ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1115

ਤੂ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹਰਿ ਆਪਿ ਜਿਉ ਤੂ ਚਲਾਵਹਿ ਪਿਆਰੇ ਹਉ ਤਿਵੈ ਚਲਾ ॥ ਹਮਰੈ ਹਾਥਿ ਕਿਛੁ ਨਾਹਿ ਜਾ ਤੂ ਮੇਲਹਿ ਤਾ ਹਉ ਆਇ ਮਿਲਾ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਤੂ ਹਰਿ ਮੇਲਹਿ ਸੁਆਮੀ ਸਭੁ ਤਿਨ ਕਾ ਲੇਖਾ ਛੁਟਕਿ ਗਇਆ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਗਣਤ ਨ ਕਰਿਅਹੁ ਕੋ ਭਾਈ ਜੋ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਹਰਿ ਮੇਲਿ ਲਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਦਇਆਲੁ ਹੋਆ ਤਿਨ ਊਪਰਿ ਜਿਨ ਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਭਲਾ ॥ ਤੂ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹਰਿ ਆਪਿ ਜਿਉ ਤੂ ਚਲਾਵਹਿ ਪਿਆਰੇ ਹਉ ਤਿਵੈ ਚਲਾ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1115}

pdArQ:- AMqrjwmI—{ANqr`-Xw} AMdr qk phuMc vwlw, AMdr dI jwxn vwlw [ ijau—ijauN, ijvyN, ijs qrHW [ clwvih—jIvn-rwh qy qUM qordw hYN [ hau—hauN, mYN [ clw—c`lW, mYN c`ldw hW [ hwiQ—h`Q ivc [ jw—jdoN [ Awie—Aw ky [ imlw—imlW, mYN imldw hW [

kau—ƒ [ hir—hy hrI! suAwmI—hy suAwmI! sBu—swrw [ Cutik gieAw—mu`k igAw, mu`k jWdw hY [ gxq—dMd-kQw, nukqw-cInI, krmW dI igxqI-ivcwr [ ko—koeI iDr [ BweI—hy BweI! gur bcnI—gur bcnIN, gurU dy bcnW dI rwhIN [

nwnk—hy nwnk! Blw—Blw jwx ky [ Bwxw—rzw, hukm [4[

ArQ:- hy hrI! qUM Awp sB dy idl dI jwxn vwlw hYN [ hy ipAwry! ijvyN qUM (AsW jIvW ƒ) jIvn-rwh auqy qurdw hYN, mYN ausy qrHW hI qurdw hW [ hy hrI! AsW jIvW dy v`s ivc kuJ nhIN [ jdoN qUM (mYƒ Awpxy crnW ivc) imlWdw hYN, qdoN (hI) mYN Aw ky imldw hW [

hy hrI! hy suAwmI! ijnHW ƒ qUM (Awpxy crnW ivc) joVdw hYN, auhnW dy (ipCly kIqy krmW dw) swrw lyK mu`k jWdw hY (auhnW dy AMdroN ipCly kIqy swry mMd krmW dy sMskwr imt jWdy hn) [ hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw gurU dy bcnW auqy qor ky (Awpxy nwl) imlWdw hY, koeI BI iDr auhnW dy (ipCly krmW dI) ivcwr nwh kirE (ikauNik auhnW dy AMdroN qW auh swry sMskwr imt jWdy hn) [

hy nwnk! ijhVy mnu`K gurU dI rzw ƒ im`TI krky mMndy hn, prmwqmw auhnW au~qy Awp dieAwvwn huMdw hY [

hy hrI! qUM Awp sB dy idl dI jwxn vwlw hYN [ hy ipAwry! ijvyN qUM (AsW jIvW ƒ) jIvn-rwh auqy qordw hYN, mYN ausy qrHW hI qurdw hW [4[2[

ਤੁਖਾਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਤੂ ਜਗਜੀਵਨੁ ਜਗਦੀਸੁ ਸਭ ਕਰਤਾ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਨਾਥੁ ॥ ਤਿਨ ਤੂ ਧਿਆਇਆ ਮੇਰਾ ਰਾਮੁ ਜਿਨ ਕੈ ਧੁਰਿ ਲੇਖੁ ਮਾਥੁ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਧੁਰਿ ਹਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸੁਆਮੀ ਤਿਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਰਾਧਿਆ ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਪਾਪ ਇਕ ਨਿਮਖ ਸਭਿ ਲਾਥੇ ਜਿਨ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਹਰਿ ਜਾਪਿਆ ॥ ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਤੇ ਜਨ ਜਿਨ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਤਿਨ ਦੇਖੇ ਹਉ ਭਇਆ ਸਨਾਥੁ ॥ ਤੂ ਜਗਜੀਵਨੁ ਜਗਦੀਸੁ ਸਭ ਕਰਤਾ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਨਾਥੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1115}

pdArQ:- jg jIvnu—jgq dw jIvn, jgq dy jIvW ƒ izMdgI dyx vwlw [ jgdIsu—jgq dw eIS, jgq dw mwlk [ nwQu—Ksm [ qU—qYƒ [ ijn kY—ijnHW dy Bwg ivc [ Duir—DuroN, pRBU dI hzUrI qoN [ lyKu—(ismrn dy sMskwrW dw) lyK [ mwQu—m`Qw [

ijn kau—ijnHW vwsqy [ inmK—{inmy—} A`K Prkx ijqnw smw [ siB pwp—swry pwp [ gurbcnI—gurU dy bcnW au~qy qur ky [ jwipAw—jipAw [ qy jn—{bhu-vcn} auh bMdy [ iqn dyKy—auhnW ƒ vyK ky, auhnW dw drsn kr ky [ hau—mYN [ snwQu—nwQ vwlw, Ksm vwlw [1[

ArQ:- hy pRBU! qUM jgq dy jIvW ƒ izMdgI dyx vwlw hYN, qUM jgq dw mwlk hYN, qUM swrI (isRStI) dw pYdw krn vwlw hYN, qUM isRStI dw Ksm hYN [ hy pRBU! Dur drgwh qoN ijnHW dy BwgW ivc (hir-ismrn dy sMskwrW dw) lyK iliKAw hoieAw hY, ijnHW dw m`Qw BwgW vwlw hY, auhnW ny qYƒ ismirAw hY [ hy BweI! auhnW ny myry rwm ƒ ismirAw hY [

hy BweI! mwlk-hrI ny ijnHW dy BwgW ivcoN DuroN ismrn dw lyK ilK id`qw hY, auh (sdw) hir-nwm dw ismrn krdy hn [ hy BweI! ijnHW ny gurU dy bcnW auqy qur ky prmwqmw dw nwm jipAw hY, auhnW dy swry pwp A`K Jmkx ijqny smy ivc hI dUr ho jWdy hn [

hy BweI! auh mnu`K BwgW vwly hn, mubwirk hn, ijhVy prmwqmw dw nwm jpdy hn [ auhnW dw drsn kr ky mYN (BI) Ksm vwlw (AKvwx jogw) ho igAw hW (ikauNik mYN BI Ksm-pRBU dw nwm jpx l`g ipAw hW) [

hy pRBU! qUM jgq dy jIvW ƒ izMdgI dyx vwlw hYN, qUM jgq dw mwlk hYN, qUM swrI (isRStI) dw pYdw krn vwlw hYN, qUM isRStI dw Ksm hYN [1[

ਤੂ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਪੂਰਿ ਸਭ ਊਪਰਿ ਸਾਚੁ ਧਣੀ ॥ ਜਿਨ ਜਪਿਆ ਹਰਿ ਮਨਿ ਚੀਤਿ ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਮੁਕਤੁ ਘਣੀ ॥ ਜਿਨ ਜਪਿਆ ਹਰਿ ਤੇ ਮੁਕਤ ਪ੍ਰਾਣੀ ਤਿਨ ਕੇ ਊਜਲ ਮੁਖ ਹਰਿ ਦੁਆਰਿ ॥ ਓਇ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਜਨ ਭਏ ਸੁਹੇਲੇ ਹਰਿ ਰਾਖਿ ਲੀਏ ਰਖਨਹਾਰਿ ॥ ਹਰਿ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਜਨ ਸੁਣਹੁ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ਸਫਲ ਬਣੀ ॥ ਤੂ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਪੂਰਿ ਸਭ ਊਪਰਿ ਸਾਚੁ ਧਣੀ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1115}

pdArQ:- jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil {mhI—DrqI [ qil—ql auqy} DrqI dy ql auqy, pulwV ivc [ BrpUir—ivAwpk [ swcu—sdw kwiem rihx vwlw [ DxI—mwlk [ min—mn ivc [ cIiq—ic`q ivc [ jip jip—muV muV jp ky [ GxI—bhuq lukweI [

qy—auh {bhu-vcn} [ mukq—ivkwrW qoN suqMqr [ iqn ky muK—auhnW dy mUMh [ aUjl—rOSn [ duAwir—duAwry qy, dr qy [ Eie—{l&z ‘Ehu’ qoN bhu-vcn} auh bMdy [ hliq—{A>} ies lok ivc [ pliq—{pr>} prlok ivc [ suhyly—suKI [ rKnhwir—rKnhwr ny, bcwx dI smrQw vwly ny [

BweI—hy BweI! gurmuiK—gurU dI srn pYx vwly [ sPl—Pl vwlI, kwmXwb [2[

ArQ:- hy pRBU! qUM jl ivc DrqI ivc AwkwS ivc (hr QW) ivAwpk hYN, qUM sB jIvW dy isr au~qy hYN, qUM sdw kwiem rihx vwlw mwlk hYN [ hy BweI! ijnHW mnu`KW ny Awpxy mn ivc Awpxy ic`q ivc prmwqmw dw nwm (sdw) jipAw (auh ivkwrW qoN bc gey) [ hy BweI! pRBU dw nwm muV muV jp ky byAMq lukweI mukq ho jWdI hY [

hy BweI! ijhVy pRwxI prmwqmw dw nwm jpdy hn, auh piv`qr jIvn vwly ho jWdy hn, prmwqmw dy dr qy auhnW dy mUMh aujly huMdy hn (pRBU-dr qy auh Awdr-sqkwr pRwpq krdy hn) [ auh bMdy ies lok ivc qy prlok ivc suKI jIvn vwly ho jWdy hn [ bcwx dI smrQw vwly prmwqmw ny auhnW ƒ Awp (ivkwrW qoN) bcw ilAw huMdw hY [

hy hrI dy sMq jnoN! hy swD sMgiq! hy BweI! suxo—gurU dI srn ipAW hI prmwqmw dI kIqI hoeI syvw-BgqI kwmXwb huMdI hY [

hy pRBU! qUM jl ivc DrqI ivc AwkwS ivc (hr QW) ivAwpk hYN, qUM sB jIvW dy isr auqy hYN, qUM sdw kwiem rihx vwlw mwlk hYN [2[

ਤੂ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਹਰਿ ਏਕੁ ਹਰਿ ਏਕੋ ਏਕੁ ਰਵਿਆ ॥ ਵਣਿ ਤ੍ਰਿਣਿ ਤ੍ਰਿਭਵਣਿ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਮੁਖਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਚਵਿਆ ॥ ਸਭਿ ਚਵਹਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤੇ ਅਸੰਖ ਅਗਣਤ ਹਰਿ ਧਿਆਵਏ ॥ ਸੋ ਧੰਨੁ ਧਨੁ ਹਰਿ ਸੰਤੁ ਸਾਧੂ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕਰਤੇ ਭਾਵਏ ॥ ਸੋ ਸਫਲੁ ਦਰਸਨੁ ਦੇਹੁ ਕਰਤੇ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਸਦ ਚਵਿਆ ॥ ਤੂ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਹਰਿ ਏਕੁ ਹਰਿ ਏਕੋ ਏਕੁ ਰਵਿਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1115}

pdArQ:- Qwn Qnµqir—Qwn Qwn AMqir, hryk QW ivc [ rivAw—ivAwpk, mOjUd [ vix—vx ivc [ iqRix—iqRx ivc, Gwh dy qIly ivc [ iqRBvix—iqMn-BvnI jgq ivc [ muiK—mUMh nwl [ civAw—aucwirAw [

siB—swry jIv [ cvih—aucwrdy hn [ krqy—krqwr dw [ AsMMK—ijnHW dI sMiKAw nhIN ho skdI, Ax-igxq [ iDAwvey—iDAwvY, iDAwauNdI hY {iek-vcn} [ krqy Bwvey—krqwr ƒ ipAwrw l`gdw hY [

sPlu—kwmXwb [ so—auh mnu`K [ drsnu—(aus mnu`K dw) drsn [ krqy—hy krqwr! ijsu ihrdY—ijs dy ihrdy ivc [ sd—sdw [ civAw—aucwirAw [

ArQ:- hy hrI! hryk QW ivc iek qUM hI qUM mOjUd hYN [

hy pRBU! jMgl ivc, Gwh dy qIly ivc, iqRBvxI-jgq ivc—hr QW qUM hI qUM v`s irhw hYN [ hy BweI! swrI isRStI (Bwv, swrI isRStI dy jIv) Awpxy mUMh nwl hir-nwm hI aucwr rhI hY [

hy BweI! AsMKW jIv Axigxq jIv swry hI krqwr dw nwm sdw aucwr rhy hn [ hy BweI! (swrI isRStI) hrI dw nwm ismr rhI hY [ hy BweI! hrI dw auh sMq hrI dw auh swDU DMn hY DMn hY, ijhVw hir-pRBU ƒ ijhVw krqwr ƒ ipAwrw l`gdw hY [

hy krqwr! ijs dy ihrdy ivc (qUM v`sdw hYN), jo sdw (qyrw) nwm aucwrdw hY, auh mnu`K kwmXwb (jIvn vwlw) hY, (mYƒ aus dw) drsn b^S [ hy hrI! hryk QW ivc iek qUM hI qUM mOjUd hYN [3[

ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਅਸੰਖ ਜਿਸੁ ਤੂ ਦੇਵਹਿ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਤਿਸੁ ਮਿਲਹਿ ॥ ਜਿਸ ਕੈ ਮਸਤਕਿ ਗੁਰ ਹਾਥੁ ਤਿਸੁ ਹਿਰਦੈ ਹਰਿ ਗੁਣ ਟਿਕਹਿ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਹਿਰਦੈ ਟਿਕਹਿ ਤਿਸ ਕੈ ਜਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ਭਉ ਭਾਵਨੀ ਹੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਭੈ ਕਿਨੈ ਨ ਪ੍ਰੇਮੁ ਪਾਇਆ ਬਿਨੁ ਭੈ ਪਾਰਿ ਨ ਉਤਰਿਆ ਕੋਈ ॥ ਭਉ ਭਾਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਾਨਕ ਤਿਸਹਿ ਲਾਗੈ ਜਿਸੁ ਤੂ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਹਿ ॥ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਅਸੰਖ ਜਿਸੁ ਤੂ ਦੇਵਹਿ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਤਿਸੁ ਮਿਲਹਿ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1115-1116}

pdArQ:- BMfwr—^zwny [ AsMK—byAMq [ suAwmI—hy suAwmI! ijs kY msqik—ijs dy m`Qy au~qy {sMbMDk ‘kY’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ gur hwQu—gurU dw h`Q [ itkih—itk jWdy hn [

iqs kY ihrdY—aus (mnu`K) dy ihrdy ivc [ Bau—fr-Adb [ BwvnI—srDw, ipAwr [ ibnu BY—fr-Adb qoN ibnw {sMbMDk dy kwrn l&z ‘Bau’ qoN ‘BY’ bx jWdw hY} [

nwnk—hy nwnk! iqsih—aus (mnu`K) ƒ {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [4[

ArQ:- hy myry suAwmI! (qyry Gr ivc) qyrI BgqI dy byAMq ^zwny Bry pey hn, (pr ieh ^zwny) aus (mnu`K) ƒ imldy hn ijs ƒ qUM (Awp) dyNdw hYN [ hy BweI! ijs (mnu`K) dy m`Qy auqy gurU dw h`Q hovy, aus dy ihrdy ivc prmwqmw dy gux itky rihMdy hn [

hy BweI! ijs (mnu`K) dy AMdr (prmwqmw dw) fr Adb hY (prmwqmw vwsqy) srDw-ipAwr hY, aus dy ihrdy ivc prmwqmw dy gux itky rihMdy hn [ hy BweI! prmwqmw dy fr-Adb qoN ibnw iksy BI mnu`K ny (prmwqmw dw) pRym pRwpq nhIN kIqw [ koeI BI mnu`K (prmwqmw dy) fr-Adb qoN ibnw (ies sMswr-smuMdr qoN) pwr nhIN lµG sikAw (koeI BI ivkwrW qoN bc nhIN sikAw) [

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) ausy mnu`K dy ihrdy ivc qyrw fr-Adb qyrw pRym-ipAwr pYdw huMdw hY ijs au~qy AwpxI imhr krdw hYN [ hy myry suAwmI! (qyry Gr ivc) qyry BgqI dy byAMq ^zwny Bry pey hn, (pr ieh ^zwny) aus (mnu`K) ƒ imldy hn ijs ƒ qUM (Awp) dyNdw hYN [4[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh