ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1068

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਨਦਰੀ ਭਗਤਾ ਲੈਹੁ ਮਿਲਾਏ ॥ ਭਗਤ ਸਲਾਹਨਿ ਸਦਾ ਲਿਵ ਲਾਏ ॥ ਤਉ ਸਰਣਾਈ ਉਬਰਹਿ ਕਰਤੇ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧॥ ਪੂਰੈ ਸਬਦਿ ਭਗਤਿ ਸੁਹਾਈ ॥ ਅੰਤਰਿ ਸੁਖੁ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਈ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਤਾ ਸਚੇ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥੨॥ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਸਦ ਜਲੈ ਸਰੀਰਾ ॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਭੇਟੇ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ॥ ਅੰਤਰਿ ਅਗਿਆਨੁ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਏ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੩॥ ਮਨਮੁਖੁ ਅੰਧਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਏ ॥ ਬਹੁ ਸੰਕਟ ਜੋਨੀ ਭਰਮਾਏ ॥ ਜਮ ਕਾ ਜੇਵੜਾ ਕਦੇ ਨ ਕਾਟੈ ਅੰਤੇ ਬਹੁ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1068}

pdArQ:- ndrI—imhr dI ingwh nwl [ lYhu imlwey—qUM (Awpxy nwl) imlw lYNdw hYN [ slwhin—is&iq-swlwh krdy hn [ ilv lwey—ilv lwie, suriq joV ky [ qau—qyrI [ aubrih—(ivkwrW qoN) bcdy hn [ krqy—hy krqwr [1[

sbid—Sbd dI rwhIN [ suhweI—sohxI bxI [ qyrY min—qyry mn ivc [ BweI—(auh BgqI) Bw geI [ rqw—rMigAw igAw [ isau—nwl [2[

sd—sdw [ jlY—sVdw hY {iek-vcn} [ krmu—imhr, b^SS [ Byty—imldw hY [ AMqir—AMdr (-v`sdw) [ AigAwnu—Awqmk jIvn vloN korw-pn [ buJwey—imtw dyNdw hY [ qy—qoN [3[

mnmuK—Awpxy mn vl mUMh krI r`Kx vwlw mnu`K, mn dw murId [ AMDw—(mwieAw dy moh ivc) AMnHw [ AMDu—AMinHAW vwlw kMm [ sMkt—kSt [ Brmwey—Btkdw hY [ jyvVw—PwhI [ n kwtY—nhIN k`t skdw [ AMqy—A^Ir vyly [ jm kw jyvVw—Awqmk mOq dI PwhI [4[

ArQ:- hy krqwr! Awpxy BgqW ƒ qUM imhr dI ingwh nwl (Awpxy crnW ivc) joV r`Kdw hYN, (ies vwsqy) Bgq (qyry crnW ivc) suriq joV ky sdw qyrI is&iq-swlwh krdy rihMdy hn [ qyrI srn ivc rih ky auh ivkwrW qoN bcy rihMdy hn [ qUM Awp hI auhnW ƒ (gurU nwl) imlw ky (Awpxy nwl) joVI r`Kdw hYN [1[

hy krqwr! pUry (gurU dy) Sbd dI brkiq nwl (ijs mnu`K dy AMdr qyrI) BgqI inKr AwauNdI hY, aus dy AMdr Awqmk Awnµd bx jWdw hY, (aus mnu`K dI BgqI) qyry mn ivc ipAwrI l`gdI hY [ aus mnu`K dw mn aus dw qn qyrI sdw-iQr is&iq-swlwh ivc rMigAw rihMdw hY, auh qyry sdw-iQr nwm nwl Awpxw ic`q joV r`Kdw hY [2[

hy BweI! haumY (dI A`g) ivc (mnu`K dw) srIr (AMdry AMdr) sdw sVdw rihMdw hY [ (jdoN pRBU dI) imhr huMdI hY qW ies ƒ pUrw gurU imldw hY [ auh mnu`K Awpxy AMdr-v`sdy AigAwn ƒ gurU dy Sbd nwl dUr kr lYNdw hY, gurU pwsoN auh Awqmk Awnµd pRwpq krdw hY [3[

pr, hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K (mwieAw dy moh ivc) AMnHw hoieAw rihMdw hY, auh sdw AMinHAW vwlw kMm hI krdw hY (AOJVy ipAw rihMdw hY) [ (jIvn-s&r ivc shI rsqy qoN KuMJ ky) auh AnykW kSt shwrdw hY, qy, AnykW jUnW ivc Btkdw iPrdw hY [ (auh mnu`K Awpxy gloN) Awqmk mOq dI PwhI kdy nhIN k`t skdw [ AMq vyly BI auh bhuq du`K pWdw hY [4[

ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੇ ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਰਖੈ ਉਰ ਧਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਮਨੁ ਮਾਰੇ ਹਉਮੈ ਜਾਇ ਸਮਾਇਆ ॥੫॥ ਆਵਣ ਜਾਣੈ ਪਰਜ ਵਿਗੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਥਿਰੁ ਕੋਇ ਨ ਹੋਈ ॥ ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਸਬਦਿ ਸੁਖੁ ਵਸਿਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੬॥ ਪੰਚ ਦੂਤ ਚਿਤਵਹਿ ਵਿਕਾਰਾ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਕਾ ਏਹੁ ਪਸਾਰਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਾ ਮੁਕਤੁ ਹੋਵੈ ਪੰਚ ਦੂਤ ਵਸਿ ਆਇਆ ॥੭॥ ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਮੋਹੁ ਗੁਬਾਰਾ ॥ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਡੁਬੈ ਵਾਰੋ ਵਾਰਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਸਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1068}

pdArQ:- Awvx jwxw—jMmxw mrnw, jnm mrn dw gyV [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ invwry—dUr kr lYNdw hY [ scu nwmu—sdw-iQr hir-nwm [ aur—{ars} ihrdw [ Dwry—Dwir, itkw ky [ mrY—(Apx`q vloN) mwrdw hY, Awpw-Bwv dUr krdw hY [ mnu mwry—mn ƒ v`s ivc r`Kdw hY [ jwie—dUr ho jWdI hY [5[

Awvx jwxY—jnm mrn (dy gyV) ivc [ prj—isRStI [ ivgoeI—^uAwr huMdI hY [ iQru—itikAw hoieAw [ AMdir—AMdr, ihrdy ivc [ sbid—Sbd dI rwhIN [ joqI—prmwqmw dI joiq ivc [6[

pMc dUq—(kwmwidk) pMj vYrIAW dy kwrn [ icqvdy—(jIv) icqvdy rihMdy hn [ pswrw—iKlwrw [ moh kw pswrw—hr pwsy moh dw pRBwv [ syvy—srn ipAw rhy [ mukqu—(moh dy pRBwv qoN) suqMqr [ vis—v`s ivc [7[

gubwrw—Gu`p hnyrw [ iPir iPir—muV muV [ vwro vwrw—bwr bwr, AnykW vwrI [ siqgur Byty—gurU ƒ iml pey [ scu—sdw-iQr hir-nwm [ idRVwey—ihrdy ivc p`kw kr dyNdw hY [ min—min ivc [ BwieAw—ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY [8[

ArQ:- hy BweI! ijhVw mnu`K sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dw nwm Awpxy ihrdy ivc vsweI r`Kdw hY, auh gurU dy Sbd dI brkiq nwl jnm mrn dw gyV dUr kr lYNdw hY [ auh mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN Awpw-Bwv dUr kr lYNdw hY, auh Awpxy mn ƒ v`s ivc kr lYNdw hY, aus dI haumY dUr ho jWdI hY, auh sdw prmwqmw dI Xwd ivc lIn rihMdw hY [5[

hy BweI! isRStI jnm mrn dy gyV ivc ^uAwr huMdI rihMdI hY [ gurU dI srn qoN ibnw (ies c`kr ivcoN) iksy ƒ BI KulHIr nhIN huMdI [ ijs mnu`K dy AMdr gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw dI joiq prgt ho pYNdI hY, aus dy AMdr Awqmk Awnµd Aw v`sdw hY, aus dI joiq prmwqmw dI joiq ivc imlI rihMdI hY [6[

hy BweI! (kwmwidk) pMj vYrIAW dy (pRBwv dy) kwrn (jIv hr vyly) ivkwr icqvdy rihMdy hn [ hr pwsy mwieAw dy moh dw pRBwv bixAw hoieAw hY [ jdoN mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, qdoN (ies moh dy dbwA qoN) suqMqr huMdw hY, (kwmwidk) pMjy vYrI aus dy v`s ivc Aw jWdy hn [7[

hy BweI! gurU qoN ibnw (mwieAw dw) moh (ieqnw pRbl rihMdw) hY (ik mnu`K dy jIvn-rwh ivc Awqmk jIvn vloN) Gu`p hnyrw (bixAw) rihMdw hY [ mnu`K muV muV AnykW vwrI (moh dy smuMdr ivc) fu`bdw hY [ jdoN mnu`K gurU ƒ iml pYNdw hY, qW gurU sdw-iQr hir-nwm ies dy ihrdy ivc p`kw kr dyNdw hY [ (qW iPr) sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dw nwm ies ƒ ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY [8[

ਸਾਚਾ ਦਰੁ ਸਾਚਾ ਦਰਵਾਰਾ ॥ ਸਚੇ ਸੇਵਹਿ ਸਬਦਿ ਪਿਆਰਾ ॥ ਸਚੀ ਧੁਨਿ ਸਚੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਸਚੇ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ॥੯॥ ਘਰੈ ਅੰਦਰਿ ਕੋ ਘਰੁ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਏ ॥ ਓਥੈ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ਸਹਜੇ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇਆ ॥੧੦॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਸਟਾ ਕਾ ਵਾਸਾ ॥ ਭਉਦੇ ਫਿਰਹਿ ਬਹੁ ਮੋਹ ਪਿਆਸਾ ॥ ਕੁਸੰਗਤਿ ਬਹਹਿ ਸਦਾ ਦੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਦੁਖੋ ਦੁਖੁ ਕਮਾਇਆ ॥੧੧॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝਹੁ ਸੰਗਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੇ ਪਾਰੁ ਨ ਪਾਏ ਕੋਈ ॥ ਸਹਜੇ ਗੁਣ ਰਵਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1068}

pdArQ:- swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ dru—drvwzw [ drvwrw—drbwr [ syvih—syvw-BgqI krdy hn [ s`cy syvih—sdw-iQr pRBU dI BgqI krdy hn [ sbid ipAwrw—gurU dy Sbd ivc ipAwr pw ky [ Duin—lgn [ gwvw—gwvW, mYN BI gwvW [9[

GrY AMdir—ihrdy-Gr dy AMdr hI [ ko—koeI ivrlw [ Gru—prmwqmw dw itkwxw [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBwey—suBwie, ipAwr ivc [ EQY—aus sihj-AvsQw ivc [ sogu—Zm [ ivjogu—ivCoVw [ n ivAwpY—zor nhIN pw skdw [ shjy shij—hr vyly sihj ivc [10[

dUjY Bwie—hor hor ipAwr ivc [ dust—kukrmI bMdy [ ipAwsw—iqRSnw [ kusMgiq—BYVI suhbq ivc [ bhih—bYTdy hn {bhu-vcn} [ duKo duKu—hr vyly du`K [11[

bwJhu—ibnw [ sMgiq—BlI suhbq [ pwru—ivkwrW qoN pwrlw bMnw [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [ rvih—gWdy hn, ismrdy hn {bhu-vcn} [ joqI—prmwqmw dI joiq ivc [12[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dw dr sdw kwiem rihx vwlw hY, aus dw drbwr BI sdw-iQr hY [ ijhVy mnu`K gurU dy Sbd ivc ipAwr pWdy hn auh hI aus sdw-iQr prmwqmw dI syvw-BgqI krdy hn [ (jy myry auqy aus dI imhr hovy qW) mYN (BI) itkvIN lgn nwl aus sdw-iQr pRBU dy gux gWdw rhW [ (ijhVy mnu`K gux gWdy hn auh) sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc lIn rihMdy hn [9[

hy BweI! ijhVw koeI mnu`K gurU dy Sbd dI brkiq nwl Awpxy ihrdy-Gr ivc prmwqmw dw itkwxw l`B lYNdw hY, auh Awqmk Afolqw ivc pRym ivc itikAw rihMdw hY [ aus Afol AvsQw ivc itikAW sog zor nhIN pw skdw, (pRBU-crnW qoN) ivCoVw zor nhIN pw skdw [ auh mnu`K sdw hI Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdw hY [10[

hy BweI! kukrmI bMdy (pRBU ƒ Bulw ky) hor hor ipAwr ivc mn ƒ joVI r`Kdy hn, bVy moh bVI iqRSnw dy kwrn auh Btkdy iPrdy hn [ (kukrmI bMdy) sdw BYVI suhbq ivc bYTdy hn qy du`K pWdy hn [ auh sdw auhI krm kmWdy hn ijnHW ivcoN inrw du`K hI du`K inkly [11[

hy BweI! gurU dI srn qoN ibnw BlI suhbq nhIN iml skdI [ gurU dy Sbd qoN ibnw koeI mnu`K kukrmW (dI ndI) dw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [ ijhVy mnu`K idn rwq Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dy gux gWdy rihMdy hn, auhnW dI ijMd prmwqmw dI joiq ivc lIn rihMdI hY [12[

ਕਾਇਆ ਬਿਰਖੁ ਪੰਖੀ ਵਿਚਿ ਵਾਸਾ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਚੁਗਹਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਸਾ ॥ ਉਡਹਿ ਨ ਮੂਲੇ ਨ ਆਵਹਿ ਨ ਜਾਹੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਇਆ ॥੧੩॥ ਕਾਇਆ ਸੋਧਹਿ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਹਿ ॥ ਮੋਹ ਠਗਉਰੀ ਭਰਮੁ ਨਿਵਾਰਹਿ ॥ ਆਪੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸੁਖਦਾਤਾ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧੪॥ ਸਦ ਹੀ ਨੇੜੈ ਦੂਰਿ ਨ ਜਾਣਹੁ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਨਜੀਕਿ ਪਛਾਣਹੁ ॥ ਬਿਗਸੈ ਕਮਲੁ ਕਿਰਣਿ ਪਰਗਾਸੈ ਪਰਗਟੁ ਕਰਿ ਦੇਖਾਇਆ ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਆਪੇ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲੇ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੧੬॥੨॥੨੪॥ {ਪੰਨਾ 1068-1069}

pdArQ:- kwieAw—srIr [ ibrK—ru`K [ pMKI—pMCI [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlI nwm-cog [ cugih—cugdy hn [ sbid—Sbd ivc [ aufih n—bwhr nhIN Btkdy [ n mUly—iblkul nhIN [ n jwhI—n jwih, nwh jWdy hn, nwh mrdy hn [ inj Gir—Awpxy (Asl) Gr ivc, pRBU dy crnW ivc [13[

soDih—soDdy hn, pVqwl krdy hn [ TgaurI—Tg-mUrI, Tg-bUtI, auh bUtI ijs nwl Tg lok muswi&rW ƒ T`gdy hn (DqUrw Awidk) [ Brmu—Btkxw [ invwrih—dUr krdy hn [ Awpy suKdwqw—suKW dw dwqw Awp pRBU [14[

sd—sdw [ gur kY sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ njIik—nzdIk, nyVy [ ibgsY—iKV pYNdw hY [ kmlu—(ihrdw-) kOl Pu`l [ prgwsY—cwnx krdI hY, cmk pYNdI hY [ prgtu—prq`K [ kir—kr ky [15[

krqw—krqwr [ scw—sdw kwiem rihx vwlw [ mwir—mwr ky [ Avru—hor [ Awpu—Awpw-Bwv [ gvwie—dUr kr ky [16[

ArQ:- hy BweI! (ijvyN rwq-bsyry leI pMCI iksy ru`K auqy Aw itkdy hn, iesy qrHW ieh) srIr (mwno) ru`K hY, (ies srIr) ivc (jIv) pMCI dw invws hY [ ijhVy jIv-pMCI gurU dy Sbd ivc itk ky Awqmk jIvn dyx vwlI nwm-cog cugdy hn, auh iblkul bwhr nhIN Btkdy, auh jnm mrn dy gyV ivc nhIN AwauNdy, auh sdw pRBU-crnW ivc invws r`Kdy hn [13[

hy BweI! ijhVy mnu`K (Awpxy) srIr dI pVqwl krdy rihMdy hn, gurU dy Sbd ƒ ihrdy ivc vsweI r`Kdy hn, auh mnu`K moh dI T`g-bUtI nhIN KWdy, auh mnu`K (Awpxy AMdroN) Btkxw dUr kr lYNdy hn [ pr, hy BweI! (ieh) ikrpw suKW dw dyx vwlw prmwqmw Awp hI krdw hY, auh Awp hI (auhnW ƒ gurU nwl) imlw ky (Awpxy crnW ivc) joVdw hY [14[

hy BweI! prmwqmw sdw hI (swfy) nyVy rihMdw hY, aus ƒ (kdy BI Awpxy qoN) dUr nwh smJo [ gurU dy Sbd ivc juV ky aus ƒ Awpxy AMg-sMg v`sdw vyKo [ hy BweI! (ijhVw mnu`K prmwqmw ƒ Awpxy nwl v`sdw vyKdw hY aus dw ihrdw-) kOl-Pu`l iKiVAw rihMdw hY, (aus dy AMdr r`bI joiq dI) ikrn (Awqmk jIvn dw) cwnx kr dyNdI hY [ (gurU aus mnu`K ƒ prmwqmw) prq`K kr ky ivKw dyNdw hY [15[

hy nwnk! auh krqwr Awp hI sdw kwiem rihx vwlw hY, auh Awp hI mwr ky ijvwldw hY (Bwv, mwrdw BI Awp hI hY, pYdw BI krdw Awp hI hY) [ aus qoN ibnw koeI hor ies smrQw vwlw nhIN hY [ hy BweI! ijs mnu`K ƒ prmwqmw dw nwm iml jWdw hY aus ƒ (lok prlok dI) soBw iml jWdI hY [ auh mnu`K (Awpxy AMdroN) Awpw-Bwv dUr kr ky Awqmk Awnµd mwxdw rihMdw hY [16[2[24[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh