ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1103

ਬਨਹਿ ਬਸੇ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ਜਉ ਲਉ ਮਨਹੁ ਨ ਤਜਹਿ ਬਿਕਾਰ ॥ ਜਿਹ ਘਰੁ ਬਨੁ ਸਮਸਰਿ ਕੀਆ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ॥੧॥ ਸਾਰ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਰਾਮਾ ॥ ਰੰਗਿ ਰਵਹੁ ਆਤਮੈ ਰਾਮ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਟਾ ਭਸਮ ਲੇਪਨ ਕੀਆ ਕਹਾ ਗੁਫਾ ਮਹਿ ਬਾਸੁ ॥ ਮਨੁ ਜੀਤੇ ਜਗੁ ਜੀਤਿਆ ਜਾਂ ਤੇ ਬਿਖਿਆ ਤੇ ਹੋਇ ਉਦਾਸੁ ॥੨॥ ਅੰਜਨੁ ਦੇਇ ਸਭੈ ਕੋਈ ਟੁਕੁ ਚਾਹਨ ਮਾਹਿ ਬਿਡਾਨੁ ॥ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਜਿਹ ਪਾਇਆ ਤੇ ਲੋਇਨ ਪਰਵਾਨੁ ॥੩॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਅਬ ਜਾਨਿਆ ਗੁਰਿ ਗਿਆਨੁ ਦੀਆ ਸਮਝਾਇ ॥ ਅੰਤਰਗਤਿ ਹਰਿ ਭੇਟਿਆ ਅਬ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਕਤਹੂ ਨ ਜਾਇ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1103}

pdArQ:- bnih—bn ivc, jMgl ivc [ jau lau—jd qk [ mnhu—mn qoN [ n qjih—qUM nhIN iqAwgdw [ ijh—ijnHW ny [ smsir—brwbr, ieko ijhw [ pUry—pUrn mnu`K [1[

swr—sRySt [ rwmw—pRBU dw nwm ismirAW, pRBU qoN [ rMig—pRym nwl [ AwqmY—Awqmw ivc, Awpxy AMdr [ rvhu—ismro [1[rhwau[

kIh—kIh hoieAw? koeI lwB nhIN [ ibiKAw qy—mwieAw qoN [2[

AMjnu—surmw [ dyie—dyNdw hY, pWdw hY [ tuku—rqw [ cwhn—Bwvnw, nIAq [ ibfwnu—&rk [ ijh—ijnHW ny [ loien—A`KW [3[

guir—gurU ny [ AMqrgiq—AMdr ihrdy ivc bYTw hoieAw [ ByitAw—imilAw [ kqhU—hor iksy pwsy [4[

ArQ:- Asl sRySt suK pRBU dw nwm ismirAW hI imldw hY; (ies vwsqy, hy BweI!) Awpxy ihrdy ivc hI pRym nwl rwm dw nwm ismro [1[rhwau[

jd qk, (hy BweI!) qUM Awpxy mn ivcoN ivkwr nhIN C`fdw, jMgl ivc jw v`isAW prmwqmw ikvyN iml skdw hY? jgq ivc pUrn purK auhI hn ijnHW ny Gr qy jMgl ƒ ieko ijhw kr jwixAw hY (Bwv, igRhsq ivc rihMdy hoey hI iqAwgI hn) [1[

jy qusW jtw (Dwr ky auhnW) ƒ suAwh ilMb leI, jW iksy gu&w ivc jw fyrw lwieAw, qW BI kIh hoieAw? (mwieAw dw moh ies qrHW ^lwsI nhIN krdw) [ ijnHW ny Awpxy mn ƒ ij`q ilAw hY auhnW (mwno) swry jgq ƒ ij`q ilAw, ikauNik mn ij`qx nwl hI mwieAw qoN auprwm hoeIdw hY [2[

hr koeI surmw pw lYNdw hY, pr (surmw pwx vwilAW dI) nIAq ivc kuJ &rk hoieAw krdw hY (koeI surmw pWdw hY ivkwrW leI, qy koeI A`KW dI nzr cMgI r`Kx leI [ iqvyN, mwieAw dy bMDnW qoN inklx leI au~dm krn dI loV hY, pr au~dm au~dm ivc &rk hY) auhI A`KW (pRBU dI nzr ivc) kbUl hn ijnHW (gurU dy) igAwn dw surmw pwieAw hY [3[

kbIr AwKdw hY—mYƒ myry gurU ny (jIvn dy shI rsqy dw) igAwn b^S id`qw hY [ mYƒ hux smJ Aw geI hY [ (gurU dI ikrpw nwl) myry AMdr bYTw hoieAw prmwqmw mYƒ iml ipAw hY, myrw mn (jMgl gu&w Awidk) iksy hor pwsy nhIN jWdw [4[2[

Sbd dw Bwv:- igRhsq iqAwigAW Asl suK dI pRwpqI nhIN huMdI [ ivkwr qW AMdr hI itky rihMdy hn [ gurU dy d`sy rwh qy qur ky prmwqmw dw ismrn kro, ies qrHW igRhsQ ivc rihMdy hoey hI iqAwgI rhogy [

ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਜਾ ਕਉ ਫੁਰੀ ਤਬ ਕਾਹੂ ਸਿਉ ਕਿਆ ਕਾਜ ॥ ਤੇਰੇ ਕਹਨੇ ਕੀ ਗਤਿ ਕਿਆ ਕਹਉ ਮੈ ਬੋਲਤ ਹੀ ਬਡ ਲਾਜ ॥੧॥ ਰਾਮੁ ਜਿਹ ਪਾਇਆ ਰਾਮ ॥ ਤੇ ਭਵਹਿ ਨ ਬਾਰੈ ਬਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਝੂਠਾ ਜਗੁ ਡਹਕੈ ਘਨਾ ਦਿਨ ਦੁਇ ਬਰਤਨ ਕੀ ਆਸ ॥ ਰਾਮ ਉਦਕੁ ਜਿਹ ਜਨ ਪੀਆ ਤਿਹਿ ਬਹੁਰਿ ਨ ਭਈ ਪਿਆਸ ॥੨॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਜਿਹ ਬੂਝਿਆ ਆਸਾ ਤੇ ਭਇਆ ਨਿਰਾਸੁ ॥ ਸਭੁ ਸਚੁ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਜਉ ਆਤਮ ਭਇਆ ਉਦਾਸੁ ॥੩॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਹਰ ਤਾਰਿ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਕੰਚਨੁ ਭਇਆ ਭ੍ਰਮੁ ਗਇਆ ਸਮੁਦ੍ਰੈ ਪਾਰਿ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1103}

pdArQ:- jw kau—ijs mnu`K ƒ [ iriD isiD PurI—ir`DIAW  is`DIAW Pur pYNdIAW hn, Purnw au~Tx qy hI ir`DIAW is`DIAW ho pYNdIAW hn [ kwhU isau—iksy hor nwl [ kwj—kMm, muQwjI [ khny kI—(inrIAW mUMhoN AwKIAW) g`lW dI [ ikAw khau—mYN kIh AwKW? lwj—Srm [1[

ijh—ijnHW mnu`KW ny [ qy—auh bMdy [ bwrY bwr—dr dr qy [1[rhwau[

fhkY—Btkdw hY [ Gnw—bhuq [ idn duie—do idnW leI [ audku—jl, AMimRq [ iqih—auhnW ƒ [ bhuir—muV [2[

ijh—ijs mnu`K ny [ inrwsu—Awsw-rihq [ sBu—hr QW [ scu—sdw kwiem rihx vwlw pRBU [ audwsu—auprwm [3[

hr qwir—hr qwil, hryk qwl ivc, hryk kOqk ivc [ kMcnu—sonw [ BRmu—BulyKw, Btkxw [4[

ArQ:- (hy jogI!) ijnHW lokW ƒ sc-muc prmwqmw iml pYNdw hY, auh (iB`iCAw mMgx leI) dr dr qy nhIN Btkdy [1[rhwau[

(hy jogI! qUM AwKdw hYN ‘mYƒ ir`DIAW is`DIAW Pur peIAW hn’, pr) qyry inrw (ieh g`l) AwKx dI hwlq mYN kIh d`sW? mYƒ qW g`l kridAW Srm AwauNdI hY [ (Blw, hy jogI!) ijs mnu`K dy inrw Purnw au~Tx qy hI ir`DIAW is`DIAW ho pYx, aus ƒ iksy hor dI kIh muQwjI rihMdI hY? (qy qUM Ajy BI muQwj ho ky lokW dy dr qy Btkdw hYN) [1[

do cwr idn (mwieAw) vrqx dI Aws qy hI ieh JUTw jgq ikqnw hI Btkdw iPrdw hY [ (hy jogI!) ijnHW bMidAW ny pRBU dw nwm-AMimRq pIqw hY, auhnW ƒ muV mwieAw dI qRyh nhIN l`gdI [2[

gurU dI ikrpw nwl ijs ny (shI jIvn) smJ ilAw hY, auh AwsW C`f ky AwsW qoN auqWh ho jWdw hY, ikauNik jdoN mnu`K AMdroN mwieAw qoN auprwm ho jwey qW aus ƒ hr QW pRBU id`sdw hY (mwieAw vl aus dI ingwh hI nhIN pYNdI) [3[

hy kbIr! AwK—ijs mnu`K ny prmwqmw dy nwm dw suAwd c`K ilAw hY, aus ƒ hryk kOqk ivc pRBU dw nwm hI id`sdw suxIdw hY, auh su`D sonw bx jWdw hY, aus dI Btkxw smuMdroN pwr clI jWdI hY (sdw leI imt jWdI hY) [4[3[

Sbd dw Bwv:- ijs mnu`K ƒ prmwqmw iml pYNdw hY, auh mMgiqAW vWg dr dr qy Btkdw nhIN iPrdw [ auh su`D sonw bx jWdw hY [ aus ƒ hr QW prmwqmw hI id`sdw hY [ aus ƒ iksy dI muQwjI nhIN rihMdI [

ਉਦਕ ਸਮੁੰਦ ਸਲਲ ਕੀ ਸਾਖਿਆ ਨਦੀ ਤਰੰਗ ਸਮਾਵਹਿਗੇ ॥ ਸੁੰਨਹਿ ਸੁੰਨੁ ਮਿਲਿਆ ਸਮਦਰਸੀ ਪਵਨ ਰੂਪ ਹੋਇ ਜਾਵਹਿਗੇ ॥੧॥ ਬਹੁਰਿ ਹਮ ਕਾਹੇ ਆਵਹਿਗੇ ॥ ਆਵਨ ਜਾਨਾ ਹੁਕਮੁ ਤਿਸੈ ਕਾ ਹੁਕਮੈ ਬੁਝਿ ਸਮਾਵਹਿਗੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਬ ਚੂਕੈ ਪੰਚ ਧਾਤੁ ਕੀ ਰਚਨਾ ਐਸੇ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਵਹਿਗੇ ॥ ਦਰਸਨੁ ਛੋਡਿ ਭਏ ਸਮਦਰਸੀ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਹਿਗੇ ॥੨॥ ਜਿਤ ਹਮ ਲਾਏ ਤਿਤ ਹੀ ਲਾਗੇ ਤੈਸੇ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿਗੇ ॥ ਹਰਿ ਜੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਜਉ ਅਪਨੀ ਤੌ ਗੁਰ ਕੇ ਸਬਦਿ ਸਮਾਵਹਿਗੇ ॥੩॥ ਜੀਵਤ ਮਰਹੁ ਮਰਹੁ ਫੁਨਿ ਜੀਵਹੁ ਪੁਨਰਪਿ ਜਨਮੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜੋ ਨਾਮਿ ਸਮਾਨੇ ਸੁੰਨ ਰਹਿਆ ਲਿਵ ਸੋਈ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1103}

not:- hryk quk dy A^Ir au~qy A`Kr ‘gy’ ƒ pd-pUrqI leI hI smJxw, iksy Biv`Kq smy dI g`l nhIN kr rhy [ nwm ismrn nwl jo hwlq bMdgI vwly dI bxdI hY, aus dw izkr hY [ ismrn ny huxy hI, AYs vyly hI, iesy jIvn ivc hI qbdIlI ilAwauxI hY [

pdArQ:- audk—pwxI [ sll—pwxI [ swiKAw—qrHW, vWg [ qrMg—lihrW [ smwvihgy—AsI smw gey hW, mYN lIn ho igAw hW [ suMnih—suMn ivc, APur pRBU ivc [ suMnu—APur hoieAw Awqmw [ imilAw—iml igAw hY [ sm—smwn, brwbr [ pvn rUp—hvw vWg [ pvn rUp hoie jwvihgy—AsI hvw vWg ho gey hW, mYN hvw vWg ho igAw hW, ijvyN hvw hvw ivc iml jWdI hY iqvyN mYN BI [1[

bhuir—muV, Pyr [ hm—mYN, AsW [ buiJ—smJ ky [1[rhwau[

jb—hux jdoN [ cUkY—mu`k geI hY [ pMc Dwqu kI rcnw—pMj-q`qI srIr dI Kyf, pMj-q`qI srIr dw moh, dyh-A`iBAws, srIr dy duK-suK dI surq [ AYsy—ies qrHW [ cukwvihgy—mYN mukw id`qw hY [ drsnu—ByK, iksy ByK dI au~cqw dw i^Awl [ iDAwvihgy—mYN ismrdw hW [2[

ijqu—ijs pwsy [ hm—swƒ, mYƒ [ lwgy—mYN l`gw hoieAw hW [ kmwvihgy—mYN kmw irhw hW [ smwvihgy—mYN smw irhw hW [3[

jIvq—ijaUNdy hI, dunIAw ivc rihMdy hoey hI [ mrhu—iviSAW vloN mr jwau [ Puin—muV, Awqmk jIvn vwly pwsy [ punrip {punh-Aip} iPr BI, iPr kdy [ nwim—nwm ivc [ suMn—APur pRBU [ soeI—auhI mnu`K [4[

ArQ:- mYN iPr kdy (jnm mrn dy gyV ivc) nhIN AwvWgw [ ieh jnm mrn dw gyV pRBU dI rzw (Anuswr) hI hY, mYN aus rzw ƒ smJ ky (rzw ivc) lIn ho igAw hW [1[rhwau[

ijvyN pwxI smuMdr dy pwxI ivc iml ky iek-rUp ho jWdw hY, ijvyN ndI dy pwxI dIAW lihrW ndI dy pwxI ivc lIn ho jWdIAW hn, ijvyN hvw hvw ivc iml jWdI hY, iqvyN vwSnw-rihq hoieAw myrw mn APur pRBU ivc iml igAw hY, qy hux mYƒ hr QW pRBU hI id`s irhw hY [1[

hux jdoN (pRBU ivc lIn hox krky) myrw pMj-q`qI srIr dw moh mu`k igAw hY, mYN Awpxw BylyKw BI ieauN mukw ilAw hY ik iksy ^ws ByK (dI mh`qqw dw i^Awl) C`f ky mYƒ sBnW ivc hI prmwqmw id`sdw hY, mYN iek pRBU dw nwm hI ismr irhw hW [2[

(pr, ieh pRBU dI AwpxI hI imhr hY) ijs pwsy aus ny mYƒ lwieAw hY mYN auDr hI l`g ipAw hW (ijho ijhy kMm auh mYQoN krwauNdw hY) auho ijhy kMm mYN kr irhw hW [ jdoN BI (ijnHW au~qy) pRBU jI AwpxI imhr krdy hn, auh gurU dy Sbd ivc lIn ho jWdy hn [3[

(hy BweI!) igRhsq ivc rihMdy hoey hI (pihlW) ivkwrW vloN mro [ jdoN ies qrHW mrogy, qW iPr Awqmk jIvn vwly pwsy jIaU pvogy [ iPr kdy jnm (mrn dw gyV) nhIN hovygw [ hy kbIr! AwK—jo jo mnu`K pRBU dy nwm ivc lIn huMdw hY, auh APur pRBU ivc surq joVI r`Kdw hY [4[4[

Sbd dw Bwv:- pRBU dy nwm ivc juiVAW pRBU dI smJ pYNdI hY [ rzw ivc quirAW pRBU nwl ieauN iek-imk ho jweIdw hY, ijvyN ndI dIAW lihrW ndI dy pwxI nwl, ijvyN hvw hvw nwl [ iPr jMmx mrn dy gyV dI koeI sMBwvnw rih hI nhIN jWdI [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh