ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1071

ਕਿਸ ਹੀ ਜੋਰੁ ਅਹੰਕਾਰ ਬੋਲਣ ਕਾ ॥ ਕਿਸ ਹੀ ਜੋਰੁ ਦੀਬਾਨ ਮਾਇਆ ਕਾ ॥ ਮੈ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਟੇਕ ਧਰ ਅਵਰ ਨ ਕਾਈ ਤੂ ਕਰਤੇ ਰਾਖੁ ਮੈ ਨਿਮਾਣੀ ਹੇ ॥੧੩॥ ਨਿਮਾਣੇ ਮਾਣੁ ਕਰਹਿ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ॥ ਹੋਰ ਕੇਤੀ ਝਖਿ ਝਖਿ ਆਵੈ ਜਾਵੈ ॥ ਜਿਨ ਕਾ ਪਖੁ ਕਰਹਿ ਤੂ ਸੁਆਮੀ ਤਿਨ ਕੀ ਊਪਰਿ ਗਲ ਤੁਧੁ ਆਣੀ ਹੇ ॥੧੪॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਿਨੀ ਸਦਾ ਧਿਆਇਆ ॥ ਤਿਨੀ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ॥ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਬਿਨੁ ਸੇਵਾ ਪਛੋਤਾਣੀ ਹੇ ॥੧੫॥ ਤੂ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤਹਿ ਹਰਿ ਜਗੰਨਾਥੁ ॥ ਸੋ ਹਰਿ ਜਪੈ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਮਸਤਕਿ ਹਾਥੁ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਸਰਣਿ ਪਇਆ ਹਰਿ ਜਾਪੀ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸੁ ਦਸਾਣੀ ਹੇ ॥੧੬॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1071}

pdArQ:- iks hI—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iksu’ dw   u  au~f igAw hY} [ joru—qwx, mwx [ dIbwn—Awsrw [ Dr—Awsrw [ kweI—{iesqRI-ilMg [ ‘koeI’ puilMg} [ krqy—hy krqwr! mY—mYƒ [13[

krih—qUM krdw hYN [ quDu BwvY—qYƒ cMgw l`gdw hY [ hor kyqI—hor ikqnI hI lukweI [ JiK—^uAwr ho ky [ pKu—mdd [ aUpir—sBnW dy au~qy [ gl—g`l [ AwxI—ilAWdI [14[

ijnI—ijnHW ny [ prswid—ikrpw nwl [ prm pdu—sB qoN au~cw Awqmk drjw [ ijin—ijs ny [15[

vrqih—ivAwpk hYN [ jgMnwQu—jgq dw nwQ [ gur hwQu—gurU dw h`Q [ ijsu msqik—ijs dy m`Qy auQy [ jwpI—jwpIN, mYN jpW [ dwsu dswxI—dwsW dw dws [16[

ArQ:- hy BweI! iksy dy AMdr cMgw bol skx dy AhMkwr dw qwx hY [ iksy ƒ mwieAw dy Awsry dw qwx hY [ mYƒ prmwqmw qoN ibnw koeI Awsrw nhIN koeI shwrw nhIN [ hy krqwr! myrI inmwxI dI r`iKAw qUM hI kr [13[

hy suAwmI! qUM inmwxy dw mwx hYN [ jo qYƒ cMgw l`gdw hY, auhI qUM krdw hYN [ (qyrI rzw qoN lWBy jwx dw jqn kr ky) byAMq lukweI ^uAwr ho ho ky jnm mrn dy gyV ivc pYNdI hY [ hy suAwmI! qUM ijnHW dw p`K krdw hYN, auhnW dI g`l hr QW mMnI jWdI hY [14[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ny sdw prmwqmw dw nwm ismirAw, auhnW gurU dI ikrpw nwl sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kr ilAw [ hy BweI! ijs mnu`K ny prmwqmw dI syvw-BgqI kIqI, aus ny suK mwixAw [ pRBU dI syvw-BgqI qoN ibnw lukweI pCuqWdI hY [15[

hy hrI! qUM jgq dw nwQ hYN [ qUM sB ivc ivAwpk hYN [ hy BweI! auhI mnu`K prmwqmw dw nwm jpdw hY ijs dy m`Qy au~qy gurU dw h`Q huMdw hY [

hy BweI! (mYN BI) hrI dI srn ipAw hW, mYN BI hrI dw nwm jpdw hW [ dws nwnk hrI dy dwsW dw dws hY [16[2[

ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਲਾ ਉਪਾਇ ਧਰੀ ਜਿਨਿ ਧਰਣਾ ॥ ਗਗਨੁ ਰਹਾਇਆ ਹੁਕਮੇ ਚਰਣਾ ॥ ਅਗਨਿ ਉਪਾਇ ਈਧਨ ਮਹਿ ਬਾਧੀ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਰਾਖੈ ਭਾਈ ਹੇ ॥੧॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਕਉ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹੇ ॥ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥ ਆਪਾਹੇ ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਨਹਾਰਾ ਸੋਈ ਤੇਰਾ ਸਹਾਈ ਹੇ ॥੨॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਮਹਿ ਜਿਨਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਆ ॥ ਸਾਸਿ ਗ੍ਰਾਸਿ ਹੋਇ ਸੰਗਿ ਸਮਾਲਿਆ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਪੀਐ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਵਡੀ ਜਿਸੁ ਵਡਿਆਈ ਹੇ ॥੩॥ ਸੁਲਤਾਨ ਖਾਨ ਕਰੇ ਖਿਨ ਕੀਰੇ ॥ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜਿ ਕਰੇ ਪ੍ਰਭੁ ਮੀਰੇ ॥ ਗਰਬ ਨਿਵਾਰਣ ਸਰਬ ਸਧਾਰਣ ਕਿਛੁ ਕੀਮਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਈ ਹੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1071}

pdArQ:- klw—gupq qwkq, s`iqAw, SkqI [ aupwie—pYdw kr ky [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [ Drxw—DrqI [ ggnu—AwkwS [ rhwieAw—itkwieAw, QMimHAw [ hukmy—hukm dI rwhIN hI [ crxw—Awsrw (dy ky) [ eIDn—l`kVW [ bwDI—bMnHI hoeI hY [ rwKY—r`iKAw krdw hY [1[

kau—ƒ [ sMbwhy—ApVWdw hY [ krx—isRStI [ kwrx—mUl [ Awpwhy—mwieAw dI pwh qoN rihq, inrlyp [ Qwip—pYdw kr ky [ auQwpnhwrw—nws kr skx vwlw [ shweI—mddgwr [2[

ijin—ijs (pRBU) ny [ pRiqpwilAw—r`iKAw kIqI [ swis—(hryk) swh dy nwl [ gRwis—(hryk) gRwhI dy nwl [ sMig—nwl [ smwilAw—sMBwl krdw hY [ jpIAY—jpxw cwhIdw hY [3[

sulqwn—pwiqSwh [ Kwn—srdwr [ kIry—kIVy [ invwij—invwj ky, au~cw kr ky [ mIry—AmIr [ grb—AhMkwr [ srb sDwrx—sB ƒ Awsrw dyx vwlw [4[

ArQ:- hy BweI! ijs prmwqmw ny (Awpxy hI AMdroN) SkqI pYdw kr ky DrqI swjI hY, ijs ny Awpxy hukm dw hI Awsrw dy ky AwkwS ƒ QMmH r`iKAw hY, ijs ny A`g pYdw kr ky ies ƒ l`kVW ivc bMnH r`iKAw hY, auhI prmwqmw (sB jIvW dI) r`iKAw krdw hY [1[

hy BweI! ijhVw prmwqmw swry hI jIvW ƒ irzk ApVWdw hY, jo isRStI dw mUl hY, jo sB qwkqW dw mwlk qy inrlyp hY, jo iek iCn ivc pYdw kr ky nws krn dI smr`Qw r`Kdw hY, auhI prmwqmw (hr vyly) qyrw BI mddgwr hY [2[

hy BweI! ijs prmwqmw ny mW dy pyt ivc (qyrI) pwlxw kIqI, qyry hryk swh dy nwl qyrI hryk igrwhI dy nwl qyrw sMgI bx ky qyrI sMBwl kIqI, ijs prmwqmw dI ieqnI v`fI vifAweI hY, aus pRIqm pRBU ƒ sdw hI sdw hI jpxw cwhIdw hY [3[

hy BweI! auh prmwqmw pwiqSwhW qy ^wnW ƒ iek iCn ivc kIVy (kMgwl) bxw dyNdw hY, ZrIbW ƒ au~cy kr ky AmIr bxw dyNdw hY [ auh prmwqmw (AhMkwrIAW dw) AhMkwr dUr krn vwlw hY, auh prmwqmw sB dw Awsrw hY, hy BweI! aus dw mu`l nhIN pwieAw jw skdw [4[

ਸੋ ਪਤਿਵੰਤਾ ਸੋ ਧਨਵੰਤਾ ॥ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਹਰਿ ਭਗਵੰਤਾ ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਬੰਧਪ ਭਾਈ ਜਿਨਿ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈ ਹੇ ॥੫॥ ਪ੍ਰਭ ਆਏ ਸਰਣਾ ਭਉ ਨਹੀ ਕਰਣਾ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਨਿਹਚਉ ਹੈ ਤਰਣਾ ॥ ਮਨ ਬਚ ਕਰਮ ਅਰਾਧੇ ਕਰਤਾ ਤਿਸੁ ਨਾਹੀ ਕਦੇ ਸਜਾਈ ਹੇ ॥੬॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਮਨ ਤਨ ਮਹਿ ਰਵਿਆ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਕੀ ਜੋਨਿ ਨ ਭਵਿਆ ॥ ਦੂਖ ਬਿਨਾਸ ਕੀਆ ਸੁਖਿ ਡੇਰਾ ਜਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਰਹੇ ਆਘਾਈ ਹੇ ॥੭॥ ਮੀਤੁ ਹਮਾਰਾ ਸੋਈ ਸੁਆਮੀ ॥ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ਚਿੰਤਾ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ ਹੇ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1071}

pdArQ:- piqvMqw—ie`zq vwlw [ ijsu min—ijs dy mn ivc [ suq—pu`qr [ bMDp—irSqydwr [ ijin—ijs (krqwr) ny [5[

pRB srxw—pRBU dI srn ivc [ inhcau—zrUr [ bc—bcn [ ArwDy—ismrdw hY [ sjweI—szw, dMf, kSt [6[

gux inDwn—guxW dw ^zwnw [ rivAw—ismirAw [ suiK—suK ivc [ iqRpiq rhy AwGweI—mwieAw dI iqRSnw vloN pUrn qOr qy r`j gey [7[

Qwn Qnµqir—Qwn Qwn AMqir, hryk QW ivc {AMqir—ivc} [ ismir—ismr ky [ gxq—icMqw-i&kr [8[

ArQ:- hy BweI! ijs mnu`K dy mn ivc hrI Bgvwn Aw v`sdw hY, auhI (Asl) ie`zq-dwr hY auhI (Asl) DnwF hY [ ijs prmwqmw ny ieh isRStI pYdw kIqI hY, auhI hY mW ipau, auhI hY pu`qr irSqydwr qy Brw (auhI hY sdw nwl inBx vwlw snbMDI) [5[

hy BweI! pRBU dI srn ipAW iksy iksm dw fr krn dI loV nhIN rihMdI [ hy BweI! gurU dI sMgiq ivc irhW zrUr (swry frW qoN) pwr-auqwrw ho jWdw hY [ ijhVw mnu`K Awpxy mn dI rwhIN bcnW dI rwhIN kMmW dI rwhIN krqwr dw AwrwDn krdw rihMdw hY, aus ƒ kdy koeI kSt nhIN poh skdw [6[

hy BweI! ijhVw mnu`K Awpxy mn ivc Awpxy qn ivc prmwqmw ƒ Xwd r`Kdw hY, auh jnm mrn dy gyV ivc nhIN Btkdw [ aus dy swry du`KW dw nws ho jWdw hY, auh sdw leI Awqmk Awnµd ivc itkwxw bxw lYNdw hY, ikauNik auh (iqRSnw vloN) pUrn qOr qy r`ijAw rihMdw hY [7[

hy BweI! auhI mwlk-pRBU AsW jIvW dw (Asl) im`qr hY [ aus pUrn idl dI jwxn vwlw auh pRBU hryk QW ivc v`s irhw hY [ sB dy prmysr dw nwm sdw ismr ky mnu`K Awpxy swry icMqw-i&kr imtw lYNdw hY [8[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh