ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1073

ਧਨ ਅੰਧੀ ਪਿਰੁ ਚਪਲੁ ਸਿਆਨਾ ॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਕਾ ਰਚਨੁ ਰਚਾਨਾ ॥ ਜਿਸੁ ਵਖਰ ਕਉ ਤੁਮ ਆਏ ਹਹੁ ਸੋ ਪਾਇਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸਾ ਹੇ ॥੬॥ ਧਨ ਕਹੈ ਤੂ ਵਸੁ ਮੈ ਨਾਲੇ ॥ ਪ੍ਰਿਅ ਸੁਖਵਾਸੀ ਬਾਲ ਗੁਪਾਲੇ ॥ ਤੁਝੈ ਬਿਨਾ ਹਉ ਕਿਤ ਹੀ ਨ ਲੇਖੈ ਵਚਨੁ ਦੇਹਿ ਛੋਡਿ ਨ ਜਾਸਾ ਹੇ ॥੭॥ ਪਿਰਿ ਕਹਿਆ ਹਉ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ॥ ਓਹੁ ਭਾਰੋ ਠਾਕੁਰੁ ਜਿਸੁ ਕਾਣਿ ਨ ਛੰਦਾ ॥ ਜਿਚਰੁ ਰਾਖੈ ਤਿਚਰੁ ਤੁਮ ਸੰਗਿ ਰਹਣਾ ਜਾ ਸਦੇ ਤ ਊਠਿ ਸਿਧਾਸਾ ਹੇ ॥੮॥ ਜਉ ਪ੍ਰਿਅ ਬਚਨ ਕਹੇ ਧਨ ਸਾਚੇ ॥ ਧਨ ਕਛੂ ਨ ਸਮਝੈ ਚੰਚਲਿ ਕਾਚੇ ॥ ਬਹੁਰਿ ਬਹੁਰਿ ਪਿਰ ਹੀ ਸੰਗੁ ਮਾਗੈ ਓਹੁ ਬਾਤ ਜਾਨੈ ਕਰਿ ਹਾਸਾ ਹੇ ॥੯॥ ਆਈ ਆਗਿਆ ਪਿਰਹੁ ਬੁਲਾਇਆ ॥ ਨਾ ਧਨ ਪੁਛੀ ਨ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ ॥ ਊਠਿ ਸਿਧਾਇਓ ਛੂਟਰਿ ਮਾਟੀ ਦੇਖੁ ਨਾਨਕ ਮਿਥਨ ਮੋਹਾਸਾ ਹੇ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1073}

pdArQ:- Dn—kwieAW (-iesqRI) [ AMDI—mwieAw-gRsI, mwieAw dy moh ivc AMnHI [ ipru—jIvwqmw-pqI [ cplu—cMcl [ isAwnw—cqur [ pMc qqu kw rcnu—dunIAw vwlI Kyf [ rcwnw—Kyf irhw hY [ vKru kau—nwm-pdwrQ vwsqy [6[

mY nwly—myry nwl [ ipRA suKvwsI—hy suK-rihxy ipAwry [ bwl gupwly—hy lwfuly s`jx! hau—mYN [ ikq hI—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ikqu’ dw   u  au~f igAw hY} [ ikq hI lyKY—iksy hI lyKy ivc, kwsy jogI [ vcnu dyih—iekrwr kr [ n jwsw—nw jwsW, nhIN jwvWgw [7[

ipir—ipr ny [ hau—mYN [ kwix—fr [ CMdw—muQwjI [ ijcru—ijqnw icr [ sdy—s`dy [ jw—jdoN [ isDwsw—isDwsW, mYN clw jwvWgw [8[

jw—jdoN [ khy—AwKdw hY [ ipRA—ipAwrw (jIvwqmw) [ bhuir bhuir—muV muV [ sMgu—swQ [ Ehu—{puilMg} jIvwqmw [ hwsw—m^Ol [9[

AwigAw iprhu—pRBU-pqI vloN hukm [ mqw—slwh [ aUiT—au~T ky [ CUtir—Cu`tV [ imQn mohwsw—moh dw JUTw pswrw [10[

ArQ:- hy BweI! mwieAw-gRsI kwieAW dI sMgiq ivc jIvwqmw cMcl cqur ho ky dunIAw dI Kyf hI Kyf irhw hY [ hy BweI! ijs (nwm-) pdwrQ dI ^wqr qusI jgq ivc Awey ho, auh pdwrQ gurU pwsoN imldw hY [6[

hy BweI! kwieAW (jIvwqmw ƒ) AwKdI rihMdI hY—hy ipAwry qy suK-rihxy lwfuly pqI! qUM  sdw myry nwl v`sdw rhu [ qYQoN ibnw myrw kuJ BI mu`l nhIN hY [ (myry nwl) iekrwr kr ik mYN qYƒ C`f ky nhIN jwvWgw [7[

hy BweI! (jdoN BI kwieAW-iesqRI ny ieh qrlw ilAw, qdoN hI) jIvwqmw-pqI ny AwiKAw—mYN qW (aus prmwqmw dy) hukm ivc qurn vwlw Zulwm hW [ auh bVw v`fw mwlk hY, aus ƒ iksy dw fr nhIN aus ƒ iksy dI muQwjI nhIN [ ijqnw icr auh mYƒ qyry nwl r`Kygw, mYN auqnw icr rih skdw hW [ jdoN s`dygw, qdoN mYN au~T ky qur pvWgw [8[

hy BweI! jdoN BI jIvwqmw ieh s`cy bcn kwieAW-iesqRI ƒ AwKdw hY, auh cMcl qy Akl dI k`cI kuJ BI nhIN smJdI [ auh muV muV jIvwqmw-pqI dw swQ hI mMgdI hY, qy, jIvwqmw aus dI g`l ƒ m^Ol smJ C`fdw hY [9[

hy BweI! jdoN pqI-prmwqmw vloN hukm AwauNdw hY, jdoN auh s`dw Byjdw hY, jIvwqmw nwh hI kwieAW-iesqRI ƒ pu`Cdw hY, nwh hI aus nwl slwh krdw hY [ auh kwieAW-im`tI ƒ Cu`tV kr ky au~T ky qur pYNdw hY [ hy nwnk! vyK, ieh hY moh dw JUTw pswrw [10[

ਰੇ ਮਨ ਲੋਭੀ ਸੁਣਿ ਮਨ ਮੇਰੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਸਦੇਰੇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਚਿ ਮੂਏ ਸਾਕਤ ਨਿਗੁਰੇ ਗਲਿ ਜਮ ਫਾਸਾ ਹੇ ॥੧੧॥ ਮਨਮੁਖਿ ਆਵੈ ਮਨਮੁਖਿ ਜਾਵੈ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਚੋਟਾ ਖਾਵੈ ॥ ਜਿਤਨੇ ਨਰਕ ਸੇ ਮਨਮੁਖਿ ਭੋਗੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲੇਪੁ ਨ ਮਾਸਾ ਹੇ ॥੧੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਇ ਜਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਭਾਇਆ ॥ ਤਿਸੁ ਕਉਣੁ ਮਿਟਾਵੈ ਜਿ ਪ੍ਰਭਿ ਪਹਿਰਾਇਆ ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਕਰੇ ਆਨੰਦੀ ਜਿਸੁ ਸਿਰਪਾਉ ਪਇਆ ਗਲਿ ਖਾਸਾ ਹੇ ॥੧੩॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰੇ ॥ ਸਰਣਿ ਕੇ ਦਾਤੇ ਬਚਨ ਕੇ ਸੂਰੇ ॥ ਐਸਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲਿਆ ਸੁਖਦਾਤਾ ਵਿਛੁੜਿ ਨ ਕਤ ਹੀ ਜਾਸਾ ਹੇ ॥੧੪॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਕਿਛੁ ਕੀਮ ਨ ਪਾਈ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸਭ ਠਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਹਉ ਰੇਣ ਤੇਰੇ ਜੋ ਦਾਸਾ ਹੇ ॥੧੫॥੧॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1073}

pdArQ:- syiv—srn ipAw rhu [ sdyry—sdw hI [ pic—(ivkwrW dI A`g ivc) sV ky [ mUey—Awqmk mOq shyV bYTy [ swkq gil—swkq dy gl ivc, prmwqmw qoN tu`ty mnu`K dy gl ivc [ jm Pwsw—jm dw Pwhw [11[

mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K [ AwvY—jMmdw hY [ jwvY—mrdw hY [ KwvY—KWdw rihMdw hY [ sy—auh {bhu-vcn} [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ lypu—lbyV, Asr [ mwsw—rqw BI [12[

soie—auhI mnu`K [ ij—ijhVw [ BwieAw—cMgw l`gw [ pRiB—pRBU ny [ pihrwieAw—isropwau id`qw, siqkwirAw [ AwnµdI—Awnµd-dwqy ƒ (iml ky) [ ijsu gil—ijs dy gl ivc [ isrpwau Kwsw—vDIAw isropwau [13[

hau—mYN [ sUry—sUrmy [ bcn ky sUry—sUrimAW vWg Awpxy bcn au~qy kwiem rihx vwly [14[

gux inDwn—guxW dw ^zwnw [ kIm—kImq, kdr [ Git Git—hryk srIr ivc [ sB TweI—sB QwvW ivc [ dIn duK BMjn—hy dInW dy du`K nws krn vwly! hau—mYN  [ ryx—crn-DUV [15[

ArQ:- hy myry loBI mn! (myrI g`l) sux; idn rwq sdw hI gurU dI srn ipAw rhu [ gurU dI srn qoN ibnw swkq ingury mnu`K (ivkwrW dI A`g ivc) sV ky Awqmk mOq shyVI r`Kdy hn [ auhnW dy gl ivc jmrwj dw (ieh) Pwhw ipAw rihMdw hY [11[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K jMmdw hY mrdw hY, muV muV jnm mrn dy ies gyV dIAW cotW KWdw rihMdw hY [ mn dw murId swry hI nrkW dy du`K Bogdw hY [ pr gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K au~qy iehnW dw rqw BI Asr nhIN pYNdw [12[

hy BweI! ausy mnu`K ƒ gurU dy snmuK jwxo ijhVw prmwqmw ƒ cMgw l`g igAw [ ijs (Aijhy) mnu`K ƒ prmwqmw ny Awp Awdr-sqkwr id`qw, aus dI ies soBw ƒ koeI imtw nhIN skdw [ ijs mnu`K dy gl ivc krqwr v`loN sohxw isropwau pY igAw, auh Awnµd-srUp prmwqmw dy crnW ivc juV ky sdw Awqmk Awnµd mwxdw hY [13[

hy BweI! mYN pUry gurU qoN sdky jWdw hW [ gurU srn pey dI shwieqw krn jogw hY, gurU sUrimAW vWg bcn pwlx vwlw hY [ (pUry gurU dI imhr nwl mYƒ) Aijhw suKW dw dwqw prmwqmw iml igAw hY, ik aus dy crnW qoN iv`CuV ky mYN hor ikqy BI nhIN jwvWgw [14[

hy guxW dy ^zwny pRBU! qyrI kImq nhIN pY skdI [ qUM sBnIN QweIN hryk srIr ivc ivAwpk hYN [ hy nwnk! (AwK—) hy dInW dy du`K nws krn vwly! imhr kr, mYN auhnW (dy crnW) dI DUV bixAw rhW jo qyry dws hn [15[1[2[

ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਰੈ ਅਨੰਦੁ ਅਨੰਦੀ ਮੇਰਾ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨੁ ਸਿਰ ਸਿਰਹਿ ਨਿਬੇਰਾ ॥ ਸਿਰਿ ਸਾਹਾ ਕੈ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਕੋ ਦੂਜਾ ਹੇ ॥੧॥ ਹਰਖਵੰਤ ਆਨੰਤ ਦਇਆਲਾ ॥ ਪ੍ਰਗਟਿ ਰਹਿਓ ਪ੍ਰਭੁ ਸਰਬ ਉਜਾਲਾ ॥ ਰੂਪ ਕਰੇ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਿ ਪੂਜਾ ਹੇ ॥੨॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰੇ ਵੀਚਾਰਾ ॥ ਆਪੇ ਹੀ ਸਚੁ ਕਰੇ ਪਸਾਰਾ ॥ ਆਪੇ ਖੇਲ ਖਿਲਾਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਆਪੇ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਭੀਜਾ ਹੇ ॥੩॥ ਸਾਚਾ ਤਖਤੁ ਸਚੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ॥ ਸਚੁ ਖਜੀਨਾ ਸਾਚਾ ਸਾਹੀ ॥ ਆਪੇ ਸਚੁ ਧਾਰਿਓ ਸਭੁ ਸਾਚਾ ਸਚੇ ਸਚਿ ਵਰਤੀਜਾ ਹੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1073}

pdArQ:- krY Anµdu—^uS ho irhw hY [ AnµdI—Awnµd dw mwlk prmwqmw [ Git Git—hryk Gt ivc [ pUrnu—ivAwpk [ isr isrih—hryk dy isr au~qy, hryk dy kIqy krmW Anuswr [ inbyrw—&Yslw, inbyVw [ isir swhw kY—SwhW kY isir, SwhW dy isr au~qy [ scw—sdw kwiem rihx vwlw [ swihbu—mwlk [1[

hrK—^uSI [ hrKvMq—^uSI dw mwlk [ Awnµq—Anµq, ijs dw AMq nhIN pwieAw jw skdw [ aujwlw—rOSnI, cwnx [ pRgit rihE—prgt ho irhw hY [ kry kir—kir kir, kr kr ky [ ivgsY—iKV irhw hY, ^uS ho irhw hY [2[

kry—kir, rc ky [ vIcwrw—i^Awl, sMBwl [ scu—sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw [ pswrw—jgq-iKlwrw [ suix—sux ky [ BIjw—pRsMn huMdw hY [3[

scI—sdw kwiem rihx vwlI [ KjInw—^zwnw [ swhI—Swh [ Awpy scu—sdw-iQr hY Awp hI [ sBu—swrw jgq [ scy sic—sdw-iQr (hukm) dI rwhIN [ vrqIjw—vrqx-ivhwr kr irhw hY [4[

ArQ:- hy BweI! ^uSIAW dw mwlk myrw pRBU (Awp hI hr QW) ^uSI mwx irhw hY [ hryk srIr ivc auh ivAwpk hY [ hryk jIv dy kIqy krmW Anuswr &Yslw krdw hY [ (dunIAw dy) bwdSwhW dy BI isr au~qy auh sdw-iQr prmwqmw hY [ koeI hor (aus dy brwbr dw) nhIN hY [1[

hy BweI! byAMq prmwqmw ^uSIAW dw mwlk hY, dieAw dw Gr hY [ hr QW prgt ho irhw hY, sBnW ivc auh hI (AwpxI joiq dw) cwnx kr irhw hY [ AnykW hI rUp bxw bxw ky (sBnW dI) sMBwl kr irhw hY, qy ^uS ho irhw hY, (sB ivc ivAwpk hY) Awp hI (AwpxI) pUjw kr irhw hY [2[

hy BweI! prmwqmw Awp hI ieh kudriq rcdw hY Awp hI ies dI sMBwl krdw hY [ auh sdw-iQr pRBU Awp hI jgq-iKlwrw bxw irhw hY [ idn rwq hr vyly auh Awp hI (jIvW ƒ) KyfW iKfw irhw hY [ Awp hI (jIvW dIAW ArzoeIAW) sux sux ky ^uS huMdw hY [3[

hy BweI! auh prmwqmw sdw kwiem rihx vwlw SwhnSwh hY, aus dw ^zwnw sdw kwiem rihx vwlw hY, aus dI pwiqSwhI sdw kwiem rihx vwlI hY, aus dw q^q sdw kwiem rihx vwlw hY [ auh Awp hI sdw kwiem rihx vwlw hY [ swry jgq ƒ auh Awp hI shwrw dyx vwlw hY [ Awpxy sdw-iQr (inXmW dI) rwhIN auh Awp hI jgq ivc vrqwrw vrq irhw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh