ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1084

ਅਵਲਿ ਸਿਫਤਿ ਦੂਜੀ ਸਾਬੂਰੀ ॥ ਤੀਜੈ ਹਲੇਮੀ ਚਉਥੈ ਖੈਰੀ ॥ ਪੰਜਵੈ ਪੰਜੇ ਇਕਤੁ ਮੁਕਾਮੈ ਏਹਿ ਪੰਜਿ ਵਖਤ ਤੇਰੇ ਅਪਰਪਰਾ ॥੯॥ ਸਗਲੀ ਜਾਨਿ ਕਰਹੁ ਮਉਦੀਫਾ ॥ ਬਦ ਅਮਲ ਛੋਡਿ ਕਰਹੁ ਹਥਿ ਕੂਜਾ ॥ ਖੁਦਾਇ ਏਕੁ ਬੁਝਿ ਦੇਵਹੁ ਬਾਂਗਾਂ ਬੁਰਗੂ ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਖਰਾ ॥੧੦॥ ਹਕੁ ਹਲਾਲੁ ਬਖੋਰਹੁ ਖਾਣਾ ॥ ਦਿਲ ਦਰੀਆਉ ਧੋਵਹੁ ਮੈਲਾਣਾ ॥ ਪੀਰੁ ਪਛਾਣੈ ਭਿਸਤੀ ਸੋਈ ਅਜਰਾਈਲੁ ਨ ਦੋਜ ਠਰਾ ॥੧੧॥ ਕਾਇਆ ਕਿਰਦਾਰ ਅਉਰਤ ਯਕੀਨਾ ॥ ਰੰਗ ਤਮਾਸੇ ਮਾਣਿ ਹਕੀਨਾ ॥ ਨਾਪਾਕ ਪਾਕੁ ਕਰਿ ਹਦੂਰਿ ਹਦੀਸਾ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਿ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰਾ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1084}

pdArQ:- Avil—(inmwz dw) pihlw (vkq) [ dUjI—dUjI (inmwz) [ swbUrI—sMqoK [ qIjY—(inmwz dy) qIjy (vkq) ivc [ hlymI—inmRqw [ cauQY—cOQY (vkq) ivc [ KYrI—sB dw Blw mMgxw [ pMjy—(kwmwidk) pMj hI [ iekqu—ie`k ivc [ iekqu mukwmY—ie`ko QW ivc, v`s ivc (r`Kxy) [ eyih—{l&z ‘eyh’ qoN bhu-vcn} [ vKq—inmwz dy vkq [ Apr prw—pry qoN pry, bhuq vDIAw [9[

sglI—swrI (isRStI) ivc [ maudIPw—vzI&w, ieslwmI srDw Anuswr sdw jwrI r`Kx vwlw iek pwT [ bd Aml—BYVy kMm [ hiQ—h`Q ivc [ kUjw—kUzw, lotw, Asqwvw [ buiJ—smJ ky [ burgU—isM| jo muslmwn &kIr vjWdy hn [ brKurdwr—Blw b`cw [ Krw—cMgw [10[

hku—h`k dI kmweI, AwpxI nyk imhnq nwl K`tI hoeI mwieAw [ bKorhu—Kwvo [ mYlwxw—ivkwrW dI mYl [ pIru—gurU, rwhbr [ iBsqI—bihSq dw h`kdwr [ doj—dozk (ivc) [ Trw—Tyhldw, su`tdw [11[

kwieAw—srIr [ ikrdwr—Aml, cMgy mMdy krm [ Aaurq—iesqRI [ Aaurq XkInw—piqbRqw iesqRI [ hkInw—h`k dy, r`bI imlwp dy [ nwpwk—Apiv`qr [ pwku—piv`qr [ hdIs—pYZMbrI pusqk ijs ƒ kurwn qoN dUjw drjw id`qw jWdw hY, ies ivc muslmwnI Srh dI ihdwieq hY [ hdUir hdIsw—hzUrI hdIs, r`bI Srh dI pusqk [ swbq sUriq—(suMniq, lbW k`tx Awidk dI Srh nwh kr ky) srIr ƒ ijauN kw iqauN r`Kxw [ dsqwr isrw—isr auqy dsqwr (dw kwrn bxdI hY), ie`zq-Awdr dw vsIlw hY [12[

ArQ:- hy ^udw dy bMdy! (qyrI aumr dy) ieh pMj vyly qyry vwsqy bVy hI lwBdwiek ho skdy hn (jy qUM) pihly vkq ivc r`b dI is&iq-swlwh krdw rhyN, jy sMqoK qyrI dUjI inmwz hovy, inmwz dy qIjy vkq ivc qUM inmRqw Dwrn kryN, jy cOQy vkq ivc qUM sB dw Blw mMgyN, jy pMjvyN vkq ivc qUM kwmwidk pMjW ƒ hI v`s ivc r`KyN (Bwv, r`b dI is&iq-swlwh, sMqoK, inmRqw, sB dw Blw mMgxw, kwmwidk pMjW ƒ hI v`s ivc r`Kxw—ieh pMj hn Awqmk jIvn dIAW pMj inmwzW, qy, ieh jIvn ƒ bhuq au~cw krdIAW hn) [9[

hy A`lw dy bMdy! swrI isRStI ivc ieko ^udw ƒ v`sdw jwx—ies ƒ qUM Awpxw hr vyly dw r`bI slwm dw pwT bxweI r`K [ mMdy krm krny C`f dy—ieh pwxI dw lotw qUM Awpxy h`Q ivc PV (srIrk suA`Cqw vwsqy) [ ieh XkIn bxw ik swrI hI ^lkq dw ieko ^udw hY—ieh sdw bWg idAw kr [ hy &kIr sweIN! ^udw dw cMgw pu`qr bxn dw jqn kirAw kr—ieh isM| vjwieAw kr [10[

hy ^udw dy bMdy! h`k dI kmweI kirAw kr—ieh hY ‘hlwl’, ieh, Kwxw KwieAw kr [ (idl ivcoN ivqkry k`F ky) idl ƒ drIAw bxwx dw jqn kr, (ies qrHW) idl dI (ivkwrW dI) mYl DoieAw kr [ hy A`lw dy bMdy! ijhVw mnu`K Awpxy gurU-pIr (dy hukm) ƒ pCwxdw hY, auh bihSq dw h`kdwr bx jWdw hY, AzrweIl aus ƒ dozk ivc nhIN su`tdw [11[

hy ^udw dy bMdy! Awpxy ies srIr ƒ, ijs dI rwhIN sdw cMgy mMdy krm kIqy jWdy hn AwpxI v&wdwr AOrq (piqbRqw iesqRI) bxw, (qy, ivkwrW dy rMg-qmwSy mwxn dy QW, ies piqbRqw iesqRI dI rwhIN) r`bI imlwp dy rMg-qmwSy mwixAw kr [ hy A`lw dy bMdy! (ivkwrW ivc) mlIn ho rhy mn ƒ piv`qr krn dw jqn kr—iehI hY r`bI imlwp pYdw krn vwlI Srh dI ikqwb [ (suMniq, lbW ktwx Awidk Srh ƒ C`f ky) AwpxI Skl ƒ ijauN kw iqauN r`K—ieh (lok prlok ivc) ie`zq-Awdr pRwpq krn dw vsIlw bx jWdw hY [12[

ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਮੋਮ ਦਿਲਿ ਹੋਵੈ ॥ ਅੰਤਰ ਕੀ ਮਲੁ ਦਿਲ ਤੇ ਧੋਵੈ ॥ ਦੁਨੀਆ ਰੰਗ ਨ ਆਵੈ ਨੇੜੈ ਜਿਉ ਕੁਸਮ ਪਾਟੁ ਘਿਉ ਪਾਕੁ ਹਰਾ ॥੧੩॥ ਜਾ ਕਉ ਮਿਹਰ ਮਿਹਰ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ॥ ਸੋਈ ਮਰਦੁ ਮਰਦੁ ਮਰਦਾਨਾ ॥ ਸੋਈ ਸੇਖੁ ਮਸਾਇਕੁ ਹਾਜੀ ਸੋ ਬੰਦਾ ਜਿਸੁ ਨਜਰਿ ਨਰਾ ॥੧੪॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕਾਦਰ ਕਰਣ ਕਰੀਮਾ ॥ ਸਿਫਤਿ ਮੁਹਬਤਿ ਅਥਾਹ ਰਹੀਮਾ ॥ ਹਕੁ ਹੁਕਮੁ ਸਚੁ ਖੁਦਾਇਆ ਬੁਝਿ ਨਾਨਕ ਬੰਦਿ ਖਲਾਸ ਤਰਾ ॥੧੫॥੩॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1084}

pdArQ:- idil—idl vwlw [ mom idil—mom vrgy (nrm) idl vwlw [ AMqr kI—AMdr dI, AMdrlI [ qy—qoN [ kusm—Pu`l [ pwtu—p`t, rySm [ pwku—piv`qr [ hrw—{hwirx} hrn dI K`l, imRg Cwlw [13[

mrdwnw—sUrmw [ syKu—Sy^u [ nrw—nrhr, prmwqmw [14[

kudriq kwdr—kwdr dI kudriq ƒ, krqwr dI rcI rcnw ƒ [ krx krImw—krIm dy krx ƒ, b^iSMd pRBU dy rcy jgq ƒ [ rhIm—rihm krn vwlw r`b [ muhbiq—muh`biq, ipAwr [ hku—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dy nwm ƒ [ buiJ—smJ ky [ bMid—mwieAw dy moh dy bMDn [ qrw—qr jweIdw hY [15[

ArQ:- hy ^udw dy bMdy! (Asl) muslmwn auh hY jo mom vrgy nrm idl vwlw huMdw hY Aqy jo Awpxy idl qoN AMdrlI (ivkwrW dI) mYl Do dyNdw hY [ (auh muslmwn) dunIAw dy rMg-qmwiSAW dy nyVy nhIN Fukdw (jo ieauN piv`qr rihMdw hY) ijvyN Pu`l rySm iGau Aqy imRgCwlw piv`qr (rihMdy hn) [13[

hy ^udw dy bMdy! ijs mnu`K au~qy imhrvwn (mOlw) dI hr vyly imhr rihMdI hY, (ivkwrW dy twkry qy) auhI mnu`K sUrmw mrd (swbq huMdw) hY [ auhI hY (Asl) Sy^ mswiek qy hwjI, auhI hY (Asl) ^udw dw bMdw ijs au~qy ^udw dI imhr dI ingwh rihMdI hY [14[

hy nwnk! (AwK—) hy ^udw dy bMdy! kwdr dI kudriq ƒ, b^iSMd mwlk dy rcy jgq ƒ, byAMq fUMGy rihm-idl ^udw dI muh`bq qy is&iq-swlwh ƒ, sdw kwiem rihx vwly pRBU dy hukm ƒ, sdw kwiem rihx vwly ^udw ƒ smJ ky mwieAw dy moh dy bMDnW qoN ^lwsI ho jWdI hY, qy, sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jweIdw hY [15[3[12[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਊਚ ਬਿਰਾਜੇ ॥ ਆਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ਸਾਜੇ ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਰਣਿ ਗਹਤ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਕਿਛੁ ਭਉ ਨ ਵਿਆਪੈ ਬਾਲ ਕਾ ॥੧॥ ਗਰਭ ਅਗਨਿ ਮਹਿ ਜਿਨਹਿ ਉਬਾਰਿਆ ॥ ਰਕਤ ਕਿਰਮ ਮਹਿ ਨਹੀ ਸੰਘਾਰਿਆ ॥ ਅਪਨਾ ਸਿਮਰਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਆ ਓਹੁ ਸਗਲ ਘਟਾ ਕਾ ਮਾਲਕਾ ॥੨॥ ਚਰਣ ਕਮਲ ਸਰਣਾਈ ਆਇਆ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹੈ ਹਰਿ ਜਸੁ ਗਾਇਆ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਸਭਿ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰੇ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਭਉ ਨਹੀ ਕਾਲ ਕਾ ॥੩॥ ਸਮਰਥ ਅਕਥ ਅਗੋਚਰ ਦੇਵਾ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤਾ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥ ਅੰਡਜ ਜੇਰਜ ਸੇਤਜ ਉਤਭੁਜ ਬਹੁ ਪਰਕਾਰੀ ਪਾਲਕਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1084}

pdArQ:- sB aUc—sBnW qoN au~cw [ ibrwjy—itikAw hoieAw hY [ Awpy—Awp hI [ Qwip—pYdw kr ky [ auQwpy—nws krdw hY [ swjy—swjdw hY, bxWdw hY [ ghq—PVidAW [ pweIAY—pweIdw hY [ n ivAwpY—zor nhIN pw skdw [ bwl—bwlw, mwieAw [1[

ijnih—ijin hI, ijs ny {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijin’ dI ‘i’ au~f geI hY} [  aubwirAw—bcwieAw [ rkq—r`q, lhU [ ikrm—kIVy [ nhI sMGwirAw—nhIN mrn id`qw [ dy—dy ky [ pRiqpwilAw—r`iKAw kIqI [ Gt—srIr [2[

crx kml—kOl Pu`l vrgy sohxy crn [ swD sMig—swD sMgiq ivc [ jsu—is&iq-swlwh [ siB—swry [ jnm mrn siB dUK—jnm qoN mrn q`k dy swry du`K, swrI aumr dy du`K [ invwry—dUr krdw hY [ kwlu—mOq, Awqmk mOq [3[

smrQ—sB qwkqW dw mwlk [ AkQ—ijs dy srUp dw ibAwn nwh kIqw jw sky [ Agocr—A-go-cr} igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry [ syvw—cwnx-rUp [ siB—swry [ qw kI—aus (prmwqmw) dI [ syvw—srn [ AMfj—AMf-j, AMfy qoN pYdw hox vwly [ jyrj—jyr-j, ijEr qoN jMmx vwly [ syqj—syq-j, muVHky qoN jMmx vwly [ auqBuj—{ai¨^jSprouting, germinating (as a plant)} DrqI ivcoN au~gx vwly [ bhu prkwrI—AnykW qrIikAW nwl [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw sB qoN au~cy (Awqmk) itkwxy au~qy itikAw rihMdw hY, auh Awp hI (sB ƒ) pYdw kr ky Awp hI nws krdw hY, auh Awp hI rcnw rcdw hY [ hy BweI! aus prmwqmw dw Awsrw ilAW Awqmk Awnµd pRwpq hoieAw rihMdw hY, mwieAw dy moh dw fr rqw vI Awpxw zor nhIN pw skdw [1[

hy BweI! ijs prmwqmw ny (jIv ƒ) mW dy pyt dI A`g ivc bcweI r`iKAw, ijs ny mW dI r`q dy ikrmW ivc (jIv ƒ) mrn nwh id`qw aus ny (qdoN) Awpxy (nwm dw) ismrn dy ky r`iKAw kIqI [ hy BweI! auh pRBU swry jIvW dw mwlk hY [2[

hy BweI! ijhVw mnu`K pRBU dy sohxy crnW dI srn ivc Aw jWdw hY, ijhVw mnu`K swD sMgiq ivc (rih ky) prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw hY, prmwqmw aus dy swrI aumr dy du`K dUr kr dyNdw hY [ prmwqmw dw nwm jp jp ky aus ƒ (Awqmk) mOq dw fr nhIN rih jWdw [3[

hy BweI! prmwqmw sB qwkqW dw mwlk hY, aus dw srUp shI qrHW ibAwn nhIN kIqw jw skdw, auh igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY, auh nUr hI nUr hY [ swry jIAw-jMqW ƒ ausy dw hI Awsrw hY [ hy BweI! AMfj jyrj syqj auqBuj—iehnW cOhW hI KwxIAW dy jIvW ƒ auh keI qrIikAW nwl pwlx vwlw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh