ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1075

ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਗੁਰੂ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਭੂਲਾ ਮਾਰਗਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਪਾਇਆ ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਕ ਕਉ ਬਿਘਨੁ ਨ ਭਗਤੀ ਹਰਿ ਪੂਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆਨਾਂ ਹੇ ॥੫॥ ਗੁਰਿ ਦ੍ਰਿਸਟਾਇਆ ਸਭਨੀ ਠਾਂਈ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਗੋਸਾਈ ॥ ਊਚ ਊਨ ਸਭ ਏਕ ਸਮਾਨਾਂ ਮਨਿ ਲਾਗਾ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨਾ ਹੇ ॥੬॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਭ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬੁਝਾਈ ॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਨਹ ਜੋਹੈ ਮਾਈ ॥ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਦੀਆ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀ ਪਾਨਾਂ ਹੇ ॥੭॥ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਆਪਿ ਸੁਣੀ ਤੈ ਆਪਿ ਵਖਾਣੀ ॥ ਜਿਨਿ ਜਿਨਿ ਜਪੀ ਤੇਈ ਸਭਿ ਨਿਸਤ੍ਰੇ ਤਿਨ ਪਾਇਆ ਨਿਹਚਲ ਥਾਨਾਂ ਹੇ ॥੮॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਾਣੈ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਆਪਣ ਭਾਣੈ ॥ ਸਾਧੂ ਧੂਰਿ ਜਾਚਹਿ ਜਨ ਤੇਰੇ ਨਾਨਕ ਸਦ ਕੁਰਬਾਨਾਂ ਹੇ ॥੯॥੧॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1075}

pdArQ:- Agmu—AphuMc pRBU [ Agocru—{A-go-cru} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ mwrig—(shI jIvn-) rwh au~qy [ siqguir—gurU ny [ kau—ƒ [ ibGnu—rukwvt [ BgqI—BgqI (dy kwrn) [ idRVwieAw—ihrdy ivc p`kw kIqw [ igAwn—prmwqmw nwl fUMGI sWJ [5[

guir—gurU ny [ idRstieAw—ivKw id`qw [ jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ pUir rihAw—ivAwpk hY [ gosweI—isRStI dw mwlk-pRBU [ aUn—aUxy, ^wlI [ min—mn ivc [ shij—Awqmk Afolqw dI rwhIN [6[

guir imilAY—jy gurU iml pey [ nh johY—q`k nhIN skdI, Gr nhIN skdI [ mweI—mwieAw [ squ sMqoKu—syvw Aqy sMqoK [ guir pUrY—pUry gurU ny [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw jl [ pwnW—iplWdw hY [7[

sB mwih smwxI—sB jIvW dy ihrdy ivc itkx-jog hY [ qY—Aqy [ ijin ijin—ijs ijs ny [ qyeI siB—auh swry hI [ insqRy—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG gey [ iqn—auhnW ny {bhu-vcn} [8[

mihmw—vifAweI, v`fw ijgrw [ BwxY—rzw ivc [ swDU DUir—gurU dI crn-DUV [ jwcih—mMgdy hn {bhu-vcn} [ sd—sdw [9[

ArQ:- hy BweI! kurwhy jw rhy mnu`K ƒ gurU ny hI (sdw) shI jIvn-rwh qy pwieAw hY, gurU ny hI aus ƒ AphuMc qy Agocr prmwqmw dw drsn krwieAw hY [ BgqI dI brkiq nwl gurU dy syvk dy jIvn-s&r ivc koeI rukwvt nhIN pYNdI gurU hI pUrn prmwqmw nwl fUMGI sWJ syvk dy ihrdy ivc p`kI krdw hY [5[

hy BweI! gurU ny (hI syvk ƒ prmwqmw) sBnIN QweIN v`sdw ivKwieAw hY (qy d`isAw hY ik) isRStI dw mwlk jl ivc DrqI ivc (hr QW) ivAwpk hY, au~cy qy ^wlI sB QweIN ieko ijhw ivAwpk hY [ (gurU dI rwhIN hI syvk dy) mn ivc Awqmk Afolqw dI brkiq nwl pRBU-crnW ivc suriq juVdI hY [6[

jy mnu`K ƒ gurU iml pey qW auh (mnu`K dy AMdroN) swrI iqRSnw (dI A`g) buJw dyNdw hY, mnu`K auqy mwieAw Awpxw pRBwv nhIN pw skdI [ (ijs mnu`K ƒ pUry gurU ny sq Aqy sMqoK b^iSAw, auh Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl Awp pINdw hY qy hornW ƒ iplWdw hY [7[

hy BweI! gurU dI bwxI sB jIvW dy ihrdy ivc itkx-jog hY, gurU ny (prmwqmw pwsoN) Awp suxI Aqy (dunIAw dy jIvW ƒ) Awp suxweI hY [ ijs ijs mnu`K ny ieh bwxI ihrdy ivc vsweI hY, auh swry sMswr-smuMdr qoN pwr lµG gey, auhnW ny auh Awqmk itkwxw hwsl kr ilAw hY jo (mwieAw dy pRBwv hyT) foldw nhIN hY [8[

hy BweI! gurU dI au~c-Awqmkqw gurU (hI) jwxdw hY (gurU hI jwxdw hY ik prmwqmw) jo kuJ krdw hY AwpxI rzw ivc krdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) qyry syvk gurU dy crnW dI DUV mMgdy hn qy (gurU qoN) sdw sdky jWdy hn [9[1[4[

ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਦਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਆਪਿ ਨਿਰਾਰਾ ॥ ਵਰਨੁ ਜਾਤਿ ਚਿਹਨੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ਸਭ ਹੁਕਮੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇਦਾ ॥੧॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਜੋਨਿ ਸਬਾਈ ॥ ਮਾਣਸ ਕਉ ਪ੍ਰਭਿ ਦੀਈ ਵਡਿਆਈ ॥ ਇਸੁ ਪਉੜੀ ਤੇ ਜੋ ਨਰੁ ਚੂਕੈ ਸੋ ਆਇ ਜਾਇ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ ॥੨॥ ਕੀਤਾ ਹੋਵੈ ਤਿਸੁ ਕਿਆ ਕਹੀਐ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਲਹੀਐ ॥ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਸੋਈ ਭੂਲੈ ਸੋ ਬੂਝੈ ਜਿਸਹਿ ਬੁਝਾਇਦਾ ॥੩॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਕਾ ਨਗਰੁ ਇਹੁ ਕੀਆ ॥ ਸੇ ਉਬਰੇ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣੀਆ ॥ ਤ੍ਰਿਹਾ ਗੁਣਾ ਤੇ ਰਹੈ ਨਿਰਾਰਾ ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਪਾਇਦਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1075}

pdArQ:- Awid—(sB dw) mu`F [ inrMjnu—{inr-AMjnu [ AMjnu—surmw, mwieAw dy moh dI kwlK} mwieAw dy pRBwv qoN rihq [ inrMkwrw—inr-Akwr, ijs dw koeI ^ws srUp d`isAw nwh jw sky [ inrwrw—inrwlw, v`Krw [ vrnu—rMg [ ichnu—inSwn [ hukmy—hukm dI rwhIN hI [1[

sbweI—swrI [ mwxs kau—mwxs join kau, mnu`K jnm ƒ [ pRiB—pRBU ny [ dIeI—id`qI hY [ qy—qoN [ cUkY—KuMJ jWdw hY [ Awie jwie—jnm mrn dy gyV ivc pY ky [2[

kIqw—pRBU dw kIqw hoieAw [ iqsu ikAw khIAY—aus dI vifAweI krnI ivArQ hY [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ lhIAY—hwsl krnw cwhIdw hY [ Bulwey—kurwhy pw dyvy [ ijsih—ijsu hI {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [3[

hrK—^uSI [ sog—ZmI [ ngru—srIr-Shr [ sy—auh {bhu-vcn} [ aubry—(mwieAw dy pRBwv qoN) bc jWdy hn [ qy—qoN [ inrwrw—inrwlw, bicAw hoieAw [4[

ArQ:- hy BweI! auh prmwqmw, jo sB dw mUl hY jo mwieAw dy pRBwv qoN rihq hY qy ijs dw koeI ^ws srUp d`isAw nhIN jw skdw, sB jIvW ivc mOjUd hY, qy iPr BI inrlyp rihMdw hY [ aus dw koeI (bRwhmx KqRI Awidk) vrn nhIN, koeI jwiq nhIN, koeI ichn nhIN [ auh Awpxy hukm Anuswr hI swrI isRStI pYdw krdw hY [1[

hy BweI! swrIAW cOrwsI l`K jUnW ivcoN prmwqmw ny mnu`Kw jnm ƒ vifAweI id`qI hY [ pr ijhVw mnu`K ies pOVI qoN KuMJ jWdw hY, auh jnm mrn dy gyV ivc pY ky du`K Bogdw hY [2[

hy BweI! prmwqmw dy pYdw kIqy hoey dI vifAweI krdy rihxw ivArQ hY (prmwqmw dI
is&iq-swlwh krnI cwhIdI hY) gurU dI srn pY ky prmwqmw dw kImqI nwm pRwpq krnw cwhIdw hY [ (pr jIv dy v`s dI ieh g`l nhIN hY) ijs mnu`K ƒ prmwqmw Awp kurwhy pw dyNdw hY, auh mnu`K kurwhy ipAw rihMdw hY [ auh mnu`K hI shI jIvn-rsqw smJdw hY ijs ƒ prmwqmw Awp smJWdw hY [3[

hy BweI! prmwqmw ny ies mnu`Kw srIr ƒ ^uSI ZmI dw ngr bxw id`qw hY [ auh mnu`K hI (iehnW dy pRBwv qoN) bcdy hn ijhVy gurU dI srn pYNdy hn [ ijhVw mnu`K gurU dy snmuK ho ky mwieAw dy iqMn guxW qoN inrwlw rihMdw hY auh (lok prlok ivc) soBw K`tdw hY [4[

ਅਨਿਕ ਕਰਮ ਕੀਏ ਬਹੁਤੇਰੇ ॥ ਜੋ ਕੀਜੈ ਸੋ ਬੰਧਨੁ ਪੈਰੇ ॥ ਕੁਰੁਤਾ ਬੀਜੁ ਬੀਜੇ ਨਹੀ ਜੰਮੈ ਸਭੁ ਲਾਹਾ ਮੂਲੁ ਗਵਾਇਦਾ ॥੫॥ ਕਲਜੁਗ ਮਹਿ ਕੀਰਤਨੁ ਪਰਧਾਨਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਪੀਐ ਲਾਇ ਧਿਆਨਾ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪਤਿ ਸਿਉ ਜਾਇਦਾ ॥੬॥ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਦੀਪ ਸਭਿ ਲੋਆ ॥ ਸਭਿ ਕਾਲੈ ਵਸਿ ਆਪਿ ਪ੍ਰਭਿ ਕੀਆ ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਏਕੁ ਆਪਿ ਅਬਿਨਾਸੀ ਸੋ ਨਿਹਚਲੁ ਜੋ ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਇਦਾ ॥੭॥ ਹਰਿ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਸੋ ਹਰਿ ਜੇਹਾ ॥ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਣਹੁ ਮਾਣਸ ਦੇਹਾ ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਤਰੰਗ ਉਠਹਿ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ਫਿਰਿ ਸਲਲੈ ਸਲਲ ਸਮਾਇਦਾ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1075-1076}

pdArQ:- jo—ijhVw (BI krm) [ kIjY—kIqw jwey [ bMDnu—PwhI [ pYry—pYrW ivc [ kuruqw—by-bwhwrw [ jMmY—au~gdw [ lwhw—K`tI [ mUl—rws-pUMjI [5[

prDwnw—sB qoN sRySt krm [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ lwie iDAwnw—suriq joV ky [ qrY—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGdw hY [ drgwh—hzUrI ivc [ piq—ie`zq [6[

dIp—dÍIp, twpU [ siB—swry [ loAw—lok, mMfl [ kwlY vis—kwl dy v`s ivc [ pRiB—pRBU ny [ inhclu—sdw kwiem rihx vwlw [ AibnwsI—nws-rihq [ iqsih—iqsu hI {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [7[

syvku—Bgq [ Bydu—&rk, iv`Q [ mwxsu dyhw—mnu`Kw srIr [ jl qrMg—pwxI dIAW lhrW [ auTih—au~TdIAW hn {bhu-vcn} [ sllY—pwxI ivc [ sll—pwxI [8[

ArQ:- hy BweI! (nwm-ismrn qoN ibnw qIrQ-ieSnwn Awidk BwvyN) AnykW bQyry (imQy hoey Dwrimk) krm kIqy jwx, ijhVw BI Aijhw krm kIqw jWdw hY, auh ies jIvn-s&r ivc mnu`K dy pYrW ivc PwhI bxdw hY [ (mnu`K dy Awqmk jIvn vwsqy hir-nwm dy ismrn dI loV hY [ hor hor krm ieauN hI ivArQ hn, ijvyN,) by-bhwrw bIijAw hoieAw bIj au~gdw nhIN [ mnu`K K`tI BI gvWdw hY qy rws-pUMjI BI gvWdw hY [5[

hy BweI! (jugW dI vMf krn vwilAW Anuswr BI) kljug ivc kIrqn hI prDwn krm hY [ (auN\ qW sdw hI) gurU dI srn pY ky suriq joV ky prmwqmw dw nwm jpxw cwhIdw hY [ (ijhVw mnu`K jpdw hY) auh Awp (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY, AwpxIAW swrIAW kulW ƒ pwr lµGw lYNdw hY, Aqy prmwqmw dI hzUrI ivc ie`zq nwl jWdw hY [6[

hy BweI! ieh ijqny BI KMf mMfl pwqwl qy dIp hn, ieh swry prmwqmw ny Awp hI kwl dy ADIn r`Ky hoey hn [ nws-rihq pRBU Awp hI sdw kwiem rihx vwlw hY, ijhVw mnu`K prmwqmw dw ismrn krdw hY auh BI At`l jIvn vwlw ho jWdw hY (jnm mrn dy gyV qoN bc jWdw hY) [7[

hy BweI! prmwqmw dI BgqI krn vwlw mnu`K prmwqmw vrgw hI ho jWdw hY [ aus dw mnu`Kw srIr (vyK ky prmwqmw nwloN aus dw) &rk nwh smJo [ (ismrn krn vwlw mnu`K ieauN hI hY) ijvyN keI iksmW dIAW pwxI dIAW lhrW au~TdIAW hn, muV pwxI ivc pwxI rl jWdw hY [8[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh