ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1116

ਤੁਖਾਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਨਾਵਣੁ ਪੁਰਬੁ ਅਭੀਚੁ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦਰਸੁ ਭਇਆ ॥ ਦੁਰਮਤਿ ਮੈਲੁ ਹਰੀ ਅਗਿਆਨੁ ਅੰਧੇਰੁ ਗਇਆ ॥ ਗੁਰ ਦਰਸੁ ਪਾਇਆ ਅਗਿਆਨੁ ਗਵਾਇਆ ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਗਾਸੀ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖ ਖਿਨ ਮਹਿ ਬਿਨਸੇ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥ ਹਰਿ ਆਪਿ ਕਰਤੈ ਪੁਰਬੁ ਕੀਆ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੁਲਖੇਤਿ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ ॥ ਨਾਵਣੁ ਪੁਰਬੁ ਅਭੀਚੁ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦਰਸੁ ਭਇਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1116}

pdArQ:- nwvxu—{nwv, krqw kwrk, iek-vcn} ieSnwn, qIrQ-ieSnwn [ purbu—{pvLn`} piv`qr idn, cwnxy p`K dI pihlI, pUrnmwSI [

ABIcu—{AiBijq`—pUrn ij`q dyx vwlw} auh lgn jo ikqy pYNfy pYx vwsqy SuB smiJAw jWdw hY [ purbu ABIcu—auh piv`qr idn jdoN qIrQ-ieSnwn vYrIAW au~qy ij`q dyx vwlw mMinAw jWdw hY [

gur siqgur drsu—gurU dw siqgurU dw drsn [ durmiq mYlu—KotI miq dI mYl [ hrI—{Taken away} dUr ho geI [ AigAwnu—Awqmk jIvn vloN by-smJI [ AMDyru—hnyrw [ AMqir—AMdr [ pRgwsI—prgt ho geI [ joiq pRgwsI—joiq ny prkwS kIqw [ jnm mrx duK—jnm mrn dy du`K [ ibnsy—nws ho gey [ AibnwsI—nws-rihq [

Awip krqY—krqwr ny Awp [ kIAw—kIqw [ kulKyiq—kulKyq qy [ nwvix—{l&z ‘nwvx’ qoN AiDkrx kwrk, iek-vcn} nwvx qy, nwvx (dy mOky) qy, qIrQ-ieSnwn dy smy qy [1[

ArQ:- hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) gurU dw siqgurU dw drSn ho igAw, (ieh gur-drSn aus mnu`K vwsqy) qIrQ-ieSnwn hY, (aus mnu`K vwsqy) ABIc (nC`qR dw) piv`qr idhwVw hY [ (gurU dy  drsn dI brkiq nwl aus mnu`K dI) KotI miq dI mYl k`tI jWdI hY, (aus mnu`K dy AMdroN) Awqmk jIvn vloN bysmJI vwlw hnyrw dUr ho jWdw hY [

hy BweI! (ijs mnu`K ny) gurU dw drsn kr ilAw, (aus ny Awpxy AMdroN) AigAwn (-hnyrw) dUr kr ilAw, aus dy AMdr prmwqmw dI joiq ny Awpxw prkwS kr id`qw, (gurU dy drsn dI brkiq nwl aus mnu`K ny) AibnwSI pRBU (dw imlwp) hwsl kr ilAw, aus mnu`K dy jnm qoN mrn qk dy swry du`K nws ho gey [

hy BweI! gurU (Amrdws ABIc purb dy) qIrQ-ieSnwn (dy smy) qy kulKyq qy igAw, hrI ny krqwr ny Awp (gurU dy jwx dy ies au~dm ƒ auQy iek`Ty hoey lokW vwsqy) piv`qr idhwVw bxw id`qw [ hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) gurU dw siqgurU dw drsn ho igAw, (ieh gur-drsn aus mnu`K vwsqy) qIrQ-ieSnwn hY, (aus mnu`K vwsqy) ABIc (nC`qR dw) piv`qr idhwVw hY [1[

ਮਾਰਗਿ ਪੰਥਿ ਚਲੇ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ਸਿਖਾ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਬਣੀ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਨਿਮਖ ਵਿਖਾ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਬਣੀ ਪ੍ਰਭ ਕੇਰੀ ਸਭੁ ਲੋਕੁ ਵੇਖਣਿ ਆਇਆ ॥ ਜਿਨ ਦਰਸੁ ਸਤਿਗੁਰ ਗੁਰੂ ਕੀਆ ਤਿਨ ਆਪਿ ਹਰਿ ਮੇਲਾਇਆ ॥ ਤੀਰਥ ਉਦਮੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੀਆ ਸਭ ਲੋਕ ਉਧਰਣ ਅਰਥਾ ॥ ਮਾਰਗਿ ਪੰਥਿ ਚਲੇ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ਸਿਖਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1116}

pdArQ:- mwrig—mwrg auqy, rsqy qy [ pMiQ—rsqy qy, rwh qy [ gur sMig—gurU dy nwl [ isKw—AnykW is`K [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ bxI—bxI rihMdI sI [ iKnu iKnu—hryk iKn [ inmK—{inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [ ivKw—kdm [ inmK inmK—hryk inmK ivc [ ivKw ivKw—hryk kdm qy [

kyrI—dI [ sBu lok—swrI lukweI, bhuq lukweI [

qIrQ audmu—qIrQW qy jwx dw au~dm [ ArQw—vwsqy [ auDrx ArQw—bcwx vwsqy, kurwhy pey rihx qoN bcwx leI [2[

ArQ:- hy BweI! AnykW is`K gurU (Amrdws jI) dy nwl aus lµmy pYNfy ivc gey [ hy BweI! hryk iKn, inmK inmK, kdm kdm qy hr roz prmwqmw dI BgqI (dw Avsr) bixAw rihMdw sI [

hy BweI! (aus swry pYNfy ivc) sdw prmwqmw dI BgqI dw au~dm bixAw rihMdw sI, bhuq lukweI (gurU dw) drsn krn AwauNdI sI [ ijnHW (vfBwgI mnu`KW) ny gurU dw drsn kIqw, prmwqmw ny Awp auhnW ƒ (Awpxy crnW ivc) joV ilAw (Bwv, ijhVy mnu`K gurU dw drsn krdy hn, auhnW ƒ prmwqmw Awpxy nwl imlw lYNdw hY) [

hy BweI! (qIrQW auqy iek`TI hoeI) swrI lukweI ƒ (Zlq rsqy qoN) bcwx leI siqgurU ny qIrQW auqy jwx dw au~dm kIqw sI [ siqgurU dy nwl AnykW is`K aus lµmy pYNfy ivc gey (sn) [2[

ਪ੍ਰਥਮ ਆਏ ਕੁਲਖੇਤਿ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਬੁ ਹੋਆ ॥ ਖਬਰਿ ਭਈ ਸੰਸਾਰਿ ਆਏ ਤ੍ਰੈ ਲੋਆ ॥ ਦੇਖਣਿ ਆਏ ਤੀਨਿ ਲੋਕ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸਭਿ ਆਇਆ ॥ ਜਿਨ ਪਰਸਿਆ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪੂਰਾ ਤਿਨ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸ ਗਵਾਇਆ ॥ ਜੋਗੀ ਦਿਗੰਬਰ ਸੰਨਿਆਸੀ ਖਟੁ ਦਰਸਨ ਕਰਿ ਗਏ ਗੋਸਟਿ ਢੋਆ ॥ ਪ੍ਰਥਮ ਆਏ ਕੁਲਖੇਤਿ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਬੁ ਹੋਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1116}

pdArQ:- pRQm—pihlW [ kulKyiq—kulKyq qy [ gur purbu—gurU dw piv`qr idhwVw, guru dy kulKyq Awaux nwl sMbMD r`Kx vwlw piv`qr idn [ hoAw—ho igAw, bx igAw [ sMswir—sMswr ivc [ qRY loAw—iqMny lok, iqMnW lokW dy jIv, byAMq lok [

qIin lok—(DrqI AwkwS pwqwl) iqMny lok, byAMq lok [ suir nr—dYvI suBwv vwly mnu`K [ muin jn—AnykW irSI-suBwv bMdy [ siB—swry [ prisAw—(drsn) prisAw, drsn kIqw [ iklivK—pwp [

idgMbr—{idg—idSw [ AMbr—bsqR, k`pVy [ cwry hI idSw ijnHW dy pihnx vwly k`pVy hn} nWgy [ Ktu—Cy [ drsn—ByK [ Ktu drsnu—Cy ByK, (jogI, sMinAwsI, jMgm, boDI, sryvVy, bYrwgI) iCAW ByKW dy swDU [ gosit—crcw, ivcwr [ FoAw—Bytw [3[

ArQ:- hy BweI! gurU (Amrdws) jI pihlW kulKyq (kurUKyqR) qy phuMcy [ (auQoN dy lokW vwsqy auh idn) gurU siqgurU nwl sMbMD r`Kx vwlw piv`qr idn bx igAw [ sMswr ivc (Bwv, dUr dUr qk) (siqgurU jI dy kulyKq Awaux dI) ^br ho geI, byAMq lok (drsn krn leI) Aw gey [

hy BweI! (gurU Amrdws jI dw) drsn krn leI bhuq lok Aw phuMcy [ dYvI suBwv vwly mnu`K, irSI suBwv vwly mnu`K bhuq Aw iek`Ty hoey [ hy BweI! ijnHW (vfBwgI mnu`KW) ny pUry gurU siqgurU dw drsn kIqw, auhnW dy (ipCly swry) pwp nws ho gey [

hy BweI! jogI, nWgy, sMinAwsI (swry hI) Cy ByKW dy swDU (drsn krn Awey) [ keI iksm dI prspr SuB ivcwr (auh swDU lok Awpxy v`loN gurU dy dr qy) Bytw pyS kr ky gey [ hy BweI! gurU (Amrdws) jI pihlW kulKyq (kurUKyqR) qy phuMcy [ (auQoN dy lokW vwsqy auh idn) gurU siqgurU nwl sMbMD r`Kx vwlw piv`qr idn bx igAw [3[

ਦੁਤੀਆ ਜਮੁਨ ਗਏ ਗੁਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਨੁ ਕੀਆ ॥ ਜਾਗਾਤੀ ਮਿਲੇ ਦੇ ਭੇਟ ਗੁਰ ਪਿਛੈ ਲੰਘਾਇ ਦੀਆ ॥ ਸਭ ਛੁਟੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਿਛੈ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਗੁਰ ਬਚਨਿ ਮਾਰਗਿ ਜੋ ਪੰਥਿ ਚਾਲੇ ਤਿਨ ਜਮੁ ਜਾਗਾਤੀ ਨੇੜਿ ਨ ਆਇਆ ॥ ਸਭ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਜਗਤੁ ਬੋਲੈ ਗੁਰ ਕੈ ਨਾਇ ਲਇਐ ਸਭਿ ਛੁਟਕਿ ਗਇਆ ॥ ਦੁਤੀਆ ਜਮੁਨ ਗਏ ਗੁਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਨੁ ਕੀਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1116}

pdArQ:- duqIAw—dUjy QW, iPr [ jmun—jmunw (ndI) qy [ guir—gurU (Amrdws jI) ny [ jwgwqI—msUlIey, srkwrI msUl augrwhux vwly [ dy—dy ky [ gur ipCY—gurU dy Anuswr qurn vwilAW ƒ [

sB—swrI lukweI [ CutI—(msUl dyx qoN) bc geI [ ijin—ijs (ijs) ny [ gur bcin—gurU dy hukm auqy [ gur mwrig—gurU dy d`sy rsqy auqy [ gur pMiQ—gurU dy rwh auqy [ jo cwly—ijhVy (mnu`K) qury [ iqn nyiV—auhnW dy nyVy [ jmu jwgwqI—msUlIAw jmrwj [

sB jgqu—swrI dunIAw, swrI lukweI [ nwie lieAY—jy nwm ilAw jwey [ siB—swry jIv [ Cutik gieAw—(jm jwgwqI dI DONs qoN) bc gey [4[

ArQ:- hy BweI! iPr (gurU Amrdws jI) jmunw ndI qy phuMcy [ siqgurU jI ny (auQy BI) prmwqmw dw nwm hI jipAw-jpwieAw [ (jwqRIAW pwsoN) srkwrI msUl augrwhux vwly BI Bytw r`K ky (siqgurU jI ƒ) imly [ Awpxy Awp ƒ gurU dw is`K AwKx vwly sBnW ƒ (auhnW msUlIAW ny ibnw msUl ley) pwr lµGw id`qw [

gurU dy ip`Cy qurn vwlI swrI lukweI msUl Brn qoN bc geI [ (iesy qrHW) hy BweI! ijs ijs ny prmwqmw dw nwm ismirAw, ijhVy mnu`K gurU dy bcn au~qy qurdy hn, gurU dy d`sy rsqy auqy qurdy hn, jmrwj msUlIAw auhnW dy nyVy nhIN AwauNdw [

hy BweI! (ijhVI) lukweI gurU dw Awsrw lYNdI hY, (jmrwj msUlIAw aus dy nyVy nhIN AwauNdw) [ hy BweI! jy gurU dw nwm ilAw jwey (jy gurU dI srn pY ky hir-nwm jipAw jwey) qW (nwm lYx vwly) swry (jm jwgwqI dI DONs qoN) bc jWdy hn [

hy BweI! iPr (gurU Amrdws jI) jmunw ndI qy phuMcy [ siqgurU jI ny (auQy BI) prmwqmw dw nwm hI jipAw-jpwieAw [4[

ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਆਏ ਸੁਰਸਰੀ ਤਹ ਕਉਤਕੁ ਚਲਤੁ ਭਇਆ ॥ ਸਭ ਮੋਹੀ ਦੇਖਿ ਦਰਸਨੁ ਗੁਰ ਸੰਤ ਕਿਨੈ ਆਢੁ ਨ ਦਾਮੁ ਲਇਆ ॥ ਆਢੁ ਦਾਮੁ ਕਿਛੁ ਪਇਆ ਨ ਬੋਲਕ ਜਾਗਾਤੀਆ ਮੋਹਣ ਮੁੰਦਣਿ ਪਈ ॥ ਭਾਈ ਹਮ ਕਰਹ ਕਿਆ ਕਿਸੁ ਪਾਸਿ ਮਾਂਗਹ ਸਭ ਭਾਗਿ ਸਤਿਗੁਰ ਪਿਛੈ ਪਈ ॥ ਜਾਗਾਤੀਆ ਉਪਾਵ ਸਿਆਣਪ ਕਰਿ ਵੀਚਾਰੁ ਡਿਠਾ ਭੰਨਿ ਬੋਲਕਾ ਸਭਿ ਉਠਿ ਗਇਆ ॥ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਆਏ ਸੁਰਸਰੀ ਤਹ ਕਉਤਕੁ ਚਲਤੁ ਭਇਆ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1116}

pdArQ:- iqRqIAw—(do QwvW qy ho ky) qIjy QW [ sursrI—gMgw [ qh—auQy (gMgw qy) [ kauqku—qmwSw [ clqu—Ajb Kyf [ sB—swrI lukweI [ mohI—msq ho geI [ dyiK—vyK ky [ drsnu gur sMq—gurU-sMq dw drsn [ iknY—iksy (BI msUlIey) ny [

AwFu dwmu—A`DI kOfI [ bolk—(msUlIAW dIAW) golkW ivc [ muMdix—(dMdx vWg) mUMh bMd ho jwxw [ mohx muMdix—ieauN mohy gey ik mUMhoN bolx jogy nwh rhy [ hm ikAw krh—AsI kIh krIey? mWgh—AsI mMgIey [ sB—swrI lukweI [ Bwig—B`j ky [ siqgur ipCY peI—gurU dI srn jw peI hY [

kir vIcwru—ivcwr ky [ aupwv—{l&z ‘aupwau’ qoN bhu-vcn} keI ielwj, keI hIly (socy) [ siB—swry (jwgwqI) [ auiT—au~T ky [5[

ArQ:- hy BweI! (do qIrQW qy ho ky siqgurU Amrdws jI) qIjy QW gMgw phuMcy [ auQy iek Ajb qmwSw hoieAw [ sMq-gurU (Amrdws jI) dw drsn kr ky swrI lukweI msq ho geI [ iksy (BI msUlIey) ny (iksy BI jwqR¨ pwsoN) A`DI kOfI (msUl BI) vsUl nwh kIqw [

hy BweI! (msUlIAW dIAW) golkW ivc A`DI kOfI BI msUl nwh ipAw [ msUlIey ieauN hYrwn ijhy ho ky bolx jogy nwh rhy, (AwKx l`gy)—hy BweI! AsI (hux) kIh krIey? AsI iks pwsoN (msUl) mMgIey? ieh swrI hI lukweI B`j ky gurU dI srn jw peI hY (qy, ijhVy Awpxy Awp ƒ gurU dw is`K d`s rhy hn, auhnW pwsoN AsI msUl lY nhIN skdy) [

hy BweI! msUlIAW ny keI hIly socy, keI socW socIAW, (Awi^r auhnW ny) ivcwr kr ky vyK ilAw (ik msUl augrwhux ivc swfI pyS nhIN jw skdI), AwpxIAW golkW bMd kr ky auh swry au~T ky cly gey [

hy BweI! (do qIrQW qy ho ky siqgurU Amrdws jI) qIjy QW gMgw phuMcy [ auQy iek Ajb qmwSw hoieAw [5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh