ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1130

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਮਨਮੁਖ ਰੋਗਿ ਵਿਆਪੇ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਜਲਹਿ ਅਧਿਕਾਈ ॥ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਠਉਰ ਨ ਪਾਵਹਿ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਈ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਦੇਹੁ ਬੁਝਾਈ ॥ ਹਉਮੈ ਰੋਗੀ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਪੜਹਿ ਮੁਨਿ ਕੇਤੇ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਸੁਰਤਿ ਨ ਪਾਈ ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਸਭੇ ਰੋਗਿ ਵਿਆਪੇ ਮਮਤਾ ਸੁਰਤਿ ਗਵਾਈ ॥੨॥ ਇਕਿ ਆਪੇ ਕਾਢਿ ਲਏ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪੇ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਭਿ ਲਾਏ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੋ ਪਾਇਆ ਸੁਖੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਏ ॥੩॥ ਚਉਥੀ ਪਦਵੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਰਤਹਿ ਤਿਨ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਇਆ ॥ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕੀਨੀ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ॥੪॥ ਏਕਸੁ ਕੀ ਸਿਰਿ ਕਾਰ ਏਕ ਜਿਨਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਰੁਦ੍ਰੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਹਚਲੁ ਸਾਚਾ ਏਕੋ ਨਾ ਓਹੁ ਮਰੈ ਨ ਜਾਇਆ ॥੫॥੧॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1130}

pdArQ:- mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ duibDw roig—myr-qyr dy Awqmk rog ivc [ ivAwpy—Psy hoey [ jlih—sVdy hn [ AiDkweI—bhuq [ mir—mr ky [ Taur—jnm mrn dy c`kr qoN itkwxw [ gvweI—gvwie, gvw ky [1[

pRIqm—hy pRIqm! buJweI—Awqmk jIvn dI sUJ [ aupwieAw—bxw id`qw hY [ n jweI—dUr nhIN huMdw [1[rhwau[

muin—irSI, monDwrI swDU [ kyqy—AnykW [ suriq—Awqmk jIvn dI sUJ [ n pweI—nhIN imldI [ qRY gux sBy—swry qRY-guxI jIv [ mmqw—Apx`q (ny) [ suriq gvweI—(auhnW dI) hoS Bulw r`KI hY [2[

ieik—{l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn} keI [ pRiB Awpy—pRBU ny Awp hI [ inDwno—^zwnw [ min—mn ivc [ Awey—Awie [3[

cauQI pdvI—iqMnW guxW dy Asr qoN auqly Awqmk mMfl ivc [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K [ inj Gir—Awpxy (Asl) Gr ivc, pRBU dy crnW ivc [ siqguir—siqgur ny [ ivchu—Awpxy AMdroN [ Awpu—Awp-Bwv [4[

isir—isr au~qy [ eyksu kI—iek prmwqmw dI hI [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [ inhclu—At`l [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ n jwieAw—nwh jMmdw hY [5[

ArQ:- hy myry pRIqm pRBU! (myry auqy) imhr kr, (mYƒ Awqmk jIvn dI) sUJ b^S [ hy pRBU! haumY ny swry jgq ƒ (Awqmk qOr qy) rogI bxw r`iKAw hY [ ieh rog gurU dy Sbd qoN ibnw dUr nhIN ho skdw [1[rhwau[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K ivqkry dy Awqmk rog ivc jkVy pey hn, mwieAw dy lwlc dI A`g ivc bhuq sVdy hn (ies qrHW hI Awpxw kImqI) jnm ivArQ gvw ky jMmx mrn dy gyV ivc pey rihMdy hn, ies gyV ivcoN auhnW ƒ KulHIr nhIN imldI [1[

hy BweI! AnykW munI lok isimRqIAW pVHdy hn SwsqR BI pVHdy hn, pr gurU dy Sbd qoN ibnw Awqmk jIvn dI sUJ iksy ƒ pRwpq nhIN huMdI [ swry hI qRY-guxI jIv haumY dy rog ivc Psy pey hn, mmqw ny auhnW dI hoS Bulw r`KI hY [2[

pr, hy BweI! keI AYsy (BwgW vwly) hn ijnHW ƒ pRBU ny Awp hI (mmqw ivcoN) bcw r`iKAw hY, pRBU ny auhnW ƒ gurU dI syvw ivc lw r`iKAw hY [ auhnW prmwqmw dw nwm-^zwnw l`B ilAw hY, (ies vwsqy auhnW dy) mn ivc Awqmk Awnµd Aw v`isAw hY [3[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K iqMnW guxW dy Asr qoN auqly Awqmk mMfl ivc rih ky jgq nwl vrqx-ivhwr r`Kdy hn [ auh sdw pRBU-crnW ivc itky rihMdy hn [ pUry gurU ny auhnW auqy imhr kIqI hoeI hY, (ies vwsqy auhnW ny Awpxy) AMdroN Awpw-Bwv dUr kr ilAw hY [4[

(pr, hy BweI! jIvW dy kIh v`s?) ijs prmwqmw ny bRhmw ivSnU iSv (vrgy v`fy v`fy dyvqy) pYdw kIqy, ausy dw hI hukm hryk jIv dy isr au~qy c`l irhw hY [ hy nwnk! sdw kwiem rihx vwlw sdw At`l rihx vwlw iek prmwqmw hI hY, auh nwh kdy mrdw hY nwh jMmdw hY [5[1[11[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਦੁਬਿਧਾ ਸਦਾ ਹੈ ਰੋਗੀ ਰੋਗੀ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝਹਿ ਰੋਗੁ ਗਵਾਵਹਿ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਵੀਚਾਰਾ ॥੧॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮੇਲਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਸ ਨੋ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਮਤਾ ਕਾਲਿ ਸਭਿ ਰੋਗਿ ਵਿਆਪੇ ਤਿਨ ਜਮ ਕੀ ਹੈ ਸਿਰਿ ਕਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਮੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ਜਿਨ ਹਰਿ ਰਾਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰਾ ॥੨॥ ਜਿਨ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਸੇ ਜਗ ਮਹਿ ਕਾਹੇ ਆਇਆ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਦੇ ਨ ਕੀਨੀ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਸੇ ਪੂਰੇ ਵਡਭਾਗੀ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲਾਏ ॥ ਜੋ ਇਛਹਿ ਸੋਈ ਫਲੁ ਪਾਵਹਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ॥੪॥੨॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1130}

pdArQ:- mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ duibDw rogI—myr-qyr dy rog ivc PisAw hoieAw [ sgl—swrw [ gurmiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K [ bUJih—(shI jIvn-jugiq ƒ) smJ lYNdy hn [ gur sbdI—gurU dy Sbd dI rwhIN [1[

hir jIau—hy pRBU jI! nwnk—hy nwnk! iqs no—{sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ dyie—dyNdw hY [ nwim—nwm ivc [ lwie—joVdw hY [1[rhwau[

kwil—mOq ivc, Awqmk mOq ivc [ siB—swry jIv [ roig—(duibDw dy) rog ivc [ ivAwpy—gRsy hoey [ isir—isr auqy [ kwrw—hkUmq, dbdbw [ ijn—ijnHW ny [ auir—ihrdy ivc [2[

gurmuiK—gurU dI rwhIN [ jwqw—jwixAw, fUMGI sWJ pweI [ kwhy—kwhdy leI? ivArQ hI [ kInI—kIqI [ ibrQw—ivArQ [3[

sy—auh mnu`K {bhu-vcn} [ ieCih—loVdy hn, cwhuMdy hn, mMgdy hn {bhu-vcn} [ pwey—pRwpq krdw hY {iek-vcn} [4[

ArQ:- hy pRBU jI! (mYƒ) swD sMgiq dw myl imlw [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ijhVw mnu`K (swD sMgiq ivc iml ky) prmwqmw dy nwm ivc (Awpxw) ic`q joVdw hY (prmwqmw) aus ƒ (lok prlok dI) ie`zq b^Sdw hY [1[rhwau[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K sdw myr-qyr dy rog ivc PisAw rihMdw hY, (mn dw murId) swrw jgq hI ies rog dw iSkwr hoieAw rihMdw hY [ pr gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K (shI jIvn-jugiq ƒ) smJ lYNdy hn, gurU dy Sbd dI brkiq nwl ivcwr kr ky auh (ieh) rog (Awpxy AMdroN) dUr kr lYNdy hn [1[

hy BweI! mmqw ivc Psy hoey jIv swry Awqmk mOq dy rog ivc Psy rihMdy hn, auhnW dy isr auqy (mwno) jmrwj dw hukm c`l irhw hY [ pr gurU dy snmuK rihx vwly ijnHW mnu`KW ny prmwqmw (dI Xwd) ƒ Awpxy ihrdy ivc vsw r`iKAw hY, jmrwj auhnW dy nyVy nhIN Fukdw [2[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ny gurU dI srn pY ky prmwqmw dy nwm nwl sWJ nhIN pweI, auhnW dw jgq ivc Awauxw ivArQ clw jWdw hY [ ijnHW ny kdy BI gurU dI syvw nhIN kIqI, auhnW ny jIvn AjweIN hI gvw ilAw [3[

hy nwnk! auh mnu`K (guxW dy) pUry (BWfy) hn, v`fy BwgW vwly hn, ijnHW ƒ (prmwqmw ny) gurU dI syvw ivc joV id`qw hY, auh mnu`K (prmwqmw pwsoN) jo kuJ mMgdy hn auhI pRwpq kr lYNdy hn [ hy BweI! ijhVw BI mnu`K gurU dI bwxI dw Awsrw lYNdw hY, auh Awqmk Awnµd mwxdw hY [4[2[12[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਦੁਖ ਵਿਚਿ ਜੰਮੈ ਦੁਖਿ ਮਰੈ ਦੁਖ ਵਿਚਿ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਗਰਭ ਜੋਨੀ ਵਿਚਿ ਕਦੇ ਨ ਨਿਕਲੈ ਬਿਸਟਾ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਧ੍ਰਿਗੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਮਨਮੁਖਿ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵ ਨ ਕੀਨੀ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨ ਭਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸਭਿ ਰੋਗ ਗਵਾਏ ਜਿਸ ਨੋ ਹਰਿ ਜੀਉ ਲਾਏ ॥ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਜਿਸ ਨੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਫਲੁ ਪਾਏ ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਸੁਖ ਸਾਰੁ ॥ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਜੋ ਹਰਿ ਲਾਗੇ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਧਰਹਿ ਪਿਆਰੁ ॥੩॥ ਤਿਨ ਕੀ ਰੇਣੁ ਮਿਲੈ ਤਾਂ ਮਸਤਕਿ ਲਾਈ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਧਿਆਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੀ ਰੇਣੁ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਪਾਈਐ ਜਿਨੀ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥੪॥੩॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1130-1131}

pdArQ:- jMmY—jMmdw hY {iek-vcn} [ duiK—du`K ivc [ kmwie—kmWdw hY, krdw hY [ grB jonI ivic—jnm mrn dy gyV ivc (sdw ipAw rihMdw hY) [ ibstw—(ivkwrW dw) gMd [ smwie—lIn rihMdw hY [1[

iDRgu—iPtkwr-jog [ mnmuiK—mnmuK ny, Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly ny [ n BwieAw—ipAwrw nwh l`gw [1[rhwau[

siB—swry [ ijs no—{sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ lwey—(lgn) lWdw hY [ nwmy nwim—hr vyly hir-nwm ivc [ mMin—min, mn ivc [2[

BytY—iml pYNdw hY [ scu—sdw-iQr hir-nwm (dw ismrn) [ krxI—{krxIX} krn-jog kMm, krq`b [ suK swru—suKW dw q`q, sB qoN sRySt suK [ nwmy—nwm ivc hI [ Drih—Drdy hn {bhu-vcn} [3[

ryxu—crn-DUV [ msqik—m`Qy auqy [ lweI—lweIN, mYN lwvW [ pUrY Bwig—pUrI iksmq nwl [ pweIAY—pweIdI hY, imldI hY [4[

ArQ:- hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K Awpxw jIvn gvw lYNdw hY, aus ƒ (lok prlok ivc) iPtkwrW hI pYNdIAW hn (aus ny swrI aumr) nwh pUry gurU dw Awsrw ilAw Aqy nwh hI prmwqmw dw nwm aus ƒ ipAwrw l`gw [1[rhwau[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K duK ivc jMmdw hY duK ivc mrdw hY duK ivc (swrI aumr) kwr-ivhwr krdw hY [ auh sdw jnm mrn dy gyV ivc ipAw rihMdw hY, (jd qk auh mn dw murId hY qd qk) kdy BI auh (ies gyV ivcoN) inkl nhIN skdw (ikauNik auh) sdw ivkwrW dy gMd ivc juiVAw rihMdw hY [1[

hy BweI! gurU dw Sbd swry rog dUr kr dyNdw hY, (pr gur-Sbd ivc auhI juVdw hY) ijs ƒ prmwqmw (sbd dI lgn) lWdw hY [ hy BweI! ijs mnu`K ƒ (Sbd dI lgn lw ky aus dy) mn ivc (Awpxw nwm) vsWdw hY, sdw hir-nwm ivc itky rihx krky aus ƒ (lok prlok dI) ie`zq imldI hY [2[

hy BweI! sdw-iQr hir-nwm dw ismrn hI (Asl) krq`b hY, (nwm-ismrn hI) sB qoN sRySt suK hY, pr ieh (hir-nwm-ismrn) Pl mnu`K ƒ qdoN hI imldw hY jdoN ies ƒ gurU imldw hY [ hy BweI! ijhVy mnu`K prmwqmw dI Xwd ivc juVdy hn, prmwqmw dy nwm ivc ipAwr pWdy hn, auh mnu`K piv`qr jIvn vwly ho jWdy hn [3[

hy BweI! ijhVy mnu`K pUry gurU ƒ ihrdy ivc vsWdy hn, jy mYƒ auhnW dI crn-DUV iml jwey, qW auh DUV mYN Awpxy m`Qy auqy lwvW [ hy nwnk! ijhVy mnu`K sdw Awpxw ic`q prmwqmw dy nwm ivc joVI r`Kdy hn, auhnW dy crnW dI DUV pUrI iksmq nwl hI imldI hY [4[3[13[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh