ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1077

ਸਦਾ ਸਦਾ ਸਦ ਹੋਵਣਹਾਰਾ ॥ ਊਚਾ ਅਗਮੁ ਅਥਾਹੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਊਣੇ ਭਰੇ ਭਰੇ ਭਰਿ ਊਣੇ ਏਹਿ ਚਲਤ ਸੁਆਮੀ ਕੇ ਕਾਰਣਾ ॥੫॥ ਮੁਖਿ ਸਾਲਾਹੀ ਸਚੇ ਸਾਹਾ ॥ ਨੈਣੀ ਪੇਖਾ ਅਗਮ ਅਥਾਹਾ ॥ ਕਰਨੀ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਮਨੁ ਤਨੁ ਹਰਿਆ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਸਗਲ ਉਧਾਰਣਾ ॥੬॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖਹਿ ਕੀਤਾ ਅਪਣਾ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸੋਈ ਹੈ ਜਪਣਾ ॥ ਅਪਣੀ ਕੁਦਰਤਿ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਣਾ ॥੭॥ ਸੰਤ ਸਭਾ ਜਹ ਬੈਸਹਿ ਪ੍ਰਭ ਪਾਸੇ ॥ ਅਨੰਦ ਮੰਗਲ ਹਰਿ ਚਲਤ ਤਮਾਸੇ ॥ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਅਨਹਦ ਧੁਨਿ ਬਾਣੀ ਤਹ ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ ਚਿਤਾਰਣਾ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1077}

pdArQ:- sd-sdw [ hovxhwrw—kwiem rih skx vwlw [ Agmu—AphuMc [ Apwrw—byAMq [ aUxy—s`Kxy [ Bir—Br ky [ eyih—{l&z ‘eyh’ qoN bhu-vcn} [ clq—{bhu-vcn} kOqk [5[

muiK—mUMh nwl [ swlwhI—swlwhIN, mYN is&iq-swlwh krW [ scy swhw—hy sdw-iQr Swh! nYxI—nYxIN, A`KW nwl [ pyKw—pyKW, mYN vyKW [ krnI—krnIN, kMnW nwl [ suix—sux ky [ swihb—hy swihb! sgl—swry jIv [6[

vyKih—qUM vyKdw hYN, sMBwl krdw hYN [ kir—(pYdw) kr ky [ soeI—aus prmwqmw ƒ hI [ Awpy—Awp hI [ ndrI—imhr dI ingwh vwlw [ ndir—imhr dI ingwh nwl [ inhwlxw—vyKdw hY [7[

sMq sBw—sMqW dI sBw, swD sMgiq [ jh—ij`Qy [ bYsih—bYTdy hn {bhu-vcn} [ pRB pwsy—pRBU dy pws, pRBU-crnW ivc [ mMgl—^uSIAW [ gwvih—gWdy hn [ Anhd Duin—iek-rs sur nwl [ qh—auQy [ icqwrxw—cyqy krdw hY [8[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw sdw hI sdw hI jIaUNdw rihx vwlw hY, (Awqmk AvsQw ivc) auh bhuq au~cw hY, AphuMc hY, AQwh hY, byAMq hY [ aus mwlk-pRBU dy ieh kOqk qmwSy hn ik s`Kxy (BWfy) Br dyNdw hY, BirAW ƒ ^wlI kr dyNdw hY [5[

hy sdw kwiem rihx vwly pwiqSwh! (imhr kr) mYN mUMhoN qyrI is&iq-krdw rhW [ hy AphuMc qy AQwh pRBU! (ikrpw kr, hr QW) mYN (qYƒ) A`KW nwl vyKW [ kMnW nwl qyrI is&iq-swlwh sux sux ky myrw mn myrw qn (Awqmk jIvn nwl) hirAw-BirAw hoieAw rhy [ hy myry mwlk! qUM sBnW jIvW dw byVw pwr krn vwlw hYN [6[

hy pRBU! qUM sB jIvW ƒ pYdw kr kr ky Awpxy pYdw kIiqAW dI sMBwl krdw hYN [ hy BweI! swry jIA jMq ausy isrjxhwr ƒ jpdy hn [ AwpxI kudrq (pYdw krn dI qwkq) ƒ Awp hI jwxdw hY [ imhr dw mwlk pRBU imhr dI ingwh nwl sB vl q`kdw hY [7[

hy BweI! ijs swD sMgiq ivc (sMq jn) pRBU dy crnW ivc bYTdy hn, pRBU dy kOqk qmwiSAW dw izkr kr ky Awqmk Awnµd ^uSIAW mwxdy hn, Aqy iek-rs sur ivc bwxI dI rwhIN pRBU dy gux gWdy hn, (jy pRBU dI imhr hovy qW) aus swD sMgiq ivc dws nwnk BI aus dy gux Awpxy ihrdy ivc vswey [8[

ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਸਭੁ ਚਲਤੁ ਤੁਮਾਰਾ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਖੇਲੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਉਪਾਵਣਹਾਰਾ ਅਪਣਾ ਕੀਆ ਪਾਲਣਾ ॥੯॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਜੀਵਾ ਸੋਇ ਤੁਮਾਰੀ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਾਈ ਬਲਿਹਾਰੀ ॥ ਦੁਇ ਕਰ ਜੋੜਿ ਸਿਮਰਉ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਅਗਮ ਅਪਾਰਣਾ ॥੧੦॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜੇ ਕਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ ॥ ਏਕੋ ਏਕੁ ਜਪੀ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥ ਹੁਕਮੁ ਬੂਝਿ ਜਨ ਭਏ ਨਿਹਾਲਾ ਇਹ ਭਗਤਾ ਕੀ ਘਾਲਣਾ ॥੧੧॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਜਪੀਐ ਮਨਿ ਸਾਚਾ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਰਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਚਾ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਤੁਟਹਿ ਸਭਿ ਬੰਧਨ ਇਹੁ ਭਰਮੁ ਮੋਹੁ ਪਰਜਾਲਣਾ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1077}

pdArQ:- Awvxu jwxw—(jIvW dw) jMmxw qy mrnw [ clqu—qmwSw, Kyl [ kir—pYdw kr ky [ Apwrw—byAMq pRBU [ aupwvxhwrw—pYdw krn dI smrQw vwlw [ kIAw—pYdw kIqy hoey ƒ [9[

suix—sux ky [ jIvw—jIvW, mYN Awqmk jIvn pRwpq krdw hW [ soie—^br, soBw [ jweI—jweIN, mYN jWdw hW [ duie kr—dovyN h`Q {bhu-vcn} [ joiV—joV ky [ ismrau—ismrauN, mYN ismrdw hW [ Apwrxw—hy Apwr! [10[

swlwhI—swlwhIN, mYN swlwhW [ jpI—jpIN, mYN jpdw hW [ mwhI—mwih, ivc [ bUiJ—smJ ky [ jn—pRBU dy syvk [ inhwlw—pRsMn [ Gwlxw—imhnq, kmweI [11[

aupdyis—aupdyS dI rwhIN [ jpIAY—jpxw cwhIdw hY [ min—mn ivc [ swcw—sdw-iQr pRBU [ rMig—pRym-rMg ivc [ rwcw—rc-imc jWdw hY [ qUtih—tu`t jWdy hn {bhu-vcn} [ siB—swry [ prjwlxw—cMgI qrHW sV jWdw hY [12[

ArQ:- hy pRBU! (jIvW dw) jMmxw qy mrnw—ieh swrw qyrw (ricAw) Kyl hY [ hy BweI! byAMq pRBU ieh Kyl kr kr ky vyK irhw hY [ pYdw krn dI smrQw vwlw pRBU Awp (jIvW ƒ) pYdw krdw hY [ Awpxy pYdw kIqy (jIvW) ƒ (Awp hI) pwldw hY [9[

hy pRBU! qyrI soBw sux sux ky mYN Awqmk jIvn hwsl krdw hW, mYN qYQoN sdw hI sdky jWdw hW [ hy myry AphuMc qy byAMq mwlk! (jdoN qyrI imhr huMdI hY) mYN dovyN h`Q joV ky idn rwq qYƒ ismrdw hW [10[

hy pRBU! qYƒ C`f ky mYN iksy hor dI is&iq-swlwh nhIN kr skdw [ mYN Awpxy mn ivc isr& iek qYƒ hI jpdw hW [ qyry syvk qyrI rzw ƒ smJ ky sdw iKVy-m`Qy rihMdy hn—ieh hY qyirAW BgqW dI Gwl kmweI [11[

hy BweI! gurU dy aupdyS dI rwhIN mn ivc sdw-iQr pRBU dw nwm jpxw cwhIdw hY [ gurU dy aupdyS auqy qur ky mn pRBU dy pRym-rMg ivc imicAw rihMdw hY [ hy BweI! gurU dy aupdyS dI brkiq nwl (mnu`K dy AMdroN mwieAw dy moh dy) swry bMDn tu`t jWdy hn [ mnu`K dI ieh Btkxw, mnu`K dw ieh moh cMgI qrHW sV jWdw hY [12[

ਜਹ ਰਾਖੈ ਸੋਈ ਸੁਖ ਥਾਨਾ ॥ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਸੋਈ ਭਲ ਮਾਨਾ ॥ ਬਿਨਸੇ ਬੈਰ ਨਾਹੀ ਕੋ ਬੈਰੀ ਸਭੁ ਏਕੋ ਹੈ ਭਾਲਣਾ ॥੧੩॥ ਡਰ ਚੂਕੇ ਬਿਨਸੇ ਅੰਧਿਆਰੇ ॥ ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਪ੍ਰਭ ਪੁਰਖ ਨਿਰਾਰੇ ॥ ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਪਏ ਸਰਣਾਈ ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ ਤਿਸੁ ਘਾਲਣਾ ॥੧੪॥ ਐਸਾ ਕੋ ਵਡਭਾਗੀ ਆਇਆ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਜਿਨਿ ਖਸਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਤਰੈ ਸਭੁ ਕੋਈ ਸੋ ਪਰਵਾਰ ਸਧਾਰਣਾ ॥੧੫॥ ਇਹ ਬਖਸੀਸ ਖਸਮ ਤੇ ਪਾਵਾ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਕਰ ਜੋੜਿ ਧਿਆਵਾ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪੀ ਨਾਮਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਾ ਨਾਮੁ ਨਾਨਕ ਮਿਲੈ ਉਚਾਰਣਾ ॥੧੬॥੧॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1077}

pdArQ:- jh—ij`Qy [ rwKY—(prmwqmw swƒ) r`Kdw hY [ suK Qwnw—suK dyx vwlw QW [ shj—pRBU dI rzw ivc hI [ Bl—Blw [ mwnw—mMndw hY [ bYr—(swry) vYr [ sBu—hr QW [ eyko—iek prmwqmw ƒ hI [13[

cUky—mu`k gey [ AMiDAwry—(Awqmk jIvn dy rwh dy) hnyry [ inrwry—inrwlw, inrlyp [ Awpu—Awpw-Bwv [ Coif—iqAwg ky [ ijs kw—{sMbMDk ‘kw’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} ijs  (pRBU) dw [ sw—sI, hY [ iqsu Gwlxw—aus (pRBU dy nwm) dI Gwl-kmweI [14[

ko—koeI (ivrlw) mnu`K [ ijin—ijs (mnu`K) ny [ kY sMig—dy nwl, dI sMgiq ivc [ sBu koeI—hryk jIv [ sDwrxw—Awsrw dyx vwlw [15[

bKsIs—b^SS, dwiq [ qy—qoN [ pwvw—pwvW, mYN hwsl krW [ kr joiV—(dovyN) h`Q joV ky [ iDAwvw—iDAwvW, mYN ismrdw rhW [ jpI—jpIN, mYN jpW [ nwim—nwm ivc  [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ smwvw—smwvW, smwieAw rhW [16[

ArQ:- hy BweI! (‘AYsw ko vfBwgI AwieAw’ ijhVw ieh inScw r`Kdw hY ik) ij`Qy (prmwqmw swƒ) (swfy vwsqy) suK dyx vwlw QW hY, (ijhVw mnu`K) jo kuJ rzw ivc ho irhw hY aus ƒ BlweI vwsqy ho irhw mMndw hY, (ijs mnu`K dy AMdroN) swry vYr-ivroD imt jWdy hn, (ijs ƒ jgq ivc) koeI vYrI nhIN id`sdw, (ijhVw) hr QW isr& prmwqmw ƒ hI vyKdw hY [13[

hy BweI! (‘AYsw ko vfBwgI AwieAw’, ijs dy AMdroN) swry fr mu`k jWdy hn, Awqmk jIvn dy rsqy dy swry hnyry dUr ho jWdy hn, (ijs dy AMdr) inrlyp pRBU prgt ho jWdw hY, (ijhVw mnu`K) Awpw-Bwv dUr kr ky prmwqmw dI srnIN pYNdw hY, ijs pRBU dw pYdw kIqw hoieAw hY ausy (dy ismrn) dI Gwl-kmweI krdw hY [14[

hy BweI! koeI ivrlw hI Aijhw BwgW vwlw mnu`K jMmdw hY, ijhVw A`Ty phr mwlk-pRBU dw nwm Xwd krdw hY [ aus mnu`K dI sMgiq ivc (rih ky) hryk mnu`K sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY, auh mnu`K Awpxy prvwr vwsqy shwrw bx jWdw hY [15[

hy nwnk! (AwK—hy BweI! jy myry mwlk dI myry auqy imhr hovy qW) mYN aus mwlk pwsoN ieh dwiq hwisl krW ik A`Ty phr dovyN h`Q joV ky aus dw nwm ismrdw rhW, aus dw nwm jpdw rhW, aus dy nwm ivc Awqmk Afolqw ivc lIn rhW, mYƒ aus dw nwm jpx dI dwiq imlI rhy [16[1[6[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸੂਰਤਿ ਦੇਖਿ ਨ ਭੂਲੁ ਗਵਾਰਾ ॥ ਮਿਥਨ ਮੋਹਾਰਾ ਝੂਠੁ ਪਸਾਰਾ ॥ ਜਗ ਮਹਿ ਕੋਈ ਰਹਣੁ ਨ ਪਾਏ ਨਿਹਚਲੁ ਏਕੁ ਨਾਰਾਇਣਾ ॥੧॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਪਉ ਸਰਣਾਈ ॥ ਮੋਹੁ ਸੋਗੁ ਸਭੁ ਭਰਮੁ ਮਿਟਾਈ ॥ ਏਕੋ ਮੰਤ੍ਰੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਅਉਖਧੁ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਰਿਦ ਗਾਇਣਾ ॥੨॥ ਜਿਸੁ ਨਾਮੈ ਕਉ ਤਰਸਹਿ ਬਹੁ ਦੇਵਾ ॥ ਸਗਲ ਭਗਤ ਜਾ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸੇਵਾ ॥ ਅਨਾਥਾ ਨਾਥੁ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨੁ ਸੋ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਾਇਣਾ ॥੩॥ ਹੋਰੁ ਦੁਆਰਾ ਕੋਇ ਨ ਸੂਝੈ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਧਾਵੈ ਤਾ ਕਿਛੂ ਨ ਬੂਝੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਾਹੁ ਭੰਡਾਰੁ ਨਾਮ ਜਿਸੁ ਇਹੁ ਰਤਨੁ ਤਿਸੈ ਤੇ ਪਾਇਣਾ ॥੪॥ ਜਾ ਕੀ ਧੂਰਿ ਕਰੇ ਪੁਨੀਤਾ ॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਦੇਵ ਨ ਪਾਵਹਿ ਮੀਤਾ ॥ ਸਤਿ ਪੁਰਖੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਜਿਸੁ ਭੇਟਤ ਪਾਰਿ ਪਰਾਇਣਾ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1077-1078}

pdArQ:- sUriq—Skl [ dyiK—vyK ky [ gvwrw—hy mUrK! imQn—JUTw [ mohwrw—moh dw [ pswrw—iKlwrw [ inhclu—sdw kwiem rihx vwlw [1[

sBu Brmu—hryk iksm dw Brm [ imtweI—(gurU) imtWdw hY [ mMqRü—aupdyS [ idRVwey—ihrdy ivc p`kw krdw hY [ AauKDu—dvweI, dwrU [ scu—sdw-iQr [ ird—ihrdy ivc [2[

ijsu nwmY kau—ijs dy nwm ƒ [ jw kI—ijs (pRBU) dI [ dIn duK BMjnu—ZrIbW dy du`K nws krn vwlw [3[

duAwrw—drvwzw, dr [ iqRBvx—iqMnW BvnW ivc [ DwvY—(jy) dOVdw iPry [ BMfwru—^zwnw [ iqsY qy—aus (gurU) pwsoN hI [4[

punIqw—piv`qr [ sur—surg dy rihx vwly [ nr—mnu`K [ mIqw—hy im`qr [5[

ArQ:- hy mUrK! (jgq dy pdwrQW dI) Skl vyK ky ZlqI nwh Kwh [ ieh swrw JUTy moh dw JUTw iKlwrw hY [ jgq ivc koeI BI sdw leI itikAw nhIN rih skdw, isr& iek prmwqmw sdw kwiem rihx vwlw hY [1[

hy BweI! pUry gurU dI srn ipAw rhu [ gurU (srn pey mnu`K dw) moh sog qy swrw Brm imtw dyNdw hY [ gurU ieko aupdyS ihrdy ivc krdw hY ieko dvweI dyNdw hY ik ihrdy ivc sdw kwiem rihx vwlw hir-nwm ismrnw cwhIdw hY [2[

hy BweI! ijs prmwqmw dy nwm ƒ AnykW dyvqy qrsdy hn, swry hI Bgq ijs pRBU dI syvw-BgqI krdy hn, ijhVw prmwqmw inKsimAW dw Ksm hY, ijhVw prmwqmw ZrIbW dy du`K nws krn vwlw hY, auh prmwqmw pUry gurU pwsoN imldw hY [3[

hy BweI! hor koeI dr (AYsw) nhIN su`Jdw (ijQoN nwm-rqn iml sky) [ jy mnu`K iqMnW BvnW ivc dOV-B`j krdw iPry qW BI aus ƒ nwm-rqn dI koeI smJ nhIN pY skdI [ iek gurU hI AYsw Swh hY ijs dy pws nwm dw ^zwnw hY [ aus gurU pwsoN nwm-rqn iml skdw hY [4[

hy BweI! ijs (pRBU) dI crn-DUV piv`qr kr dyNdI hY, hy im`qr! aus ƒ dyvqy mnu`K pRwpq nhIN kr skdy [ isr& hrI-rUp gurU purK hI hY ijs ƒ imilAW (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG skIdw hY [5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh