ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1127

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਸਰਬ ਧਨੁ ਧਾਰਣੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਈਐ ॥ ਅਮਰ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਕਿਰਤਾਰਥ ਸਹਜ ਧਿਆਨਿ ਲਿਵ ਲਾਈਐ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਰਾਮ ਭਗਤਿ ਚਿਤੁ ਲਾਈਐ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਹਿਰਦੈ ਸਹਜ ਸੇਤੀ ਘਰਿ ਜਾਈਐ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਰਮੁ ਭੇਦੁ ਭਉ ਕਬਹੁ ਨ ਛੂਟਸਿ ਆਵਤ ਜਾਤ ਨ ਜਾਨੀ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਕੋ ਮੁਕਤਿ ਨ ਪਾਵਸਿ ਡੂਬਿ ਮੁਏ ਬਿਨੁ ਪਾਨੀ ॥੨॥ ਧੰਧਾ ਕਰਤ ਸਗਲੀ ਪਤਿ ਖੋਵਸਿ ਭਰਮੁ ਨ ਮਿਟਸਿ ਗਵਾਰਾ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਮੁਕਤਿ ਨਹੀ ਕਬ ਹੀ ਅੰਧੁਲੇ ਧੰਧੁ ਪਸਾਰਾ ॥੩॥ ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਮਨ ਹੀ ਤੇ ਮਨੁ ਮੂਆ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਜਾਨਿਆ ਨਾਨਕ ਅਵਰੁ ਨ ਦੂਆ ॥੪॥੬॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1127}

pdArQ:- srb—swry jIvW dw [ Dwrxu—Awsrw, shwrw [ prswdI—ikrpw nwl [ pweIAY—imldw hY [ Amr pdwrQ qy—Awqmk jIvn dyx vwlI ies kImqI cIz dI brkiq nwl [ qy—qoN, dI rwhIN [ ikrqwrQ—{ikrq-ArQ} ijs dw mnorQ pUrw ho igAw, sPl, kwmXwb jIvn vwlw [ iDAwin—iDAwn ivc, smwDI ivc, itkwE ivc (itk ky) [ shj iDAwin—Awqmk Afolqw dy itkwE ivc (itk ky) [1[

gurmuiK—gurU vl mUMh kr ky, gurU dy d`sy rwh qy qur ky [ shj—Afolqw, SWqI [ syqI—nwl [ shj syqI—SWqI vwlw jIvn guzwridAW [ Gir—Gr ivc, Awpxy mUl ivc, pRBU-crnW ivc [1[rhwau[

Brmu—Btkxw [ Bydu—(pRBU nwloN) iv`Q [ Bau—fr, shm [ Awvq jwq—jMmidAW mridAW [ fUib muey—(ivkwrW dy pwxIAW ivc) goqy Kw Kw ky Awqmk mOq shyV leI [ ibnu pwnI—pwxI qoN ^wlI hI rhy, iviSAW nwl iqRpqI BI nwh hoeI [2[

piq—ie`zq [ DMDw—mwieAw dI ^wqr dOV-B`j [ Brmu—Btkxw [ gvwrw—hy mUrK! AMDuly—hy AMnHy! pswrw—iKlwrw, suriq dw iKMfwau [3[

Akul—auh ijs dI koeI ^ws kul nhIN [ inrMjn—ijs auqy mwieAw dw pRBwv nhIN {inr-AMjn [ AMjn—kwlK, mwieAw dI kwlK} [ isau—nwl [ mwinAw—ig`J igAw [ mn qy—mn qoN, mn dy mwiek PurinAW vloN [ mnu mUAw—mn mr jWdw hY, mn dw cwau-auqSwh mu`k jWdw hY [4[

ArQ:- hy mn! prmwqmw dI BgqI ivc juVnw cwhIdw hY [ hy mn! gurU dy d`sy jIvn-rwh qy qur ky prmwqmw dw nwm ihrdy ivc ismr, (ies qrHW) SWqI vwlw jIvn guzwridAW prmwqmw dy crnW ivc phuMc jweIdw hY [1[rhwau[

(ijvyN dunIAw vwlw Dn-pdwrQ ienswn dIAW srIrk loVW pUrIAW krdw hY, iqvyN) prmwqmw dw nwm ihrdy ivc itkwxw sB jIvW leI (Awqmk loVW pUrIAW krn vwsqy) Dn hY (Awqmk jIvn dw) shwrw bxdw hY, (pr ieh Dn) gurU dI ikrpw nwl imldw hY [ Awqmk jIvn dyx vwly ies kImqI Dn dI brkiq nwl kwmXwb izMdgI vwlw ho jweIdw hY, Awqmk Afolqw dy itkwE ivc itky rih ky suriq (pRBU-crnW ivc) juVI rihMdI hY [1[

(prmwqmw dw nwm ismrn qoN ibnw) Btkxw, pRBU nwloN iv`Q, fr-shm kdy nhIN mu`kdw, jnm mrn dw gyV bixAw rihMdw hY, (shI jIvn dI) smJ nhIN pYNdI [ pRBU dw nwm ismrn qoN ibnw koeI bMdw (mwieAw dI iqRSnw qoN) ^lwsI nhIN pRwpq kr skdw [ (ivkwrW dy pwxI ivc) goqy Kw Kw ky Awqmk mOq shyV lYNdw hY, iviSAW nwl iqRpqI BI nhIN huMdI [2[

hy mUrK (mn)! (inrI) mwieAw dI ^wqr dOV-B`j kridAW qUM AwpxI ie`zq gvw leyNgw, (ies qrHW) qyrI Btkxw nhIN mu`kygI [ hy AMnHy (mn)! gurU dy Sbd (nwl ipAwr krn) qoN ibnw (mwieAw dI iqRSnw qoN) kdy ^lwsI nhIN hovygI [ ieh dOV-B`j itkI rhygI, suriq dw ieh iKMfwau bixAw rhygw [3[

jyhVw mn aus pRBU nwl ig`J jWdw hY jo mwieAw dy pRBwv qoN pry hY Aqy ijs dI koeI ^ws kul nhIN hY, mwiek PurinAW vloN aus mn dw cwau-auqSwh hI mu`k jWdw hY [ hy nwnk! auh mn Awpxy AMdr qy swry sMswr ivc iek prmwqmw ƒ hI pCwxdw hY, aus pRBU qoN ibnw koeI hor aus ƒ nhIN suJdw [4[6[7[

ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਜਗਨ ਹੋਮ ਪੁੰਨ ਤਪ ਪੂਜਾ ਦੇਹ ਦੁਖੀ ਨਿਤ ਦੂਖ ਸਹੈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਮੁਕਤਿ ਨ ਪਾਵਸਿ ਮੁਕਤਿ ਨਾਮਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਹੈ ॥੧॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਬਿਰਥੇ ਜਗਿ ਜਨਮਾ ॥ ਬਿਖੁ ਖਾਵੈ ਬਿਖੁ ਬੋਲੀ ਬੋਲੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਨਿਹਫਲੁ ਮਰਿ ਭ੍ਰਮਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੁਸਤਕ ਪਾਠ ਬਿਆਕਰਣ ਵਖਾਣੈ ਸੰਧਿਆ ਕਰਮ ਤਿਕਾਲ ਕਰੈ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਮੁਕਤਿ ਕਹਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਉਰਝਿ ਮਰੈ ॥੨॥ ਡੰਡ ਕਮੰਡਲ ਸਿਖਾ ਸੂਤੁ ਧੋਤੀ ਤੀਰਥਿ ਗਵਨੁ ਅਤਿ ਭ੍ਰਮਨੁ ਕਰੈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਵੈ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸੁ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ॥੩॥ ਜਟਾ ਮੁਕਟੁ ਤਨਿ ਭਸਮ ਲਗਾਈ ਬਸਤ੍ਰ ਛੋਡਿ ਤਨਿ ਨਗਨੁ ਭਇਆ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨ ਆਵੈ ਕਿਰਤ ਕੈ ਬਾਂਧੈ ਭੇਖੁ ਭਇਆ ॥੪॥ ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਜਤ੍ਰ ਕਤ੍ਰ ਤੂ ਸਰਬ ਜੀਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਰਾਖਿ ਲੇ ਜਨ ਕਉ ਹਰਿ ਰਸੁ ਨਾਨਕ ਝੋਲਿ ਪੀਆ ॥੫॥੭॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1127}

pdArQ:- hom—hvn [ dyhI—srIr [ mukiq—(du`KW qoN) ^lwsI [ nwim—nwm ivc (juV ky) [ gurmuiK—gurU dy d`sy rsqy qur ky [1[

ibrQy—ivArQ [ jig—jgq ivc [ ibKu—zhr, ivkwrW dI zhr [ mir—mrY, Awqmk mOq mrdw hY, au~cy Awqmk gux gvw lYNdw hY [ BRmnw—Btkxw [1[rhwau[

vKwxY—(hornW ƒ) smJWdw hY [ iqkwl—iqMn vyly (svyry, dupihr qy Swm) [ khw—ik`Qy? pRwxI—hy pRwxI! auriJ—aulJ ky, (ivkwrW ivc) Ps ky [2[

fMf—(jogI vwlw) fMfw [ kmMfl—K`pr, ic`pI [ isKw—bodI, cotI [ sUqu—jnyaU [ qIriQ gvnu—qIrQ auqy jwxw, qIrQ-jwqRw [ BRmnu—(DrqI auqy) BOxw [3[

jtw muktu—jtW dw jUVw [ qin—srIr auqy [ Bsm—suAwh [ Coif—C`f ky [ ngnu—nµgw [ bWDY—b`Dy hoey (mnu`K) ƒ [ ikrq—kIqy hoey krmW dy sMskwr [ ikrq kY bWDY—kIqy krmW dy sMskwrW dy b`Dy mnu`K ƒ [ ByKu—Dwrimk ilbws [4[

jyqy jIA—ijqny BI jIv hn [ jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil, DrqI dy ql aupr, DrqI dy auprly pulwV ivc, AwkwS ivc [ jqR kqR—ijQy ikQy, hr QW [ jn kau—(Awpxy) dws ƒ [ rwiK ly—r`K lYNdw hY [ Joil—ihlw ky, suAwd nwl [5[

ArQ:- prmwqmw dw nwm jpx qoN vWjy rih ky mnu`K dw jgq ivc jnm (lYxw) ivArQ ho jWdw hY [ jyhVw mnu`K iviSAW dI zhr KWdw rihMdw hY, iviSAW dIAW hI in`q g`lW krdw rihMdw hY qy pRBU-ismrn qoN ^wlI rihMdw hY, aus dI izMdgI ivArQ rihMdI hY auh Awqmk mOqy mr jWdw hY Aqy sdw Btkdw rihMdw hY [1[rhwau[

(ivkwrW qoN Aqy ivkwrW qoN pYdw hoey du`KW qoN) ^lwsI koeI mnu`K prmwqmw dy nwm dw ismrn krn qoN ibnw nhIN pRwpq kr skdw, ieh ^lwsI gurU dI srn pY ky pRBU-nwm ivc juiVAW hI imldI hY [ (jy mnu`K pRBU dw ismrn nhIN krdw qW) j`g hvn puMn-dwn, qp pUjw Awidk krm kIiqAW srIr (iPr BI) duKI hI rihMdw hY du`K hI shwrdw hY [1[

(pMifq sMsik®q) pusqkW dy pwT qy ivAwkrx Awidk (Awpxy ividAwrQIAW AwidkW ƒ) smJWdw hY, iqMn vyly (hr roz) sMiDAw-krm BI krdw hY, pr, hy pRwxI! gurU dy Sbd qoN ibnw aus ƒ (iviSAW dy zhr qoN) ^lwsI iblkul nhIN iml skdI [ prmwqmw dy nwm qoN vWijAw auh ivkwrW ivc PisAw rih ky Awqmk mOq shyV lYNdw hY [2[

(jogI h`Q ivc) fMfw qy K`pr PV lYNdw hY, bRwhmx bodI r`Kdw hY, jnyaU qy DoqI pihndw hY, (jogI) qIrQ-jwqRw qy DrqI-BRmn krdw hY [

(pr iehnIN kMmIN) prmwqmw dw nwm ismrn qoN ibnw (mn ƒ) SWqI nhIN Aw skdI [ jo mnu`K hrI dw nwm sdw ismrdw hY, auh (ivSy ivkwrW dy smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY [3[

jtW dw jUVw kr ilAw, ipMfy qy suAwh ml leI, srIr auqoN k`pVy auqwr ky nµgw rihx l`g ipAw, ipCly kIqy krmW dy sMskwrW dy b`Jy hoey leI (ieh swrw AfMbr) inrw bwhrlw Dwrimk ilbws hI hY [ pRBU dw nwm jpx qoN ibnw mwieAw dI iqRSnw vloN mn r`jdw nhIN [4[

(pr hy pRBU! jIvW dy kuJ v`s nhIN hY) pwxI ivc DrqI ivc AwkwS ivc ijqny BI jIv v`sdy hn sBnW ivc qUM Awp hI hr QW mOjUd hYN [

hy nwnk! ijs jIv ƒ pRBU gurU dI ikrpw dI rwhIN (ivSy ivkwrW qoN) bcWdw hY auh prmwqmw dy nwm dw rs bVy suAwd nwl pINdw hY [5[7[8[

ਰਾਗੁ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜਾਤਿ ਕਾ ਗਰਬੁ ਨ ਕਰੀਅਹੁ ਕੋਈ ॥ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬਿੰਦੇ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਹੋਈ ॥੧॥ ਜਾਤਿ ਕਾ ਗਰਬੁ ਨ ਕਰਿ ਮੂਰਖ ਗਵਾਰਾ ॥ ਇਸੁ ਗਰਬ ਤੇ ਚਲਹਿ ਬਹੁਤੁ ਵਿਕਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਾਰੇ ਵਰਨ ਆਖੈ ਸਭੁ ਕੋਈ ॥ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬਿੰਦ ਤੇ ਸਭ ਓਪਤਿ ਹੋਈ ॥੨॥ ਮਾਟੀ ਏਕ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਭਾਂਡੇ ਘੜੈ ਕੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰਾ ॥੩॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਦੇਹੀ ਕਾ ਆਕਾਰਾ ॥ ਘਟਿ ਵਧਿ ਕੋ ਕਰੈ ਬੀਚਾਰਾ ॥੪॥ ਕਹਤੁ ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਜੀਉ ਕਰਮ ਬੰਧੁ ਹੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥੫॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1127-1128}

pdArQ:- grbu—AhMkwr [ bRhmu—prmwqmw [ ibMdy—(jo) jwxdw hY, sWJ pw lYNdw hY [1[

mUrK—hy mUrK! qy—qoN {l&z ‘grbu’ Aqy ‘grb’ dw ivAwkrixk &rk vyKxw} [ ivkwrw—BYV [1[rhwau[

cwry—cwr hI [ vrn—bRwhmx, K`qRI, vYS, SUdr [ sBu koeI—hryk mnu`K [ qy—qoN [ ibMd—vIrj, Aslw [ bRhmu ibMd qy—prmwqmw dI joiq-rUp Asly qoN [ sB—swrI [ Epiq—auqp`qI [2[

sgl—swrw [ bhu ibiD—keI iksmW dy [ GVY—GVdw hY [3[

imil—iml ky [ dyhI—srIr [ Awkwrw—Skl [ ko krY—kOx kr skdw hY? Git—QoVHy [ viD—vDIk, bhuqy [4[

khqu—AwKdw hY [ jIau—jIv [ krm bMDu—Awpxy kIqy krmW dw b`Dw hoieAw [ Byty—imilAW [ mukiq—(krmW dy bMDnW qoN) ^lwsI [5[

ArQ:- hy mUrK! hy gMvwr! (au~cI) jwiq dw mwx nwh kr [ ies mwx-AhMkwr qoN (BweIcwrk jIvn ivc) keI ivgwV c`l pYNdy hn [1[rhwau[

hy BweI! koeI BI iDr (au~cI) jwiq dw mwx nwh kirE [ (‘jwiq’ dy Awsry bRwhmx nhIN bxIdw) auh mnu`K bRwhmx bx jWdw hY ijhVw bRhm (prmwqmw) nwl fUMGI sWJ pw lYNdw hY [1[

hy BweI! hryk mnu`K iehI AwKdw hY ik (bRwhmx, K`qRI, vYS, SUdr, ieh) cwr hI (vK vK) vrn hn [ (pr ieh lok ieh nhIN smJdy ik) prmwqmw dI joiq-rUp Asly qoN hI swrI isRStI pYdw huMdI hY [2[

hy BweI! (ijvyN koeI) GuimAwr ieko im`tI qoN keI iksmW dy BWfy GV lYNdw hY, (iqvyN) ieh swrw sMswr hY (prmwqmw ny AwpxI hI joiq qoN bxwieAw hoieAw) [3[

hy BweI! pMj q`q iml ky srIr dI Skl bxdI hY [ koeI ieh nhIN AwK skdw ik iksy (vrn vwly) ivc bhuqy q`q hn, qy, iksy (vrn vwly) ivc QoVHy q`q hn [4[

nwnk AwKdw hY—(BwvyN koeI bRwhmx hY, BwvyN koeI SUdr hY) hryk jIv Awpo Awpxy kIqy krmW (dy sMskwrW) dw b`Jw hoieAw hY [ gurU ƒ imlx qoN ibnw (kIqy krmW dy sMskwrW dy bMDnW qoN) ^lwsI nhIN huMdI [5[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh