ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1131

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੇ ਸੋ ਜਨੁ ਸਾਚਾ ਜਿਨ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਸਾਚਾ ਸੋਈ ॥ ਸਾਚੀ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਤਾਂ ਤਨਿ ਦੂਖੁ ਨ ਹੋਈ ॥੧॥ ਭਗਤੁ ਭਗਤੁ ਕਹੈ ਸਭੁ ਕੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਭਗਤਿ ਨ ਪਾਈਐ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਮਿਲੈ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੂਲੁ ਗਵਾਵਹਿ ਲਾਭੁ ਮਾਗਹਿ ਲਾਹਾ ਲਾਭੁ ਕਿਦੂ ਹੋਈ ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਸਦਾ ਹੈ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥੨॥ ਬਹਲੇ ਭੇਖ ਭਵਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਲੂਝਹਿ ਬਾਦੁ ਵਖਾਣਹਿ ਮਿਲਿ ਮਾਇਆ ਸੁਰਤਿ ਗਵਾਈ ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਵਹਿ ਨਾਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਜਿਨਾ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਪਤਿ ਪਾਈ ॥੪॥੪॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1131}

pdArQ:- bIcwry—mn ivc vsWdw hY [ swcw—itkvyN jIvn vwlw, (mwieAw dy h`ilAW vloN) Afol-ic`q [ kY ihrdY—dy idrdy ivc [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw [ swcI Bgiq—sdw-iQr pRBU dI BgqI [ krih—krdy hn {bhu-vcn} [ qin—srIr ivc [ n hoeI—pYdw nhIN huMdw [1[

khY—AwKdw hY {iek-vcn} [ sBu koeI—hryk mnu`K [ imlY—imldw hY [1[rhwau[

mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ mUlu—rws-pUMjI, srmwieAw [ lwBu—n&w [ mwgih—mMgdy hn {bhu-vcn} [ ikdU—ikvyN? jmkwlu—Awqmk mOq [ dUjY Bwie—mwieAw dy ipAwr ivc [ piq—ie`zq [ KoeI—gvw leI [2[

bhly—keI, AnykW [ Bvih—BONdy hn (qIrQ AwidkW qy) [ n jweI—dUr nhIN huMdw [ piV—pVH ky [ lUJih—JgVdy hn, bhsW krdy hn, SwsqRrwQ krdy hn [ bwdu—JgVw, bhs, crcw [ vKwxih—aucwrdy hn, boldy hn [ imil—iml ky [ suriq—Awqmk jIvn vwly pwsy dI hoS [3[

syvih—srn pYNdy hn [ prm giq—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ nwim—nwm ivc (juVy rihx dy kwrx dy kwrn) [ vifAweI—(lok prlok dI) ie`zq [ min—mn ivc [ dir—dr qy [ dir swcY—sdw-iQr pRBU dy dr qy [ piq—ie`zq [4[

ArQ:- hy BweI! gurU dI srn pYx qoN ibnw prmwqmw dI BgqI nhIN ho skdI [ hy BweI! pUrI iksmq nwl hI (iksy mnu`K ƒ) auh prmwqmw imldw hY, (ijs mnu`K ƒ iml pYNdw hY, aus bwry) hr koeI AwKdw hY ik ieh Bgq hY Bgq hY [1[rhwau[

hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dy Sbd ƒ (Awpxy) mn ivc vsWdw hY, auh mnu`K (mwieAw dy h`ilAW v`loN) Afol-ic`q ho jWdw hY [ hy BweI! ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw v`s pYNdw hY, ijhVy mnu`K idn rwq sdw-iQr pRBU dI BgqI krdy hn, auhnW dy srIr ivc koeI (ivkwr-) du`K pYdw nhIN huMdw [1[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K (Awpxw) srmwieAw (hI) gvw lYNdy hn, pr mMgdy hn (Awqmk) lwB [ (d`so, auhnW ƒ) K`tI ikvyN ho skdI hY? lwB ikQoN imly? Awqmk mOq sdw auhnW dy isr au~qy svwr rihMdI hY [ mwieAw dy ipAwr ivc (Ps ky auhnW ny lok prlok dI) ie`zq gvw leI huMdI hY [2[

hy BweI! ijhVy mnu`K keI (Dwrimk) ByK kr ky idn rwq (QW QW) BONdy iPrdy hn (auhnW ƒ Awpxy ies iqAwg dI haumY ho jWdI hY, auhnW dw ieh) haumY dw rog dUr nhIN huMdw [ (qy, ijhVy pMifq Awidk lok vyd SwsqR Awidk) pVH pVH ky (iPr Awpo ivc) iml ky bhs krdy hn crcw krdy hn auhnW ny BI mwieAw dy moh dy kwrn (Awqmk jIvn vloN AwpxI) hoS gvw leI huMdI hY [3[

hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dI srn pYNdy hn, auh sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kr lYNdy hn, (prmwqmw dy) nwm ivc juVy rihx krky auhnW ƒ (lok prlok dI) ie`zq iml jWdI hY [ hy nwnk! ijnHW mnu`KW dy mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`isAw, auhnW ny sdw-iQr pRBU dy dr qy ie`zq K`t leI [4[4[14[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮਨਮੁਖ ਆਸਾ ਨਹੀ ਉਤਰੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਏ ॥ ਉਦਰੁ ਨੈ ਸਾਣੁ ਨ ਭਰੀਐ ਕਬਹੂ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਗਨਿ ਪਚਾਏ ॥੧॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਰਾਮ ਰਸਿ ਰਾਤੇ ॥ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਦੁਬਿਧਾ ਮਨਿ ਭਾਗੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਤੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਪੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਜਿਨਿ ਸਾਜੀ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਏ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਕੀਆ ਜਿਨਿ ਆਪੇ ਆਪੇ ਦੂਜੈ ਲਾਏ ॥੨॥ ਤਿਸ ਨੋ ਕਿਹੁ ਕਹੀਐ ਜੇ ਦੂਜਾ ਹੋਵੈ ਸਭਿ ਤੁਧੈ ਮਾਹਿ ਸਮਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰਾ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਏ ॥੩॥ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਚਾ ਸਦ ਹੀ ਸਾਚਾ ਸਾਚਾ ਸਭੁ ਆਕਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਨਿਸਤਾਰਾ ॥੪॥੫॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 1131}

pdArQ:- mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ Awsw—(hor hor mwieAw joVn dI) qWG [ auqrY—mu`kdI [ dUjY Bwie—mwieAw dy ipAwr ivc [ KuAwey—(shI jIvn-rwh qoN) KuMJy hoey hn [ audru—pyt [ nY—ndI [ swxu—vWg [ pcwey—(auhnW ƒ) swVdI hY [1[

ris—suAwd ivc [ rwqy—r`qy hoey, msq [ ihrdY—ihrdy ivc [ duibDw—myr-qyr [ min—mn ivc [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ pI—pI ky [ iqRpqwqy—r`j jWdy hn [1[rhwau[

ijin—ijs ny [ swjI—pYdw kIqI, rcI [ isir isir—hryk dy isr auqy, hryk dy kIqy Anuswr [ DMDY—DMDy ivc [ Awpy—Awp hI [ dUjY—mwieAw (dy moh) ivc [2[

iqs no—{sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw    u  au~f igAw hY} [ ikhu—kuJ [ siB—swry jIv [ mwih—ivc [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ igAwnu—Awqmk jIvn dI sUJ [ bIcwrw—mn ivc vswieAw [ joqI—pRBU dI joiq ivc [3[

swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ sd—sdw [ swcw—hoNd vwlw [ Awkwrw—jgq [ siqguir—gurU ny [ sic nwim—sdw-iQr hir-nwm ivc (joV ky) [ insqwrw—sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw id`qw [4[

ArQ:- hy BweI! ijhVy mnu`K prmwqmw dy nwm-rs ivc iB`jy rihMdy hn, auhnW dy AMdr sdw Awnµd bixAw rihMdw hY [ (mwieAw dy moh dy kwrn mnu`K dy) mn ivc myr-qyr itkI rihMdI hY, pr ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY, auhnW dI myr-qyr dUr ho jWdI hY [ prmwqmw dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs pI ky auh (mwieAw vloN sdw) r`jy rihMdy hn [1[rhwau[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`KW dy AMdroN (hor hor mwieAw joVn dI) lwlsw dUr nhIN huMdI [ mwieAw dy ipAwr ivc auh shI jIvn-rwh qoN KuMJy rihMdy hn [ ndI vWg auhnW dw pyt (mwieAw nwl) kdy r`jdw nhIN [ iqRSnw dI A`g auhnW ƒ swVdI rihMdI hY [1[

pr, hy BweI! (jIvW dy kIh v`s?) ijs (prmwqmw) ny jgq ricAw hY auh prmwqmw Awp hI sB jIvW ƒ ipClI kIqI kmweI Anuswr mwieAw dI dOV-B`j ivc lweI r`Kdw hY [ ijs pRBU ny mwieAw dw moh bxwieAw hY, auh Awp hI (jIvW ƒ) mwieAw dy moh ivc joVI r`Kdw hY [2[

hy BweI! (mwieAw dy moh bwry) aus prmwqmw ƒ kuJ qW hI ikhw jw skdw hY jy auh swQoN Eprw hovy [ hy pRBU! swry jIv qyry ivc hI lIn hn (ijvyN drIAw dIAW lihrW drIAw ivc) [ hy BweI! ijs mnu`K ny Awqmk jIvn dI Asl sUJ ƒ ivcwirAw hY, aus dI ijMd pRBU dI joiq ivc juVI rihMdI hY [3[

hy BweI! auh prmwqmw sdw kwiem rihx vwlw hY, sdw hI hoNd vwlw hY [ ieh swrw jgq BI sdw hoNd vwlw hY (ikauNik ies ivc prmwqmw hI sB QW ivAwpk hY) [ hy nwnk! ijs mnu`K ƒ gurU ny (Awqmk jIvn dI) smJ b^SI hY, aus ƒ aus ny prmwqmw dy nwm ivc joV ky (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw id`qw hY [4[5[15[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਕਲਿ ਮਹਿ ਪ੍ਰੇਤ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਰਾਮੁ ਨ ਪਛਾਤਾ ਸਤਜੁਗਿ ਪਰਮ ਹੰਸ ਬੀਚਾਰੀ ॥ ਦੁਆਪੁਰਿ ਤ੍ਰੇਤੈ ਮਾਣਸ ਵਰਤਹਿ ਵਿਰਲੈ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ ॥੧॥ ਕਲਿ ਮਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਮੁਕਤਿ ਨ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਲਖੈ ਜਨੁ ਸਾਚਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥ ਆਪਿ ਤਰੇ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਜਿਨੀ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੨॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ ਗੁਣ ਕਾ ਦਾਤਾ ਅਵਗਣ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥ ਜਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੇ ਜਨ ਸੋਹੇ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਵਸਾਏ ॥੩॥ ਘਰੁ ਦਰੁ ਮਹਲੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਖਾਇਆ ਰੰਗ ਸਿਉ ਰਲੀਆ ਮਾਣੈ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਹੈ ਸੁ ਭਲਾ ਕਰਿ ਮਾਨੈ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੈ ॥੪॥੬॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1131-1132}

pdArQ:- kil—kljug [ pRyq—BUq-pRyq, auh rUhW ijnHW dI gqI nhIN hoeI [ pCwqw—sWJ  pweI [ sqjuig—sqjug ivc [ prm hMs—sB qoN au~cy hMs, sB qoN cMgy jIvn vwly, mhw purK [ bIcwrI—ivcwrvwn, ijnHW ny nwm ƒ mn ivc vswieAw hY [ duAwpuir—duAwpur ivc [ qRYqY—qRyqy ivc [ mwxs—mnu`K {bhu-vcn} [ vrqih—vrqx-ivhwr krdy hn [ ivrlY—iksy ivrly ny [1[

juig—jug ivc [ juig juig—hryk jug ivc [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K ny [ jwqw—jwixAw, fUMGI sWJ pweI [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ n pweI—(iksy mnu`K ny BI) hwsl nhIN kIqI [1[rhwau[

ihrdY—ihrdy ivc [ lKY—vyK lYNdw hY, v`sdw shI kr lYNdw hY [ jnu—(ijhVw) mnu`K [ swcw—sdw-iQr [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ mMin—min, mn ivc [ qry—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY [ sgly kul—swrIAW kulW [ nwim—nwm ivc [ ilv—lgn [2[

sbid—gurU dy Sbd ivc (joV ky) [ jlwey—swVdw hY [ min—mn ivc [ sy—{bhu-vcn} auh [ sohy—sohxy jIvn vwly bx gey [ vswey—vswie, vsw ky [3[

Gru—(pRBU dw) Gr [ dru—(pRBU dw) drvwzw [ mhlu—(pRBU dw) itkwxw [ rMg isau—Awqmk Awnµd nwl [ kir—kr ky, smJ ky [ nwnk—hy nwnk! vKwxY—(sdw) aucwrdw hY [4[

ArQ:- hy BweI! (jug BwvyN koeI BI hovy) hryk jug ivc gurU dI srn pYx vwly mnu`K ny (hI) prmwqmw nwl fUMGI sWJ pweI hY [ (iksy BI jug ivc) prmwqmw dy nwm qoN ibnw iksy ny BI ivkwrW qoN ^lwsI pRwpq nhIN kIqI [ (ies qrHW) kljug ivc BI prmwqmw dy nwm ivc juiVAW hI (lok prlok dI) ie`zq imldI hY [1[rhwau[

hy BweI! kljug ivc pRyq (isr& auhI) hn, ijnHW ny prmwqmw ƒ (Awpxy ihrdy ivc v`sdw) nhIN pCwixAw [ sqjug ivc sB qoN au~cy jIvn auhI hn, ijhVy Awqmk jIvn dI sUJ vwly ho gey (swry lok sqjug ivc BI prm hMs nhIN) [ duAwpur ivc qRyqy ivc BI (sqjug Aqy kljug vrgy hI) mnu`K v`sdy hn [ (qdoN BI) iksy ivrly ny hI (Awpxy AMdroN) haumY dUr kIqI [1[

hy BweI! ijhVw mnu`K sdw-iQr hir-nwm (Awpxy AMdr v`sdw) shI kr lYNdw hY, ijhVw mnu`K gurU dI srn pY ky (hir-nwm ƒ Awpxy) mn ivc vsw lYNdw hY, (auh mnu`K sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY [ hy BweI! ijnHW BI mnu`KW ny prmwqmw dy nwm ivc lgn bxweI, auh Awp sMswr-smuMdr qoN pwr lµG gey, auhnW AwpxIAW swrIAW kulW BI pwr lµGw leIAW [2[

hy BweI! myrw prmwqmw gux b^Sx vwlw hY, auh (jIv ƒ gurU dy) Sbd ivc (joV ky aus dy swry) AOgux swV dyNdw hY [ hy BweI! ijnHW dy mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY, auh ihrdy ivc nwm ƒ vsw ky sohxy jIvn vwly bx jWdy hn [3[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ gurU prmwqmw dw Gr prmwqmw dw dr prmwqmw dw mhl ivKw dyNdw hY, auh mnu`K pRym nwl pRBU-crnW dw imlwp mwxdw hY [ hy nwnk! gurU aus mnu`K ƒ ijhVw aupdyS dyNdw hY, auh mnu`K aus ƒ Blw jwx ky mMn lYNdw hY Aqy prmwqmw dw nwm ismrdw rihMdw hY [4[6[16[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh