ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1124

ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕੇ ਲੀਨੇ ਗਤਿ ਨਹੀ ਏਕੈ ਜਾਨੀ ॥ ਫੂਟੀ ਆਖੈ ਕਛੂ ਨ ਸੂਝੈ ਬੂਡਿ ਮੂਏ ਬਿਨੁ ਪਾਨੀ ॥੧॥ ਚਲਤ ਕਤ ਟੇਢੇ ਟੇਢੇ ਟੇਢੇ ॥ ਅਸਤਿ ਚਰਮ ਬਿਸਟਾ ਕੇ ਮੂੰਦੇ ਦੁਰਗੰਧ ਹੀ ਕੇ ਬੇਢੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਾਮ ਨ ਜਪਹੁ ਕਵਨ ਭ੍ਰਮ ਭੂਲੇ ਤੁਮ ਤੇ ਕਾਲੁ ਨ ਦੂਰੇ ॥ ਅਨਿਕ ਜਤਨ ਕਰਿ ਇਹੁ ਤਨੁ ਰਾਖਹੁ ਰਹੈ ਅਵਸਥਾ ਪੂਰੇ ॥੨॥ ਆਪਨ ਕੀਆ ਕਛੂ ਨ ਹੋਵੈ ਕਿਆ ਕੋ ਕਰੈ ਪਰਾਨੀ ॥ ਜਾ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਬਖਾਨੀ ॥੩॥ ਬਲੂਆ ਕੇ ਘਰੂਆ ਮਹਿ ਬਸਤੇ ਫੁਲਵਤ ਦੇਹ ਅਇਆਨੇ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜਿਹ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਬੂਡੇ ਬਹੁਤੁ ਸਿਆਨੇ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1124}

pdArQ:- lIny—gRsy hoey [ eykY giq—iek pRBU (dy myl) dI AvsQw [ PUtI AwKY—A`KW Pu`t jwx krky, AMnHw ho jwx dy kwrn [ bUif mUey—fu`b muey [1[

kq—kwhdy leI? ikauN? Asiq—{Skt. AiÔQ} h`fI [ crm—cMmVI [ mUMdy—Bry hoey [ byFy—vyVHy hoey, il`bVy hoey [1[rhwau[

qum qy—qYQoN [ rwKhu—pwl rhy ho, rwKI kr rhy ho [ rhY—rih jWdw hY, nws ho jWdw hY [ AvsQw—aumr [2[

prwnI—jIv [ BytY—imldw hY [ bKwnI—au~cwrdw hY [3[

blUAw—ryq [ GrUAw—in`kw ijhw Gr [ Pulvq—Pu`ldw, mwx krdw [ dyh—srIr [ AieAwny—hy AM\wx! ijh—ijnHW ny [4[

ArQ:- (hy AM\wx jIv!) ikauN AwkV AwkV ky qurdw hYN? hYN qW qUM h`fIAW, cMmVI qy ivSty nwl hI BirAw hoieAw, qy durgMD nwl hI il`biVAw hoieAw [1[rhwau[

(hy AM\wx!) kwm, kRoD, iqRSnw Awidk ivc gRsy rih ky qUM ieh nhIN smiJAw ik pRBU nwl myl ikvyN ho skygw [ mwieAw ivc qUM AMnHw ho irhw hYN, (mwieAw qoN ibnw) kuJ hor qYƒ su`Jdw hI nhIN [ qUM pwxI qoN ibnw hI (rVy hI) fu`b moieEN [1[

(hy AM\wx!) qUM pRBU ƒ nhIN ismrdw, ikhVy BulyiKAW ivc Bu`ilAw hYN? (kI qyrw ieh i^Awl hY ik mOq nhIN AwvygI?) mOq qYQoN dUr nhIN [ ijs srIr ƒ AnykW jqn kr ky pwl irhw hYN, ieh aumr pUrI hox qy Fih peygw [2[

(pr) jIv dy BI kIh v`s? jIv dw Awpxw kIqw kuJ nhIN ho skdw [ jdoN pRBU dI rzw huMdI hY (jIv ƒ) gurU imldw hY (qy, gurU dI imhr nwl) ieh pRBU dy nwm ƒ hI ismrdw hY [3[

hy AM\wx! (ieh qyrw srIr ryq dy Gr smwn hY) qUM ryq dy Gr ivc v`sdw hYN, qy ies srIr au~qy mwx krdw hYN [ hy kbIr! AwK—ijnHW bMidAW ny pRBU dw ismrn nhIN kIqw, auh bVy bVy isAwxy BI (sMswr-smuMdr) ivc fu`b gey [4[4[

Sbd dw Bwv:- Aswrqw—srIr dy mwx ivc r`b ƒ ivswr dyxw mUrKqw hY [ ieh qW ryq dy Gr vrgw hY [

ਟੇਢੀ ਪਾਗ ਟੇਢੇ ਚਲੇ ਲਾਗੇ ਬੀਰੇ ਖਾਨ ॥ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਸਿਉ ਕਾਜੁ ਨ ਕਛੂਐ ਮੇਰੋ ਕਾਮੁ ਦੀਵਾਨ ॥੧॥ ਰਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿਓ ਹੈ ਅਭਿਮਾਨਿ ॥ ਕਨਿਕ ਕਾਮਨੀ ਮਹਾ ਸੁੰਦਰੀ ਪੇਖਿ ਪੇਖਿ ਸਚੁ ਮਾਨਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਲਾਲਚ ਝੂਠ ਬਿਕਾਰ ਮਹਾ ਮਦ ਇਹ ਬਿਧਿ ਅਉਧ ਬਿਹਾਨਿ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਅੰਤ ਕੀ ਬੇਰ ਆਇ ਲਾਗੋ ਕਾਲੁ ਨਿਦਾਨਿ ॥੨॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1124}

pdArQ:- tyFI—ivMgI [ cly—qurdy hn [ bIry—pwn dy bIVy [ Kwn lwgy—Kwx l`gdy hn, Kwx ivc msq hn [ Bwau—ipAwr [ isau—nwl [ kCUAY kwju n—koeI kMm nhIN, koeI loV nhIN [ dIvwn—kcihrI, hkUmq [1[

AiBmwin—AhMkwr ivc [ kink—sonw [ kwmnI—iesqRI [ mhw—bVI [ pyiK—vyK ky [ scu—sdw itky rihx vwly [ mwin—mwnY, mMndw hY, smJdw hY [1[rhwau[

md—AhMkwr [ ieh ibiD—iehnIN FMgIN, iehnW qrIikAW nwl [ AauD—aumr [ ibhwin—guzrdI hY, bIqdI hY [ kih—khy, AwKdw hY [ byr—smy [ Awie lwgo—Aw A`pVdw hY [ kwlu—mOq [ indwin—EVk ƒ [2[

ArQ:- mnu`K AhMkwr ivc (Aw ky) prmwqmw ƒ Bulw dyNdw hY [ sonw qy bVI suhxI iesqRI vyK vyK ky ieh mMn bYTdw hY ik ieh sdw rihx vwly hn [1[rhwau[

(AhMkwr ivc) ivMgI p`g bMnHdw hY, AwkV ky qurdw hY, pwn dy bIVy KWdw hY, (qy AwKdw hY—) myrw kMm hY hkUmq krnI, prmwqmw nwl ipAwr jW pRBU dI BgqI dI mYƒ koeI loV nhIN [1[

(mwieAw dw) lwlc, JUT, ivkwr, bVw AhMkwr—iehnIN g`lIN hI (swrI) aumr guzr jWdI hY [ kbIr AwKdw hY—Aw^r aumr mu`kx qy mOq (isr qy) Aw hI A`pVdI hY [2[5[

Sbd dw Bwv:- Aswrqw—Dn, iesqRI, hkUmq dy mwx ivc r`b ƒ ivswr ky mnu`K jIvn AjweIN gvw lYNdw hY [

ਚਾਰਿ ਦਿਨ ਅਪਨੀ ਨਉਬਤਿ ਚਲੇ ਬਜਾਇ ॥ ਇਤਨਕੁ ਖਟੀਆ ਗਠੀਆ ਮਟੀਆ ਸੰਗਿ ਨ ਕਛੁ ਲੈ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਿਹਰੀ ਬੈਠੀ ਮਿਹਰੀ ਰੋਵੈ ਦੁਆਰੈ ਲਉ ਸੰਗਿ ਮਾਇ ॥ ਮਰਹਟ ਲਗਿ ਸਭੁ ਲੋਗੁ ਕੁਟੰਬੁ ਮਿਲਿ ਹੰਸੁ ਇਕੇਲਾ ਜਾਇ ॥੧॥ ਵੈ ਸੁਤ ਵੈ ਬਿਤ ਵੈ ਪੁਰ ਪਾਟਨ ਬਹੁਰਿ ਨ ਦੇਖੈ ਆਇ ॥ ਕਹਤੁ ਕਬੀਰੁ ਰਾਮੁ ਕੀ ਨ ਸਿਮਰਹੁ ਜਨਮੁ ਅਕਾਰਥੁ ਜਾਇ ॥੨॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1124}

pdArQ:- naubiq bjwie—hkUmq dw ngwrw vjw ky, hkUmq kr ky [ cly—qur pey [ ieqnku KtIAw—mwieAw ieqnI kmweI [ gTIAw—gMFW bMnH leIAW [ mtIAw—im`tI ivc (d`b r`KI) [1[rhwau[

idhrI—dlIz [ imhrI—mihlI, vhutI [ duAwrY—bwhrly drvwzy qk [ mwie—mW [ mrht—mrGt, mswx [ hMsu—ijMd [1[

vY—auh [ ibq—Dn [ pur—ngr [ pwtn—Sihr [ bhuir—iPr kdy [ Awie—Aw ky [ kI n—ikauN nhIN? AkwrQ—ivArQ [2[

ArQ:- mnu`K (jy rwjw BI bx jwey qW BI) QoVHy hI idn rwj mwx ky ie`QoN) qur pYNdw hY [ jy ieqnw Dn BI joV ley ik gMFW bMnH ley, zmIn ivc d`b r`Ky, qW BI koeI cIz (AMq vyly jIv dy) nwl nhIN jWdI [1[rhwau[

(jdoN mr jWdw hY qW) Gr dI dlIz au~qy bYTI vhutI roNdI hY, bwhrly bUhy qk aus dI mW (aus dy murdw srIr dw) swQ krdI hY, mswxW qk hor lok qy prvwr dy bMdy jWdy hn [ pr ijMd iek`lI hI jWdI hY [1[

auh (Awpxy) pu`qr, Dn, ngr Sihr muV kdy Aw ky nhIN vyK skdw [ kbIr AwKdw hY—(hy BweI!) prmwqmw dw ismrn ikauN nhIN krdw? (ismrn qoN ibnw) jIvn ivArQ clw jWdw hY [2[6[

Sbd dw Bwv:- Aswrqw—Dn, hkUmq, pu`qr, iesqRI Awidk sB nwloN Aw^r swQ tu`t jWdw hY [ iehnW dy moh ivc hI Psy rihx nwl jIvn ivArQ jWdw hY [

not:- sDwrn qOr qy dunIAw dI Aswrqw dw izkr kridAW BI kbIr jI hyNdkw l&z ‘mrht’ (mrGt) vrqdy hn [ jMm-pl ju ihMdU-Gr dy hoey [

ਰਾਗੁ ਕੇਦਾਰਾ ਬਾਣੀ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀਉ ਕੀ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਖਟੁ ਕਰਮ ਕੁਲ ਸੰਜੁਗਤੁ ਹੈ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਹਿਰਦੈ ਨਾਹਿ ॥ ਚਰਨਾਰਬਿੰਦ ਨ ਕਥਾ ਭਾਵੈ ਸੁਪਚ ਤੁਲਿ ਸਮਾਨਿ ॥੧॥ ਰੇ ਚਿਤ ਚੇਤਿ ਚੇਤ ਅਚੇਤ ॥ ਕਾਹੇ ਨ ਬਾਲਮੀਕਹਿ ਦੇਖ ॥ ਕਿਸੁ ਜਾਤਿ ਤੇ ਕਿਹ ਪਦਹਿ ਅਮਰਿਓ ਰਾਮ ਭਗਤਿ ਬਿਸੇਖ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੁਆਨ ਸਤ੍ਰੁ ਅਜਾਤੁ ਸਭ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ੍ਨ ਲਾਵੈ ਹੇਤੁ ॥ ਲੋਗੁ ਬਪੁਰਾ ਕਿਆ ਸਰਾਹੈ ਤੀਨਿ ਲੋਕ ਪ੍ਰਵੇਸ ॥੨॥ ਅਜਾਮਲੁ ਪਿੰਗੁਲਾ ਲੁਭਤੁ ਕੁੰਚਰੁ ਗਏ ਹਰਿ ਕੈ ਪਾਸਿ ॥ ਐਸੇ ਦੁਰਮਤਿ ਨਿਸਤਰੇ ਤੂ ਕਿਉ ਨ ਤਰਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ॥੩॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1124}

pdArQ:- Ktu krm—mnU-isimRqI ivc d`sy Cy krm jo hryk bRwhmx leI zrUrI hn [

{AÆXwpnmÆXnz Xjnz Xwjnz qQw [

dwn pRiqgRhÓcYv, —t` kmwLxXgRjNmn: MS. 10. 75}

iv`idAw pVHnI qy pVHwxI, j`g krnw qy krwxw, dwn dyxw qy lYxw [ sMjugqu—smyq, sihq [ crnwribMd—crn+AribMd, crn kml [ su pc—{Óv+pc} cMfwl, jo ku`qy ƒ irMnH ley [ quil—brwbr [ smwin—vrgw [1[

ry Acyq icq—hy Zw&l mn! kwhy n—ikauN nhIN? pdih—drjy au~qy [ AmirE—A`piVAw [ ibsyK—ivSySqw, vifAweI [1[rhwau[

suAwn sqRü—ku`iqAW dw vYrI, ku`qy ƒ mwr ky Kw jwx vwlw [ Ajwqu—nIc, cMfwl [ hyqu—ipAwr [ bpurw—ivcwrw, inmwxw [ srwhY—is&iq kry [2[

luBqu—lubDk, iSkwrI [ kuMcru—hwQI [ durmiq—BYVI m`q vwly [3[

Ajwml—knOj dyS dw iek durwcwrI bRwhmx, ijs ny iek vysvw nwl ivAwh kIqw sI [ aus  vysvw dy audr qoN 10 pu`qr jnmy [ Coty pu`qr dw nwm nwrwiex hox krky Ajwml nwrwiex dw Bgq bx igAw, Aqy mukqI dw AiDkwrI ho igAw [

kuMcru—hwQI, gj [ iek gMDrv jo dYvl irKI dy srwp nwl hwQI bx igAw sI [ vrux dyvqy dy qlwb ivc qMdUey ny ies ƒ gRs ilAw sI [ jdoN inrbl ho ky ieh fu`bx l`gw, qd kml suMf ivc lY ky eISÍr ƒ ArwDdy hoey ny shwieqw leI pukwr kIqI sI [ Bgvwn ny qyNdUey dy bMDnW qoN gjrwj ƒ mukq kIqw sI [ ieh kQw Bwgvq dy ATvyN AskMD dy dUjy AiDAwie ivc hY [

ipMgulw—jnkpurI ivc iek gnkw rihMdI sI, ijs dw nwm ipMgulw sI [ aus ny iek idn DnI  suMdr jvwn vyiKAw, aus au~qy moihq ho geI [ pr auh aus pws nwh AwieAw [ ipMgulw dI swrI rwq bycYnI ivc bIqI [ AMq ƒ aus dy mn ivc vYrwg pYdw hoieAw ik jy Aijhw pRym mYN prmySr ivc lWdI, qW kyhw cMgw Pl imldw [ ipMgulw krqwr dy ismrn ivc l`g ky mukq ho geI [

ArQ:- hy myry Zw&l mn! pRBU ƒ ismr [ hy mn! qUM bwlmIk vl ikauN nhIN vyKdw? iek nIvIN jwq qoN bVy v`fy drjy au~qy A`pV igAw—ieh vifAweI prmwqmw dI BgqI dy kwrn hI sI [1[rhwau[

jy koeI mnu`K au~cI bRwhmx kul dw hovy, qy, in`q Cy krm krdw hovy; pr jy aus dy ihrdy ivc prmwqmw dI BgqI nhIN, jy aus ƒ pRBU dy sohxy crnW dIAW g`lW cMgIAW nhIN l`gdIAW, qW auh cMfwl dy brwbr hY, cMfwl vrgw hY [1[

(bwlmIk) ku`iqAW dw vYrI sI, sB lokW nwloN cMfwl sI, pr aus ny pRBU nwl ipAwr kIqw [ ivcwrw jgq aus dI kIh vifAweI kr skdw hY? aus dI soBw iqRlokI ivc iK`lr geI [2[

Ajwml, ipMglw, iSkwrI, kuMcr—ieh swry (mukq ho ky) pRBU-crnW ivc jw A`pVy [ hy rivdws! jy AijhI BYVI m`q vwly qr gey qW qUM (ies sMswr-swgr qoN) ikauN n pwr lµGyNgw? [3[1[

Sbd dw Bwv:- ismrn dI vifAweI [ ismrn v`fy v`fy pwpIAW ƒ qwr dyNdw hY [ ismrn qoN s`Kxw mnu`K hI Asl nIc hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh