ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1080

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰਭ ਸਮਰਥ ਸਰਬ ਸੁਖ ਦਾਨਾ ॥ ਸਿਮਰਉ ਨਾਮੁ ਹੋਹੁ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ॥ ਹਰਿ ਦਾਤਾ ਜੀਅ ਜੰਤ ਭੇਖਾਰੀ ਜਨੁ ਬਾਂਛੈ ਜਾਚੰਗਨਾ ॥੧॥ ਮਾਗਉ ਜਨ ਧੂਰਿ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਵਉ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਮੈਲੁ ਮਿਟਾਵਉ ॥ ਦੀਰਘ ਰੋਗ ਮਿਟਹਿ ਹਰਿ ਅਉਖਧਿ ਹਰਿ ਨਿਰਮਲਿ ਰਾਪੈ ਮੰਗਨਾ ॥੨॥ ਸ੍ਰਵਣੀ ਸੁਣਉ ਬਿਮਲ ਜਸੁ ਸੁਆਮੀ ॥ ਏਕਾ ਓਟ ਤਜਉ ਬਿਖੁ ਕਾਮੀ ॥ ਨਿਵਿ ਨਿਵਿ ਪਾਇ ਲਗਉ ਦਾਸ ਤੇਰੇ ਕਰਿ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਨਾਹੀ ਸੰਗਨਾ ॥੩॥ ਰਸਨਾ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਹਰਿ ਤੇਰੇ ॥ ਮਿਟਹਿ ਕਮਾਤੇ ਅਵਗੁਣ ਮੇਰੇ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਮਨੁ ਜੀਵੈ ਪੰਚ ਦੂਤ ਤਜਿ ਤੰਗਨਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1080}

pdArQ:- pRB—hy pRBU! smrQ—hy swrIAW qwkqW dy mwlk! ismrau—mYN ismrdw rhW [ jIA jMq—swry jIv [ ByKwrI—mMgqy [ jnu—dws [ bWCY—mMgdw hY, qWG krdw hY [ jwcMgnw—mMgqw (bx ky) [1[

mwgau—mwgauN, mYN mMgdw hW [ jn DUir—sMq jnW dI crn-DUV [ prm giq—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ pwvau—pwvauN, mYN hwsl kr lvW [ dIrG rog—v`fy rog [ imtih—imt jWdy hn {bhu-vcn} [ hir AauKiD—hir-nwm dI dvweI nwl [ inrmil—inrml ivc [ rwpY—rMigAw jwey [ mMgnw—mYN mMgdw hW [2[

sRvxI—kMnW nwl [ suxau—suxauN, mYN suxdw rhW [ ibml—piv`qr [ suAwmI—hy suAwmI! Et—Awsrw [ qjau—qjauN, mYN iqAwg idAW [ ibKu—zhr, Awqmk mOq ilAwaux vwlI [ kwmI—kwmnw, vwsnw [ iniv—inaUN ky [ pwie lgau—pwie lgauN, mYN pYrIN l`gW [ kir—kr ky [ suik®qu—nyk kmweI [ sMgnw—Jwkw l`gy [3[

rsnw—jIB [ kmwqy—kmwey hoey [ Avgux—ivkwr [ ismir—ismr ky [ jIvY—Awqmk jIvn pRwpq krdw rhy [ dUq—vYrI [ qMgnw—qMg krn vwly [4[

ArQ:- hy swrIAW qwkqW dy mwlk pRBU! hy swry suK dyx vwly! (myry auqy) imhrvwn ho, mYN qyrw nwm ismrdw rhW [ hy BweI! prmwqmw dwqW dyx vwlw hY, swry jIv (aus dy dr dy) mMgqy hn [ (nwnk aus dw) dws mMgqw bx ky (aus pwsoN nwm dI dwiq) mMgdw hY [1[

hy BweI! (pRBU dy dr qoN) mYN (aus dy) syvkW dI crn-DUV mMgdw hW qw ik mYN sB qoN au~cI Awqmk AvsQw hwsl kr skW, Aqy AnykW jnmW dI (ivkwrW dI) mYl dUr kr skW [ hy BweI! hir-nwm dI dvweI nwl v`fy-v`fy rog dUr ho jWdy hn [ mYN BI (aus dy dr qoN) mMgdw hW ik aus dy piv`qr nwm ivc (myrw mn) rMigAw rhy [2[

hy suAwmI! (imhr kr) mYN (Awpxy) kMnW nwl qyrw piv`qr js suxdw rhW [ mYƒ isr& qyrw hI Awsrw hY, (imhr kr) mYN Awqmk mOq ilAwaux vwlI kwm-vwsnw iqAwg idAW, mYN inaUN inaUN ky qyry syvkW dI crnIN l`gdw rhW [ ieh nyk kmweI kridAW mYƒ kdy Jwkw nwh l`gy [3[

hy suAwmI! hy hrI! (imhr kr) myrI jIB qyry gux gWdI rhy, qy, myry (ipCly) kIqy hoey AOgux imt jwx [ (imhr kr) qyrw nwm ismr ismr ky (qy, ismrn dI brkiq nwl) duKI krn vwly kwmwidk pMj vYrIAW dw swQ C`f ky myrw mn Awqmk jIvn pRwpq kr ley [4[

ਚਰਨ ਕਮਲ ਜਪਿ ਬੋਹਿਥਿ ਚਰੀਐ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ॥ ਅਰਚਾ ਬੰਦਨ ਹਰਿ ਸਮਤ ਨਿਵਾਸੀ ਬਾਹੁੜਿ ਜੋਨਿ ਨ ਨੰਗਨਾ ॥੫॥ ਦਾਸ ਦਾਸਨ ਕੋ ਕਰਿ ਲੇਹੁ ਗਪਾਲਾ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਸਖਾ ਸਹਾਈ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ਮਿਲੁ ਕਦੇ ਨ ਹੋਵੀ ਭੰਗਨਾ ॥੬॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਧਰੀ ਹਰਿ ਆਗੈ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਸੋਇਆ ਜਾਗੈ ॥ ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ ਸੋਈ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕੁ ਹਤਿ ਤਿਆਗੀ ਹਉਮੈ ਹੰਤਨਾ ॥੭॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਪੂਰਨ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਵਿਆ ਅਛਲ ਸੁਆਮੀ ॥ ਭਰਮ ਭੀਤਿ ਖੋਈ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਏਕੁ ਰਵਿਆ ਸਰਬੰਗਨਾ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1080}

pdArQ:- crn kml—kOl Pu`l vrgy sohxy crn [ boihiQ—jhwz ivc [ crIAY—cVHnw cwhIdw hY [ sMig—sMgiq ivc [ swgru—smuMdr [ qrIAY—qirAw jw skdw hY [ Arcw—Pu`l Awidk Byt r`K ky dyv-pUjw krnI [ bMdn—nmskwr [ smq invwsI—(sB jIvW ivc) iek-smwn v`sx vwlw [ n nµgnw—by-ie`zq nhIN hoeIdw [5[

ko—dw [ guopwlw—hy gopwl! {A`Kr ‘g’ nwl do lgW hn—  o Aqy   u [ Asl l&z ‘gopwl’ hY, ieQy ‘gupwl’ pVHnw hY} [ inDwn—^zwnw [ prmysur—hy prmysr! BMgnw—ivCoVw [6[

Arip—Bytw kr ky [ Arip DrI—Bytw kr id`qI [ ijs kw—{sMbMDk ‘kw’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ sw—sI, pYdw kIqw hoieAw sI [ hiq—mwr ky [ hMqnw—mwrn vwlI, Awqmk mOq ilAwaux vwlI [7[

jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ pUrn—ivAwpk [ Git Git—hryk srIr ivc [ BIiq—kMD [ guir pUrY—pUry gurU ny [ rivAw—ivAwpk [ srbMgnw—sBnW ivc [8[

ArQ:- hy BweI! (sMswr-smuMdr qoN pwr lµGx leI prmwqmw dy) sohxy crnW dw iDAwn Dr ky (nwm-) jhwz ivc cVHnw cwhIdw hY, gurU dI sMgiq ivc iml ky (sMswr-) smuMdr qoN pwr lµiGAw jw skIdw hY [ prmwqmw ƒ sB jIvW ivc iek-smwn v`sdw jwx lYxw—iehI hY aus dI Arcw-pUjw, iehI hY aus A`gy bMdnw [ (ies qrHW) muV muV jUnW ivc pY ky ^uAwr nhIN hoeIdw [5[

hy gopwl! hy ikrpw dy ^zwny! hy dInW auqy dieAw krn vwly! mYƒ Awpxy dwsW dw dws bxw lY [ hy srb-ivAwpk prmysr! qUM hI myrw im`qr hYN, qUM hI myrw mddgwr hYN [ mYƒ iml, qYQoN myrw kdy ivCoVw nwh hovy [6[

hy BweI! ijs mnu`K ny Awpxw mn Awpxw qn prmwqmw A`gy Bytw kr id`qw, auh mnu`K AnykW jnmW dw su`qw hoieAw (BI) jwg pYNdw hY (Awqmk jIvn dI sUJ vwlw ho jWdw hY) [ ijs prmwqmw ny aus ƒ pYdw kIqw sI, auhI aus dw rwKw bx jWdw hY, auh mnu`K Awqmk mOq ilAwaux vwlI haumY ƒ sdw leI iqAwg dyNdw hY [7[

hy BweI! pUry gurU ny (ijs mnu`K dI prmwqmw nwloN ivCoVw pwx vwlI) Btkxw dI kMD dUr kr id`qI, aus ƒ prmwqmw sBnW ivc ivAwpk id`s pYNdw hY; (aus ƒ id`s pYNdw hY ik) sB dy idlW dI jwxn vwlw pRBU jl ivc DrqI ivc sB QW ivAwpk hY, mwieAw pwsoN nwh CilAw jw skx vwlw hrI hryk srIr ivc mOjUd hY [8[

ਜਤ ਕਤ ਪੇਖਉ ਪ੍ਰਭ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ॥ ਹਰਿ ਤੋਟਿ ਭੰਡਾਰ ਨਾਹੀ ਰਤਨਾਗਰ ॥ ਅਗਹ ਅਗਾਹ ਕਿਛੁ ਮਿਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈਐ ਸੋ ਬੂਝੈ ਜਿਸੁ ਕਿਰਪੰਗਨਾ ॥੯॥ ਛਾਤੀ ਸੀਤਲ ਮਨੁ ਤਨੁ ਠੰਢਾ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਕੀ ਮਿਟਵੀ ਡੰਝਾ ॥ ਕਰੁ ਗਹਿ ਕਾਢਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭਿ ਅਪੁਨੈ ਅਮਿਓ ਧਾਰਿ ਦ੍ਰਿਸਟੰਗਨਾ ॥੧੦॥ ਏਕੋ ਏਕੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਠਾਈ ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਾਹੀ ॥ ਆਦਿ ਮਧਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਰਵਿਆ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬੁਝੀ ਭਰਮੰਗਨਾ ॥੧੧॥ ਗੁਰੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦੁ ॥ ਗੁਰੁ ਕਰਤਾ ਗੁਰੁ ਸਦ ਬਖਸੰਦੁ ॥ ਗੁਰ ਜਪੁ ਜਾਪਿ ਜਪਤ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਗਿਆਨ ਦੀਪਕੁ ਸੰਤ ਸੰਗਨਾ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1080}

pdArQ:- jq kq—ij`Qy ik`Qy, ijs BI pwsy [ pyKau—pyKauN, mYN vyKdw hW [ suK swgr—suKW dw smuMdr [ qoit—Gwtw, kmI [ rqnwgr—{rqn-Awkr} rqnW dI Kwx [ Agh—A-gh, jo pkV qoN pry hY [ Agwh—AQwh [ imiq—h`d-bMnw, imxqI [ ikrpMgnw—ikrpw [9[

sIql—TMFI [ fMJw—sVn [ kru—h`Q {iek-vcn} [ gih—PV ky [ pRIB ApunY—Awpxy pRBU ny [ AimE—AMimRq [ idRstMgnw—idRStI [ AimE idRstMgnw—Awqmk jIvn dyx vwlI idRStI [10[

eyko eyku—isr& prmwqmw hI prmwqmw [ rivAw—ivAwpk hY [ Awid miD AMiq—jgq-rcnw dy SurU ivc, ivckwr, A^Ir ivc [ iqRsn—iqRSnw [ BrmMgnw—Btkxw [11[

sd—sdw [ gur jpu—gurU dw d`isAw nwm dw jwp [ jwip—jp ky [ jpq—jpidAW [ dIpku—dIvw [ igAwn dIpku—igAwn dw dIvw, Awqmk jIvn dI sUJ dw dIvw [ sMq sMgnw—gurU dI sMgiq, swD sMgiq [12[

ArQ:- hy BweI! mYN ijs BI pwsy vyKdw hW, suKW dw smuMdr prmwqmw hI (v`s irhw hY) [ rqnW dI Kwx aus prmwqmw dy ^zwinAW ivc kdy kmI nhIN AwauNdI [ hy BweI! aus prmwqmw dI hsqI dw koeI h`d-bMnw nhIN l`B skdw jo hryk iksm dI jkV qoN pry hY ijs dI hwQ nhIN pweI jw skdI [ pr ieh g`l auh mnu`K smJdw hY ijs auqy aus dI ikrpw hovy [9[

hy BweI! Awqmk jIvn dyx vwlI ingwh kr ky ipAwry pRBU ny ijnHW (vf-BwgIAW) ƒ (auhnW dw) h`Q PV ky (sMswr-smuMdr ivcoN) k`F ilAw hY, auhnW dw ihrdw SWq ho igAw hY, auhnW dw mn auhnW dw qn SWq ho igAw hY, auhnW dI auh sVn imt geI hY jo jnm mrn dy gyV ivc pWdI hY [10[

hy BweI! (gurU dI ikrpw nwl ijs mnu`K dI mwieAw dI) iqRSnw mu`k jWdI hY Btkxw mu`k jWdI hY (aus ƒ ieh id`s pYNdw hY ik) prmwqmw hI prmwqmw sBnIN QweIN v`s irhw hY, aus qoN ibnw (aus vrgw) hor koeI nhIN hY, auh prmwqmw hI jgq-rcnw dy SurU ivc sI, auh prmwqmw hI hux mOjUd hY, auh prmwqmw hI jgq dy AMq ivc hovygw [11[

hy BweI! swD sMgiq ivc itk ky gurU dw d`isAw hir-nwm dw jwp jpidAW ijs mnu`K dy AMdr Awqmk jIvn dI sUJ dw dIvw jg pYNdw hY ijs ƒ ieh Pl pRwpq ho jWdw hY (aus ƒ ieh id`s pYNdw hY ik) gurU prmysr (dw rUp) hY gurU goibMd (dw rUp) hY, gurU krqwr (dw rUp hY) gurU sdw b^SSW krn vwlw hY [12[

ਜੋ ਪੇਖਾ ਸੋ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੁਆਮੀ ॥ ਜੋ ਸੁਨਣਾ ਸੋ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਬਾਨੀ ॥ ਜੋ ਕੀਨੋ ਸੋ ਤੁਮਹਿ ਕਰਾਇਓ ਸਰਣਿ ਸਹਾਈ ਸੰਤਹ ਤਨਾ ॥੧੩॥ ਜਾਚਕੁ ਜਾਚੈ ਤੁਮਹਿ ਅਰਾਧੈ ॥ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭ ਸਾਧੈ ॥ ਏਕੋ ਦਾਨੁ ਸਰਬ ਸੁਖ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਆਨ ਮੰਗਨ ਨਿਹਕਿੰਚਨਾ ॥੧੪॥ ਕਾਇਆ ਪਾਤ੍ਰੁ ਪ੍ਰਭੁ ਕਰਣੈਹਾਰਾ ॥ ਲਗੀ ਲਾਗਿ ਸੰਤ ਸੰਗਾਰਾ ॥ ਨਿਰਮਲ ਸੋਇ ਬਣੀ ਹਰਿ ਬਾਣੀ ਮਨੁ ਨਾਮਿ ਮਜੀਠੈ ਰੰਗਨਾ ॥੧੫॥ ਸੋਲਹ ਕਲਾ ਸੰਪੂਰਨ ਫਲਿਆ ॥ ਅਨਤ ਕਲਾ ਹੋਇ ਠਾਕੁਰੁ ਚੜਿਆ ॥ ਅਨਦ ਬਿਨੋਦ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸੁਖ ਨਾਨਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਹਰਿ ਭੁੰਚਨਾ ॥੧੬॥੨॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1080-1081}

pdArQ:- pyKw—pyKW, mYN vyKdw hW [ sBu ikCu—hryk cIz [ bwnI—bol [ kIno—kIqw [ qumih—qUM hI [ shweI—shwieqw krn vwlw [ sMqh qnw—sMqW dw Awsrw [13[

jwcku—mMgqw [ jwcY—mMgdw hY {iek-vcn} [ ArwDY—AwrwDdw hY [ piqq pwvn—hy piqqW ƒ piv`qr krn vwly! swDY—(qYƒ) swD ƒ [ srb suK—hy swry suK dyx vwly! gux iniD—hy guxW dy ^zwny! Awn—(nwm qoN ibnw) hor [ inh ikMcnw—kuJ BI nhIN, inkMmw [14[

pwqRü—Xog BWfw [ kwieAw—srIr [ lwig—Cuh [ sMgwrw—sMgiq ivc [ soie—soBw [ hir bwxI—pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI dw sdkw [ nwim—nwm ivc [ mjITY—mjIT (dy p`ky rMg) ivc [15[

solh klw—solW klW vwlw, pUrn qOr qy [ Anq—Anµq [ Anq klw—byAMq qwkqW vwlw [ ciVAw—(sUrj vWg ihrdy-AwkwS ivc) prgt hoieAw [ And ibnod—Awnµd ^uSIAW [ AMimRq rsu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs [ BuMcnw—Bogdw hY, mwxdw hY [16[

ArQ:- hy BweI! (sMswr ivc) mYN jo kuJ vyKdw hW sB kuJ mwlk-pRBU (dw hI rUp) hY, jo kuJ mYN suxdw hW, pRBU hI hr QW Awp bol irhw hY [ hy pRBU! jo kuJ jIv krdy hn, auh qUM hI krw irhw hYN [ qUM srn-ipAW dI shwieqw krn vwlw hYN, qUM (Awpxy) sMqW dw shwrw hYN [13[

hy piqq-pwvn pRBU! hy pUrn swD pRBU! (qyry dr dw) mMgqw (dws) qYQoN hI mMgdw hY qYƒ hI AwrwDdw hY [ hy swry suK dyx vwly pRBU! guxW dy ^zwny pRBU! (qyrw dws qYQoN) isr& (qyry nwm dw) dwn (hI mMgdw hY), hor mMgW mMgxIAW inkMmIAW hn [14[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ swD sMgiq ivc Cuh l`g jWdI hY, smr`Q pRBU aus dy srIr ƒ (nwm dI dwiq hwsl krn leI) Xog BWfw bxw dyNdw hY [ prmwqmw dI is&iq-swlwh vwlI bwxI dI rwhIN aus mnu`K dI cMgI soBw bx jWdI hY, aus dw mn mjIT (dy p`ky rMg vrgy) nwm-rMg ivc rMigAw jWdw hY [15[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy-AwkwS ivc byAMq qwkqW vwlw pRBU-sUrj cVH pYNdw hY (pRBU prgt ho jWdw hY), aus dw jIvn mukMml qOr qy sPl ho jWdw hY [ hy nwnk! hir-nwm dI brkiq nwl aus mnu`K dy AMdr Awnµd ^uSIAW qy suK bxy rihMdy hn, auh mnu`K sdw Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm-rs mwxdw rihMdw hY [16[2[9[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh