ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1128

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜੋਗੀ ਗ੍ਰਿਹੀ ਪੰਡਿਤ ਭੇਖਧਾਰੀ ॥ ਏ ਸੂਤੇ ਅਪਣੈ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥੧॥ ਮਾਇਆ ਮਦਿ ਮਾਤਾ ਰਹਿਆ ਸੋਇ ॥ ਜਾਗਤੁ ਰਹੈ ਨ ਮੂਸੈ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੋ ਜਾਗੈ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ॥ ਪੰਚ ਦੂਤ ਓਹੁ ਵਸਗਤਿ ਕਰੈ ॥੨॥ ਸੋ ਜਾਗੈ ਜੋ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਆਪਿ ਮਰੈ ਅਵਰਾ ਨਹ ਮਾਰੈ ॥੩॥ ਸੋ ਜਾਗੈ ਜੋ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥ ਪਰਕਿਰਤਿ ਛੋਡੈ ਤਤੁ ਪਛਾਣੈ ॥੪॥ ਚਹੁ ਵਰਨਾ ਵਿਚਿ ਜਾਗੈ ਕੋਇ ॥ ਜਮੈ ਕਾਲੈ ਤੇ ਛੂਟੈ ਸੋਇ ॥੫॥ ਕਹਤ ਨਾਨਕ ਜਨੁ ਜਾਗੈ ਸੋਇ ॥ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਜਾ ਕੀ ਨੇਤ੍ਰੀ ਹੋਇ ॥੬॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1128}

pdArQ:- igRhI—igRhsqI [ pMifq—{bhu-vcn} [ ByKDwrI—Cy ByKW dy swDU [ ey—{bhu-vcn} ieh swry [ sUqy—su`qy hoey hn [ ApxY AhMkwrI—ApxY AhMkwir, Awpo Awpxy AhMkwr ivc [1[

mid—nSy ivc [ mwqw—msq [ rihAw soie—sON irhw hY [ jwgqu rhY—ijhVw sucyq rihMdw hY [ mUsY—T`gdw hY [1[rhwau[

ijsu—ijs ƒ [ dUq—vYrI [ Ehu—auh mnu`K [ vsgiq—v`s ivc [2[

qqu—jgq dw Aslw, prmwqmw [ bIcwrY—mn ivc vsWdw hY [ mrY—(ivkwrW vloN) mrdw hY [ Avrw—AvrW, hornW ƒ [3[

eyko—isr& prmwqmw ƒ [ jwxY—fUMGI sWJ pWdw hY [ prikriq—{pRøiq—mwieAw} mwieAw (dw moh) [4[

koie—koeI ivrlw [ jpY qy—jm qoN [ kwlY qy—kwl qoN [ jmY kwlY qy—jnm mrn dy gyV qoN, Awqmk mOq qoN [ CUtY—bc jWdw hY [5[

jnu soie—auhI mnu`K [ jw kI nyqRI—ijs dIAW A`KW ivc [ igAwn—Awqmk jIvn dI sUJ [ AMjnu—surmw [6[

ArQ:- hy BweI! jIv mwieAw dy (moh dy) nSy ivc msq ho ky pRBU dI Xwd vloN Zwi&l hoieAw rihMdw hY (qy, ies dy Awqmk jIvn dI rws-pUMjI ƒ kwmwidk lu`tdy rihMdy hn) [ pr ijhVw mnu`K (pRBU dI Xwd dI brkiq nwl) sucyq rihMdw hY, aus ƒ koeI ivkwr lu`t nhIN skdw [1[rhwau[

hy BweI! jogI, igRhsqI, pMifq, ByKW dy swDU—ieh swry Awpo Awpxy (iksy) AhMkwr ivc (pY ky pRBU dI Xwd vloN) Zwi&l hoey rihMdy hn [1[

hy BweI! isr& auh mnu`K sucyq rihMdw hY ijs ƒ gurU iml pYNdw hY [ auh mnu`K (ismrn dI  brkiq nwl) kwmwidk pMjy vYrIAW ƒ Awpxy v`s ivc krI r`Kdw hY [2[

hy BweI! isr& auh mnu`K sucyq rihMdw hY, jo prmwqmw dy guxW ƒ Awpxy mn ivc vsWdw hY [ auh mnu`K (ivkwrW vloN) Awpxy Awp ƒ bcweI r`Kdw hY, auh mnu`K hornW auqy D`kw-vDIkI nhIN krdw [3[

hy BweI! isr& auh mnu`K (mwieAw dy moh dI nINd vloN) sucyq rihMdw hY ijhVw isr& prmwqmw nwl fUMGI sWJ pWdw hY, ijhVw mwieAw (dy moh) ƒ iqAwgdw hY, Aqy Awpxy Asly-pRBU nwl jwx-pCwx bxWdw hY [4[

hy BweI! (koeI bRwhmx hovy K`qRI hovy vYS hovy SUdr hovy) cOhW vrnW ivcoN koeI ivrlw (mwieAw dy moh dI nINd qoN) sucyq rihMdw hY (iksy ^ws vrn dw koeI ilhwz nhIN) [ (ijhVw jwgdw hY, auh) Awqmk mOq qoN bicAw rihMdw hY [5[

nwnk AwKdw hY—auh mnu`K mwieAw dy moh dI nINd qoN jwgdw hY ijs dIAW A`KW ivc Awqmk jIvn dI sUJ dw surmw ipAw huMdw hY [6[2[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜਾ ਕਉ ਰਾਖੈ ਅਪਣੀ ਸਰਣਾਈ ॥ ਸਾਚੇ ਲਾਗੈ ਸਾਚਾ ਫਲੁ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰੇ ਜਨ ਕੈ ਸਿਉ ਕਰਹੁ ਪੁਕਾਰਾ ॥ ਹੁਕਮੇ ਹੋਆ ਹੁਕਮੇ ਵਰਤਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਏਹੁ ਆਕਾਰੁ ਤੇਰਾ ਹੈ ਧਾਰਾ ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਬਿਨਸੈ ਕਰਤ ਨ ਲਾਗੈ ਬਾਰਾ ॥੨॥ ਕਰਿ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਇਕੁ ਖੇਲੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ॥੩॥ ਕਹਤ ਨਾਨਕੁ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲੇ ਸੋਇ ॥ ਐਸਾ ਬੂਝਹੁ ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਕੋਇ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1128}

pdArQ:- jw kau—ijs (mnu`K) ƒ [ swcy—swic hI, sdw-iQr hir-nwm ivc [ swcw Plu—sdw kwiem rihx vwlw hir-nwm Pl [ pweI—hwsl krdw hY [1[

ry jn—hy BweI! kY isau—(prmwqmw ƒ C`f ky hor) iks A`gy? krhu—qusI krdy ho [ hukmy—hukm ivc hI [ hoAw—(jgq) bixAw [ vrqwrw—hryk kwr-ivhwr [1[rhwau[

Awkwru—jgq [ Dwrw—itkwieAw hoieAw [ ibnsY—nws ho jWdw hY [ krq—pYdw kridAW [ bwrw—bwr, dyr, icr [2[

kir—kr ky [ pRswdu—ikrpw [ qy—qoN, dI rwhIN [ prm pdu—sB qoN au~cw Awqmk drjw [3[

mwir jIvwly—mwry jIvwly, mwrdw hY ijvwldw hY [ soie—auh (Awp) hI [ Brim—Btkxw ivc (pY ky) [ n BUlhu—kurwhy nwh pvo [4[

ArQ:- hy BweI! (koeI AOkV Awaux qy qusI prmwqmw ƒ C`f ky) iksy hor A`gy qrly nwh krdy iPro [ prmwqmw dy hukm ivc hI ieh jgq bixAw hY, aus dy hukm ivc hI hryk Gtnw vwpr rhI hY [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw ijs mnu`K ƒ Awpxy crnW ivc joVI r`Kdw hY, auh mnu`K sdw-iQr hir-nwm ivc juiVAw rihMdw hY, auh mnu`K sdw kwiem rihx vwlw hir-nwm hwsl krdw hY [1[

hy pRBU! ieh swrw jgq qyry hI Awsry hY [ (jdoN qUM cwhyN) ieh iek iCn ivc nws ho jWdw hY, ies ƒ pYdw kridAW BI (qYƒ) icr nhIN l`gdw [2[

hy BweI! (prmwqmw ny) imhr kr ky (ijs mnu`K ƒ ieh sMswr) iek qmwSw ijhw hI ivKwl id`qw hY, auh mnu`K gurU dI ikrpw nwl sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kr lYNdw hY [3[

nwnk AwKdw hY—(hy BweI!) auh (prmwqmw) hI (jIvW ƒ) mwrdw hY qy ijvwldw hY [ ies qrHW (AslIAq ƒ) smJo, qy, koeI iDr Btkxw ivc pY ky kurwhy nwh pvo [4[3[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮੈ ਕਾਮਣਿ ਮੇਰਾ ਕੰਤੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥ ਜੇਹਾ ਕਰਾਏ ਤੇਹਾ ਕਰੀ ਸੀਗਾਰੁ ॥੧॥ ਜਾਂ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਾਂ ਕਰੇ ਭੋਗੁ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸਾਚੇ ਸਾਹਿਬ ਜੋਗੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ ਕਿਆ ਕੋਈ ॥ ਜਾਂ ਆਪੇ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ ॥੨॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਿਰਮ ਕਸਾਈ ॥ ਮਿਲਉਗੀ ਦਇਆਲ ਪੰਚ ਸਬਦ ਵਜਾਈ ॥੩॥ ਭਨਤਿ ਨਾਨਕੁ ਕਰੇ ਕਿਆ ਕੋਇ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਮਿਲਾਵੈ ਸੋਇ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1128}

pdArQ:- kwmix—iesqRI, jIv-iesqRI [ kMqu—Ksm [ krI—krIN, mYN krdI hW [ sIgwru—(Awqmk jIvn dw) iSMgwr [1[

jW—jdoN [ iqsu BwvY—aus (pRBU-pqI) ƒ cMgw l`gdw hY [ qW—qdoN [ kry Bogu—(mYƒ) Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY [ swcy swihb jogu—sdw kwiem rihx vwly mwlk jogw, sdw-iQr pRBU-pqI dy hvwly kr id`qw hY [1[rhwau[

ausqiq—soBw [ kry ikAw koeI—iksy dI kIqI dw myry auqy Asr nhIN huMdw [ Awpy—pRBU Awp hI [ vrqY—(ausqiq krn vwly Aqy inMdw krn vwly ivc) mOjUd hY [ soeI—auh Awp hI [2[

prswdI—prswid, ikrpw nwl [ iprm ksweI—ipAwr dI iK`c [ imlaugI—imlauN gI, mYN imlWgI [ pMc sbd vjweI—pMc sbd vjwie, (ijvyN) pMjW iksmW dy swj vjw ky (bVw vDIAw sMgIqk rs bxdw hY, iqvyN pUrn iKVwau-Awnµd nwl) [3[

Bniq—AwKdw hY [ kry ikAw koie—koie ikAw kry? koeI kIh ivgwV skdw hY? ijs no—{l&z ‘ijs’ dw   u  sMbMDk ‘no’ dy kwrn au~f igAw hY} [4[

ArQ:- hy sKI! mYN Awpxw qn Awpxw mn sdw kwiem rihx vwly mwlk-pRBU dy hvwly kr cukI hW, jdoN aus dI rzw huMdI hY mYƒ Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY [1[rhwau[

hy sKI! mYN (jIv-) iesqRI hW, krqwr myrw pqI hY, mYN auho ijhw hI isMgwr krdI hW ijho ijhw Awp krWdw hY (mYN Awpxy jIvn ƒ auqnw ku sohxw hI bxw skdI hW, ijqnw auh bxvWdw hY) [1[

hy sKI! jdoN (hux mYƒ inscw ho igAw ik) iek prmwqmw hI sB ivc bYTw pRyrnw kr irhw hY (ausqiq krn vwilAW ivc BI auhI, inMdw krn vwilAW ivc BI auhI), iksy dI kIqI ausqiq jW inMdw dw hux myry auqy koeI Asr nhIN pYNdw [2[

hy sKI! gurU dI ikrpw nwl (myry AMdr pRBU-pqI vwsqy) ipAwr dI iK`c bx geI hY, hux mYN aus dieAw dy somy pRBU ƒ pUrn iKVwau-Awnµd nwl imldI hW [3[

nwnk AwKdw hY—(hy sKI!) ijs jIv ƒ auh pRBU Awp hI Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY, koeI BI hor jIv aus dw kuJ ivgwV nhIN skdw [4[4[

zrUrI not:- iesy hI rwg ivc Bgq nwmdyv jI dw Sbd nµ: 4 pVHo, ijs dI pihlI quk hY “mY baurI myrw rwmu Bqwru” [ Bgq nwmdyv jI dI bwxI dy tIky ivc iehnW dohW SbdW dI sWJ bwry ivcwr pVHo [

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸੋ ਮੁਨਿ ਜਿ ਮਨ ਕੀ ਦੁਬਿਧਾ ਮਾਰੇ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਮਾਰਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੇ ॥੧॥ ਇਸੁ ਮਨ ਕਉ ਕੋਈ ਖੋਜਹੁ ਭਾਈ ॥ ਮਨੁ ਖੋਜਤ ਨਾਮੁ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੂਲੁ ਮੋਹੁ ਕਰਿ ਕਰਤੈ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਮਮਤਾ ਲਾਇ ਭਰਮਿ ਭਲਾਇਆ ॥੨॥ ਇਸੁ ਮਨ ਤੇ ਸਭ ਪਿੰਡ ਪਰਾਣਾ ॥ ਮਨ ਕੈ ਵੀਚਾਰਿ ਹੁਕਮੁ ਬੁਝਿ ਸਮਾਣਾ ॥੩॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਗੁਰੁ ਕਿਰਪਾ ਕਰੈ ॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਜਾਗੈ ਇਸੁ ਮਨ ਕੀ ਦੁਬਿਧਾ ਮਰੈ ॥੪॥ ਮਨ ਕਾ ਸੁਭਾਉ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਵਸੈ ਅਤੀਤੁ ਅਨਰਾਗੀ ॥੫॥ ਕਹਤ ਨਾਨਕੁ ਜੋ ਜਾਣੈ ਭੇਉ ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰੰਜਨ ਦੇਉ ॥੬॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1128-1129}

pdArQ:- muin—mon-DwrI swDU [ ij—ijhVw [ duibDw—du-iksmw-pn, myr-qyr [ bRhmu—prmwqmw [ bIcwry—mn ivc vsWdw hY [1[

kau—ƒ [ Kojhu—pVqwl krdy rho [ BweI—hy BweI! Kojq—pVqwl kridAW [ nau iniD—(DrqI dy swry) nO ^zwny [ pweI—pRwpq ho jWdw hY [1[rhwau[

mUlu—mu`F [ kir—bxw ky [ krqY—krqwr ny [ mmqw—{mm—myrw} mlkIAq bxwx dw suBwau, Apx`q [ Brim—Brm ivc, Btkxw ivc [ BoulwieAw—{A`Kr ‘B’ dy nwl do lgW hn— o Aqy   u [ Asl l&z hY ‘BulwieAw’ [ ieQy ‘BolwieAw’ pVHnw hY} [2[

qy—qoN [ mn qy—mn qoN, mn dy sMskwrW qoN [ ipMf prwxw—srIr qy pRwx, jnm mrn dw gyV [ kY vIcwir—dy vIcwr dI rwhIN [ buiJ—smJ ky [ smwxw—(jnm mrn) mu`k jWdw hY [3[

krmu—(prmwqmw dI) imhr [ jwgY—sucyq ho jWdw [ mrY—mu`k jWdI hY [4[

suBwau—Aslw [ bYrwgI—mwieAw qoN inrlyp [ AqIqu—ivrkq [ AnrwgI—rwg-rihq {An-rwgI} inrmoh [5[

Byau—Byq [ purKu—srb-ivAwpk pRBU [ inrMjn—{inr-AMjn [ AMjn—mwieAw dy moh dI kwlK} inrlyp  [ dyau—pRkwS-rUp [6[

ArQ:- hy BweI! Awpxy ies mn ƒ Kojdy irhw kro [ mn (dI dOV-B`j) dI pVqwl kridAW prmwqmw dw nwm iml jWdw hY, ies nwm hI (mwno) DrqI dy swry nO ^zwny hY [1[rhwau[

hy BweI! Asl mon-DwrI swDU auh hY ijhVw (Awpxy) mn dI myr-qyr mukw dyNdw hY, Aqy myr-qyr mukw ky (aus myr-qyr dy QW) prmwqmw ƒ (Awpxy) mn ivc vsWdw hY [1[

hy BweI! (jgq-rcnw dy) mu`F moh ƒ bxw ky krqwr ny jgq pYdw kIqw [ jIvW ƒ Apx`q cMboV ky (mwieAw dI ^wqr) Btkxw ivc pw ky (aus ny Awp hI) kurwhy pw id`qw [2[

hy BweI! ieh mn (dy myr-qyr Apx`q Awidk dy sMskwrW) qoN hI swrw jnm mrn dw islislw bxdw hY [ mn dy (suc`jy) vIcwr dI rwhIN prmwqmw dI rzw ƒ smJ ky jIv prmwqmw ivc lIn ho jWdw hY [3[

hy BweI! jdoN prmwqmw dI imhr huMdI hY, gurU (jIv au~qy) ikrpw krdw hY, (jIv dw) ieh mn (mwieAw dy moh dI nINd ivcoN) jwg pYNdw hY, ies mn dI myr-qyr mu`k jWdI hY [4[

hy BweI! (jIv dy) mn dw Aslw auh pRBU hY jo mwieAw qoN sdw inrlyp rihMdw hY [ jo sB ivc v`sdw hY jo ivrkq hY jo inrmoh hY [5[

nwnk AwKdw hY—ijhVw mnu`K (Awpxy ies Asly bwry) ieh Byq smJ lYNdw hY auh (prmwqmw dI Xwd ivc juV ky prmwqmw dy nwm dI brkiq nwl Awpxy AMdroN mmqw dI duibDw Awidk ƒ mukw ky) aus prmwqmw dw rUp bx jWdw hY jo sB dw mu`F hY jo sB ivc ivAwpk hY Aqy jo mwieAw dy moh qoN inrlyp cwnx-rUp hY [6[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh