ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1097

ਮਃ ੫ ॥ ਦੁਖੀਆ ਦਰਦ ਘਣੇ ਵੇਦਨ ਜਾਣੇ ਤੂ ਧਣੀ ॥ ਜਾਣਾ ਲਖ ਭਵੇ ਪਿਰੀ ਡਿਖੰਦੋ ਤਾ ਜੀਵਸਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- DxI—hy mwlk! vydn—pIVW, du`K [ Bvy—BwvyN [ jwxw lK—mYN l`K vwrI jwxdw hovW [ iprI ifKMdo—Ksm-pRBU ƒ vyKW [ jIvsw—mYN jIaU skdI hW, myry ivc ijMd pYNdI hY, mYƒ suK dw swh AwauNdw hY [

ArQ:- (pRBU dy drsn KuxoN) mYN duKI hW, myry AMdr AnykW pIVW hn [ hy Ksm! myry idl dI pIV qUM hI jwxdw hYN [ pr BwvyN mYƒ l`K pqw hovy (ik qUM myrI vydn jwxdw hYN, iPr BI) mYƒ suK dw swh qdoN hI AwauNdw hY jdoN mYN qyrw drsn krW [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਢਹਦੀ ਜਾਇ ਕਰਾਰਿ ਵਹਣਿ ਵਹੰਦੇ ਮੈ ਡਿਠਿਆ ॥ ਸੇਈ ਰਹੇ ਅਮਾਣ ਜਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟਿਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- krwir—(sMswr-ndI dw) iknwrw [ vhix—vhx ivc, ndI dy rohV ivc [ vhMdy—ruVHdy [ syeI—auhI bMdy [ Amwx—shI-slwmq [ ByitAw—imilAw [

ArQ:- (sMswr-ndI ivc ivkwrW ny Fwh lweI hoeI hY, ndI dw) kMFw FihMdw jw irhw hY, (ivkwrW dy) roVH ivc AnykW bMdy ruVHdy mYN (Awp) vyKy hn [ auhI shI-slwmq rihMdy hn, ijnHW ƒ siqgurU iml pYNdw hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਸੁ ਜਨ ਤੇਰੀ ਭੁਖ ਹੈ ਤਿਸੁ ਦੁਖੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ॥ ਜਿਨਿ ਜਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝਿਆ ਸੁ ਚਹੁ ਕੁੰਡੀ ਜਾਪੈ ॥ ਜੋ ਨਰੁ ਉਸ ਕੀ ਸਰਣੀ ਪਰੈ ਤਿਸੁ ਕੰਬਹਿ ਪਾਪੈ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਮਲੁ ਉਤਰੈ ਗੁਰ ਧੂੜੀ ਨਾਪੈ ॥ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਤਿਸੁ ਸੋਗੁ ਨ ਸੰਤਾਪੈ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਤੂ ਸਭਨਾ ਕਾ ਮਿਤੁ ਹੈ ਸਭਿ ਜਾਣਹਿ ਆਪੈ ॥ ਐਸੀ ਸੋਭਾ ਜਨੈ ਕੀ ਜੇਵਡੁ ਹਰਿ ਪਰਤਾਪੈ ॥ ਸਭ ਅੰਤਰਿ ਜਨ ਵਰਤਾਇਆ ਹਰਿ ਜਨ ਤੇ ਜਾਪੈ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- n ivAwpY—poNhdw nhIN [ ijin jin—ijs jn ny [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ chu kuMfI—cwry pwsIN, swry jgq ivc [ jwpY—prgt ho jWdw hY [ iqsu kMbih pwpY—pwp aus qoN kMbdy hn, pwp aus dy nyVy nhIN Fukdy [ nwpY—ieSnwn krdw hY [ ijin—ijs mnu`K ny [ n sMqwpY—du`K nhIN dyNdw [ siB jwxih AwpY—sB ƒ qUM Awpxw smJdw hYN [ jn vrqwieAw—syvk dI soBw itkw id`qI [ jn qy—syvk qoN [ jwpY—pCwixAw jWdw hY [

ArQ:- hy pRBU! ijs mnu`K ƒ qyry nwm dI qWG hY aus mnu`K ƒ koeI du`K poh nhIN skdw [ ijs syvk ny gurU dI srn pY ky qyry nwl sWJ pweI hY auh swry jgq ivc prgt ho jWdw hY [ (iPr) jo mnu`K aus syvk dI srn pYNdw hY, aus dy BI nyVy koeI pwp nhIN Fukdy [ gurU dI crnW dI DUV ivc ieSnwn kr ky aus dI keI jnmW dI (ivkwrW dI) mYl lih jWdI hY [ ijs mnu`K ny pRBU dI rzw ƒ (im`Tw kr ky) mMn ilAw hY aus ƒ koeI icMqw-i&kr du`K nhIN dy skdw [

hy pRBU jI! qUM swry jIvW dw im`qr hYN, swry jIvW ƒ qUM Awpxy smJdw hYN [

pRBU dy syvk dI soBw auqnI hI v`fI ho jWdI hY ijqnw v`fw pRBU dw Awpxw qyj-prqwp hY [ pRBU Awpxy syvk dI vifAweI sB jIvW dy AMdr itkw dyNdw hY [ pRBU Awpxy syvk qoN hI pCwixAw jWdw hY [8[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਜਿਨਾ ਪਿਛੈ ਹਉ ਗਈ ਸੇ ਮੈ ਪਿਛੈ ਭੀ ਰਵਿਆਸੁ ॥ ਜਿਨਾ ਕੀ ਮੈ ਆਸੜੀ ਤਿਨਾ ਮਹਿਜੀ ਆਸ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- hau—mYN [ sy BI—auh BI [ mY ipCY—myry ipCy ipCy [ rivAwsu—qury iPrdy hn {rm`—jwxw} [ AwsVI—mwVI mwVI Aws [ mihjI—myrI [

ArQ:- (mwieAw dw Ajb pRBwv hY, sB mwieAw dI ^wqr Btkdy iPrdy hn, mwieAw vwsqy) ijnHW bMidAW dy ipCy mYN jWdw hW (ijnHW dI muQwjI mYN k`Fdw hW, jdoN mYN auhnW vl q`kdw hW, qW) auh BI myry ipCy ipCy qury iPrdy hn [ ijnHW dI shYqw dI mYN Aws r`KI iPrdw hW, auh mYQoN Aws bxweI bYTy hn [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਰੋਡੜੀ ਭਉਦੀ ਭਵਿ ਭਵਿ ਆਇ ॥ ਜੋ ਬੈਠੇ ਸੇ ਫਾਥਿਆ ਉਬਰੇ ਭਾਗ ਮਥਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- iglI iglI—icp-icp krdI [ rofVI—guV dI roVI [ BaudI—m`KI [ Biv Biv—muV muV au~f au~f ky [ mQwie—m`Qy auqy [

ArQ:- icp-icp krdI guV dI rOVI au~qy m`KI muV muV au~f ky Aw bYTdI hY (qy Aw^r guV nwl hI cMbV jWdI hY qy auQy hI mr jWdI hY, iehI hwl hY mwieAw dw,) jyhVy jyhVy bMdy (mwieAw dy nyVy ho ho) bYTdy hn auh (ies dy moh ivc) Ps jWdy hn, (isr&) auhI bcdy hn ijnHW dy m`Qy dy Bwg (jwgdy hn) [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਡਿਠਾ ਹਭ ਮਝਾਹਿ ਖਾਲੀ ਕੋਇ ਨ ਜਾਣੀਐ ॥ ਤੈ ਸਖੀ ਭਾਗ ਮਥਾਹਿ ਜਿਨੀ ਮੇਰਾ ਸਜਣੁ ਰਾਵਿਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- hB mJwih—sB jIvW ivc [ qY mQwih—auhnW dy hI m`Qy auqy [ rwivAw—imlwp dw rs mwixAw hY [

ArQ:- (ieh Ascrj Kyf hY ik jIv mwieAw dy moh ivc Ps jWdy hn [ kI iehnW dy AMdr r`b nhIN v`sdw, jo iehnW ƒ bcw ley? prmwqmw ƒ qW mYN) hryk dy AMdr v`sdw vyiKAw hY, koeI BI jIv AYsw nhIN ijs ivc auh nhIN v`sdw [ pr isr& auhnW (sq sMgx) shylIAW dy m`Qy dy Bwg jwgdy hn (qy auhI mwieAw dy pRBwv qoN bcdIAW hn) ijnHW ny ipAwry imqR-pRBU dw imlwp pRwpq kIqw hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਹਉ ਢਾਢੀ ਦਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਦਾ ਜੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਥਿਰ ਥਾਵਰੀ ਹੋਰ ਆਵੈ ਜਾਵੈ ॥ ਸੋ ਮੰਗਾ ਦਾਨੁ ਗਸਾਈਆ ਜਿਤੁ ਭੁਖ ਲਹਿ ਜਾਵੈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਦੇਵਹੁ ਦਰਸਨੁ ਆਪਣਾ ਜਿਤੁ ਢਾਢੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵੈ ॥ ਅਰਦਾਸਿ ਸੁਣੀ ਦਾਤਾਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਢਾਢੀ ਕਉ ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਵੈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦੇਖਦਿਆ ਦੁਖ ਭੁਖ ਗਈ ਢਾਢੀ ਕਉ ਮੰਗਣੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਸਭੇ ਇਛਾ ਪੂਰੀਆ ਲਗਿ ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਪਾਵੈ ॥ ਹਉ ਨਿਰਗੁਣੁ ਢਾਢੀ ਬਖਸਿਓਨੁ ਪ੍ਰਭਿ ਪੁਰਖਿ ਵੇਦਾਵੈ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- hau—mYN [ dir—dr qy [ pRB BwvY—pRBU ƒ cMgw l`gy [ QwvrI—itkwxy vwlw [ ijqu—ijs dI rwhIN [ iqRpqwvY—r`j jwey [ dwqwir—dwqwr ny [ pRiB—pRBU ny [ mhil—mhl ivc [ pwvY—pYrIN [ inrgux—gux-hIn [ bKisEnu—aus ny b^S ilAw [ pRiB puriK—pRBU purK ny [ vydwvY—inmwxy ƒ [

ArQ:- jy hrI pRBU ƒ cMgw l`gy (jy pRBU dI rzw hovy, myhr hovy) qW mYN FwFI (aus dy) dr qy (aus dy) gux gWdw hW [ myrw pRBU sdw-iQr itkwxy vwlw hY, hor (isRStI) jMmdI mrdI hY [ hy DrqI dy sWeI! mYN (qYQoN) auh dwn mMgdw hW ijs nwl myrI (mwieAw dI) Bu`K dUr ho jwey [ hy pRBU jI! mYƒ Awpxw drsn idau ijs nwl mYN FwFI (mwieAw dI iqRSnw vloN) r`j jwvW [

dwqwr pRBU ny (myrI) Ardws sux leI qy (mYƒ) FwFI ƒ Awpxy mhl ivc bulw ilAw (bulwauNdw hY); pRBU dw dIdwr kridAW hI myrI (mwieAw vwlI) Bu`K qy hor du`K dUr ho gey, mYƒ FwFI ƒ ieh cyqy hI nwh irhw ik mYN kuJ mMgW, pRBU dI crnIN l`g ky myrIAW swrIAW hI kwmnW pUrIAW ho geIAW (myrI koeI vwsnw rih hI n geI) [ aus pRBU-purK ny mYƒ inmwxy gux-hIn FwFI ƒ b^S ilAw [9[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਜਾ ਛੁਟੇ ਤਾ ਖਾਕੁ ਤੂ ਸੁੰਞੀ ਕੰਤੁ ਨ ਜਾਣਹੀ ॥ ਦੁਰਜਨ ਸੇਤੀ ਨੇਹੁ ਤੂ ਕੈ ਗੁਣਿ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਮਾਣਹੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- jw—jdoN [ Cuty—(qyrw qy ijMd dw sMbMD) mu`k jwiegw [ suM\I—ijMd qoN s`KxI [ n jwxhI—nhIN jwx skyNgI [ durjn syqI—BYiVAW nwl, ivkwrW nwl [ kY guix—iks gux dI rwhIN?

ArQ:- (hy myrI kwieAw!) jdoN (qyrw qy ies ijMd dw sMbMD) mu`k jwiegw, qdoN qUM im`tI ho jwieˆgI, (aus vyly) ijMd qoN s`KxI qUM Ksm-pRBU nwl sWJ nhIN pw skyNgI [ (hux) qyrw ipAwr ivkwrW nwl hY, (d`s!) qUM iks gux dI brkiq nwl hrI (dy imlwp) dw Awnµd mwx skdI hYN? [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਬਿਨੁ ਘੜੀ ਨ ਜੀਵਣਾ ਵਿਸਰੇ ਸਰੈ ਨ ਬਿੰਦ ॥ ਤਿਸੁ ਸਿਉ ਕਿਉ ਮਨ ਰੂਸੀਐ ਜਿਸਹਿ ਹਮਾਰੀ ਚਿੰਦ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- n jIvxw—jIaU nhIN skIdw, suK dw swh nhIN Aw skdw [ n srY—nhIN inBdI, inrbwh nhIN huMdw [ mn—hy mn! icMd—i&kr [

ArQ:- hy nwnk! ijs (pRBU dI Xwd) qoN ibnw iek GVI BI suK dw swh nhIN AwauNdw (dunIAw dy icMqw-i&kr hI jwn Kw jWdy hn), ijs ƒ ivswirAW iek pl Br BI jIvn-inrbwh nhIN ho skdw, (iPr) hy mn! ijs pRBU ƒ (hr vyly) swfw i&kr hY, aus nwl ru`sxw TIk nhIN hY [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਰਤੇ ਰੰਗਿ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੈ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਤਿ ਗੁਲਾਲੁ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਆਲੂਦਿਆ ਜਿਤੀ ਹੋਰੁ ਖਿਆਲੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1097}

pdArQ:- kY rMig—dy rMg ivc [ pwrbRhm—prm joiq pRBU [ Aiq gulwlu—gUVHw lwl [ AwlUidAw—mlIn [ ijqI—ijqnw BI [

ArQ:- hy nwnk! jyhVy bMdy prm joiq-pRBU dy ipAwr ivc rMgy jWdy hn, auhnW dw qn mn  (ipAwr ivc) gUVHw lwl ho jWdw hY [ (pRBU dy ipAwr ƒ Gtwx vwlw) ijqnw BI hor hor iDAwn hY, auh pRBU dy nwm dI Xwd qoN vWijAW r`Kdw hY qy (mn ƒ) mYlw krdw hY [3[

ਪਵੜੀ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਜਾ ਤੂ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰੁ ਹੈ ਤਾ ਕਿਆ ਮੈ ਕਾੜਾ ॥ ਜਿਨੀ ਠਗੀ ਜਗੁ ਠਗਿਆ ਸੇ ਤੁਧੁ ਮਾਰਿ ਨਿਵਾੜਾ ॥ ਗੁਰਿ ਭਉਜਲੁ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਇਆ ਜਿਤਾ ਪਾਵਾੜਾ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਸਭਿ ਰਸ ਭੋਗਦਾ ਵਡਾ ਆਖਾੜਾ ॥ ਸਭਿ ਇੰਦ੍ਰੀਆ ਵਸਿ ਕਰਿ ਦਿਤੀਓ ਸਤਵੰਤਾ ਸਾੜਾ ॥ ਜਿਤੁ ਲਾਈਅਨਿ ਤਿਤੈ ਲਗਦੀਆ ਨਹ ਖਿੰਜੋਤਾੜਾ ॥ ਜੋ ਇਛੀ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਦਾ ਗੁਰਿ ਅੰਦਰਿ ਵਾੜਾ ॥ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਤੁਠਾ ਭਾਇਰਹੁ ਹਰਿ ਵਸਦਾ ਨੇੜਾ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1097-1098}

pdArQ:- kwVw—DoKw, i&kr [ ijnI TgI—ijnHW (kwmwidk) T`gW ny [ invwVw—invwry, Bjw id`qy [ guir—gurU dI rwhIN [ Baujlu—sMswr-smuMdr [ ijqw—ij`q ilAw [ pwvwVw—DMDy, jMjwl [ siB—swry [ sqvMqw—au~cy Awcrn vwlw [ swVw—swfw [ ijqu—ijs pwsy [ lweIAin—lweI dIAW hn [ iKMjoqwVw—iK`coqwx [ ieCI—mYN ie`Cw krdw hW [ guir—gurU ny [ AMdir vwVw—AMdrly pwsy (mn ƒ) prqw id`qw [ Bwierhu—hy Brwvo!

ArQ:- hy hrI jI! jdoN qUM myrw imqR hYN, qW mYƒ koeI icMqw-i&kr nhIN rih skdw, (ikauNik) ijnHW (kwmwidk) T`gW ny jgq ƒ T`g ilAw hY auh qUM (myry AMdroN) mwr ky Bjw id`qy hn, gurU dI rwhIN qUM mYƒ sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw id`qw hY, mYN mwieAw dy jMjwl ij`q ley hn [ hux mYN gurU dy aupdyS qy qur ky swry rMg mwxdw hW, mYN ies v`fy jgq-AKwVy (ƒ ij`q ilAw hY) [

qUM myrw sqvMqw sweIN (myry isr auqy) hYN, qUM myrIAW swrIAW ieMdRIAW myry kwbU ivc kr id`qIAW hn, hux iehnW ƒ ijs pwsy lweIdw hY auDr hI l`gdIAW hn, koeI iK`coqwx nhIN (krdIAW) [ gurU ny (myry mn ƒ) AMdr vl prqw id`qw hY, hux mYN jo kuJ ie`Cw krdw hW auhI Pl pRwpq kr lYNdw hW [

hy Brwvo! myry auqy gurU nwnk prsMn ho ipAw hY, (aus dI myhr nwl) mYƒ pRBU (Awpxy) nyVy v`sdw id`sdw hY [10[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh