ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1054

ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ॥ ਧਾਵਤੁ ਰਾਖੈ ਇਕਤੁ ਘਰਿ ਆਣੈ ॥ ਨਾਮੇ ਰਾਤਾ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੧੩॥ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਈ ॥ ਸਬਦੁ ਸਲਾਹਹਿ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੧੪॥ ਸਦਾ ਭਗਤ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥ ਜਿਉ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ ਤਿਉ ਤੂ ਰਾਖਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਹਾ ਹੇ ॥੧੫॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ॥ ਸਚੇ ਸਾਹਿਬ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਾ ॥ ਨਾਨਕੁ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਸਚੁ ਦੇਵਹੁ ਸਚਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ ॥੧੬॥੧॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1054}

pdArQ:- gur prswdI—gur prswid, gurU dI ikrpw nwl [ hukmu—(prmwqmw dI) rzw [ Dwvqu—Btkdw mn [ iekqu—ie`k ivc hI {l&z ‘ieksu’ qoN AiDkrx kwrk iek-vcn} [ Gir—Gr ivc [ iekqu Gir—iek hI Gr ivc [ AwxY—lY AwauNdw hY [ nwmy—mn ivc hI [ bYrwgI—vYrwgvwn, mwieAw qoN auprwm, inrlyp [ min—mn ivc [ qwhw—aus dy [ min qwhw—aus dy mn ivc [13[

vrqY—ivAwpk hY [ prgtu hoeI—id`sdw hY [ slwhih—slwhuMdy hn [ sy—auh {bhu-vcn} [ inj Gir—Awpxy (Asl) Gr ivc [ qwhw—auhnW dw [14[

Agm—AphuMc [ Agocr—{A-go-cr} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN [ quDu Bwvih—qYƒ cMgy l`gdy hn [ iqau—ausy qrHW [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly [15[

gwvw—gwvW, mYN gWdw hW [ swihb—hy swihb! scy swihb—hy sdw kwiem rihx vwly mwlk! qyrY min—qyry mn ivc [ Bwvw—BwvW, mYN Bw jwvW, mYN ipAwrw l`gW [ nwnku khY—nwnk AwKdw hY [ swcu—sdw-iQr nwm [ scu—sdw-iQr nwm [ sic—sdw-iQr nwm ivc [ smwhw—mYN smwieAw rhW [16[

ArQ:- hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dI ikrpw nwl prmwqmw dI rzw ƒ pCwxdw hY, auh Awpxy Btkdy mn ƒ rok r`Kdw hY, auh (Awpxy mn ƒ) ie`k Gr ivc hI lY AwauNdw hY, auh mnu`K hir-nwm ivc rMigAw rihMdw hY, auh (ivkwrW qoN) sdw inrlyp rihMdw hY, prmwqmw dw rqn-nwm aus dy mn ivc v`isAw rihMdw hY [13[

hy BweI! swry jgq ivc iek prmwqmw hI v`sdw hY, pr auh gurU dI ikrpw nwl id`sdw hY [ ijhVy mnu`K gurU dy Sbd ƒ (ihrdy ivc vsw ky prmwqmw dI) is&iq-swlwh krdy hn, auh piv`qr jIvn vwly bx jWdy hn, auhnW dw invws sdw sÍY-srUp ivc hoieAw rihMdw hY [14[

hy pRBU! hy AphuMc qy Agocr! qyry Bgq sdw qyrI srn ivc rihMdy hn [ pr koeI qyrw mu`l nhIN pw skdw (iksy dunIAwvI pdwrQ dy v`ty qUM iml nhIN skdw) [ hy pRBU! qUM (Awpxy BgqW ƒ) auvyN hI r`Kdw hYN, ijvyN auh qYƒ ipAwry l`gdy hn [ (qyry Bgq) gurU dI srn pY ky qyrw nwm iDAwauNdy hn [15[

hy pRBU! (imhr kr) mYN sdw qyry gux gWdw rhW, qwik, hy sdw-iQr mwlk! mYN qyry mn ivc ipAwrw l`gdw rhW [ (qyrw dws) nwnk (qyry A`gy) bynqI krdw hY, qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, mYƒ Awpxw sdw-iQr nwm dyh, mYN qyry sdw-iQr nwm ivc lIn hoieAw rhW [16[1[10[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਨਿ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਸਾਚਿ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ॥ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਰਵਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਓਮਾਹਾ ਹੇ ॥੧॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਏ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਸਬਦੇ ਮਨਿ ਓਮਾਹਾ ਹੇ ॥੨॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥ ਸਦਾ ਮੁਕਤੁ ਰਹੈ ਇਕ ਰੰਗੀ ਨਾਹੀ ਕਿਸੈ ਨਾਲਿ ਕਾਹਾ ਹੇ ॥੩॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰਾ ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਕੋਇ ਨ ਪਾਵੈ ਪਾਰਾ ॥ ਜੋ ਸਬਦਿ ਰਾਤੇ ਮਹਾ ਬੈਰਾਗੀ ਸੋ ਸਚੁ ਸਬਦੇ ਲਾਹਾ ਹੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1054}

pdArQ:- syvin—syNvdy hn, srn pYNdy hn [ sy—auh {bhu-vcn} [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ swic nwim—sdw-iQr nwm ivc [ ilv—lgn [ rivAw—mOjUd [ Gt AMqir—ihrdy ivc [ sbid scY—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN [ Emwhw—auqSwh, cVHdI klw [1[

ndir—imhr dI ingwh [ mMin—min, mn ivc [ min—mn ivc [ sbdy—gurU dy Sbd dI rwhIN [2[

myil—(gurU nwl) imlw ky [ mmqw—{mm—myrw, myrI} kbzy dI vwSnw [ sbid—sbd dI rwhIN [ jlwey—swV lYNdw hY [ mukqu—(‘haumY mmqw’ qoN) suqMqr [ iek rMgI—iek pRBU nwl hI ipAwr krn vwlw [ kwhw—Kih-Kih, vYr-ivroD [3[

Gor AMDwrw—Gu`p hnyrw (haumY mmqw Awidk dw) [ pwrw—pwrlw bMnw [ sbid—Sbd ivc [ rwqy—msq [ bYrwgI—inrlyp, iqAwgI [ so scu—aus sdw-iQr hir-nwm [ lwhw—lwB [4[

ArQ:- hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dI srn pYNdy hn, auh v`fy BwgW vwly hn; sdw-iQr hir-nwm ivc auhnW dI lgn hr vyly l`gI rihMdI hY [ swry suKW dw dwqw prmwqmw hr vyly auhnW dy ihrdy ivc v`isAw rihMdw hY [ sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN auhnW dy AMdr Awqmk jIvn dw hulwrw bixAw rihMdw hY [1[

pr, hy BweI! jdoN prmwqmw imhr dI ingwh krdw hY qdoN (hI) gurU imlWdw hY, (gurU dy imlwp dI brkiq nwl auh mnu`K) prmwqmw dw nwm (Awpxy) mn ivc vsw lYNdw hY [ swry suKW dw dwqw pRBU aus dy mn ivc v`isAw rihMdw hY, Sbd dI brkiq nwl aus dy mn ivc jIvn-hulwrw itikAw rihMdw hY [2[

hy BweI! jdoN pRBU ikrpw krdw hY qdoN (jIv ƒ gurU nwl) imlw ky (Awpxy crnW nwl) imlw lYNdw hY [ auh mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN (Awpxy AMdroN) haumY Aqy mmqw ƒ swV lYNdw hY [ isr& prmwqmw dy pRym-rMg dw sdkw auh mnu`K (haumY mmqw qoN) sdw Awzwd rihMdw hY, aus dw iksy nwl BI vYr-ivroD nhIN huMdw [3[

hy BweI! gurU dI srn pYx qoN ibnw (jIv dy jIvn-rwh ivc haumY mmqw Awidk dw) Gu`p hnyrw bixAw rihMdw hY, gurU dy Sbd qoN ibnw koeI mnu`K (ies Gu`p hnyry dw) pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [ ijhVy mnu`K gurU dy Sbd ivc msq rihMdy hn, auh v`fy iqAwgI hn [ gurU dy Sbd dI rwhIN auh sdw-iQr hir-nwm hI (auhnW vwsqy Asl) K`tI hY [4[

ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਕਰਤੈ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਆਪਿ ਵਰਤਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਅਲਿਪਤੋ ਵਰਤੈ ਮਨਮੁਖ ਕਾ ਕਿਆ ਵੇਸਾਹਾ ਹੇ ॥੫॥ ਸੇ ਮਨਮੁਖ ਜੋ ਸਬਦੁ ਨ ਪਛਾਣਹਿ ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਭੈ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਹਿ ॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਕਿਉ ਨਿਰਭਉ ਸਚੁ ਪਾਈਐ ਜਮੁ ਕਾਢਿ ਲਏਗਾ ਸਾਹਾ ਹੇ ॥੬॥ ਅਫਰਿਓ ਜਮੁ ਮਾਰਿਆ ਨ ਜਾਈ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਨੇੜਿ ਨ ਆਈ ॥ ਸਬਦੁ ਸੁਣੇ ਤਾ ਦੂਰਹੁ ਭਾਗੈ ਮਤੁ ਮਾਰੇ ਹਰਿ ਜੀਉ ਵੇਪਰਵਾਹਾ ਹੇ ॥੭॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕੀ ਹੈ ਸਭ ਸਿਰਕਾਰਾ ॥ ਏਹੁ ਜਮੁ ਕਿਆ ਕਰੇ ਵਿਚਾਰਾ ॥ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ਹੁਕਮੁ ਕਮਾਵੈ ਹੁਕਮੇ ਕਢਦਾ ਸਾਹਾ ਹੇ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1054}

pdArQ:- krqY—krqwr ny [ Duir—DuroN, Awpxy hukm nwl [ iliK—(jIv dy BwgW ivc) ilK ky [ dUjw Bwau—mwieAw dw moh [ gurmuiK—gurU dy snmuK [ su—auh mnu`K [ Ailpqo—inrlyp [ mnmuK—mn dw murId mnu`K [ vyswhw—ieqbwr, Brosw [5[

sy—auh (bhu-vcn) [ n pCwxih—sWJ nhIN pWdy [ BY kI—{‘sMbMDk’ ‘kI’ dy kwrn l&z ‘Bau’ qoN ‘BY’ bx igAw hY} fr-Adb dI [ swr—kdr, kImq [ BY ibnu—{‘Bau’ qoN ‘BY’} fr-Adb qoN ibnw [ scu—sdw-iQr pRBU [6[

APirE—BUiqAw hoieAw, nwh tlx vwlw [ kY sbdy—dy Sbd dI rwhIN [ BwgY—B`j jWdw hY [ mqu—mqW, ikqy AYsw nwh hovy ik [ mwry—szw dyvy [7[

sB—swrI [ isrkwrw—reIAq, hkUmq [ hukmI bMdw—hukm ivc rihx vwlw bMdw [ hukmu kmwvY—(prmwqmw dw) hukm vrqdw hY, hukm Anuswr qurdw hY [ hukmy—hukm Anuswr hI [8[

ArQ:- hy BweI! krqwr ny Awpxy hukm nwl hI du`K Aqy suK (Bogxw jIvW dy BwgW ivc) ilK ky pw id`qw hY [ mwieAw dw moh BI prmwqmw ny Awp hI vrqwieAw hoieAw hY [ ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY auh (mwieAw dy moh qoN) inrlyp rihMdw hY; pr Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw koeI ieqbwr nhIN kIqw jw skdw (ik ikhVy vyly mwieAw dy moh ivc Ps jwey) [5[

hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dy Sbd nwl sWJ nhIN pWdy, auh Awpxy mn dy ip`Cy qurn l`g pYNdy hn, auh mnu`K gurU dy fr-Adb dI kdr nhIN jwxdy [ ijqnw icr gurU dy fr-Adb ivc nwh rhIey, aunw icr sdw-iQr inrBau prmwqmw nwl imlwp nhIN ho skdw, (sdw ieh shm bixAw rihMdw hY ik pqw nhIN) jmrwj (kdoN Aw ky) ijMd k`F leygw [6[

hy BweI! jmrwj ƒ roikAw nhIN jw skdw, jmrwj ƒ mwirAw nhIN jw skdw [ pr gurU dy Sbd ivc juiVAW (jmrwj dw shm mnu`K dy) nyVy nhIN Fukdw [ jdoN auh gurU dw Sbd (gurmuK dy mUMhoN) suxdw hY, qW dUroN hI (aus dy koloN) B`j jWdw hY ik mqW vyprvwh pRBU (ies KunwmI ip`Cy) szw hI n dyvy (jmrwj gurmuK mnu`K ƒ mOq dw fr dy hI nhIN skdw) [7[

hy BweI! swrI hI isRStI prmwqmw dy hukm ivc hY (jmrwj BI prmwqmw dw hI reIAq hY), prmwqmw dy hukm qoN ibnw jmrwj ivcwrw kuJ nhIN kr skdw [ jmrwj BI pRBU dy hukm ivc hI qurn vwlw hY, pRBU dy hukm Anuswr hI kwr krdw hY, hukm Anuswr hI ijMd k`Fdw hY [8[

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੈ ਕੀਆ ਅਕਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਸਰਿਆ ਸਭੁ ਪਾਸਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਚੁ ਬੂਝੈ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਸੁਖੁ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੯॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਕਰਮਿ ਬਿਧਾਤਾ ॥ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਰੈ ਨ ਜਨਮੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ ॥੧੦॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮਿ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੇ ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਵੇਪਰਵਾਹੇ ॥ ਏਕ ਨਾਮਿ ਜੁਗ ਚਾਰਿ ਉਧਾਰੇ ਸਬਦੇ ਨਾਮ ਵਿਸਾਹਾ ਹੇ ॥੧੧॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਂਤਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਵਸਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਨਾਮੁ ਬੂਝੈ ਕਾਟੇ ਦੁਰਮਤਿ ਫਾਹਾ ਹੇ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1054-1055}

pdArQ:- gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ swcY—sdw-iQr prmwqmw ny [ Akwrw—jgq [ sBu—swrw [ pwswrw—(pRBU dw) iKlwrw [ so—auh [ scu—sdw-iQr pRBU [ sbid scY—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN [ qwhw—aus ƒ [9[

krim—(pRBU dI) b^SS dI rwhIN {krmu—b^SS} [ ibDwqw jwqw—isrjxhwr nwl sWJ pWdw hY [ jug cwry—cOhW jugW ivc hI, sdw hI [ sbid smwhw—gurU dy Sbd ivc lIn rihMdw hY [10[

nwim—nwm ivc [ swlwhy—is&iq-swlwh krdw hY [ Agm—AphuMc [ Agocr—{A-go-cr} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ eyk nwim—prmwqmw dy nwm ny hI [ auDwry—ivkwrW qoN bcwey hn [ nwm ivswh—nwm dw vxj kIqw jw skdw hY [11[

ihrdy—Awpxy ihrdy ivc [ vswey—vsWdw hY [ nwmu bUJY—nwm nwl sWJ pWdw hY [ durmiq—KotI miq [ Pwhw—PwhI [12[

ArQ:- hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K (smJdw hY ik) swrw jgq sdw-iQr prmwqmw ny pYdw kIqw hY, ieh swrw jgq-iKlwrw prmwqmw dw hI iKlwirAw hoieAw hY [ ijhVw mnu`K gurU dI srn pY jWdw hY, auh sdw-iQr pRBU nwl sWJ pw lYNdw hY, sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI dI brkiq nwl aus ƒ Awqmk Awnµd pRwpq ho jWdw hY [9[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K (pRBU dI) b^SS nwl isrjxhwr pRBU nwl sWJ pWdw hY [ hy BweI! cOhW jugW ivc hI gurU dy Sbd dI rwhIN hI pRBU nwl sWJ bxdI AweI hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K jnm mrn dy gyV ivc nhIN pYNdw, auh gurU dy Sbd ivc lIn rihMdw hY [10[

hy BweI! gurmuK mnu`K prmwqmw dy nwm ivc juVdw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN Agm Agocr vyprvwh pRBU dI is&iq-swlwh krdw hY [ (hy BweI! gurmuK jwxdw hY ik) prwmqmw dy nwm ny hI cOhW jugW dy jIvW dw pwr-auqwrw kIqw hY, qy gur-Sbd dI rwhIN nwm dw vxj kIqw jw skdw hY [11[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K sdw Awqmk TMF qy Awnµd mwxdw hY, auh Awpxy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm vsweI r`Kdw hY [ hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh hir-nwm nwl sWJ pWdw hY, (qy ies qrHW) KotI miq dI PwhI k`t lYNdw hY [12[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh