ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1092

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਸੰਤੀ ਧਨੁ ਖਟਿਆ ਜਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਇਸੁ ਧਨ ਕੀ ਕੀਮਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਇਤੁ ਧਨਿ ਪਾਇਐ ਭੁਖ ਲਥੀ ਸੁਖੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਜਿੰਨ੍ਹ੍ਹਾ ਕਉ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਨੀ ਪਾਇਆ ਆਇ ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਜਗਤੁ ਨਿਰਧਨੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ਨੋ ਬਿਲਲਾਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਫਿਰਦਾ ਸਦਾ ਰਹੈ ਭੁਖ ਨ ਕਦੇ ਜਾਇ ॥ ਸਾਂਤਿ ਨ ਕਦੇ ਆਵਈ ਨਹ ਸੁਖੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਸਦਾ ਚਿੰਤ ਚਿਤਵਦਾ ਰਹੈ ਸਹਸਾ ਕਦੇ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਣੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮਤਿ ਭਵੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਮਿਲੈ ਤਾ ਸਬਦੁ ਕਮਾਇ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖ ਮਹਿ ਰਹੈ ਸਚੇ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1092}

pdArQ:- sMqI—sMqW ny [ siqguir—siqgur ny [ idRVwieAw—mn ivc p`kw kr id`qw [ iequ—{‘iesu’ qoN AiDkrx kwrk, iek-vcn} [ Din—{‘Dn’ qoN AiDkrx kwrk, iek-vcn} [ pwieAY—{‘pwieAw’ qoN AiDkwrx kwrk, iek-vcn} [ iequ Din pwieAY—{ies swry ‘vwkWS’ (phrase) dw hryk l&z AiDkrx kwrk ivc hY, ieh ‘vwkWS’ Awpxy Awp ivc mukMml hY, Bwv, ivAwkrx-Anuswr ies ƒ iksy hor l&z dI muQwjI nhIN, so, AMgryzI ivc ies ƒ Locative Absolute AwKdy hn, pMjwbI ivAwkrx ivc ies ƒ AsI ‘pUrb pUrx kwrdMqk’ AwKWgy} ieh Dn hwsl kIiqAW [ icMq icqvdw—socW socdw [ shsw—qO^lw [

ArQ:- ies jgq ivc sMqW ny (hI) nwm-Dn kmwieAw hY ijnHW ƒ gurU imilAw hY (qy gurU dI rwhIN) pRBU imilAw hY, (ikauNik) gurU ny auhnW dy mn ivc ismrn p`kw kr id`qw hY (Bwv, ismrn dI p`kI gMF bMnH id`qI hY) [ ieh nwm-Dn ieqnw Amolk hY ik ies dw mu`l nhIN pY skdw [ jy ieh nwm-Dn iml jwey qW (mwieAw dI) Bu`K lih jWdI hY, mn ivc suK Aw vsdw hY, pr imldw auhnW ƒ hY ijnHW dy BwgW ivc Dur drgwhoN iliKAw hovy (Bwv, ijnHW au~qy myhr hovy) [

mn dy ip`Cy qurn vwlw jgq sdw kMgwl hY mwieAw leI hI ivlkdw hY, hr roz sdw Btkdw iPrdw hY, ies dI (mwieAw vwlI) Bu`K imtdI nhIN, kdy ies dy AMdr TMF nhIN pYNdI, kdy ies dy mn ivc suK nhIN huMdw, kdy ies dw qO^lw dUr nhIN huMdw, sdw socW socdw rihMdw hY; hy nwnk! gurU qoN vWjy rihx krky ies dI bu`DI ƒ c`k® AwieAw hoieAw hY [

jy mnmuK BI gurU ƒ iml pey qW Sbd dI kmweI krdw hY, (Sbd dI brkiq nwl) iPr sdw hI suK itikAw rihMdw hY, pRBU ivc juiVAw rihMdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ਮੇਦਨੀ ਸੋਈ ਸਾਰ ਕਰੇਇ ॥ ਏਕੋ ਸਿਮਰਹੁ ਭਾਇਰਹੁ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਖਾਣਾ ਸਬਦੁ ਚੰਗਿਆਈਆ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਪੈਨਣੁ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ ਹੈ ਸਦਾ ਸਦਾ ਓਹੁ ਊਜਲਾ ਮੈਲਾ ਕਦੇ ਨ ਹੋਇ ॥ ਸਹਜੇ ਸਚੁ ਧਨੁ ਖਟਿਆ ਥੋੜਾ ਕਦੇ ਨ ਹੋਇ ॥ ਦੇਹੀ ਨੋ ਸਬਦੁ ਸੀਗਾਰੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝੀਐ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਵਿਖਾਲੇ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1092}

pdArQ:- mydnI—DrqI, isRStI [ swr—sMBwl [ Bwierhu—hy Brwvo! ijqu—ijs dI rwhIN [ ijqu KwDY—ijs dy Kwx nwl [ iqRpiq—sMqoK [ snwie—{ArbI, Ônw} vifAweI [ dyhI—srIr [

ArQ:- ijs prmwqmw ny isRStI pYdw kIqI hY auhI ies dI sMBwl krdw hY, hy Brwvo! aus iek ƒ ismro, aus qoN ibnw hor koeI (sMBwl krn vwlw) nhIN hY [ (hy Brwvo!) pRBU dy guxW ƒ gurU dy Sbd ƒ Bojn bxwE (Bwv, jIvn dw Awsrw bxwE), ieh Bojn KwiDAW sdw r`jy rhIdw hY (mn ivc sdw sMqoK rihMdw hY); pRBU dI is&iq-swlwh ƒ vifAweIAW ƒ (Awpxw) puSwkw bxwE, auh puSwkw sdw sw& rihMdw hY qy kdy mYlw nhIN huMdw [

Awqmk Afolqw ivc (rih ky) K`itAw hoieAw nwm-Dn kdy Gtdw nhIN [ mnu`Kw srIr leI gurU dw Sbd (mwno) ghxw hY, ies (ghxy dI brkiq) nwl sdw hI suK imldw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K ƒ pRBU Awp soJI pwey auh gurU dI rwhIN ieh (jIvn-Byq) smJdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਅੰਤਰਿ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੋ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਜਾਪੈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਹਉਮੈ ਅਗਿਆਨੁ ਗਵਾਪੈ ॥ ਅੰਦਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਭਰਪੂਰੁ ਹੈ ਚਾਖਿਆ ਸਾਦੁ ਜਾਪੈ ॥ ਜਿਨ ਚਾਖਿਆ ਸੇ ਨਿਰਭਉ ਭਏ ਸੇ ਹਰਿ ਰਸਿ ਧ੍ਰਾਪੈ ॥ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਪੀਆਇਆ ਫਿਰਿ ਕਾਲੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1092}

pdArQ:- AMqir—AMdr vl prqxw, mn dy AMdr hI itkxw [ sMjmo—ieMidRAW qy mn ƒ rokx dw au~dm [ AMdru—AMdrlw, ihrdw [ AMimRiq—Awqmk jIvn dyx vwly nwm-jl nwl [ DRwpY—r`j jWdy hn [ ivAwpY—dbw pWdw hY [

ArQ:- (‘dUjy Brm’ vloN ht ky) mn dy AMdr hI itkxw—iehI jp hY iehI qp hY iehI ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokx dw swDn hY; pr ieh smJ siqgurU dy Sbd dI rwhIN AwauNdI hY; jy (‘dUjy Brm’ ƒ C`f ky) pRBU dw nwm ismrIey qW haumY qy Awqmk jIvn vloN by-smJI dUr ho jWdI hY [

(auN\ qW sdw hI) ihrdw nwm-AMimRq nwl nkw-nk BirAw hoieAw hY (Bwv, prmwqmw AMdr hI rom rom ivc v`sdw hY), (gur-Sbd dI rwhIN nwm-rs) c`iKAW suAwd AwauNdw hY [ ijnHW ny ieh nwm-rs c`iKAw hY auh inrBau (pRBU dw rUp) ho jWdy hn, auh nwm dy rs nwl r`j jWdy hn [ ijnHW ƒ pRBU ny imhr kr ky ieh rs iplwieAw hY auhnW ƒ muV mOq dw fr dbw nhIN skdw (Awqmk mOq auhnW dy nyVy nhIN AwauNdI) [17[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਲੋਕੁ ਅਵਗਣਾ ਕੀ ਬੰਨ੍ਹ੍ਹੈ ਗੰਠੜੀ ਗੁਣ ਨ ਵਿਹਾਝੈ ਕੋਇ ॥ ਗੁਣ ਕਾ ਗਾਹਕੁ ਨਾਨਕਾ ਵਿਰਲਾ ਕੋਈ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਗੁਣ ਪਾਈਅਨ੍ਹ੍ਹਿ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1092}

ArQ:- jgq AOguxW dI potlI bMnHI jw irhw hY, koeI bMdw guxW dw sOdw nhIN krdw [ hy nwnk! gux ^rIdx vwlw koeI ivrlw hI huMdw hY [ gurU dI ikrpw nwl hI gux imldy hn, (pr imldy aus ƒ hn) ijs auqy pRBU imhr dI nzr krdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਗੁਣ ਅਵਗੁਣ ਸਮਾਨਿ ਹਹਿ ਜਿ ਆਪਿ ਕੀਤੇ ਕਰਤਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮਿ ਮੰਨਿਐ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਵੀਚਾਰਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1092}

ArQ:- hy nwnk! gurU dy Sbd dI rwhIN ivcwrvwn ho ky pRBU dw hukm mMinAW suK imldw hY, (ijs ny hukm mMinAw hY aus ƒ lokW vloN kIqy) gux qy AOgux (Bwv, nykI qy bdI dw slUk) ieko ijhy jwpdy hn (ikauNik ‘hukm’ ivc qurn dy kwrn smJdw hY ik) ieh (gux qy AOgux) krqwr ny Awp pYdw kIqy hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਅੰਦਰਿ ਰਾਜਾ ਤਖਤੁ ਹੈ ਆਪੇ ਕਰੇ ਨਿਆਉ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਦਰੁ ਜਾਣੀਐ ਅੰਦਰਿ ਮਹਲੁ ਅਸਰਾਉ ॥ ਖਰੇ ਪਰਖਿ ਖਜਾਨੈ ਪਾਈਅਨਿ ਖੋਟਿਆ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥ ਸਭੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਦਾ ਸਦਾ ਸਚੁ ਨਿਆਉ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾ ਰਸੁ ਆਇਆ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਨਾਉ ॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1092}

ArQ:- (jIv dy) AMdr hI (jIAW dw) mwlk (bYTw) hY, (jIv dy) AMdr hI (aus dw) q^q hY, auh Awp hI (AMdr bYTw hoieAw, jIv dy kIqy krmW dw) inAW krI jWdw hY; (jIv dy) AMdr hI (aus dw) mhl hY, (jIv dy) AMdr hI (bYTw jIv ƒ) Awsrw (dyeI jw irhw) hY, pr aus dy mhl dw bUhw gurU dy Sbd dI rwhIN l`Bdw hY [

(jIv dy AMdr hI bYTy hoey dI hzUrI ivc) Kry jIv prK ky ^zwny ivc r`Ky jWdy hn (Bwv, AMdr bYTw hoieAw hI Kry jIvW dI Awp sMBwl krI jWdw hY), KoitAW ƒ QW nhIN imldI [ auh sdw-iQr rihx vwlw pRBU hr QW mOjUd hY, aus dw inAW sdw At`l hY; aunHW ƒ aus dy nwm-AMimRq dw suAwd AwauNdw hY ijnHW dy mn ivc nwm v`sdw hY [18[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh