ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1096

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਧੁ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖਿਆ ਜਾਤਿ ਤੂ ਵਰਨਾ ਬਾਹਰਾ ॥ ਏ ਮਾਣਸ ਜਾਣਹਿ ਦੂਰਿ ਤੂ ਵਰਤਹਿ ਜਾਹਰਾ ॥ ਤੂ ਸਭਿ ਘਟ ਭੋਗਹਿ ਆਪਿ ਤੁਧੁ ਲੇਪੁ ਨ ਲਾਹਰਾ ॥ ਤੂ ਪੁਰਖੁ ਅਨੰਦੀ ਅਨੰਤ ਸਭ ਜੋਤਿ ਸਮਾਹਰਾ ॥ ਤੂ ਸਭ ਦੇਵਾ ਮਹਿ ਦੇਵ ਬਿਧਾਤੇ ਨਰਹਰਾ ॥ ਕਿਆ ਆਰਾਧੇ ਜਿਹਵਾ ਇਕ ਤੂ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਪਰਪਰਾ ॥ ਜਿਸੁ ਮੇਲਹਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਪਿ ਤਿਸ ਕੇ ਸਭਿ ਕੁਲ ਤਰਾ ॥ ਸੇਵਕ ਸਭਿ ਕਰਦੇ ਸੇਵ ਦਰਿ ਨਾਨਕੁ ਜਨੁ ਤੇਰਾ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- ryiKAw—ryK, ichn-c`k® [ vrn—bRwhmx, K`qRI, vYS, SUdr [ mwxs—mnu`K [ ey—ieh [ jwhrw—prgt, pr`qK [ lypu—Asr, pRBwv [ n lwhrw—nhIN l`gdw [ AnµdI—Anµd mwxn vwlw [ smwhrw—smweI hoeI hY, ivAwpk [ ibDwqy—hy isrjxhwr! nrhrw—hy prmwqmw! Aprprw—pry qoN pry [ dir—dr auqy [

ArQ:- hy pRBU! qyrw koeI (^ws) rUp nhIN koeI ichn-c`k® nhIN [ qyrI koeI (^ws) jwiq nhIN, (bRwhmx KqRI Awid) qyrw koeI (^ws) vrn nhIN hY [ ieh mnu`K qYƒ ikqy dUr QW v`sdw smJdy hn, qUM hr QW mOjUd hYN, sB jIvW ivc ivAwpk ho ky pdwrQ Bog irhw hYN, (iPr BI) qYƒ mwieAw dw Asr poh nhIN skdw [ qUM sdw Anµd rihx vwlw hYN, byAMq hYN, sB ivc ivAwpk hYN, sBnW ivc qyrI joiq itkI hoeI hY [

hy isrjxhwr! hy prmwqmw! swry dyviqAW ivc qUM Awp hI dyvqw (pRkwS krn vwlw) hYN [ qUM pry qoN pry hYN, qUM nws-rihq hYN, myrI iek jIB qyrI ArwDnw krn dy smr`Q nhIN hY [

hy pRBU! ijs mnu`K ƒ qUM gurU imlw dyNdw hYN, aus dIAW swrIAW kulW qr jWdIAW hn, qyry swry syvk qyrI syvw krdy hn, mYN qyrw dws nwnk (BI qyry hI) dr qy (ipAw hW) [5[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਗਹਡੜੜਾ ਤ੍ਰਿਣਿ ਛਾਇਆ ਗਾਫਲ ਜਲਿਓਹੁ ਭਾਹਿ ॥ ਜਿਨਾ ਭਾਗ ਮਥਾਹੜੈ ਤਿਨ ਉਸਤਾਦ ਪਨਾਹਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- ghfVVw—(srIr-) C`pr [ iqRix—k`K nwl [ CwieAw—bixAw hoieAw [ gwPl—Zw&l mnu`K dw [ Bwih—A`g ivc, iqRSnw-A`g ivc [ ausqwd—gurU [ pnwih—Et, Awsrw, shwrw [

ArQ:- Zw&l mnu`K dw Gwh nwl bixAw hoieAw srIr-C`pr iqRSnw dI A`g ivc sV irhw hY [ ijnHW bMidAW dy m`Qy auqy cMgy Bwg jwgdy hn, auhnW ƒ gurU dw shwrw iml jWdw hY (qy auh iqRSnw A`g qoN bc jWdy hn) [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਨਾਨਕ ਪੀਠਾ ਪਕਾ ਸਾਜਿਆ ਧਰਿਆ ਆਣਿ ਮਉਜੂਦੁ ॥ ਬਾਝਹੁ ਸਤਿਗੁਰ ਆਪਣੇ ਬੈਠਾ ਝਾਕੁ ਦਰੂਦ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- Awix—ilAw ky [ maujUd—(Kwx leI) iqAwr [ drUd—duAw, Ardws {muslmwn eId Awidk pivqR idhwVy A`lw-inimq Awpxy kwzI ƒ cMgw-coKw Kwxw pkw ky Bytw krdy hn [ kwzI Aw ky pihlW drUd pVHdw hY, iPr auh Kwxw sÍIkwr krdw hY [ aus qoN ipCoN Gr vwilAW ƒ Kwx ƒ imldw hY [ ijqnw icr kwzI nwh Awvy, Gr dy AM\wxy-isAwxy pey Jwkdy hn qy aufIkdy hn [ iqAwr hoey Kwxy auhnW dy swhmxy pey rihMdy hn, pr auhnW ƒ Kwx dI iejwzq nhIN huMdI [ iesy qrHW jIv keI swDn ipAw kry, pr gurU dI srn qoN ibnw pRBU dI myhr dw dr nhIN KulHdw} [

ArQ:- hy nwnk! (inAwz Awidk dyx leI srDwlU muslmwn Awtw) iphw ky pkw ky Kwxw sMvwr ky iqAwr ilAw r`Kdw hY, (pr jd qk pIr Aw ky) duAw (nw pVHy, auh) bYTw Jwkdw hY [ (iqvyN mnu`K AnykW Dwrimk swDn krdw hY, pr) jd qk gurU nwh imly mnu`K r`b dI rihmq ƒ bYTw aufIkdw hY [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਨਾਨਕ ਭੁਸਰੀਆ ਪਕਾਈਆ ਪਾਈਆ ਥਾਲੈ ਮਾਹਿ ॥ ਜਿਨੀ ਗੁਰੂ ਮਨਾਇਆ ਰਜਿ ਰਜਿ ਸੇਈ ਖਾਹਿ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- BusrI—guV vwlI rotI, rot, mMn, DrqI qy pkweI hoeI rotI [ {Bu-iœq [ Bu—BU, DrqI [ iœq—iSRq, employed, used [ BUiSRq—DrqI dw Awsrw lY ky iqAwr kIqI hoeI} not:- grIb t`prI-vws lok ie`t Awidk jW b`br Awidk ƒ qpw ky hI rotI pkw lYNdy hn [ rij rij—r`j r`j ky, suAwd nwl [

ArQ:- hy nwnk! (jy koeI mnu`K ieqny hI ZrIb hn ik rsoeI cONkw Awidk vrqx dy QW) DrqI auqy hI mMn pkw lYNdy hn qy Qwl ivc pw lYNdy hn, jy auhnW ny (Awpxy) gurU ƒ ^uS kr ilAw hY (jy gurU dy d`sy rwh auqy qur ky auhnW Awpxy gurU dI pRsMnqw hwsl kr leI hY) qW auh auhnW BusrIAW ƒ DrqI auqy pkweIAW rotIAW ƒ hI suAwd nwl KWdy hn (Bwv, ZrIb mnu`KW ƒ ZrIbI ivc hI suKI jIvn AnuBv huMdw hY jy auh gurU dy rsqy qur ky gurU dI pRsMnqw pRwpq kr lYNdy hn) [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਧੁ ਜਗ ਮਹਿ ਖੇਲੁ ਰਚਾਇਆ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਪਾਈਆ ॥ ਏਕੁ ਮੰਦਰੁ ਪੰਚ ਚੋਰ ਹਹਿ ਨਿਤ ਕਰਹਿ ਬੁਰਿਆਈਆ ॥ ਦਸ ਨਾਰੀ ਇਕੁ ਪੁਰਖੁ ਕਰਿ ਦਸੇ ਸਾਦਿ ਲਭਾਈਆ ॥ ਏਨਿ ਮਾਇਆ ਮੋਹਣੀ ਮੋਹੀਆ ਨਿਤ ਫਿਰਹਿ ਭਰਮਾਈਆ ॥ ਹਾਠਾ ਦੋਵੈ ਕੀਤੀਓ ਸਿਵ ਸਕਤਿ ਵਰਤਾਈਆ ॥ ਸਿਵ ਅਗੈ ਸਕਤੀ ਹਾਰਿਆ ਏਵੈ ਹਰਿ ਭਾਈਆ ॥ ਇਕਿ ਵਿਚਹੁ ਹੀ ਤੁਧੁ ਰਖਿਆ ਜੋ ਸਤਸੰਗਿ ਮਿਲਾਈਆ ॥ ਜਲ ਵਿਚਹੁ ਬਿੰਬੁ ਉਠਾਲਿਓ ਜਲ ਮਾਹਿ ਸਮਾਈਆ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- ivic—(jIvW dy) AMdr [ mMdru—mnu`Kw srIr [ pMc cor—kwmwidk pMjy [ krih—krdy hn [ dr nwrI—ds ieMdRIAW [ purKu—mn [ swid—suAwd ivc [ eyin mwieAw—ies mwieAw ny [ iPrih—(ds nwrI) iPrdIAW hn [ hwTw—qr&W [ isv—jIv [ skiq—mwieAw [ BweIAw—cMgI l`gI [ ieik—keI jIv [ ibMbu—bulbulw [

ArQ:- hy pRBU! qUM jIvW dy AMdr haumY pw id`qI hY, (qy ies qrHW) jgq ivc iek qmwSw rc id`qw hY [ ieh mnu`Kw srIr iek hY (ies ivc) kwmwidk pMj cor hn jo sdw hI BYV krdy rihMdy hn [ (iek pwsy) mn iek`lw hY, (ies dy nwl) ds ieMdRIAW hn, ieh dsy hI (mwieAw dy) suAwd ivc PsIAW hoeIAW hn [ ies mohxI mwieAw ny iehnW ƒ moihAw hoieAw hY (ies vwsqy ieh) sdw BtkdIAW iPrdIAW hn [

(pr) ieh dovyN pwsy qUM Awp hI bxwey hn, jIvwqmw qy mwieAw dI Kyf qUM hI rcI hY [ hy hrI! qYƒ ieauN hI cMgw l`gw hY ik jIvwqmw mwieAw dy twkry qy hwr irhw hY [

pr ijnHW ƒ qUM sqsMg ivc joiVAw hY auhnW ƒ qUM mwieAw ivcoN bcw ilAw hY (qy Awpxy crnW ivc lIn kr r`iKAw hY) ijvyN pwxI ivcoN bulbulw pYdw huMdw hY qy pwxI ivc hI lIn ho jWdw hY (auh qyry AMdr lIn hoey rihMdy hn) [6[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਆਗਾਹਾ ਕੂ ਤ੍ਰਾਘਿ ਪਿਛਾ ਫੇਰਿ ਨ ਮੁਹਡੜਾ ॥ ਨਾਨਕ ਸਿਝਿ ਇਵੇਹਾ ਵਾਰ ਬਹੁੜਿ ਨ ਹੋਵੀ ਜਨਮੜਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- qRwiG—qWG kr [ isiJ—sPl ho, kwmXwb ho [ ievyhw vwr—iesy vwrI, iesy jnm ivc [ bhuiV—muV, iPr [

ArQ:- (hy BweI!) AgWh vDx leI qWG kr, ipCWh ƒ moFw n moV (jIvn ƒ hor hor au~cw bxwx leI au~dm kr, nIvW n hox dy) [ hy nwnk! iesy jnm ivc kwmXwb ho (jIvn-Kyf ij`q) qwik muV jnm nwh lYxw pey [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਸਜਣੁ ਮੈਡਾ ਚਾਈਆ ਹਭ ਕਹੀ ਦਾ ਮਿਤੁ ॥ ਹਭੇ ਜਾਣਨਿ ਆਪਣਾ ਕਹੀ ਨ ਠਾਹੇ ਚਿਤੁ ॥੨॥

pdArQ:- sjxu—imqR-pRBU [ mYfw—myrw [ cweIAw—cw vwlw, ipAwr-Bry idl vwlw [ hB khI dw—hr iksy dw [ hBy—swry jIv [ jwxin—jwxdy hn [ khI icqu—iksy dw BI idl [ n Twhy—nhIN FwhuMdw, nhIN qoVdw [

ArQ:- myrw imqR-pRBU ipAwr-Bry idl vwlw hY, hr iksy dw im`qr hY (hryk nwl ipAwr krdw hY) [ swry hI jIv aus pRBU ƒ Awpxw (imqR) jwxdy hn, auh iksy dw idl qoVdw nhIN [2[

ਮਃ ੫ ॥ ਗੁਝੜਾ ਲਧਮੁ ਲਾਲੁ ਮਥੈ ਹੀ ਪਰਗਟੁ ਥਿਆ ॥ ਸੋਈ ਸੁਹਾਵਾ ਥਾਨੁ ਜਿਥੈ ਪਿਰੀਏ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤੂ ਵੁਠਿਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- guJVw—(AMdr) luikAw hoieAw [ lDmu—mYN l`Bw [ mQY—m`Qy auqy [ iQAw—ho igAw [ suhwvw—sohxw [ iprIey jI—hy ipr jI! hy pqI-pRBU jI [ nwnk—hy nwnk! (AwK) [ vuiTAw—Aw v`isAw [

ArQ:- (pRBU-pqI dI imhr hoeI, qW auh pRBU-) lwl myry AMdr luikAw hoieAw hI mYƒ l`B ipAw, (ies dI brkiq nwl) myry m`Qy auqy prkwS ho igAw (Bwv, myrw mn qn iKV ipAw) [ hy nwnk! (AwK—) hy pRBU-pqI! ijs ihrdy ivc qUM Aw v`sdw hYN, auh ihrdw sohxw ho jWdw hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਾ ਤੂ ਮੇਰੈ ਵਲਿ ਹੈ ਤਾ ਕਿਆ ਮੁਹਛੰਦਾ ॥ ਤੁਧੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਮੈਨੋ ਸਉਪਿਆ ਜਾ ਤੇਰਾ ਬੰਦਾ ॥ ਲਖਮੀ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਖਾਇ ਖਰਚਿ ਰਹੰਦਾ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੇਦਨੀ ਸਭ ਸੇਵ ਕਰੰਦਾ ॥ ਏਹ ਵੈਰੀ ਮਿਤ੍ਰ ਸਭਿ ਕੀਤਿਆ ਨਹ ਮੰਗਹਿ ਮੰਦਾ ॥ ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਪੁਛਈ ਜਾ ਹਰਿ ਬਖਸੰਦਾ ॥ ਅਨੰਦੁ ਭਇਆ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿ ਗੁਰ ਗੋਵਿੰਦਾ ॥ ਸਭੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰਿਐ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੰਦਾ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- muhCMdw—muQwjI [ bMdw—syvk, Zulwm [ lKmI—mwieAw [ qoit—kmI [ rhMdw—r`Kdw [ mydnI—DrqI [ siB—swry [ mMgih—icqvdy [ imil—iml ky [ quDu BwvMdw—qYƒ Bwvy [

ArQ:- hy pRBU! jdoN qUM myrI shwieqw qy hovyN, qW mYƒ iksy hor dI koeI muQwjI nhIN rih  jWdI [ jdoN mYN qyrw syvk bxdw hW, qW qUM mYƒ sB kuJ dy dyNdw hYN [ mYƒ Dn-pdwrQ dI koeI kmI nhIN rihMdI mYN (qyrw ieh nwm-Dn) vrqdw hW vMfdw hW qy iek`Tw BI krdw hW [ DrqI dy cOrwsI l`K jIv hI myrI syvw krn l`g pYNdy hn [ qUM vYrIAW ƒ BI myry imqR bxw dyNdw hYN, koeI BI myrw burw nhIN icqvdy [

hy hrI! jdoN qUM mYƒ b^Sx vwlw hovyN, qW koeI BI mYƒ myry kIqy krmW dw ihswb nhIN pu`Cdw, ikauNik goivMd-rUp gurU ƒ iml ky myry AMdr TMF pY jWdI hY mYƒ suK pRwpq ho jWdw hY [ jdoN qyrI rzw hovy, qW myry swry kMm sMvr jWdy hn [7[

ਡਖਣੇ ਮਃ ੫ ॥ ਡੇਖਣ ਕੂ ਮੁਸਤਾਕੁ ਮੁਖੁ ਕਿਜੇਹਾ ਤਉ ਧਣੀ ॥ ਫਿਰਦਾ ਕਿਤੈ ਹਾਲਿ ਜਾ ਡਿਠਮੁ ਤਾ ਮਨੁ ਧ੍ਰਾਪਿਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1096}

pdArQ:- kU—vwsqy [ musqwku—auqwvlw, cwhvwn [ ikjyhw—ikho jyhw? qau—qyrw [ DxI—hy mwlk! ikqY hwil—iksy (BYVy) hwl ivc [ jw—jdoN [ ifTmu—mYN vyK ilAw [ DRwipAw—r`j igAw [

ArQ:- hy (myry) mwlk! qyrw mUMh ikho ijhw hY? mYN qyrw muK dyKx dw bVw cwhvwn sW, (mwieAw-v`s ho ky) mYN iksy BYVy hwl ivc Btkdw iPrdw sW, pr jdoN qyrw mUMh mYN vyK ilAw, qW myrw mn (mwieAw vloN) iqRpq ho igAw [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh