ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1065

ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਇਹੁ ਸਰੀਰੁ ਪਾਇਆ ॥ ਮਾਣਸ ਜਨਮਿ ਸਬਦਿ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਸਭੁ ਅੰਧ ਅੰਧੇਰਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਿਸਹਿ ਬੁਝਾਇਦਾ ॥੫॥ ਇਕਿ ਕਿਤੁ ਆਏ ਜਨਮੁ ਗਵਾਏ ॥ ਮਨਮੁਖ ਲਾਗੇ ਦੂਜੈ ਭਾਏ ॥ ਏਹ ਵੇਲਾ ਫਿਰਿ ਹਾਥਿ ਨ ਆਵੈ ਪਗਿ ਖਿਸਿਐ ਪਛੁਤਾਇਦਾ ॥੬॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਸਰੀਰਾ ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਵਸੈ ਸਚੁ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰਾ ॥ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵੇਖੈ ਸਭ ਥਾਈ ਸਚੁ ਸੁਣਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਦਾ ॥੭॥ ਹਉਮੈ ਗਣਤ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੇ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਹਿਰਦੈ ਰਖਹੁ ਉਰ ਧਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਸਾਲਾਹੇ ਮਿਲਿ ਸਾਚੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1065}

pdArQ:- vfY Bwig—v`fI iksmq nwl [ jnim—jnm ivc [ sbid—gurU dy Sbd ivc [ AMD AMDyrw—AMinHAW vwlw hnyrw, Gu`p hnyrw, auh hnyrw ijs ivc kuJ BI nhIN id`sdw [ iksih—iksy (ivrly) ƒ [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [5[

ieik—{l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn} keI [ ikqu—iks kMMm? ikqu Awey—iks kMm Awey? ivArQ hI jgq ivc Awey [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ dUjY Bwey—dUjY Bwie, mwieAw dy ipAwr ivc [ hwiQ—h`Q ivc [ hwiQ n AwvY—nhIN imldw [ pig iKisAY—pYr iqlkx qy, mOq Awaux qy [6[

kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ scu—sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw [ guxI—swry guxW dw mwlk [ ghIrw—v`fy ijgry vwlw [ sco scu—sdw-iQr prmwqmw ƒ hI [ scu—sdw-iQr hir-nwm [ suix—sux ky [ mMin—min, mn ivc [7[

haumY gxq—haumY dIAW icqvnIAW, v`fw bxn dIAW socW [ invwry—dUr kr (skdw) hY [ aur—ihrdw [ Dwry—Dwir, itkw ky [ swlwhy—is&iq-swlwh krdw hY [ imil—iml ky [ swcy—sdw-iQr prmwqmw ivc [8[

ArQ:- hy BweI! ieh mnu`Kw srIr bVI iksmq nwl imldw hY, (pr ausy ƒ hI imilAw jwxo, ijs ny) mnu`Kw jnm ivc (Aw ky) gurU dy Sbd ivc Awpxw mn joiVAw [ iksy ivrly ƒ hI gurU dI rwhIN prmwqmw ieh smJ b^Sdw hY ik gurU dy Sbd qoN ibnw (jIvn-s&r ivc mnu`K vwsqy) hr QW Gu`p hnyrw hY [5[

hy BweI! keI mnu`K mnu`Kw jnm gvw ky jgq ivc ivArQ hI Awey (jwxo) ikauNik Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly auh bMdy mwieAw dy ipAwr ivc hI l`gy rhy [ hy BweI! mnu`Kw jnm vwlw ieh smw iPr nhIN imldw (ies ƒ ivkwrW ivc gvw ky) mOq Awaux qy mnu`K pCuqWdw hY [6[

hy BweI! gurU dy Sbd ivc juV ky (ijs mnu`K dw) srIr (ivkwrW vloN) piv`qr rihMdw hY, aus mnu`K dy ies srIr ivc auh prmwqmw Aw v`sdw hY jo sdw kwiem rihx vwlw hY jo swry guxW dw mwlk hY Aqy jo v`fy ijgry vwlw hY [ auh mnu`K (iPr) hr QW sdw-iQr rihx vwly prmwqmw ƒ hI vyKdw hY, sdw-iQr hir-nwm ƒ sux ky Awpxy mn ivc vsweI r`Kdw hY [7[

hy BweI! haumY dIAW igxqIAW (mnu`K) gurU dy Sbd dI rwhIN (hI) dUr kr skdw hY [ (qW qy, hy BweI! gurU dy Sbd dI rwhIN) prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`Ko [ ijhVw mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN sdw prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw rihMdw hY, auh sdw-iQr pRBU ivc juV ky Awqmk Awnµd mwxdw hY [8[

ਸੋ ਚੇਤੇ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਚੇਤਾਏ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਏ ॥ ਆਪੇ ਵੇਖੈ ਆਪੇ ਬੂਝੈ ਆਪੈ ਆਪੁ ਸਮਾਇਦਾ ॥੯॥ ਜਿਨਿ ਮਨ ਵਿਚਿ ਵਥੁ ਪਾਈ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ॥ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਸੋਈ ਜਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਬਾਣੀ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਦਾ ॥੧੦॥ ਏਹ ਕਾਇਆ ਪਵਿਤੁ ਹੈ ਸਰੀਰੁ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਚੇਤੈ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰੁ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਗੁਣ ਕਹਿ ਗੁਣੀ ਸਮਾਇਦਾ ॥੧੧॥ ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਸਭ ਮੂਲੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਨ ਚੇਤੈ ਸਦਾ ਦੁਖੁ ਪਾਏ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਚੇਤੇ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1065}

pdArQ:- cyqy—ismrdw hY [ cyqwey—ismrn leI pRyrdw hY [ sbid—Sbd dI rwhIN [ min—mn ivc [ Awey—Awie, Aw ky [ Awpy—Awp hI [ bUJY—smJdw hY {iek-vcn} [ AwpY—Awpxy Awp ivc [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ smwiedw—lIn krdw hY [9[

ijin—ijs (mnu`K) ny [ vQu—nwm-pdwrQ [ pweI—l`B leI [ soeI—auhI mnu`K [ jwxY—kdr smJdw hY [ kY sbdy—dy Sbd dI rwhIN [ Awpu—Awpxy Awp ƒ, Awpxy jIvn ƒ [ pCwxY—pVqwldw hY [ inrmlu—piv`qr jIvn vwlw [10[

kwieAw—srIr [ cyqY—ismrdw hY [ guxI—guxW dy mwlk ƒ [ ghIru—fUMGy ijgry vwlw [ Anidnu—hr roz [ gwvY—gWdw hY {iek-vcn} [ rMig—pRym-rMg ivc [ rwqw—rMigAw hoieAw [ kih—kih ky, aucwr ky [11[

mUlu—mu`F, kwrn [ dUjY Bwie—hor hor ipAwr ivc [ Brim—Btkxw ivc [ BulwieAw—kurwhy ipAw hoieAw [12[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dw nwm auh mnu`K (hI) ismrdw hY ijs ƒ prmwqmw Awp ismrn dI pRyrnw krdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw aus dy mn ivc v`sdw hY [ (hryk ivc ivAwpk  prmwqmw) Awp hI (aus mnu`K dy hryk kMm ƒ) vyKdw hY, Awp hI (aus dy idl dI) smJdw hY, Aqy (Awp hI aus mnu`K ivc v`sdw hoieAw) Awpxy Awp ƒ Awpxy Awpy ivc lIn krdw hY [9[

hy BweI! (prmwqmw dI ikrpw nwl) ijs (mnu`K) ny prmwqmw dw nwm-pdwrQ (Awpxy) mn  ivc l`B ilAw, auh hI (aus dI kdr) smJdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN (auh mnu`K) Awpxy jIvn ƒ pVqwldw rihMdw hY [ (ijhVw mnu`K) Awpxy jIvn ƒ pVqwldw hY auhI mnu`K jIvn vwlw ho jWdw hY, (auh iPr hornW ƒ BI) is&iq-swlwh dI bwxI gurU dw Sbd suxWdw hY [10[

hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky guxW dy mwlk fUMGy ijgry vwly prmwqmw ƒ ismrdw hY, aus dw ieh srIr (ivkwrW qoN bc ky) piv`qr ho jWdw hY [ auh mnu`K prmwqmw dy pRym-rMg ivc rMgIj ky hr vyly prmwqmw dy gux gWdw hY [ prmwqmw dy gux aucwr ky auh guxW dy mwlk pRBU ivc lIn ho jWdw hY [11[

pr, hy BweI! ijhVw mnu`K (prmwqmw ƒ C`f ky) hor hor ipAwr ivc Psdw hY, Btkxw ivc pY ky kurwhy ipAw rihMdw hY, aus dw ieh srIr inrw mwieAw dy moh dw kwrn bx jWdw hY [ hy BweI! ijhVw mnu`K prmwqmw dw nwm nhIN ismrdw, auh sdw du`K pWdw hY, (ieh p`kI g`l hY ik) pRBU dw nwm ismrn qoN ibnw mnu`K du`K pWdw hY [12[

ਜਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਕਾਇਆ ਹੰਸੁ ਨਿਰਮਲੁ ਦਰਿ ਸਚੈ ਜਾਣੁ ॥ ਹਰਿ ਸੇਵੇ ਹਰਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ਸੋਹੈ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇਦਾ ॥੧੩॥ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਗੁਰੁ ਸੇਵਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਭੂਲੇ ਮੁਏ ਬਿਲਲਾਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਹੋਵੈ ਗੁਰ ਕੇਰੀ ਹਰਿ ਜੀਉ ਆਪਿ ਮਿਲਾਇਦਾ ॥੧੪॥ ਕਾਇਆ ਕੋਟੁ ਪਕੇ ਹਟਨਾਲੇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲੇਵੈ ਵਸਤੁ ਸਮਾਲੇ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਊਤਮ ਪਦਵੀ ਪਾਇਦਾ ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਸਚਾ ਹੈ ਸੁਖਦਾਤਾ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹੇ ਸਾਚਾ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਕੋ ਪਾਇਦਾ ॥੧੬॥੭॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1065}

pdArQ:- ij—ijhVw mnu`K [ siqguru syvy—gurU dI srn pYNdw hY [ prvwxu—kbUl [ kwieAw—srIr [ hMsu—Awqmw [ dir scY—sdw-iQr pRBU dy dr qy [ jwxu—jwxU-pCwxU [ syvy—syvw-BgqI krdw hY [ mMin—min, mn ivc [ sohY—sohxw l`gdw hY, sohxy jIvn vwlw bx jWdw hY [13[

Bwgw—BwgW, iksmq [ mnmuK—Awpxy mn dy ipCy qurn vwly [ BUly—kurwhy pey rihMdy hn [ muey—Awqmk mOq shyVdy hn [ ibllwie—ivlk ky, duKI ho ho ky [ kyrI—dI [ ndir—imhr dI ingwh [14[

kotu—iklHw [ pky—p`ky, (ivkwrW dy twkry qy) Afol rihx vwly [ htnwly—h`tW dIAW kqwrW, bwzwr (igAwn-ieMdRy) [ lyvY smwlY—smwil lyvY, sWB lYNdw hY [ vsqu—nwm pdwrQ [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ pdvI—drjw [15[

Awpy—Awp hI [ scw—s`cw, sdw kwiem rihx vwlw [ gur kY sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ pCwqw—pCwixAw jw skdw hY, sWJ pweI jw skdI hY [ slwhy—is&iq-swlwh krdw hY [ ko—koeI (ivrlw) [16[

ArQ:- hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh (lok prlok ivc) Awdr-jog ho jWdw hY [ aus dw srIr (ivkwrW vloN) piv`qr rihMdw hY, aus dI Awqmw piv`qr rihMdI hY [ sdw-iQr prmwqmw dy dr qy auh jwxU-pCwxU ho jWdw hY (sqkwr pRwpq krdw hY) [ auh mnu`K prmwqmw dI syvw-BgqI krdw hY, prmwqmw ƒ mn ivc vsweI r`Kdw hY, prmwqmw dy gux gWdw sohxy jIvn vwlw bx jWdw hY [13[

pr, hy BweI! iksmq qoN ibnw gurU dI srn nhIN ipAw jw skdw [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K kurwhy pey rihMdy hn, bVy du`KI ho ho ky Awqmk mOq shyVI r`Kdy hn [ hy BweI! ijnHW mnu`KW auqy gurU dI imhr dI ingwh huMdI hY, auhnW ƒ prmwqmw Awpxy (crnW) ivc joV lYNdw hY [14[

hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dy snmuK ho ky (Awpxy AMdr) nwm-pdwrQ sWB lYNdw hY (ivkwrW dy twkry qy aus dw) srIr (iek AYsw) iklHw (bx jWdw) hY (ijs dy) bwzwr (igAwn-ieMdRy ivkwrW dy mukwbly qy) Afol (ho jWdy) hn [ auh mnu`K idn rwq prmwqmw dw nwm ismr ky au~cw Awqmk drjw hwsl kr lYNdw hY [15[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw Awp hI (swry) suK dyx vwlw hY [ pUry gurU dy Sbd ivc juV ky aus nwl sWJ pweI jw skdI hY [ pUrI iksmq nwl mnu`K ieh dwiq pRwpq krdw hY ik sdw-iQr hir-nwm dI is&iq-swlwh krdw rihMdw hY [16[7[21[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh