ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1088

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਜਿਨਾ ਗੁਰੁ ਨਹੀ ਭੇਟਿਆ ਭੈ ਕੀ ਨਾਹੀ ਬਿੰਦ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਵਣੁ ਦੁਖੁ ਘਣਾ ਕਦੇ ਨ ਚੂਕੈ ਚਿੰਦ ॥ ਕਾਪੜ ਜਿਵੈ ਪਛੋੜੀਐ ਘੜੀ ਮੁਹਤ ਘੜੀਆਲੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਸਿਰਹੁ ਨ ਚੁਕੈ ਜੰਜਾਲੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- ByitAw—{ipClI pauVI dy slok nµ: 2 ivc ‘gur imly’ qy eyQy ‘guru ByitAw’ AwieAw hY [ dohW dw &rk prKo [ ‘gur imly’ ivc ‘gur’ dw ArQ hY ‘gurU ƒ’ [ ‘guru ByitAw’ dw ArQ hY ‘gurU imilAw’; l&z ‘ijnw’ sw& d`sdw hY=‘ijnHW ƒ gurU nhIN imilAw’ [ so ‘Bytw lY ky imlx ƒ ‘Bytxw’ kihMdy hn’—ieh ArQ au~kw Zlq hY ikauNik gurU Bytw lY ky is`K ƒ nhIN imldw} [ icMd—icMqw [ pCoVIAY—ptVy au~qy ptkweIdw hY [ jMjwlu—JMbylw, icMqw, shsw [

ArQ:- ijnHW ƒ gurU nhIN imilAw, ijnHW dy AMdr r`b dw rqw BI fr nhIN, auhnW ƒ jMmx mrn (dw) fwFw du`K l`gw rihMdw hY, auhnW dI icMqw kdy mu`kdI nhIN [

hy nwnk! ijvyN (Dox vyly) k`pVw (ptVy qy) ptkweIdw hY, ijvyN GiVAwl muV muV (cotW KWdw hY) iqvyN pRBU-nwm qoN vWjy rih ky auhnW dy isr qoN (BI) shsw nhIN mu`kdw [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਢੂਢੀ ਸਜਣਾ ਹਉਮੈ ਬੁਰੀ ਜਗਤਿ ॥ ਨਾ ਝੁਰੁ ਹੀਅੜੇ ਸਚੁ ਚਉ ਨਾਨਕ ਸਚੋ ਸਚੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- jgiq—jgq ivc [ hIAVy—hy idl! {‘hIAVw’ qoN sMboDn ‘hIAVy’ hY; jy ArQ krnw hovy ‘idl ivc’, qW ‘hIAVY’ l&z hY ‘AiDkrx kwrk, iek-vcn’} [ nwnk hIAVy—hy nwnk dy idl! scu—s`cw nwm [ cau—ismr, aucwr [

ArQ:- hy s`jx (pRBU!) mYN iqMnW hI BvnW ivc Bwl vyiKAw hY ik jgq ivc ‘haumY’ cMdrI (blw cMbVI hoeI) hY [

(pr) hy nwnk dy idl! (ies ‘haumY’ qoN Gwbr ky) icMqw nwh kr, qy pRBU dw nwm ismr jo sdw hI iQr rihx vwlw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੇ ਬਖਸਿਓਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੇ ॥ ਆਪੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਓਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਨੀਸਾਣੇ ॥ ਸਨਮੁਖ ਸਦਾ ਸੋਹਣੇ ਸਚੈ ਦਰਿ ਜਾਣੇ ॥ ਐਥੈ ਓਥੈ ਮੁਕਤਿ ਹੈ ਜਿਨ ਰਾਮ ਪਛਾਣੇ ॥ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸੇ ਜਨ ਜਿਨ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨ ਹਉ ਕੁਰਬਾਣੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- bKisEnu—b^iSAw hY aus ny [ lwieEnu—lwieAw hY aus ny [ nIswx—inSwn, (mwieAw dy pRBwv qoN bcwx leI lwieAw hoieAw) inSwn [

ArQ:- jo jo mnu`K gurU dI srn pYNdw hY aus ƒ pRBU Awp hI b^Sdw hY (Bwv, mwieAw dy Asr qoN bcWdw hY; vyKo pauVI 3), auh mnu`K pRBU dy nwm ivc juVdy hn [ siqgurU dy Sbd dI rwhIN (mwieAw dy Asr qoN inKyVn vwlw) inSwn lw ky Awp hI aus ny (gurmuK ƒ) BgqI ivc lwieAw hY [

jo mnu`K BgqI krdy hn auhnW ƒ pRBU dy dr qy A`KW nIvIAW nhIN krnIAW pYNdIAW, (ikauNik BgqI krn krky) auhnW dy mUMh sohxy l`gdy hn, pRBU-dr qy Awdr imldw hY [

ijnHW prmwqmw nwl fUMGI sWJ pweI hY auh lok prlok ivc (mwieAw dy pRBwv qoN) Awzwd rihMdy hn [ BwgW vwly hn auh bMdy ijnHW pRBU dI bMdgI kIqI hY, mYN auhnW qoN sdky hW [4[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਮਹਲ ਕੁਚਜੀ ਮੜਵੜੀ ਕਾਲੀ ਮਨਹੁ ਕਸੁਧ ॥ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਨਿ ਤਾ ਪਿਰੁ ਰਵੈ ਨਾਨਕ ਅਵਗੁਣ ਮੁੰਧ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- mhl—iesqRI [ mV—srIr [ mqvVI—srIr nwl hI ipAwr r`Kx vwlI, srIr nwl Awpxy Awp ƒ iek smJx vwlI [ muMD—iesqRI [

ArQ:- aus (jIv-) iesqRI ƒ koeI c`j nhIN jo inrw Awpxy srIr nwl ipAwr krdI hY, auh AMdroN kwlI hY, mYlI hY [ hy nwnk! (jIv-iesqRI) Ksm pRBU ƒ qW hI iml skdI hY jy (aus dy) AMdr gux hox, (pr kuc`jI) iesqRI dy pws hoey inry AOgux hI [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਸਾਚੁ ਸੀਲ ਸਚੁ ਸੰਜਮੀ ਸਾ ਪੂਰੀ ਪਰਵਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਅਹਿਨਿਸਿ ਸਦਾ ਭਲੀ ਪਿਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਪਿਆਰਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- sw—auh iesqRI [ prvwir—prvwr ivc [ Aih—idn [ inis—rwq [ hyiq—ihq ivc [ ipAwir—ipAwr ivc [

ArQ:- hy nwnk! jo iesqRI pqI dy ihq ivc ipAwr ivc rihMdI hY auh idny rwq hr vyly cMgI hY, auhI cMgy Awcrn vwlI qy jugiq vwlI hY, auh prvwr ivc mMnI-pRmMnI hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਆਪਣਾ ਆਪੁ ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਪਾਇਆ ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਆਪਣੀ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਿਰਮਲੀ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਆਇਆ ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਜਿਨੀ ਚਾਖਿਆ ਅਨ ਰਸ ਠਾਕਿ ਰਹਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ ਫਿਰਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਗਵਾਇਆ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1088}

ArQ:- ijs mnu`K ny Awpxy Awqmk jIvn ƒ (sdw) pVqwilAw hY aus ƒ nwm-^zwnw iml jWdw hY, pRBU AwpxI imhr kr ky aus ƒ siqgurU dy Sbd ivc joVdw hY, qy, gurU dI pivqR bwxI dI rwhIN aus ƒ Awpxy nwm dw rs iplWdw hY [

ijnHW ny nwm-rs c`iKAw hY auh hor rsW ƒ vrj r`Kdy hn (Bwv, dunIAw dy csikAW ƒ Awpxy nyVy nhIN Fukx dyNdy); nwm-rs pI ky auh sdw r`jy rihMdy hn qy mwieAw dI iqRSnw qy Bu`K nws kr lYNdy hn [5[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਪਿਰ ਖੁਸੀਏ ਧਨ ਰਾਵੀਏ ਧਨ ਉਰਿ ਨਾਮੁ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਧਨ ਆਗੈ ਖੜੀ ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਨਾਰਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- auir—ihrdy ivc [ KusIey—^uSI nwl [ Dn—jIv-iesqRI [

ArQ:- ijs jIv-iesqRI dy ihrdy ivc ‘nwm’-isMgwr hY aus ƒ pRBU-pqI ^uSI nwl Awpxy nwl imlWdw hY [ hy nwnk! jo jIv-iesqRI pRBU-pqI dI hzUrI ivc KloqI rihMdI hY aus ƒ soBw imldI hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਸਸੁਰੈ ਪੇਈਐ ਕੰਤ ਕੀ ਕੰਤੁ ਅਗੰਮੁ ਅਥਾਹੁ ॥ ਨਾਨਕ ਧੰਨੁ ਸਹਾਗਣੀ ਜੋ ਭਾਵਹਿ ਵੇਪਰਵਾਹ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- {not—&rId jI dy SlokW ivc BI ieh Slok nµ: 32 qy drj hY; pr keI QweIN &rk hn, pwTk-jn Awp twkrw kr ky vyK lYx} [ suohwgxI—{eyQy ‘s’ dy nwl (   u  )  pVHnw hY, Asl L&z ‘sohwgxI’ hY} [

ArQ:- pRBU-Ksm AphuMc hY qy bhuq fUMGw hY; jo jIv-iesqRIAW shury-Gr qy pyky-Gr (dohIN QweIN, Bwv lok prlok ivc aus) Ksm dIAW ho ky rihMdIAW hn qy (ies qrHW) aus byprvwh ƒ ipAwrIAW l`gdIAW hn  auh BwgW vwlIAW hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤਖਤਿ ਰਾਜਾ ਸੋ ਬਹੈ ਜਿ ਤਖਤੈ ਲਾਇਕ ਹੋਈ ॥ ਜਿਨੀ ਸਚੁ ਪਛਾਣਿਆ ਸਚੁ ਰਾਜੇ ਸੇਈ ॥ ਏਹਿ ਭੂਪਤਿ ਰਾਜੇ ਨ ਆਖੀਅਹਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਕੀਤਾ ਕਿਆ ਸਾਲਾਹੀਐ ਜਿਸੁ ਜਾਦੇ ਬਿਲਮ ਨ ਹੋਈ ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਸਚਾ ਏਕੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਸੁ ਨਿਹਚਲੁ ਹੋਈ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1088}

pdArQ:- qKiq—q^q au~qy [ BUpiq—{BU—DrqI [ piq—mwlk} DrqI dy mwlk [ dUjY Bwie—mwieAw dy moh ivc [ kIqw—pYdw kIqw hoieAw [ iblm—icr, dyr [

ArQ:- jo mnu`K q^q dy jog huMdw hY auhI rwjw bx ky q^q qy bYTdw hY (Bwv, jo mwieAw dI ‘iqRSnw BuK’ gvw ky byprvwh ho jWdw hY auhI Awdr pWdw hY); so, ijnHW ny pRBU nwl fUMGI sWJ pw leI hY auhI Asl rwjy hn [

DrqI dy mwlk bxy hoey ieh lok rwjy nhIN khy jw skdy, iehnW ƒ (iek qW) mwieAw dy moh krky sdw du`K vwprdw hY, (dUjy) aus ƒ kIh vifAwauxw hoieAw jo pYdw kIqw hoieAw hY ijs dy nws huMidAW icr nhIN l`gdw [

At`l rwj vwlw iek pRBU hI hY [ jo gurU dy snmuK ho ky ieh g`l smJ lYNdw hY, auh BI (“iqRSnw BuK” vloN) Afol ho jWdw hY [6[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਸਭਨਾ ਕਾ ਪਿਰੁ ਏਕੁ ਹੈ ਪਿਰ ਬਿਨੁ ਖਾਲੀ ਨਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿ ਸਤਿਗੁਰ ਮਾਹਿ ਸਮਾਹਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1088}

ArQ:- sB jIv iesqRIAW dw Ksm iek pRBU hY, koeI AYsI nhIN ijs dy isr auqy Ksm nwh hovy [ pr, hy nwnk! suhwg-Bwg vwlIAW auh hn jo siqgurU ivc lIn hn [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਮਨ ਕੇ ਅਧਿਕ ਤਰੰਗ ਕਿਉ ਦਰਿ ਸਾਹਿਬ ਛੁਟੀਐ ॥ ਜੇ ਰਾਚੈ ਸਚ ਰੰਗਿ ਗੂੜੈ ਰੰਗਿ ਅਪਾਰ ਕੈ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਛੁਟੀਐ ਜੇ ਚਿਤੁ ਲਗੈ ਸਚਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1088}

ArQ:- (ijqnw icr) mn dIAW keI lihrW hn (Bwv, iqRSnw dIAW keI lihrW mn ivc au~T rhIAW hn, auqnw icr) mwlk dI hzUrI ivc sur^rU nhIN ho skIdw [ jy byAMq pRBU dy gUVHy ipAwr ivc, sdw-iQr rihx vwly rMg ivc mn msq rhy, jy ic`q sdw-iQr pRBU ivc juiVAw rhy, qW, hy nwnk! gurU dI imhr nwl sur^rU hoeIdw hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh