUJ [5[

ArQ:- hy BweI! hryk jug ivc (prmwqmw Awpxy) BgqW dI (ie`zq) r`Kdw AwieAw hY [ (vyKo) dYNq (hrnwKS) dw pu`qr pRihlwd gwieqRI (mMqR dw pwT krnw; ipqrW dI pRsMnqw vwsqy) pUjw-Arcw (krnI—) ieh kuJ BI nhIN sI jwxdw [ (prmwqmw ny aus ƒ gurU dy) Sbd ivc joV ky (Awpxy crnW ivc) joV ilAw [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw Awp hI (Awpxy) sMq jnW ƒ (du`K dyx leI auhnW ƒ) dYNq cMboV dyNdw hY, pr auh pRBU Awp hI (sMq jnW dw) rwKw bxdw hY [ hy pRBU! ijhVy mnu`K qyrI srn ivc sdw itky rihMdy hn (duSt BwvyN ikqny hI kSt auhnW ƒ dyx) auhnW dy mn ivc koeI qklI& nhIN huMdI [1[

hy BweI! ijhVy mnu`K idn rwq hr vyly prmwqmw dI BgqI krdy hn, auhnW ny gurU dy Sbd dI rwhIN (Awpxy AMdroN) myr-qyr mukw leI huMdI hY [ hy BweI! ijhVy mnu`K sdw-iQr hir-nwm ivc r`qy rihMdy hn, ijnHW dy mn ivc auh sdw-iQr pRBU hI v`isAw rihMdw hY auhnW dw jIvn sdw piv`qr itikAw rihMdw hY [2[

hy BweI! mUrK lok myr-qyr (pYdw krn vwlI iv`idAw hI in`q) pVHdy hn, rcnhwr krqwr nwl sWJ nhIN pWdy, sMq jnW dI inMdw (BI) krdy hn (ies qrHW Awpxw) jIvn ivArQ gvw dyNdy hn [ (ieho ijhy mUrK sMf Amrk AwidkW ny hI) duSt dYNq (hrnwKS) ƒ (pRihlwd dy ivruD) BVkwieAw sI [3[

pr hy BweI! pRihlwd myr-qyr (pYdw krn vwlI iv`idAw) nhIN pVHdw, auh prmwqmw dw nwm nhIN C`fdw, auh iksy dw frwieAw frdw nhIN [ hy BweI! prmwqmw Awpxy sMq jnW dw rKvwlw Awp hY [ (pRihlwd nwl A`fw lw ky mUrK hrnwKS) dYNq dw kwl (sgoN) nyVy Aw phuMicAw [4[

hy BweI! (BgqW dI ie`zq qy prmwqmw dI ie`zq sWJI hY [ BgqW dI ie`zq ƒ AwpxI ie`zq jwx ky) prmwqmw (BgqW dI mdd kr ky) AwpxI ie`zq Awp bcWdw hY, (Awpxy) BgqW ƒ (sdw) vifAweI b^Sdw hY [ (qwhIeyN) hy nwnk! (prmwqmw ny nrisMG rUp Dwr ky) hrnwKS ƒ (Awpxy) nhuMAW nwl cIr id`qw [ (qwkq dy mwx ivc) AMnHy ho cuky (hrnwKs) ny prmwqmw dy dr dw Byq nwh smiJAw [5[11[21[8[21[29[

vyrvw SbdW dw:

BYrau mhlw 1 — 8

BYrau mhlw 3 — 21

 . . . . . . . . . —--

 . . . . joV . . . . 29

ਰਾਗੁ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੪ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਸੰਤ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪਗਿ ਲਾਇਣੁ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਭਜੁ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਇਣੁ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਭਜੁ ਨਾਮੁ ਨਰਾਇਣੁ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸੁਖਦਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਵਜਲੁ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਤਰਾਇਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਗਤਿ ਸਾਧ ਮੇਲਿ ਹਰਿ ਗਾਇਣੁ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਲੇ ਰਾਮ ਰਸਾਇਣੁ ॥੨॥ ਗੁਰ ਸਾਧੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਗਿਆਨ ਸਰਿ ਨਾਇਣੁ ॥ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਪਾਪ ਗਏ ਗਾਵਾਇਣੁ ॥੩॥ ਤੂ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਧਰਾਇਣੁ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਮੇਲਿ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਦਸਾਇਣੁ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1133-1134}

pdArQ:- kir—kr ky [ pig—pYr ivc, crnIN [ lwiexu—lwx vwlw hY [ gur sbdI—gurU dy Sbd dI rwhIN [ Bju—jipAw kr [ smwiexu—jwg (nwm dI) [1[

mn—hy mn! suKdwqw—suKW dw dwqw [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ Bvjlu—sMswr-smuMdr [ nwim—nwm ivc (joV ky) [1[rhwau[

myil—myl ivc [ hir gwiexu—hrI dI is&iq-swlwh [ gurmqI—gurU dI miq auqy qur ky [ rswiexu—{rs-AXn} swry rsW dw Gr [2[

igAwn sir—igAwn dy srovr ivc [ swDU—gurU [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [ nwiexu—ieSnwn [ siB—swry [ iklivK—pwp [3[

Awpy—Awp hI [ Drwiexu—Awsrw [ myil—imlw (Awpxy crnW ivc) [ dws dswiexu—dwsW dw dws [4[

ArQ:- hy myry mn! hrI dw nwm jipAw kr, nwrwiex nwrwiex jipAw kr [ swry suKW dw dyx vwlw prmwqmw ijs mnu`K auqy ikrpw krdw hY, aus ƒ gurU dI srn ivc r`K ky Awpxy nwm dI rwhIN sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw lYNdw hY [1[rhwau[

hy myry mn! (prmwqmw Awp) ikrpw kr ky (ijs mnu`K ƒ Awpxy) sMq jnW dI crnIN lWdw hY (auh mnu`K hrI nwm jpdw hY) [ hy mn! (qUM BI gurU dI srn pau, qy) gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw dw nwm jp, AwpxI suriq ivc hir-nwm dI jwg lw [1[

hy myry mn! swD sMgiq dy myl ivc itk ky prmwqmw dI is&iq-swlwh kirAw kr, gurU dI miq auqy qur ky prmwqmw dw nwm jipAw kr, ieh nwm hI swry rsW dw Gr hY [2[

hy myry mn! ijhVw mnu`K gurU dy Awqmk jIvn dyx vwly igAwn-srovr ivc ieSnwn krdw hY, aus dy swry pwp swry AYb dUr ho jWdy hn [3[

hy pRBU! qUM Awp hI swrI isRStI dw rcnhwr hYN, qUM Awp hI swrI isRStI dw Awsrw hYN [ dws nwnk ƒ (Awpxy crnW ivc) imlweI r`K, (nwnk) qyry dwsW dw dws hY [4[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh