ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1098

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਜਾ ਮੂੰ ਆਵਹਿ ਚਿਤਿ ਤੂ ਤਾ ਹਭੇ ਸੁਖ ਲਹਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਮਨ ਹੀ ਮੰਝਿ ਰੰਗਾਵਲਾ ਪਿਰੀ ਤਹਿਜਾ ਨਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- mUM—mYƒ [ iciq—ic`q ivc [ mUM iciq—myry ic`q ivc [ lhwau—mYN lY lYNdw hW, pRwpq kr lYNdw hW [ nwnk—hy nwnk! (AwK—) [ rMgwvlw—rMg pYdw krn vwlw, suhwvxw, ipAwrw [ iprI—hy ipr! qihjw—qyrw [

ArQ:- hy nwnk! (AwK—) hy pqI-pRBU! jdoN qUM myry ihrdy ivc v`sdw hYN, qW mYƒ swry suK iml jWdy hn, qyrw nwm mYƒ Awpxy mn ivc im`Tw ipAwrw l`gdw hY (qy suK dyNdw hY) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਕਪੜ ਭੋਗ ਵਿਕਾਰ ਏ ਹਭੇ ਹੀ ਛਾਰ ॥ ਖਾਕੁ ਲੜੇਦਾ ਤੰਨਿ ਖੇ ਜੋ ਰਤੇ ਦੀਦਾਰ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- kpV Bog—(inry) Bog k`pV, inry Kwx-hMFwx [ Cwr—suAwh [ louVydw—mYN loVdw hW, mYN cwhuMdw hW {not:- A`Kr ‘l’ dy nwl do lgW hn,  o Aqy   u  [ Asl l&z ‘loVydw’ hY, ieQy ‘luVydw’ pVHnw hY} [ qMin Ky—iqnHW dI [ Kwku—crn-DUV [

ArQ:- (pRBU dI Xwd qoN ivrvy rih ky inry) Kwx-hMFwx (dy pdwrQ) ivkwr (pYdw krdy hn [ ies vwsqy Asl ivc) ieh swry suAwh smwn hn (au~ky hI inkMmy hn) [ (qwhIeyN) mYN auhnW bMidAW dy crnW dI DUV Bwldw hW, jo pRBU dy dIdwr ivc rMgy hoey hn [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਕਿਆ ਤਕਹਿ ਬਿਆ ਪਾਸ ਕਰਿ ਹੀਅੜੇ ਹਿਕੁ ਅਧਾਰੁ ॥ ਥੀਉ ਸੰਤਨ ਕੀ ਰੇਣੁ ਜਿਤੁ ਲਭੀ ਸੁਖ ਦਾਤਾਰੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- ibAw—dUjy [ pws—pwsy, Awsry [ hIAVy—hy myry ihrdy! hy myrI ijMdy! ihku—iek [ ADwru—Awsrw [ QIau—ho jw [ ryxu—crn-DUV [ ijqu—ijs dI rwhIN [

ArQ:- hy myrI ijMdy! (pRBU ƒ C`f ky suKW dI ^wqr) hor hor Awsry ikauN q`kdI hYN? kyvl iek pRBU ƒ Awpxw Awsrw bxw [ (qy, aus pRBU dI pRwpqI vwsqy aus dy) sMq jnW dy crnW dI DUV bx, ijs dI brkiq nwl suKW dw dyx vwlw pRBU iml pey [23[

ਪਉੜੀ ॥ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਨ ਪਾਈਐ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮਨੂਆ ਨ ਲਗੈ ॥ ਧਰਮੁ ਧੀਰਾ ਕਲਿ ਅੰਦਰੇ ਇਹੁ ਪਾਪੀ ਮੂਲਿ ਨ ਤਗੈ ॥ ਅਹਿ ਕਰੁ ਕਰੇ ਸੁ ਅਹਿ ਕਰੁ ਪਾਏ ਇਕ ਘੜੀ ਮੁਹਤੁ ਨ ਲਗੈ ॥ ਚਾਰੇ ਜੁਗ ਮੈ ਸੋਧਿਆ ਵਿਣੁ ਸੰਗਤਿ ਅਹੰਕਾਰੁ ਨ ਭਗੈ ॥ ਹਉਮੈ ਮੂਲਿ ਨ ਛੁਟਈ ਵਿਣੁ ਸਾਧੂ ਸਤਸੰਗੈ ॥ ਤਿਚਰੁ ਥਾਹ ਨ ਪਾਵਈ ਜਿਚਰੁ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮਨ ਭੰਗੈ ॥ ਜਿਨਿ ਜਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਸੁ ਘਰਿ ਦੀਬਾਣੁ ਅਭਗੈ ॥ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਚਰਣੀ ਲਗੈ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- krmw—b^SS, krm [ mnUAw—mwieAw ivc PisAw mn [ DIrw—itky rihx vwlw [ kil—(Bwv,) sMswr [ n qgY—(itkwau ivc) nhIN inB skdw [ Aih—ieh [ kru—h`Q [ Qwh—fUMGweI [ BMgY—qot, iv`Q [ ijin jin—ijs jn ny [ Gir—ihrdy ivc [ ABgY—nwh nws hox vwlw [

ArQ:- pRBU dI myhr qoN ibnw pRBU nwl imlwp nhIN huMdw (pRBU dI myhr nwl hI gurU imldw hY, qy) gurU qoN ibnw mnu`K dw mwieAw-vyiVHAw mn (pRBU-crnW ivc) juVdw hI nhIN [ sMswr ivc Drm hI sdw iek-rs rihMdw hY, pr ieh mn (jdoN qk) pwpW ivc privrq (hY) iblkul Afolqw ivc itikAw nhIN rih skdw, (ikauNik kIqy ivkwrW dw mwnsk is`tw inklidAW) rqw BI smw nhIN l`gdw, jo kuJ ieh h`Q krdw hY aus dw Pl iehI h`Q pw lYNdw hY [

(jdoN qoN dunIAw bxI hY) cOhW hI jugW dy smy ƒ ivcwr ky mYN vyK ilAw hY ik mn dw AhMkwr sMgiq qoN ibnw dUr nhIN huMdw, gurmuKW dI sMgiq qoN ibnw haumY iblkul nhIN mu`k skdI [ (jd qk mn ivc haumY hY, qd qk mwlk-pRBU nwloN iv`Q hY) jd qk mwlk nwloN iv`Q hY qd qk mnu`K aus dy guxW dI fUMGweI ivc itk nhIN skdw [

ijs mnu`K ny gurU dI srn pY kY pRBU dw ismrn kIqw hY aus dy ihrdy ivc hI AibnwSI pRBU dw drbwr l`g jWdw hY [ pRBU dI myhr nwl hI mnu`K gurU dy crnW ivc juVdw hY, qy myhr nwl hI Awqmk suK pRwpq krdw hY [11[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਲੋੜੀਦੋ ਹਭ ਜਾਇ ਸੋ ਮੀਰਾ ਮੀਰੰਨ ਸਿਰਿ ॥ ਹਠ ਮੰਝਾਹੂ ਸੋ ਧਣੀ ਚਉਦੋ ਮੁਖਿ ਅਲਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- loVIdo—mYN Bwl krdw sW [ hB jwie—hr QW [ isir—isr auqy [ mIrMn isir mIrw—SwhW dy isr auqy Swh [ hT—ihrdw [ mMJwhU—ivc, AMdr [ DxI—mwlk [ caudo—mYN aucwrdw hW [ muiK—mUMh nwl [ Alwih—bol ky, aucwr ky [

ArQ:- auh mwlk-pRBU SwhW dy isr auqy pwiqSwh hY, mYN aus ƒ (bwhr) hr QW Bwldw iPrdw  sW; pr hux jdoN mYN mUMh nwl aus dy gux aucwrdw hW, auh mYƒ myry ihrdy ivc hI id`s irhw hY [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਮਾਣਿਕੂ ਮੋਹਿ ਮਾਉ ਡਿੰਨਾ ਧਣੀ ਅਪਾਹਿ ॥ ਹਿਆਉ ਮਹਿਜਾ ਠੰਢੜਾ ਮੁਖਹੁ ਸਚੁ ਅਲਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- mwau—hy mW! moih—mYƒ [ mwixku—moqI [ ifMnw—id`qw [ Awpih—Awp hI [ DxI—mwlk [ ihAwau—ihrdw [ muKhu—mUMhoN [ Alwie—bol ky [

ArQ:- hy mW! mwlk-pRBU ny Awp hI mYƒ Awpxw nwm-moqI id`qw [ (hux) mUMhoN aus sdw-iQr pRBU dw nwm aucwr aucwr ky myrw ihrdw TMFw-Twr ho igAw hY [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਮੂ ਥੀਆਊ ਸੇਜ ਨੈਣਾ ਪਿਰੀ ਵਿਛਾਵਣਾ ॥ ਜੇ ਡੇਖੈ ਹਿਕ ਵਾਰ ਤਾ ਸੁਖ ਕੀਮਾ ਹੂ ਬਾਹਰੇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- mU—mYN, myrw ihrdw [ QIAwaU—mYN bx igAw hW [ iprI—pRBU-pqI vwsqy [ fyKY—vyKy [ kImwhU—kImq qoN [ kImwhU bwhry—kImq qoN pry, Amolk, ijs dw mu`l n pY sky [

ArQ:- mYN Awpxy ihrdy ƒ pRBU-pqI (dy ibrwjx) vwsqy syj bxw id`qw hY, AwpxIAW A`KW ƒ (aus syj dw) ivCwauxw bxwieAw hY [ jdoN auh iek vwrI BI (myry vl) q`kdw hY, mYƒ Ajyhy suK AnuBv huMdy hn ijnHW dw mu`l nhIN pY skdw (jyhVy iksy BI kImq qoN iml nhIN skdy) [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਮਨੁ ਲੋਚੈ ਹਰਿ ਮਿਲਣ ਕਉ ਕਿਉ ਦਰਸਨੁ ਪਾਈਆ ॥ ਮੈ ਲਖ ਵਿੜਤੇ ਸਾਹਿਬਾ ਜੇ ਬਿੰਦ ਬਲਾਈਆ ॥ ਮੈ ਚਾਰੇ ਕੁੰਡਾ ਭਾਲੀਆ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਨ ਸਾਈਆ ॥ ਮੈ ਦਸਿਹੁ ਮਾਰਗੁ ਸੰਤਹੋ ਕਿਉ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਈਆ ॥ ਮਨੁ ਅਰਪਿਹੁ ਹਉਮੈ ਤਜਹੁ ਇਤੁ ਪੰਥਿ ਜੁਲਾਈਆ ॥ ਨਿਤ ਸੇਵਿਹੁ ਸਾਹਿਬੁ ਆਪਣਾ ਸਤਸੰਗਿ ਮਿਲਾਈਆ ॥ ਸਭੇ ਆਸਾ ਪੂਰੀਆ ਗੁਰ ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਈਆ ॥ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਹੋਰੁ ਨ ਸੁਝਈ ਮੇਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਗਸਾਈਆ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- pweIAw—pweIN, pwvW [ ivVqy—v`t ley, K`t ley [ swihbw—hy swihb! boulweIAw—bulweyN {A`Kr ‘b’ dy nwl do lgW hn [ l&z dI Asl lg  o hY, ieQy pwT krn l`igAW   u  pVHnw hY} [ ibMd—rqw Br [ sweIAw—hy sweIN! sMqho—hy sMq jno! ikau—ikvyN [ iequ pMiQ—ies rsqy ivc [ julweIAw—mYN qurW [

ArQ:- pRBU ƒ imlx leI myrw mn bVw qrsdw hY  (pr smJ nhIN AwauNdI ik) ikvyN drsn krW [ hy (myry) mwlk! jy qUM mYƒ rqw Br BI vwj mwryN qW (mYN smJdw hW ik) mYN l`KW rupey K`t ley hn [ hy myry sweIN! mYN cuPyry swrI isRStI Koj ky vyK ilAw hY ik qyry jyfw hor koeI nhIN hY [

hy sMq jno! (qusI hI) mYƒ rwh d`so ik mYN pRBU ƒ ikvyN imlW [ (sMq jn rwh d`sdy hn ik) mn (pRBU dy) Bytw kro haumY dUr kro (qy AwKdy hn ik) mYN ies rsqy auqy qurW [ (sMq aupdyS dyNdy hn ik) sdw Awpxy mwlk-pRBU ƒ Xwd kro (qy kihMdy hn ik) mYN sqsMg ivc imlW [ jdoN pRBU dI hzUrI ivc gurU ny s`d ilAw, qW swrIAW AwsW pUrIAW ho jwxgIAW [

hy myry imqR! hy DrqI dy mwlk! mYƒ qyry jyfw hor koeI l`Bdw nhIN (qUM myhr kr, qy dIdwr dyh) [12[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਮੂ ਥੀਆਊ ਤਖਤੁ ਪਿਰੀ ਮਹਿੰਜੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥ ਪਾਵ ਮਿਲਾਵੇ ਕੋਲਿ ਕਵਲ ਜਿਵੈ ਬਿਗਸਾਵਦੋ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- mU—mYN, myrw ihrdw, myrw Awpxw Awp [ mihMjy—myry [ iprI pwiqswh—hy myry pqI! hy pwiqSwh! pwv—crn [ koil—nyVy [ imlwvy—CuhwvyN [ kvl ijvY—kOl Pu`l vWg [ ibgswvdo—mYN iKV pYNdw hW [

ArQ:- hy myry pqI pwiqSwh! mYN (qyry bYTx leI) Awpxy ihrdy ƒ q^q bxwieAw hY [ jdoN qUM Awpxy crn myry ihrdy-q^q nwl CuhWdw hYN, mYN kOl Pu`l vWg iKV pYNdw hW [

ਮਃ ੫ ॥ ਪਿਰੀਆ ਸੰਦੜੀ ਭੁਖ ਮੂ ਲਾਵਣ ਥੀ ਵਿਥਰਾ ॥ ਜਾਣੁ ਮਿਠਾਈ ਇਖ ਬੇਈ ਪੀੜੇ ਨਾ ਹੁਟੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- sMdVI—dI [ iprIAw sMdVI BuK—ipAwry pqI-pRBU ƒ imlx dI Bu`K (imtwx leI) [ QI ivQrw—ho jwvW [ mU—mYN, myrw Awpw-Bwv [ lwvx—slUxw [ jwxu—mYN jwx lvW, mYN bxnw is`K lvW [ imTweI ieK—gMny dI imTws [ byeI pIVy—muV muV pIiVAW [ nw hutY—nwh mu`ky [

ArQ:- ipAwry pqI-pRBU ƒ imlx dI Bu`K imtwx leI myrw Awpw-Bwv slUxw bx jwey [ mYN AjyhI gMny dI imTws bxnw is`K lvW ik (gMny ƒ) muV muV pIiqAW BI nwh mu`ky (Bwv, mYN Awpw-Bwv imtw idAW, qy Awpw vwridAW kdy A`kW nwh, r`jW nwh) [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਠਗਾ ਨੀਹੁ ਮਤ੍ਰੋੜਿ ਜਾਣੁ ਗੰਧ੍ਰਬਾ ਨਗਰੀ ॥ ਸੁਖ ਘਟਾਊ ਡੂਇ ਇਸੁ ਪੰਧਾਣੂ ਘਰ ਘਣੇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1098}

pdArQ:- Tgw nIhu—T`g dw ipAwr, dunIAw dw moh [ mqRoiV—cMgI qrHW qoV dy [ gMDRbw ngrI—DUeyN dw phwV, Cl [ jwxu—smJ [ fUie—do [ suK GtwaU fUie—do GVIAW dw suK (mwixAW) [ pMDwxU—rwhI (-jIv) [ Gxy—AnykW [ Gr—jUnW [

ArQ:- (hy BweI!) dunIAw dw moh cMgI qrHW qoV dy, (ies dunIAw ƒ) DUeyN dw phwV smJ [ (dunIAw dw) do GVIAW dw suK (mwixAW) ies jIv-rwhI ƒ AnykW jUnW (ivc Btkxw pYNdw hY) [3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh