ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1104

ਜਉ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਮੋ ਕਉ ਦੂਰਿ ਕਰਤ ਹਉ ਤਉ ਤੁਮ ਮੁਕਤਿ ਬਤਾਵਹੁ ॥ ਏਕ ਅਨੇਕ ਹੋਇ ਰਹਿਓ ਸਗਲ ਮਹਿ ਅਬ ਕੈਸੇ ਭਰਮਾਵਹੁ ॥੧॥ ਰਾਮ ਮੋ ਕਉ ਤਾਰਿ ਕਹਾਂ ਲੈ ਜਈ ਹੈ ॥ ਸੋਧਉ ਮੁਕਤਿ ਕਹਾ ਦੇਉ ਕੈਸੀ ਕਰਿ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਮੋਹਿ ਪਾਈ ਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤਾਰਨ ਤਰਨੁ ਤਬੈ ਲਗੁ ਕਹੀਐ ਜਬ ਲਗੁ ਤਤੁ ਨ ਜਾਨਿਆ ॥ ਅਬ ਤਉ ਬਿਮਲ ਭਏ ਘਟ ਹੀ ਮਹਿ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥੨॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1104}

pdArQ:- jau—jy [ mo kau—mYƒ [ dUr krq hau—qUM (mYƒ) Awpxy crnW qoN ivCoV dyvyN [ Brmwvhu—mYƒ BulyKy ivc pWdw hYN [1[

rwm—hy rwm! qwir—qwr ky [ khw—(Awpxy crnW qoN pry hor) ik`Qy? lY jeI hY—lY jweyNgw [1[rhwau[

soDau—soDauN, mYN pu`Cdw hW [ kYsI—ikho ijhI (mukqI)? pRswdu—ikrpw [ moih—mYN [ pweI hY—l`B leI hY [1[rhwau[

qwrn—(iksy ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGwxw [ qrnu—qrnw, pwr lµGxw [ khIAY—(ieh g`l) AwKIdI hY [ qqu—swry jgq dw mUl-pRBU [ n jwinAw—jwx-pCwx nhIN kIqI, sWJ nhIN pweI [ ibml—piv`qr [ Gt hI mih—ihrdy ivc hI [ mwinAw—mMn igAw hY, ig`J igAw hY, prc igAw hY [2[

ArQ:- hy rwm! (mYN qW A`gy hI qyry crnW ivc juiVAw bYTw hW [ lok AwKdy hn ik mrn ipCoN mukqI imldI hY) mYƒ sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw ky hor ik`Qy lY jweyNgw? (qyry crnW ivc itky rihxw hI myry leI mukqI hY [ jy qyry crnW ivc juVy rihxw mukqI nhIN hY, qW) mYN pu`Cdw hW—auh mukqI ikho ijhI hovygI, qy mYƒ hor ikQy lY jw ky qUM dyvyNgw? (qyry crnW ivc juVy rihx vwlI mukqI qW) qyrI ikrpw nwl mYN A`gy hI pRwpq kIqI hoeI hY [1[rhwau[

hy rwm! jy qUM mYƒ Awpxy crnW qoN ivCoV dyvyN, qW d`s hor mukqI kIh hY? qUM iek pRBU AnykW rUp Dwr ky swry jIvW ivc ivAwpk hYN (myry AMdr BI bYT ky mYƒ imilAw hoieAw hYN) [ hux mYƒ iksy hor BulyKy ivc ikauN pWdw hYN (ik mukqI iksy hor QW iksy hor iksm dI imlygI)? [1[

sMswr-smuMdr qoN pwr lµGwxw qy pwr lµGxw—ieh g`l qd qk hI khIdI hY, jd qk jgq dy mUl-pRBU nwl sWJ nhIN pweI jWdI [ kbIr AwKdw hY—mYN qW hux ihrdy ivc hI (qyry imlwp dI brkiq nwl) piv`qr ho cukw hW myrw mn (qyry nwl hI) prc igAw hY (iksy hor mukqI dI mYƒ loV nhIN hY) [2[5[

Sbd dw Bwv:- pRBU dy crnW ivc sdw surq itky rihx dw nwm hI mukqI hY [

ਜਿਨਿ ਗੜ ਕੋਟ ਕੀਏ ਕੰਚਨ ਕੇ ਛੋਡਿ ਗਇਆ ਸੋ ਰਾਵਨੁ ॥੧॥ ਕਾਹੇ ਕੀਜਤੁ ਹੈ ਮਨਿ ਭਾਵਨੁ ॥ ਜਬ ਜਮੁ ਆਇ ਕੇਸ ਤੇ ਪਕਰੈ ਤਹ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਛਡਾਵਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਲੁ ਅਕਾਲੁ ਖਸਮ ਕਾ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹਾ ਇਹੁ ਪਰਪੰਚੁ ਬਧਾਵਨੁ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਤੇ ਅੰਤੇ ਮੁਕਤੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਿਰਦੈ ਰਾਮ ਰਸਾਇਨੁ ॥੨॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1104}

pdArQ:- ijin—ijs (rwvx) ny [ gV kot—iklHy [ kMcn—sonw [1[

min—mn ivc [ min Bwvnu—Awpxy mn ivc (pYdw hoeI) mrzI, mn mrzI [1[rhwau[

Akwlu—A-kwlu, mOq-rihq, AmoV [ prpMcu—jgq [ bDvnu—bMDn [ kih—khY, AwKdw hY [ AMqy—Aw^r ƒ [ mukqy—prpMc-rUp bMDn qoN Awzwd [ rswienu—rs-AXn, rsW dw Gr [2[

ArQ:- ijs rwvx ny sony dy iklHy bxwey (d`sIey hn), auh BI (auh iklHy ieQy hI) C`f igAw [1[

hy BweI! ikauN AwpxI mn-mrzI krdw hYN? jdoN jmdUq Aw ky kysW qoN PV lYNdw hY (Bwv, jdoN mOq isr qy Aw jWdI hY) aus vyly prmwqmw dw nwm hI (aus mOq dy sihm qoN) bcWdw hY [1[rhwau[

kbIr AwKdw hY—ieh AmoV mOq Aqy bMDn-rUp ieh jgq prmwqmw dy hI bxwey hoey hn [ iehnW qoN bcdy auhI hn ijnHW dy ihrdy ivc sB rsW dw Gr prmwqmw dw nwm mOjUd hY [2[6[

Sbd dw Bwv:- Dn-pdwrQ dy mwx ivc Aw ky mn dIAW mOjW ivc nhIN Psxw cwhIdw [ iehnW nwl sdw swQ nhIN inBdw [ Aw^r mOq Aw kUkdI hY [ mOq dy sihm qoN bcwx vwlw iek nwm hI hY [

not:- vyKo rhwau dI quk [ sDwrn ijhw izkr krn vyly jmW dw kysW qoN Aw pkVn dw muhwvrw kbIr jI vrqdy hn [ kI ies dw Bwv ieh nhIN ik kbIr jI kyswDwrI sn?

ਦੇਹੀ ਗਾਵਾ ਜੀਉ ਧਰ ਮਹਤਉ ਬਸਹਿ ਪੰਚ ਕਿਰਸਾਨਾ ॥ ਨੈਨੂ ਨਕਟੂ ਸ੍ਰਵਨੂ ਰਸਪਤਿ ਇੰਦ੍ਰੀ ਕਹਿਆ ਨ ਮਾਨਾ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਅਬ ਨ ਬਸਉ ਇਹ ਗਾਉ ॥ ਘਰੀ ਘਰੀ ਕਾ ਲੇਖਾ ਮਾਗੈ ਕਾਇਥੁ ਚੇਤੂ ਨਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਧਰਮ ਰਾਇ ਜਬ ਲੇਖਾ ਮਾਗੈ ਬਾਕੀ ਨਿਕਸੀ ਭਾਰੀ ॥ ਪੰਚ ਕ੍ਰਿਸਾਨਵਾ ਭਾਗਿ ਗਏ ਲੈ ਬਾਧਿਓ ਜੀਉ ਦਰਬਾਰੀ ॥੨॥ ਕਹੈ ਕਬੀਰੁ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਸੰਤਹੁ ਖੇਤ ਹੀ ਕਰਹੁ ਨਿਬੇਰਾ ॥ ਅਬ ਕੀ ਬਾਰ ਬਖਸਿ ਬੰਦੇ ਕਉ ਬਹੁਰਿ ਨ ਭਉਜਲਿ ਫੇਰਾ ॥੩॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1104}

pdArQ:- dyhI—srIr [ gwvw—gWv, ngr [ jIau—jIv, Awqmw [ Dr mhqau—DrqI dw cODrI [ ikrswn—muzwry [ bsih—v`sdy hn [ nYƒ—A`KW [ nktU—n`k [ sRvnU—kMn [ rs piq—rsW dw pqI, jIB [1[

n bsau—n bsauN, mYN nhIN v`sWgw [ kwieQu—kwiesQ (auDr Awm qOr qy kwiesb hI pVHy-ilKy qy ptvwrI huMdy sn), ptvwrI [ cyqU—ic`qr gupq [1[rhwau[

bwkI—auh rkm jo izMmy inkly [ vw—auh [ drbwrI—drbwrIAW ny [2[

Kyq hI—Kyq ivc hI, iesy srIr ivc hI, iesy jnm ivc [ Baujil—Baujl ivc, sMswr-smuMdr ivc [3[

ArQ:- hy bwbw! hux mYN ies ipMf ivc nhIN v`sxw, ij`Qy irhW auh ptvwrI ijs dw nwm icqRgupq hY, hryk GVI dw lyKw mMgdw hY [1[rhwau[

ieh mnu`Kw srIr (mwno iek) ngr hY, jIv ies (ngr dI) DrqI dw cODrI hY, ies ivc pMj ikswn v`sdy hn—A`KW, n`k, kMn, jIB qy (kwm-vwSnw vwlI) ieMdRI [ ieh pMjy hI jIv-cODrI dw ikhw nhIN mMndy (AmoV hn) [1[

(jo jIv iehnW pMjW dy ADIn ho ky rihMdw hY) jdoN Drmrwj (ies jIvn ivc kIqy kMmW dw) ihswb mMgdw hY (aus dy izMmy) bhuq kuJ dyxw inkldw hY [ (srIr Fih jwx qy) auh pMj muzwry qW B`j jWdy hn pr jIv ƒ (lyKw mMgx vwly) drbwrI bMnH lYNdy hn [2[

kbIr AwKdw hY—hy sMq jno! suxo, iesy hI mnu`Kw jnm ivc (iehnW ieMidRAW dw) ihswb mukwau (qy pRBU A`gy in`q Ardws kro—hy pRBU! iesy hI vwrI (Bwv, iesy hI jnm ivc) mYƒ Awpxy syvk ƒ b^S lY, ies sMswr-smuMdr ivc myrw muV Pyr nwh hovy [3[7[

Sbd dw Bwv:- A`KW, kMn, n`k Awidk ieMdRy mnu`K ƒ muV muV ivkwrW vl pRyrdy hn [ iehnW dI mMdI pRyrnw qoN bcx leI ie`ko hI qrIkw hY—prmwqmw dy dr qy in`q Ardws krnI cwhIdI hY [

ਰਾਗੁ ਮਾਰੂ ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੀ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅਨਭਉ ਕਿਨੈ ਨ ਦੇਖਿਆ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਬਿਨੁ ਭੈ ਅਨਭਉ ਹੋਇ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੧॥ ਸਹੁ ਹਦੂਰਿ ਦੇਖੈ ਤਾਂ ਭਉ ਪਵੈ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਹੁਕਮੈ ਬੂਝੈ ਤ ਨਿਰਭਉ ਹੋਇ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੨॥ ਹਰਿ ਪਾਖੰਡੁ ਨ ਕੀਜਈ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਪਾਖੰਡਿ ਰਤਾ ਸਭੁ ਲੋਕੁ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੩॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਪਾਸੁ ਨ ਛੋਡਈ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਮਮਤਾ ਜਾਲਿਆ ਪਿੰਡੁ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੪॥ ਚਿੰਤਾ ਜਾਲਿ ਤਨੁ ਜਾਲਿਆ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਜੇ ਮਨੁ ਮਿਰਤਕੁ ਹੋਇ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੫॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਿਨੁ ਬੈਰਾਗੁ ਨ ਹੋਵਈ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੬॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਸਹਜੇ ਪਾਵੈ ਸੋਇ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੭॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਬੈਰਾਗੀਅੜੇ ॥ ਮੋ ਕਉ ਭਉਜਲੁ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰਿ ਵਣਾਹੰਬੈ ॥੮॥੧॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1104}

pdArQ:- AnBau—{Skt. AnuBvDirect perception or cognition} Jlkwrw, Awqmk igAwn [ iknY—iksy mnu`K ny [ n dyiKAw—prmwqmw ƒ iehnW A`KW nwl nhIN vyiKAw [ bYrwgIAVy—hy AM\wx vYrwgI! ibnu BY—sMswrk frW qoN rihq [ hoie—huMdw hY, prgt huMdw hY [ vxwhMBY—ieh l&z CMd dI isr& pd-pUrqI leI hY, ies dw ArQ koeI nhIN hY, ijvyN ‘Punhy’ dI bwxI ivc l&z ‘hirhW’ hY [1[

hdUir—hwzr-nwzr, AMg-sMg [ Bau—prmwqmw dw fr [ pvY—(ihrdy ivc) itkdw hY [ inrBau—dunIAw dy frW qoN rihq [2[

pwKMif—pKMf ivc [ rqw—rMigAw hoieAw [ loku—jgq [3[

pwsu—pwsw, swQ [ jwilAw—swV id`qw hY [ ipMfu—srIr [4[

jwil—swV ky [ qnu—srIr, srIr dw moh [ imrqku—murdw, iqRSnw mmqw vloN murdw [5[

bYrwgu—iqRSnw mmqw vloN auprwmqw [ sBu koie—hryk jIv [6[

krmu—b^SS [ shjy—sihj AvsQw ivc itk ky, iqRSnw Awidk ivc folx qoN ht ky [7[

mo kau—mYƒ [ Baujlu—sMswr-smuMdr [8[

ArQ:- hy AM\wx vYrwgI! (prmwqmw ƒ iehnW A`KW nwl kdy) iksy ny nhIN vyiKAw, aus dw qW Awqmk Jlkwrw hI v`jdw hY [ qy, ieh Awqmk Jlkwrw qdoN v`jdw hY, jdoN mnu`K dunIAw dy frW qoN rihq ho jWdw hY [1[

hy AM\wx bYrwgI! jo mnu`K prmwqmw-Ksm ƒ hr vyly AMg-sMg smJdw hY, aus dy AMdr aus dw fr pYdw huMdw hY (ik pRBU swfy swry kIqy krmW ƒ vyK irhw hY) [ ies fr dI brkiq nwl mnu`K aus pRBU dw) hukm smJdw hY (Bwv, ieh smJx dI koSS krdw hY ik swƒ jIvW ƒ ikvyN jIaUxw cwhIdw hY) qW sMswrk frW qoN rihq ho jWdw hY (ikauNik rzw ƒ smJ ky sMswrk frW vwly kMm krny C`f dyNdw hY) [2[

hy AM\wx bYrwgI! (ieh qIrQ Awidk kr ky) prmwqmw nwl T`gI nwh krIey, swrw jgq (qIrQ Awidk krn dy vihx ivc pY ky) pKMf ivc ru`Jw ipAw hY [3[

hy AM\wx bYrwgI! (pKMf-krm kIiqAW) iqRSnw ^lwsI nhIN krdI, sgoN mwieAw dI mmqw srIr ƒ swV dyNdI hY [4[

hy AM\wx bYrwgI! jy mnu`K dw mn (iqRSnw mmqw vloN) mr jwey (qW auh s`cw bYrwgI bx jWdw hY, aus Aijhy bYrwgI ny) icMqw swV ky srIr (dw moh) swV ilAw hY [5[

(pr) hy AM\wx bYrwgI! siqgurU (dI Srn Awaux) qoN ibnw (ihrdy ivc) vYrwg pYdw nhIN ho skdw, BwvyN koeI ikqnI hI qWG kry [6[

(3) hy AM\wx bYrwgI! siqgurU qdoN imldw hY jy (pRBU dI) ikrpw hovy, auh mnu`K (iPr) sihjy hI (vYrwg) pRwpq kr lYNdw hY [7[

hy kbIr! AwK—hy AM\wx bYrwgI! (pKMf nwl kuJ nhIN sOrnw, pRBU A`gy) ieauN Ardws kr, ‘hy pRBU! mYƒ sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw lY’ [8[1[8[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh