ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1112

ਤੁਖਾਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਰੰਗੀਲੇ ਹਮ ਲਾਲਨ ਕੇ ਲਾਲੇ ॥ ਗੁਰਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ ਅਵਰੁ ਨ ਦੂਜਾ ਭਾਲੇ ॥ ਗੁਰਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ ਜਾ ਤਿਸੁ ਭਾਇਆ ਜਾ ਪ੍ਰਭਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ਸਹਜਿ ਮਿਲੇ ਬਨਵਾਰੀ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤੂ ਤਾਰਹਿ ਤਰੀਐ ਸਚੁ ਦੇਵਹੁ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਤੂ ਸਰਬ ਜੀਆ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥੧॥ ਭਰਿਪੁਰਿ ਧਾਰਿ ਰਹੇ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸਬਦੇ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਗੁਰ ਰੂਪਿ ਮੁਰਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਰੂਪ ਮੁਰਾਰੇ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਧਾਰੇ ਤਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਰੰਗੀ ਜਿਨਸੀ ਜੰਤ ਉਪਾਏ ਨਿਤ ਦੇਵੈ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ ॥ ਅਪਰੰਪਰੁ ਆਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਹੀਰਾ ਹੀਰੈ ਬੇਧਿਆ ਗੁਣ ਕੈ ਹਾਰਿ ਪਰੋਵੈ ॥੨॥ ਗੁਣ ਗੁਣਹਿ ਸਮਾਣੇ ਮਸਤਕਿ ਨਾਮ ਨੀਸਾਣੋ ॥ ਸਚੁ ਸਾਚਿ ਸਮਾਇਆ ਚੂਕਾ ਆਵਣ ਜਾਣੋ ॥ ਸਚੁ ਸਾਚਿ ਪਛਾਤਾ ਸਾਚੈ ਰਾਤਾ ਸਾਚੁ ਮਿਲੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥ ਸਾਚੇ ਊਪਰਿ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ ਸਾਚੇ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ ॥ ਮੋਹਨਿ ਮੋਹਿ ਲੀਆ ਮਨੁ ਮੇਰਾ ਬੰਧਨ ਖੋਲਿ ਨਿਰਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਣੀ ਜਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ॥੩॥ ਸਚ ਘਰੁ ਖੋਜਿ ਲਹੇ ਸਾਚਾ ਗੁਰ ਥਾਨੋ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਨਹ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੋ ॥ ਦੇਵੈ ਸਚੁ ਦਾਨੋ ਸੋ ਪਰਵਾਨੋ ਸਦ ਦਾਤਾ ਵਡ ਦਾਣਾ ॥ ਅਮਰੁ ਅਜੋਨੀ ਅਸਥਿਰੁ ਜਾਪੈ ਸਾਚਾ ਮਹਲੁ ਚਿਰਾਣਾ ॥ ਦੋਤਿ ਉਚਾਪਤਿ ਲੇਖੁ ਨ ਲਿਖੀਐ ਪ੍ਰਗਟੀ ਜੋਤਿ ਮੁਰਾਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚਾ ਸਾਚੈ ਰਾਚਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਰੀਐ ਤਾਰੀ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1112}

pdArQ:- rMgIly—cojI, AnykW kOqk krn vwly [ hm—AsI, mYN [ lwly—goly, Zulwm [ guir—gurU ny [ AlKu—A-lKu, ijs dw shI srUp ibAwn nwh kIqw jw sky [ Avru—hor [ Bwly—Bwldw, l`Bdw [

jw—jdoN [ iqsu BwieAw—aus (pRBU) ƒ cMgw l`gw [ pRiB—pRBU ny [ jg jIvnu—jgq dw jIvn, jgq dw Awsrw [ purKu—srb-ivAwpk [ ibDwqw—isrjxhwr [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ bnvwrI—prmwqmw {bn-mwlI, swrI bnspqI hY ijs dI mwlw} [

ndir—imhr dI ingwh [ qwrih—{qUM sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hYN [ qrIAY—pwr lµG skIdw hY [ scu—sdw-iQr nwm [ dIn dieAwlw—hy dInW au~qy dieAw krn vwly! pRxviq—bynqI krdw hY [ dwsindwsw—dwsW dw dws [ srb—swry [1[

ArQ:- hy BweI! sohxy pRBU jI AnykW kOqk krn vwly hn, mYN aus sohxy pRBU dw (sdw leI) Zulwm hW [ hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) gurU ny Al`K pRBU dI sUJ b^S id`qI, (auh mnu`K aus ƒ C`f ky) iksy hor dI Bwl nhIN krdw [

hy BweI! jdoN pRBU dI rzw hoeI, jdoN pRBU ny (iksy jIv auqy) ikrpw kIqI, qdoN gurU ny aus ƒ Al`K pRBU dw igAwn id`qw [ qdoN aus ƒ Awqmk Afolqw ivc itk ky auh prmwqmw iml pYNdw hY ijhVw jgq dw shwrw hY ijhVw sB dwqW dyx vwlw hY ijhVw srb-ivAwpk hY Aqy isrjxhwr hY [

hy dInW auqy dieAw krn vwly pRBU! jdoN qUM Awpxw sdw-iQr nwm dyNdw hYN, jdoN qUM imhr dI ingwh krdw hYN, jdoN qUM (Awp sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hYN, qdoN hI pwr lµG skIdw hY [ qyry dwsW dw dws nwnk bynqI krdw hY ik qUM swry jIvW dI r`iKAw krn vwlw hYN [1[

pdArQ:- Birpuir—BrpUr hY, sB ivc ivAwpk hY [ Dwir rhy—(pRBU jI swrI isRStI ƒ) Awsrw dy rhy hn [ sbdy—(gurU dy) Sbd dI rwhIN (ieh smJ AwauNdI hY) [ riv rihAw—sB jIvW ivc mOjUd hY [ gur rUip—v`fI hsqI vwlw pRBU [ murwry—{mur-Air} prmwqmw [ iqRBvn Dwry—iqMnW BvnW ƒ shwrw dy irhw hY [ qw kw—aus (prmwqmw) dw [ rMgI—keI rMgW dy [ ijnsI—keI ijnsW dy [ cVY svwieAw—(aus dw id`qw dwn) vDdw rihMdw hY [

AprMpru—pry qoN pry pRBU, ijs dw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [ Qwip—pYdw kr ky [ auQwpy—nws krdw hY [ hIrw—piv`qr ho cuikAw jIvwqmw [ hIrY—mhwn au~cy prmwqmw ivc [ byiDAw—iv`J jWdw hY [ gux kY hwir—guxW dy hwr ivc [2[

ArQ:- hy BweI! gurU dy Sbd dI rwhIN (ieh smJ pYNdI hY ik sB jIvW ƒ) bhuq hI ipAwr krn vwlw prmwqmw sB ivc ivAwpk hY, (swrI isRStI ƒ) Awsrw dy irhw hY, v`fI hsqI vwlw hY Aqy sB jIvW ivc mOjUd hY [

hy BweI! sB qoN v`fI hsqI vwlw prmwqmw iqMnW BvnW ƒ shwrw dy irhw hY, (iksy BI jIv ny Ajy qk) aus (dy guxW) dw AMq nhIN l`Bw [ auh prmwqmw AnykW rMgW dy AnykW iksmW dy jIv pYdw krdw hY, (sB jIvW ƒ) sdw (dwn) dyNdw hY, Aqy aus dw BMfwrw sdw vDdw hI rihMdw hY [

hy BweI! prmwqmw bhuq byAMq hY, auh Awp hI pYdw kr ky Awp hI nws krdw hY [ (jgq ivc) auhI kuJ huMdw hY jo aus ƒ cMgw l`gdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI! ijhVw jIv aus prmwqmw dy) guxW dy hwr ivc (Awpxy Awp ƒ) pRo lYNdw hY auh piv`qr ho cuikAw jIvwqmw mhwn au~cy prmwqmw ivc ie`k-rUp ho jWdw hY [2[

pdArQ:- guxih—(prmwqmw dy) guxW ivc [ smwxy—lIn ho jWdy hn [ msqik—(ijnHW dy) m`Qy au~qy [ nwm nIswxo—(pRBU dy) nwm (dI pRwpqI) dw inSwn (l`g jWdw hY, lyK iliKAw jWdw hY) [ scu—sdw-iQr hir-nwm (ismr ky) [ swic—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc [ cUkw—mu`k igAw [ Awvx jwxo—jnm mrn dw gyV [

scu pCwqw—sdw-iQr pRBU nwl sWJ pw leI [ swcY—sdw-iQr pRBU ivc [ min BwvY—(aus dy) mn ivc ipAwrw l`gdw hY [ swcy aUpir—sdw-iQr pRBU qoN v`fw [ swcy swic—hr vyly sdw-iQr pRBU ivc [

mohin—mohn-pRBU ny [ Koil—KolH ky, qoV ky [ inrwry—inrlyp (kr dyNdw hY) [ joqI—joiq-rUp pRBU ivc [ jw—jdoN [3[

ArQ:- hy BweI! ijnHW dy m`Qy auqy prmwqmw dy nwm dI pRwpqI dw lyK iliKAw huMdw hY, auh mnu`K prmwqmw dy gux aucwr ky auhnW guxW ivc lIn hoey rihMdy hn [

hy BweI! ijhVw mnu`K sdw-iQr hir-nwm aucwr ky sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc lIn hoieAw rihMdw hY, aus dw jnm mrn dw gyV mu`k jWdw hY [

hy BweI! sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc lIn rihx vwlw mnu`K sdw-kwiem pRBU nwl fUMGI sWJ pweI r`Kdw hY, sdw-iQr pRBU dy pRym-rMg ivc rMigAw rihMdw hY, aus ƒ sdw-iQr pRBU dw imlwp pRwpq ho jWdw hY, aus dy mn ivc auh ipAwrw l`gdw rihMdw hY [ aus mnu`K ƒ sdw-iQr prmwqmw qoN v`fw hor koeI nhIN id`sdw, auh hr vyly sdw-iQr pRBU ivc lIn ho irhw huMdw hY [

hy BweI! aus mohn (pRBU) ny myrw mn (BI) moh ilAw hoieAw hY [ hy nwnk! AwK—hy BweI! jdoN (koeI vf-BwgI mnu`K aus) A`q ipAwry prmwqmw ƒ iml pYNdw hY, aus dI ijMd pRBU dI joiq ivc lIn ho jWdI hY, pRBU aus dy (mwieAw dy moh dy) bMDn k`t ky aus ƒ (mwieAw qoN) inrlyp kr dyNdw hY [3[

pdArQ:- sc Gru—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dw Gr, s`cy dw Gr [ Koij—Koij ky [ gur Qwno—gurU dw QW [ swcw gur Qwno—sdw-iQr swD sMgiq [ mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy quirAW [ gurmuiK—gurU dy snmuK irhW, gurU dI srn ipAW [

dyvY—(gurU) dyNdw hY [ scu dwno—sdw-iQr hir-nwm dw dwn [ so—auh mnu`K [ sd—sdw [ dwxw—isAwxw [ Amru—kdy nwh mrn vwlw [ jwpY—jpdw hY [ AsiQru—sdw kwiem rihx vwlw [ swcw—sdw-iQr [ icrwxw mhlu—mu`F kdImW dw itkwxw [

doiq—{ªoiq—joiq} nUr, prkwS [ aucwpiq lyKu—(ivkwrW dy) krzy dw lyK [ n ilKIAY—nhIN iliKAw jWdw [ murwrI—{mur-Air} prmwqmw [ nwnk—hy nwnk! swcw—sdw-iQr hrI dw rUp [ rwcw—msq, lIn [ qrIAY—qr skIdI hY [4[

ArQ:- hy BweI! ijs mnu`K ƒ sdw-iQr swD sMgiq pRwpq ho jWdI hY, auh mnu`K (swD sMgiq ivc) Koj kr ky sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dw itkwxw l`B lYNdw hY [ hy BweI! gurU dI srn ipAW prmwqmw nwl fUMGI sWJ pRwpq huMdI hY, Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly ƒ (ieh dwiq) nhIN imldI [

hy BweI! (gurU ijs mnu`K ƒ) sdw dwqW dyx vwly v`fy isAwxy sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dw nwm-dwn dyNdw hY, auh mnu`K aus Amr AjonI Aqy sdw-iQr pRBU (dw nwm sdw) jpdw rihMdw hY, aus mnu`K ƒ prmwqmw dw mu`F kdImW dw sdw-iQr itkwxw l`B pYNdw hY [

hy nwnk! (AwK—hy BweI! ijs mnu`K dy AMdr) prmwqmw dI joiq prgt ho jWdI hY, aus joiq dI brkiq nwl aus mnu`K dw ivkwrW dy krzy dw ihswb ilKxw bMd ho jWdw hY (Bwv, auh mnu`K ivkwrW vloN h`t jWdw hY), auh mnu`K sdw-iQr pRBU dw rUp ho jWdw hY, auh mnu`K hr vyly sdw-iQr pRBU ivc lIn rihMdw hY [

hy BweI! gurU dI srn ipAW hI (mwieAw dy moh dy smuMdr qoN) ieh qwrI qrI jw skdI hY [4[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh