ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1025

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ॥ ਜਿਨਿ ਆਪੇ ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਪਛਾਤਾ ॥ ਆਪੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਪੇ ਸੇਵਕੁ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈ ਹੇ ॥੧॥ ਆਪੇ ਨੇੜੈ ਨਾਹੀ ਦੂਰੇ ॥ ਬੂਝਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ ਜਨ ਪੂਰੇ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਲਾਹਾ ਗੁਰ ਸੰਗਤਿ ਏਹ ਵਡਾਈ ਹੇ ॥੨॥ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਸੰਤ ਭਲੇ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਰਸਨ ਰਸੇਰੇ ॥ ਉਸਤਤਿ ਕਰਹਿ ਪਰਹਰਿ ਦੁਖੁ ਦਾਲਦੁ ਜਿਨ ਨਾਹੀ ਚਿੰਤ ਪਰਾਈ ਹੇ ॥੩॥ ਓਇ ਜਾਗਤ ਰਹਹਿ ਨ ਸੂਤੇ ਦੀਸਹਿ ॥ ਸੰਗਤਿ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਸਾਚੁ ਪਰੀਸਹਿ ॥ ਕਲਿਮਲ ਮੈਲੁ ਨਾਹੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਓਇ ਰਹਹਿ ਭਗਤਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ ॥੪॥ ਬੂਝਹੁ ਹਰਿ ਜਨ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਣੀ ॥ ਏਹੁ ਜੋਬਨੁ ਸਾਸੁ ਹੈ ਦੇਹ ਪੁਰਾਣੀ ॥ ਆਜੁ ਕਾਲਿ ਮਰਿ ਜਾਈਐ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਰਿ ਜਪੁ ਜਪਿ ਰਿਦੈ ਧਿਆਈ ਹੇ ॥੫॥ ਛੋਡਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕੂੜ ਕਬਾੜਾ ॥ ਕੂੜੁ ਮਾਰੇ ਕਾਲੁ ਉਛਾਹਾੜਾ ॥ ਸਾਕਤ ਕੂੜਿ ਪਚਹਿ ਮਨਿ ਹਉਮੈ ਦੁਹੁ ਮਾਰਗਿ ਪਚੈ ਪਚਾਈ ਹੇ ॥੬॥ ਛੋਡਿਹੁ ਨਿੰਦਾ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਦਝਹਿ ਸਾਤਿ ਨ ਆਈ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਹੁ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਸਖਾਈ ਹੇ ॥੭॥ ਛੋਡਹੁ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧੁ ਬੁਰਿਆਈ ॥ ਹਉਮੈ ਧੰਧੁ ਛੋਡਹੁ ਲੰਪਟਾਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣਿ ਪਰਹੁ ਤਾ ਉਬਰਹੁ ਇਉ ਤਰੀਐ ਭਵਜਲੁ ਭਾਈ ਹੇ ॥੮॥ ਆਗੈ ਬਿਮਲ ਨਦੀ ਅਗਨਿ ਬਿਖੁ ਝੇਲਾ ॥ ਤਿਥੈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਜੀਉ ਇਕੇਲਾ ॥ ਭੜ ਭੜ ਅਗਨਿ ਸਾਗਰੁ ਦੇ ਲਹਰੀ ਪੜਿ ਦਝਹਿ ਮਨਮੁਖ ਤਾਈ ਹੇ ॥੯॥ ਗੁਰ ਪਹਿ ਮੁਕਤਿ ਦਾਨੁ ਦੇ ਭਾਣੈ ॥ ਜਿਨਿ ਪਾਇਆ ਸੋਈ ਬਿਧਿ ਜਾਣੈ ॥ ਜਿਨ ਪਾਇਆ ਤਿਨ ਪੂਛਹੁ ਭਾਈ ਸੁਖੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵ ਕਮਾਈ ਹੇ ॥੧੦॥ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਉਰਝਿ ਮਰਹਿ ਬੇਕਾਰਾ ॥ ਜਮੁ ਸਿਰਿ ਮਾਰੇ ਕਰੇ ਖੁਆਰਾ ॥ ਬਾਧੇ ਮੁਕਤਿ ਨਾਹੀ ਨਰ ਨਿੰਦਕ ਡੂਬਹਿ ਨਿੰਦ ਪਰਾਈ ਹੇ ॥੧੧॥ ਬੋਲਹੁ ਸਾਚੁ ਪਛਾਣਹੁ ਅੰਦਰਿ ॥ ਦੂਰਿ ਨਾਹੀ ਦੇਖਹੁ ਕਰਿ ਨੰਦਰਿ ॥ ਬਿਘਨੁ ਨਾਹੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਰੁ ਤਾਰੀ ਇਉ ਭਵਜਲੁ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਈ ਹੇ ॥੧੨॥ ਦੇਹੀ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਵਾਸੀ ॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਹੈ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥ ਨਾ ਜੀਉ ਮਰੈ ਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਈ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸਬਦਿ ਰਜਾਈ ਹੇ ॥੧੩॥ ਓਹੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੈ ਨਾਹੀ ਅੰਧਿਆਰਾ ॥ ਓਹੁ ਆਪੇ ਤਖਤਿ ਬਹੈ ਸਚਿਆਰਾ ॥ ਸਾਕਤ ਕੂੜੇ ਬੰਧਿ ਭਵਾਈਅਹਿ ਮਰਿ ਜਨਮਹਿ ਆਈ ਜਾਈ ਹੇ ॥੧੪॥ ਗੁਰ ਕੇ ਸੇਵਕ ਸਤਿਗੁਰ ਪਿਆਰੇ ॥ ਓਇ ਬੈਸਹਿ ਤਖਤਿ ਸੁ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਤਤੁ ਲਹਹਿ ਅੰਤਰਗਤਿ ਜਾਣਹਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਾਚੁ ਵਡਾਈ ਹੇ ॥੧੫॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਜਨੁ ਪਿਤਰਾ ਤਾਰੇ ॥ ਸੰਗਤਿ ਮੁਕਤਿ ਸੁ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤਿਸ ਕਾ ਲਾਲਾ ਗੋਲਾ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ ॥੧੬॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1025-1026}

pdArQ:- purKu—srb-ivAwpk [ ibDwqw—pYdw krn vwlw, isrjxhwr [ ijin—ijs (krqwr) ny [ aupwie—pYdw kr ky [ pCwqw—sMBwl kIqI hY, sMBwl dw &rz pCwx irhw hY [1[

pUry—swry guxW dy mwlk [ Aih—idn [ inis—rwq [ lwhw—lwB [2[

juig juig—hryk jug ivc [ pRBU—hy pRBU! rsn—jIB [ rsyry—rs Awnµd nwl [ prhir—dUr kr ky [ icMq—Aws [3[

Eie—{l&z ‘Ehu’ qoN bhu-vcn} [ prIsih—prINhdy hn, vMfdy hn [ kilml—pwp [4[

hir jn—hy hrI-jno! swsu—suAws [ dyh—srIr [ purwxI—purwxy ho jwx vwly ! [5[

kUV kbwVw—kUV dw kbwVw, mwieAw dy moh dIAW g`lW [ auCwhwVw—auCl ky, auqSwh nwl [ pcih—^uAwr huMdy hn [ duhu mwrig—hor hor Awsry dI Jwk vwly rsqy ivc [6[

qwiq—eIrKw [ piV piV—pY pY ky [ dJih—sVdy hn [ Awqm rwmu—prmwqmw [7[

lµptweI—lµpt hoxw, Kicq hoxw [ qw—qdoN hI [8[

AwgY—ivkwrW vwly rsqy ivc [ ibml Agin ndI—inrol A`g dI ndI [ ibKu—zihr [ Jylw—Jl, lwtW [ piV—pY ky [ pweI—auQy [9[

pih—pws, kol [ BwxY—rzw ivc [10[

auriJ bykwrw—ivkwrW ivc Ps ky [11[

nµdir—nzr, ingwh [12[

nw mrY—Awqmk mOq nhIN mrdw [13[

Ehu—prmwqmw [14[

AMqrgiq—Awpxy AMdr hI [15[

jn—syvk [ golw—Zulwm [16[

ArQ:- krqwr Awp hI isRStI dw pYdw krn vwlw hY qy Awp hI ies ivc ivAwpk hY [ aus krqwr ny Awp hI jgq pYdw kr ky ies dI sMBwl dw &rz BI pCwixAw hY [ pRBU Awp hI siqgurU hY Awp hI syvk hY, pRBU ny Awp hI ieh isRStI rcI hY [1[

(srb-ivAwpk hox krky pRBU) Awp hI (hryk jIv dy) nyVy hY iksy qoN BI dUr nhIN [ jyhVy mnu`K gurU dy snmuK ho ky ieh Byd smJ lYNdy hn auh ABu`l Awqmk jIvn vwly bx jWdy hn [ gurU dI sMgiq krn krky auhnW ƒ ieh mh`qqw imldI hY ik auhnW dI sMgiq qoN BI idn rwq lwB hI lwB imldw hY [2[

hy pRBU! hryk jug ivc qyry sMq nyk bMdy huMdy hn, auh jIB nwl rs lY ky qyry gux gWdy hn [ qYQoN ibnw auhnW ƒ iksy hor dI Aws nhIN huMdI, hy pRBU! auh qyrI is&iq-swlwh krdy hn (Awpxy AMdroN) du`K dir`dR dUr kr lYNdy hn [3[

auh (sMq jn mwieAw dy h`ilAW vloN sdw) sucyq rihMdy hn, auh Z&lq dI nINd ivc kdy BI su`qy nhIN id`sdy [ auhnW dI sMgiq AnykW kulW qwr dyNdI hY ikauNik auh sB ƒ sdw-iQr pRBU dw nwm vMfdy hn [ (auhnW dy AMdr) pwpW dI mYl (rqw BI) nhIN huMdI, auh piv`qR jIvn vwly huMdy hn, auh pRBU dI BgqI ivc ru`Jy rihMdy hn, pRBU dy crnW ivc suriq joVI r`Kdy hn [4[

hy pRwxIho! hrI-jnW dI sMgiq ivc rih ky siqgurU dI bwxI ivc juV ky (ieh p`kI g`l) smJ lvo ik ieh juAwnI ieh suAws ieh srIr sB purwxy ho jwx vwly hn [ hy pRwxI! (jyhVw BI jMimAw hY aus ny) QoVy hI smy ivc mOq dy v`s Aw jwxw hY, (ies vwsqy) prmwqmw dw nwm jpo qy ihrdy ivc aus dw iDAwn Dro [5[

hy pRwxI! inry mwieAw dy moh dIAW g`lW C`fo [ ijs mnu`K dy AMdr inrw mwieAw dw moh hI hY aus ƒ Awqmk mOq phuMc phuMc ky mwrdI hY [ mwieAw-vyVHy jIv mwieAw dy moh ivc ^uAwr huMdy hn [ ijs mnu`K dy mn ivc haumY hY auh myr-qyr dy rsqy pY ky ^uAwr huMdw hY, haumY aus ƒ ^uAwr krdI hY [6[

(hy BweI!) prweI eIrKw qy prweI inMidAw C`f idau [ (jyhVy inMidAw qy eIrKw krdy hn auh inMidAw qy eIrKw dI sVn ivc) pY pY ky sVdy hn (auhnW ƒ Awpxy Awp ƒ BI) Awqmk SWqI nhIN imldI [ (hy BweI!) sq sMgiq ivc iml ky pRBU dy nwm dI is&iq-swlwh kro (jyhVy bMdy is&iq-swlwh krdy hn) prmwqmw auhnW dw (sdw dw) swQI bx jWdw hY [7[

hy BweI! kwm kRoD Awidk mMd krm iqAwgo, haumY dI aulJx C`fo, (ivkwrW ivc) Kicq hox qoN bco [ (pr iehnW ivkwrW qoN) qdoN hI bc skogy jy siqgurU dw Awsrw lvogy [ iesy qrHW hI (Bwv, gurU dI srn ipAW hI) sMswr-smuMdr qoN pwr lµG skIdw hY [8[

inMdw qwiq prweI kwm kRoD buirAweI vwly jIvn ivc ipAW inrol A`g dI ndI ivcoN dI jIvn-pMD bx jWdw hY ijQy auh lwtW inkldIAW hn jo Awqmk jIvn ƒ mwr mukWdIAW hn [ aus Awqmk ibpqw ivc koeI hor swQI nhIN bxdw, iek`lI AwpxI ijMd hI du`K shwrdI hY [ inMidAw eIrKw kwm kRoD Awidk dI) A`g dw smuMdr ieqnw BWbV bwldw hY qy ieqnIAW lwtW C`fdw hY ik Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy aus ivc pY ky sVdy hn (Awqmk jIvn qbwh kr lYNdy hn qy duKI huMdy hn) [9[

(ies A`g dy smuMdr qoN) ^lwsI (dw vsIlw) gurU dy pws hI hY, gurU AwpxI rzw ivc (prmwqmw dy nwm dI) KYr pWdw hY, ijs ny ieh KYr pRwpq kIqI auh (ies smuMdr ivcoN bc inklx dw) Byq smJ lYNdw hY [ ijnHW ƒ gurU qoN nwm-dwn imldw hY, hy BweI! auhnW qoN pu`C ky vyK lvo (auh d`sdy hn ik) siqgurU dI d`sI syvw kIiqAW Awqmk Awnµd imldw hY [10[

gurU dI srn pYx qoN ibnw jIv ivkwrW ivc Ps ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn, (Awqmk) mOq (auhnW dy) isr auqy (muV muV) cot mwrdI hY qy (auhnW ƒ) ^uAwr krdI (rihMdI hY) [ (inMidAw dI PwhI ivc) b`Jy hoey inMdk bMidAW ƒ (inMidAw dI vwdI ivcoN) ^lwsI nsIb nhIN huMdI, prweI inMidAw (dy smuMdr ivc) sdw goqy KWdy rihMdy hn [11[

(hy BweI!) sdw-iQr pRBU dw nwm jpo, aus ƒ Awpxy AMdr v`sdw pRqIq kro [ iDAwn lw ky vyKo, auh quhwQoN dUr nhIN hY [ gurU dI srn pY ky (nwm jpo, nwm ismrn dI) qwrI qro (jIvn-s&r ivc koeI) rukwvt nhIN AwvygI [ gurU ies qrHW (Bwv, nwm jpw ky) sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw lYNdw hY [12[

prmwqmw dw nwm hryk jIv dy srIr dy AMdr invws r`Kdw hY, AibnwSI krqwr Awp hI (hryk dy AMdr mOjUd) hY [ (jIv aus prmwqmw dI hI AMs hY, ies vwsqy) jIvwqmw nwh mrdw hY, nwh ies ƒ koeI mwr skdw hY [ rzw dw mwlk krqwr (jIv) pYdw kr ky Awpxy hukm ivc (sB dI) sMBwl krdw hY [13[

auh prmwqmw su`D-srUp hY, aus ivc (mwieAw dy moh Awidk dw) rqw BI hnyrw nhIN hY [ auh s`c-srUp pRBU Awp hI (hryk dy) ihrdy q^q auqy bYTw hoieAw hY [ pr mwieAw-vyVHy jIv mwieAw dy moh ivc b`J ky Btkxw ivc pey hoey hn, mrdy hn jMmdy hn, auhnW dw ieh Awvwgvn dw gyV bixAw rihMdw hY [14[

gurU nwl ipAwr krn vwly gurU dy syvk (mwieAw-moh qoN inrlyp rih ky) ihrdy-q^q auqy bYTy rihMdy hn, gurU dy Sbd ƒ AwpxI soc dy mMfl ivc itkWdy hn, auh jgq dy mUl pRBU ƒ l`B lYNdy hn, Awpxy AMdr v`sdw pCwx lYNdy hn, swD sMgiq ivc itk ky sdw-iQr pRBU ƒ ismrdy hn, qy Awdr pWdy hn [15[

(jyhVw mnu`K nwm ismrdw hY) auh Awp sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY, Awpxy ipqrW ƒ (ipau dwdw Awidk bzurgW ƒ) BI pwr lµGw lYNdw hY [ aus dI sMgiq ivc Awaux vwilAW ƒ BI mwieAw dy bMDnW qoN suqMqRqw iml jWdI hY, auh syvk auhnW ƒ pwr lµGw dyNdw hY [ ijs mnu`K ny gurU dI srn pY ky prmwqmw dy crnW ivc suriq joVI hY nwnk (BI) aus (vf-BwgI) dw syvk hY Zulwm hY [16[6[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh