ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1100

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਨਿ ਜਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨਿ ਸਭਿ ਸੁਖ ਪਾਈ ॥ ਓਹੁ ਆਪਿ ਤਰਿਆ ਕੁਟੰਬ ਸਿਉ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਤਰਾਈ ॥ ਓਨਿ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਧਨੁ ਸੰਚਿਆ ਸਭ ਤਿਖਾ ਬੁਝਾਈ ॥ ਓਨਿ ਛਡੇ ਲਾਲਚ ਦੁਨੀ ਕੇ ਅੰਤਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥ ਓਸੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਘਰਿ ਅਨੰਦੁ ਹੈ ਹਰਿ ਸਖਾ ਸਹਾਈ ॥ ਓਨਿ ਵੈਰੀ ਮਿਤ੍ਰ ਸਮ ਕੀਤਿਆ ਸਭ ਨਾਲਿ ਸੁਭਾਈ ॥ ਹੋਆ ਓਹੀ ਅਲੁ ਜਗ ਮਹਿ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਜਪਾਈ ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਸਿਉ ਬਣਿ ਆਈ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- ijin—ijs ny [ jin—jn ny [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ iqin—aus ny [ siB—swry [ sMicAw—joiVAw, iek`Tw kIqw [ Ein—aus ny [ Esu Gir—aus dy ihrdy-Gr ivc [ sKw—imqR [ sm—ieko ijhy [ suBweI—cMgy suBwv vwlw [ EhIAlu—prgt, au~Gw, nwmxy vwlw [ {EJl—A`KW dy auhly [ EhIAlu—A`KW dy swhmxy} [

ArQ:- ijs mnu`K ny gurU dy snmuK ho ky pRBU ƒ ismirAw hY aus ny swry suK mwx ley hn, auh Awpxy prvwr smyq Awp BI (sMswr-smuMdr qoN) qr jWdw hY, swry jgq ƒ BI qwr lYNdw hY [ aus mnu`K ny prmwqmw dw nwm-Dn ieqnw joiVAw hY ik mwieAw vwlI swrI hI iqRSnw aus ny imtw leI hY [ aus ny dunIAw dy swry lwlc C`f id`qy hn (lwlcW ivc nhIN Psdw) aus ny pRBU-crnW ivc suriq joVI hoeI hY [ aus dy ihrdy ivc sdw ^uSI-Anµd hY, pRBU sdw aus dw imqR hY shwieqw krn vwlw hY [ aus ny vYrI qy imqR ieko jyhy smJ ley hn (hryk ƒ imqR smJdw hY), sBnW nwl cMgw suBwau vrqdw hY [

auh mnu`K gurU qoN imly aupdyS ƒ sdw cyqy r`Kdw hY qy jgq ivc nwmxy vwlw ho jWdw hY, ipCly jnmW ivc kIqy Bly krmW dy lyK aus dy m`Qy auqy au~GV pYNdy hn qy (ies jnm ivc) prmwqmw nwl aus dI p`kI pRIiq bx jWdI hY [16[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਸਚੁ ਸੁਹਾਵਾ ਕਾਢੀਐ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਰਲੇ ਜਾਣੀਅਹਿ ਜਿਨ ਸਚੁ ਪਲੈ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- scu—sdw-iQr rihx vwlw nwm-Dn [ suhwvw—suKwvW, suK dyx vwlw [ kwFIAY—AwKIdw hY, hr koeI AwKdw hY [ kUVY—JUTw Dn, nwsvMq pdwrQ [ kUVI soie—mMdI soie, iksy n iksy aupwDI vwlI hI ^br [ jwxIAih—jwxy jWdy hn, pqw l`gdw hY [

ArQ:- hy nwnk! hr koeI AwKdw hY ik (prmwqmw dw) nwm-Dn suK dyx vwlw hY qy dunIAwvI Dn (dy iek`Tw krn) ivc koeI n koeI JgVy-aupwDI vwlI ^br hI suxIdI hY [ iPr BI, AYsy bMdy ivrly hI imldy hn, ijnHW ny nwm-Dn iek`Tw kIqw hovy (hr koeI aupwDI-mUl dunIAwvI Dn dy hI ip`Cy dOV irhw hY) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਸਜਣ ਮੁਖੁ ਅਨੂਪੁ ਅਠੇ ਪਹਰ ਨਿਹਾਲਸਾ ॥ ਸੁਤੜੀ ਸੋ ਸਹੁ ਡਿਠੁ ਤੈ ਸੁਪਨੇ ਹਉ ਖੰਨੀਐ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- suqVI—su`qI hoeI ny [ shu—Ksm [ supny—hy supny! qY—qYQoN [ hau—mYN [ KMnIAY—kurbwn hW [ sjx muKu—imqR pRBU dw mUMh [ AnUpu—aupmw rihq, by-imswl, bhuq hI sohxw [ inhwlsw—mYN vyKWgI [

ArQ:- su`qI hoeI ny mYN aus Ksm-pRBU ƒ (supny ivc) vyiKAw, s`jx dw mUMh bhuq hI sohxw (l`gw) [ hy supny! mYN qYQoN sdky jWdI hW [ (hux myrI qWG hY ik) mYN A`Ty phr (s`jx dw mUMh) vyKdI rhW [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਸਜਣ ਸਚੁ ਪਰਖਿ ਮੁਖਿ ਅਲਾਵਣੁ ਥੋਥਰਾ ॥ ਮੰਨ ਮਝਾਹੂ ਲਖਿ ਤੁਧਹੁ ਦੂਰਿ ਨ ਸੁ ਪਿਰੀ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- sjx—hy imqR! scu—nwm-Dn [ priK—mu`l pw, (Krwpn) ghu nwl vyK [ muiK—(inrw) mUMhoN [ Alwvxu—bolxw, AwKxw [ QoQrw—^wlI, ivArQ [ mMn mJwhU—mn ivc [ liK—vyK [ su—auh [

ArQ:- hy imqR! (inrw) mUMhoN AwKxw ivArQ hY, nwm-Dn ƒ (Awpxy ihrdy ivc) jwc-qol [ Awpxy AMdr JwqI mwr ky vyK, auh pqI-pRBU qYQoN dUr nhIN hY (qyry AMdr hI v`sdw hY) [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਧਰਤਿ ਆਕਾਸੁ ਪਾਤਾਲੁ ਹੈ ਚੰਦੁ ਸੂਰੁ ਬਿਨਾਸੀ ॥ ਬਾਦਿਸਾਹ ਸਾਹ ਉਮਰਾਵ ਖਾਨ ਢਾਹਿ ਡੇਰੇ ਜਾਸੀ ॥ ਰੰਗ ਤੁੰਗ ਗਰੀਬ ਮਸਤ ਸਭੁ ਲੋਕੁ ਸਿਧਾਸੀ ॥ ਕਾਜੀ ਸੇਖ ਮਸਾਇਕਾ ਸਭੇ ਉਠਿ ਜਾਸੀ ॥ ਪੀਰ ਪੈਕਾਬਰ ਅਉਲੀਏ ਕੋ ਥਿਰੁ ਨ ਰਹਾਸੀ ॥ ਰੋਜਾ ਬਾਗ ਨਿਵਾਜ ਕਤੇਬ ਵਿਣੁ ਬੁਝੇ ਸਭ ਜਾਸੀ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੇਦਨੀ ਸਭ ਆਵੈ ਜਾਸੀ ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਸਚੁ ਖੁਦਾਇ ਏਕੁ ਖੁਦਾਇ ਬੰਦਾ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- ibnwsI—nwsvMq [ aumrwv—AmIr bMdy [ Kwn—^wn, jwiedwdW dy mwlk [ Fwih—Fwh ky, C`f ky [ rMg—rMk, kMgwl [ quMg—au~cy, DnwF [ msq—AhMkwrI, mwieAw-m`qy [ isDwsI—sMswr qoN cly jwxgy [ mswiekw—Sy^ AKvwx vwly [ AaulIey—vlI lok, Dwrimk AwgU [ mydnI—DrqI [ inhclu—sdw kwiem rihx vwlw [

ArQ:- DrqI AwkwS pwqwl cMd Aqy sUrj—ieh sB nwsvMq hn [ Swh bwdSwh AmIr jwgIrdwr (sB Awpxy) mhl-mwVIAW C`f ky (ieQoN) qur jwxgy [ kMgwl, AmIr, ZrIb, mwieAw-m`qy (koeI BI hovy) swrw jgq hI (ieQoN) cwly pw jwiegw [ kwzI Sy^ Awidk BI swry hI kUc kr jwxgy [ pIr pYZMbr v`fy v`fy Dwrimk AwgU—iehnW ivcoN BI koeI ieQy sdw itikAw nhIN rhygw [ ijnHW rozy r`Ky, bWgW id`qIAW, inmwzW pVHIAW, Dwrimk pusqk pVHy auh BI Aqy ijnHW iehnW dI swr n smJI auh BI swry (jgq qoN Aw^r) cly jwxgy [ DrqI dIAW cOrwsI l`K jUnW dy swry hI jIv (jgq ivc) AwauNdy hn qy iPr ieQoN cly jWdy hn [

isr& iek s`cw ^udw hI sdw kwiem rihx vwlw hY [ ^udw dw bMdw (Bgq) BI jnm mrn dy gyV ivc nhIN AwauNdw [17[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਡਿਠੀ ਹਭ ਢੰਢੋਲਿ ਹਿਕਸੁ ਬਾਝੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਆਉ ਸਜਣ ਤੂ ਮੁਖਿ ਲਗੁ ਮੇਰਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਠੰਢਾ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- hB—swrI isRStI [ FMFoil—Bwl ky [ sjx—hy imqR-pRBU! muiK lgu—iml, dIdwr dyh [ qnu mnu TMFw hoie—qn mn ivc TMF pYNdI hY, mn qy igAwn ieMdRy SWq huMdy hn [

ArQ:- hy imqR-pRBU! Aw, qUM mYƒ drsn dyh, (qyrw drsn kIiqAW) myry qn mn ivc TMF pYNdI hY [ mYN swrI isRStI Bwl ky vyK leI hY, (hy pRBU!) iek qyry (dIdwr qoN) ibnw hor koeI BI (pdwrQ mYƒ Awqmk SWqI) nhIN (dyNdw) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਆਸਕੁ ਆਸਾ ਬਾਹਰਾ ਮੂ ਮਨਿ ਵਡੀ ਆਸ ॥ ਆਸ ਨਿਰਾਸਾ ਹਿਕੁ ਤੂ ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਗਈਆਸ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- Awsku—(pRBU-crnW dw) pRymI [ Awsw—(dunIAwvI pdwrQW dIAW) AwsW, mwiek lwlsw [ mU min—myry mn ivc [ Aws inrwsw—dunIAwvI AwsW qoN auprwm krn vwlw [ ihku qU—isr& qUM hYN [

ArQ:- (hy pRBU!) (qyry crnW dw s`cw) pRymI auhI ho skdw hY ijs ƒ dunIAwvI AwsW nwh poh skx, pr myry mn ivc qW v`fIAW v`fIAW AwsW hn [ isr& qUM hI hYN jo mYƒ (dunIAwvI) AwsW qoN auprwm kr skdw hYN [ mYN qYQoN hI kurbwn jWdw hW (qUM Awp hI myhr kr) [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਵਿਛੋੜਾ ਸੁਣੇ ਡੁਖੁ ਵਿਣੁ ਡਿਠੇ ਮਰਿਓਦਿ ॥ ਬਾਝੁ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ ਬਿਰਹੀ ਨਾ ਧੀਰੋਦਿ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- suxy—suix, sux ky [ mirEid—Awqmk mOq ho jWdI hY [ ibrhI—s`cI AwSk, pRymI [ nw DIroid—DIrj nhIN krdw, mn KloNdw nhIN [

ArQ:- (pRBU-crnW dw Asl) pRymI auh hY ijs ƒ ieh sux ky hI du`K pRqIq hovy ik pRBU qoN ivCoVw hox l`gw hY [ dIdwr qoN ibnw s`cw pRymI Awqmk mOq mihsUs krdw hY [ Awpxy ipAwry pRBU qoN ivCuV ky pRymI dw mn KloNdw nhIN hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਤਟ ਤੀਰਥ ਦੇਵ ਦੇਵਾਲਿਆ ਕੇਦਾਰੁ ਮਥੁਰਾ ਕਾਸੀ ॥ ਕੋਟਿ ਤੇਤੀਸਾ ਦੇਵਤੇ ਸਣੁ ਇੰਦ੍ਰੈ ਜਾਸੀ ॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬੇਦ ਚਾਰਿ ਖਟੁ ਦਰਸ ਸਮਾਸੀ ॥ ਪੋਥੀ ਪੰਡਿਤ ਗੀਤ ਕਵਿਤ ਕਵਤੇ ਭੀ ਜਾਸੀ ॥ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਨਿਆਸੀਆ ਸਭਿ ਕਾਲੈ ਵਾਸੀ ॥ ਮੁਨਿ ਜੋਗੀ ਦਿਗੰਬਰਾ ਜਮੈ ਸਣੁ ਜਾਸੀ ॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਵਿਣਸਣਾ ਸਭ ਬਿਨਸਿ ਬਿਨਾਸੀ ॥ ਥਿਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਮੇਸਰੋ ਸੇਵਕੁ ਥਿਰੁ ਹੋਸੀ ॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- qt—ndI dw iknwrw [ dyvwilAw—dyvqy dw Gr, mMdr [ sxu—smyq [ Ktu drs—Cy ByKW dy swD [ smwsI—smw jwxgy, mr jwxgy [ kivqy—kvI lok [ kwlY vwsI—kwl dy v`s, mOq dy ADIn [ idgMbrw—{idg-AMbr [ idg—idSw, pwsw [ AMbr—k`pVw} nWgy [ jmY sxu—jmW smyq [

ArQ:- dyviqAW dy mMdr, kydwr mQurw kWSI Awidk qIrQ, qyqI kroV dyvqy, ieMdr dyvqw BI—Aw^r nwsvMq hn [ cwr vyd isimRqIAW swsqR Awidk Dwrimk pusqkW (dy pVHn vwly) qy iCAW ByKW dy swDU BI AMq ƒ c`l jwxgy [ pusqkW dy ivdvwn, gIqW kivqwvW dy ilKx vwly kvI BI jgq qoN kUc kr jwxgy [ jqI sqI sMinAwsI—ieh swry BI mOq dy ADIn hn [ smwDIAW lwvx vwly, jogI, nWgy, jmdUq—ieh BI nwsvMq hn [

(mu`kdI g`l) (jgq ivc) jo kuJ id`s irhw hY auh nwsvMq hY, hryk ny zrUr nws ho jwxw hY [ sdw kwiem rihx vwlw kyvl pwrbRhm prmysr hI hY [ aus dw Bgq BI jMmx mrn qoN rihq ho jWdw hY [18[

ਸਲੋਕ ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਸੈ ਨੰਗੇ ਨਹ ਨੰਗ ਭੁਖੇ ਲਖ ਨ ਭੁਖਿਆ ॥ ਡੁਖੇ ਕੋੜਿ ਨ ਡੁਖ ਨਾਨਕ ਪਿਰੀ ਪਿਖੰਦੋ ਸੁਭ ਦਿਸਟਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1100}

pdArQ:- sY—sYNkVy vwrI [ nh nµg—nµg (dI prvwh) nhIN huMdI, nµgy rihxw duKdweI nhIN jwpdw [ lK—l`KW vwrI [ n BuiKAw—Bu`K cu`BdI nhIN [ fuK—du`K [ koiV—kRoVW [ suB idsit—cMgI ingwh nwl, sv`lI nzr nwl [ ipKMdo—vyKy [

ArQ:- hy nwnk! (ijs mnu`K vl) pRBU-pqI sv`lI nzr nwl q`ky, aus ƒ nµg dI prvwh nhIN huMdI cwhy sYNkVy vwrI nµgw rihxw pey, aus ƒ Bu`K nhIN cu`BdI cwhy l`KW vwrI Bu`Kw rihxw pey, aus ƒ koeI du`K nhIN poNhdw cwhy kRoVW du`K vwprn [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh