ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1016

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩ ਘਰੁ ੫ ਅਸਟਪਦੀ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਪ੍ਰੇਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਏ ॥ ਏਹਾ ਵੇਦਨ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਅਵਰੁ ਕਿ ਜਾਣੈ ਕਾਰੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਆਪੇ ਮੇਲੇ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰੁ ਆਪੇ ਲਾਏ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਸਾਰ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਤੁਮਾਰੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਿਬ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਜਾਗੈ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਏ ॥ ਸੋ ਜੋਗੀ ਇਹ ਜੁਗਤਿ ਪਛਾਣੈ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸੰਜੋਗੀ ਧਨ ਪਿਰ ਮੇਲਾ ਹੋਵੈ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਹੁ ਦੁਰਮਤਿ ਖੋਵੈ ॥ ਰੰਗ ਸਿਉ ਨਿਤ ਰਲੀਆ ਮਾਣੈ ਅਪਣੇ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ਜੀਉ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1016}

pdArQ:- ijs no—{sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ mMin—mn, mn ivc [ swcY sbid—sdw-iQr Sbd ivc [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBwey—suBwie, ipAwr ivc [ eyhw vydn—ieh (pRym dI) coB [ vydn—vydnw, pIVw, coB [ soeI—auhI mnu`K [ ik jwxY—kIh jwxdw hY? nhIN jwx skdw [ kwrI—ielwj [ jIau—hy BweI! [1[

Awpy—(pRBU) Awp hI [ myly, imlwey—imlWdw hY [ swr—kdr [ ndir—imhr dI ingwh [1[rhwau[

idb—{idÒXDivine} dyviqAW vwlI, r`bI, Awqmk jIvn dw cwnx dyx vwlI [ idRSit—nzr, ingwh [ Brmu—Btkx [ cukwey—dUr kr dyNdI hY [ prswid—ikrpw nwl [ prm pdu—sB qoN au~cw drjw [ jugiq—FMg, qrIkw [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ bIcwrI—ivcwrvwn, au~cy jIvn dI sUJ vwlw [2[

sMjogI—sMjogIN, sMjogW nwl, prmwqmw dy imQy sb`b nwl, ipCly sMskwrW Anuswr [ Dn—jIv-iesqRI [ ipr—ipqw, pRBU-pqI [ gurmiq—gurU dI is`iKAw lY ky [ ivchu—Awpxy AMdroN [ durmiq—KotI miq [ rMg isau—pRym nwl [ kMq ipAwrI—kMq dI ipAwrI [3[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw Awp (jIv ƒ Awpxy crnW nwl) joVdw hY, Awp hI imlWdw hY [ (jIv dy ihrdy ivc) Awpxw ipAwr prmwqmw Awp hI pYdw krdw hY [

hy pRBU! (qyry) ipAwr dI kdr (BI) auhI jIv jwx skdw hY, ijs auqy qyrI imhr dI ingwh huMdI hY [1[rhwau[

hy BweI! (prmwqmw) ijs mnu`K dy mn ivc (Awpxw) ipAwr vsWdw hY, auh mnu`K pRBU dI sdw-iQr is&iq-swlwh dI bwxI ivc (juiVAw rihMdw hY), Awqmk Afolqw ivc (itikAw rihMdw hY) pRBU-ipAwr ivc (lIn rihMdw hY) (pRym dI coB dw iehI ielwj hY) [ auhI mnu`K ies coB ƒ smJdw hY, koeI hor mnu`K (ijs dy AMdr ieh coB nhIN hY, ies coB dw) ielwj nhIN jwxdw [1[

(hy BweI! ijs mnu`K dy mn ivc pRBU Awpxw ipAwr vsWdw hY aus dy AMdr) Awqmk jIvn dw cwnx dyx vwlI ingwh jwg pYNdI hY (Aqy auh ingwh aus dI) Btkxw dUr kr dyNdI hY [ gurU dI ikrpw nwl (auh mnu`K) sB qoN au~cw Awqmk jIvn dw drjw pRwpq kr lYNdw hY [ (ijhVw mnu`K) ies jugiq ƒ smJ lYNdw hY auh (shI ArQW ivc) jogI hY; gurU dy Sbd dI brkiq nwl auh au~cy jIvn dI sUJ vwlw ho jWdw hY [2[

hy BweI! cMgy BwgW nwl ijs jIv-iesqRI dw pRBU-pqI nwl imlwp ho jWdw hY, auh gurU dI miq au~qy qur ky Awpxy AMdroN KotI miq nws kr dyNdI hY, auh pRym dw sdkw pRBU pqI nwl Awqmk imlwp dw Awnµd mwxdI hY, auh Awpxy pRBU-pqI dI lwflI bx jWdI hY [3[

ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝਹੁ ਵੈਦੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਮਰੈ ਮੰਦਾ ਹੋਵੈ ਗਿਆਨ ਬੀਚਾਰੀ ਜੀਉ ॥੪॥ ਏਹੁ ਸਬਦੁ ਸਾਰੁ ਜਿਸ ਨੋ ਲਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਗਵਾਏ ॥ ਆਪਣ ਲੀਆ ਕਿਛੂ ਨ ਪਾਈਐ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕਲ ਧਾਰੀ ਜੀਉ ॥੫॥ ਅਗਮ ਨਿਗਮੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਅਪਨੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਜਾਤਾ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਤੁਮਾਰੀ ਜੀਉ ॥੬॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਤਤੁ ਪਾਏ ॥ ਆਪਣਾ ਆਪੁ ਵਿਚਹੁ ਗਵਾਏ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝਹੁ ਸਭੁ ਧੰਧੁ ਕਮਾਵੈ ਵੇਖਹੁ ਮਨਿ ਵੀਚਾਰੀ ਜੀਉ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1016}

pdArQ:- bwJhu—ibnw [ vYdu—(pRym dI coB dw ielwj krn vwlw) hkIm [ Awpy—Awp hI [ inrMjnu—{inr-AMjnu, mwieAw dy moh dI kwlK qoN rihq} inrlyp [ siqgur imilAY—jy gurU iml pey [ mMdw—BYVw [ igAwn bIcwrI—au~cy Awqmk jIvn dI ivcwr kr skx vwlw [4[

swru—sRRySt [ gurmuiK—gurU dI srn pw ky [ gvwey—dUr kr dyNdw hY [ Awpx lIAw—Awpxy au~dm nwl hwsl kIqw hoieAw [ kl—sqw [ DwrI—Dwrdw hY, pWdw hY [5[

Agm—Awgm, SwsqR [ ingmu—vyd [ Agm ingmu—SwsqRW vydW dw (ieh) q`q (ik ‘Awpx lIAw ikCU n pweIAY, kir ikrpw kl DwrI jIau’) [ siqgurU—gurU dI rwhIN [ kir—kr ky [ ApnY Gir—Awpxy Asl Gr ivc, pRBU dy crnW ivc [ AMjn mwih—mwieAw dy pswry ivc [ ijn kau—ijnHW auqy [6[

gurmuiK—gurU dy snmuK [ so—auh mnu`K [ qqu—incoV, Asl is`tw [ Awpu—Awpw-Bwv [ DMDu—mwieAw dy moh ivc Pswx vwlw kMm-kwr [ min—mn ivc [ vIcwrI—ivcwir, ivcwr ky [7[

ArQ:- hy BweI! (pRym dI coB dw ielwj krn vwlw) hkIm gurU qoN ibnw hor koeI nhIN hY  (ijs dw ielwj gurU kr dyNdw hY, aus ƒ ieh id`s pYNdw hY ik) auh inrlyp prmwqmw Awp hI Awp (hr QW mOjUd hY) [ hy BweI! jy gurU iml pey qW (mnu`K dy AMdroN) BYV imt jWdw hY, mnu`K au~cy Awqmk jIvn dI ivcwr krn jogw ho jWdw hY [4[

hy BweI ! gurU dw ieh sRySt Sbd ijs dy ihrdy ivc prmwqmw vsw dyNdw hY, (aus ƒ) gurU dI srn pw ky (aus dy AMdroN) mwieAw dI iqRSnw mwieAw dI Bu`K dUr kr dyNdw hY [ hy BweI! AwpxI Akl dy zor (Awqmk jIvn dw) kuJ BI hwsl nhIN kr skIdw [ prmwqmw Awp hI imhr kr ky ieh s`qw (mnu`K dy AMdr) pWdw hY [5[

(hy jogI! ieh inScw ik “Awpx...DwrI jIau”—iehI hY swfy vwsqy ‘Agm ingmu’) pRBU ny ikrpw kr ky gurU dI rwhIN (ijs mnu`K ƒ ieh) ‘Agm ingmu’ ivKw id`qw, auh mnu`K Awpxy Asl Gr ivc Aw itkdw hY [

hy pRBU! ijnHW au~qy qyrI imhr dI ingwh huMdI hY, auh mnu`K ies mwieAw dy pswry ivc qYƒ inrlyp ƒ v`sdw pCwx lYNdy hn [6[

hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dy snmuK huMdw hY, auh (ieh) AslIAq l`B lYNdw hY, auh mnu`K Awpxy AMdroN Awpw-Bwv dUr kr dyNdw hY [ hy BweI! Awpxy mn ivc ivcwr kr ky vyK lY ik gurU dI srn pYx qoN ibnw hryk jIv mwieAw dy moh ivc Pswx vwlI dOV-B`j hI kr irhw hY [7[

ਇਕਿ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਲੇ ਫਿਰਹਿ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥ ਇਕਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਹੋਰਿ ਭਰਮਿ ਭੁਲੇ ਗਾਵਾਰੀ ਜੀਉ ॥੮॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਿਨੀ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਅਗੈ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਕੋ ਬੇਲੀ ਨਾਹੀ ਬੂਝੈ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰੀ ਜੀਉ ॥੯॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਜਾਤਾ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਦੇਵਹਿ ਸੋਈ ਪਾਏ ਨਾਨਕ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੀ ਜੀਉ ॥੧੦॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1016}

pdArQ:- ieik—{l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn} keI [ BRim—BulyKy ivc [ BUly—kurwhy pey hoey [ ieknw—keI mnu`KW ny [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ scY sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI ivc [ rqy—rMgy hoey [ bYrwgI—mwieAw dy moh qoN auprwm, (jogIAW dw iek i&rkw) [ hoir—{l&z ‘hor’ qoN bhu-vcn} [ gvwrI—mUrK, AM\wx [8[

mnmuiK—mn dy murId bMidAW ny [ ibrQw—ivArQ [ AgY—prlok ivc [ ko—koeI [ bylI—mddgwr [ gur bIcwrI—gurU dy Sbd dI ivcwr dI rwhIN [ bUJY—smJdw hY [9[

AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [ guir pUrY—pUry gurU dI rwhIN [ jug cwry—chuMAW jugW ivc, sdw hI [ jwqw—jwixAw jWdw hY, smJ pYNdI hY [ qU dyvih—(hy pRBU!) qUM dyNdw hYN [ nwnk—hy nwnk! qqu bIcwrI—AslIAq ƒ smJx vwlw [10[

ArQ:- hy BweI! keI AYsy hn jo BulyKy ivc pY ky kurwhy pey hoey (Awpxy ies Zlq iqAwg qy hI) mwx krdy iPrdy hn [ keI AYsy hn ijnHW ny gurU dI srn pY ky (Awpxy AMdroN) haumY dUr kr leI hY [ hy BweI! Asl bYrwgI auh hn ijhVy sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI ivc rMgy hoey hn, bwkI dy mUrK (Awpxy iqAwg dy) BulyKy ivc kurwhy pey hoey hn [8[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ny gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm pRwpq nhIN kIqw, auhnW mn dy murIdW ny AwpxI izMdgI ivArQ gvw leI hY [ hy BweI! prlok ivc prmwqmw dy nwm qoN ibnw hor koeI shweI nhIN hY [ pr ies g`l ƒ gurU dy Sbd dI ivcwr dI rwhIN hI (koeI ivrlw mnu`K) smJdw hY [9[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) qyrw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm sdw Anµd dyx vwlw hY [ sdw qoN pUry gurU dI rwhIN hI (qyry ies nwm nwl) sWJ pYNdI Aw rhI hY [ hy pRBU! auhI mnu`K qyrw nwm pRwpq krdw hY ijs ƒ qUM Awp (ieh dwiq) dyNdw hYN [ auhI mnu`K Asl jIvn-Byd ƒ smJx jogw huMdw hY [10[1[

not:- ieh Sbd jogIAW bYrwgIAW dy prQwie hY [ gurU dw Sbd ieh d`sdw hY ik ‘AMjn’ dy ivc rih ky hI ‘inrMjn’ ƒ hr QW v`sdw vyKxw hY—iehI hY is`K vwsqy ‘Agm ingmu’ [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh