ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1012

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹੁਕਮੁ ਭਇਆ ਰਹਣਾ ਨਹੀ ਧੁਰਿ ਫਾਟੇ ਚੀਰੈ ॥ ਏਹੁ ਮਨੁ ਅਵਗਣਿ ਬਾਧਿਆ ਸਹੁ ਦੇਹ ਸਰੀਰੈ ॥ ਪੂਰੈ ਗੁਰਿ ਬਖਸਾਈਅਹਿ ਸਭਿ ਗੁਨਹ ਫਕੀਰੈ ॥੧॥ ਕਿਉ ਰਹੀਐ ਉਠਿ ਚਲਣਾ ਬੁਝੁ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਮੇਲਹਿ ਸੋ ਮਿਲੈ ਧੁਰਿ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਉ ਤੂ ਰਾਖਹਿ ਤਿਉ ਰਹਾ ਜੋ ਦੇਹਿ ਸੁ ਖਾਉ ॥ ਜਿਉ ਤੂ ਚਲਾਵਹਿ ਤਿਉ ਚਲਾ ਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਉ ॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਹਥਿ ਵਡਿਆਈਆ ਮੇਲਹਿ ਮਨਿ ਚਾਉ ॥੨॥ ਕੀਤਾ ਕਿਆ ਸਾਲਾਹੀਐ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੋਈ ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਸੋ ਮਨਿ ਵਸੈ ਮੈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਸੋ ਸਾਚਾ ਸਾਲਾਹੀਐ ਸਾਚੀ ਪਤਿ ਹੋਈ ॥੩॥ ਪੰਡਿਤੁ ਪੜਿ ਨ ਪਹੁਚਈ ਬਹੁ ਆਲ ਜੰਜਾਲਾ ॥ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਦੁਇ ਸੰਗਮੇ ਖੁਧਿਆ ਜਮਕਾਲਾ ॥ ਵਿਛੋੜਾ ਭਉ ਵੀਸਰੈ ਪੂਰਾ ਰਖਵਾਲਾ ॥੪॥ ਜਿਨ ਕੀ ਲੇਖੈ ਪਤਿ ਪਵੈ ਸੇ ਪੂਰੇ ਭਾਈ ॥ ਪੂਰੇ ਪੂਰੀ ਮਤਿ ਹੈ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ਦੇਦੇ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਲੈ ਲੈ ਥਕਿ ਪਾਈ ॥੫॥ ਖਾਰ ਸਮੁਦ੍ਰੁ ਢੰਢੋਲੀਐ ਇਕੁ ਮਣੀਆ ਪਾਵੈ ॥ ਦੁਇ ਦਿਨ ਚਾਰਿ ਸੁਹਾਵਣਾ ਮਾਟੀ ਤਿਸੁ ਖਾਵੈ ॥ ਗੁਰੁ ਸਾਗਰੁ ਸਤਿ ਸੇਵੀਐ ਦੇ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ॥੬॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵਨਿ ਸੇ ਊਜਲੇ ਸਭ ਮੈਲੁ ਭਰੀਜੈ ॥ ਮੈਲਾ ਊਜਲੁ ਤਾ ਥੀਐ ਪਾਰਸ ਸੰਗਿ ਭੀਜੈ ॥ ਵੰਨੀ ਸਾਚੇ ਲਾਲ ਕੀ ਕਿਨਿ ਕੀਮਤਿ ਕੀਜੈ ॥੭॥ ਭੇਖੀ ਹਾਥ ਨ ਲਭਈ ਤੀਰਥਿ ਨਹੀ ਦਾਨੇ ॥ ਪੂਛਉ ਬੇਦ ਪੜੰਤਿਆ ਮੂਠੀ ਵਿਣੁ ਮਾਨੇ ॥ ਨਾਨਕ ਕੀਮਤਿ ਸੋ ਕਰੇ ਪੂਰਾ ਗੁਰੁ ਗਿਆਨੇ ॥੮॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1012}

pdArQ:- BieAw—(jdoN) ho jWdw hY [ Duir—DuroN, prmwqmw dI hzUrI qoN [ cIrI—ic`TI [ Pwty cIrY—jy ic`TI pwt jwey {not:- swfy dys dw irvwj hY ik iksy dI mOq dI ^br Byjx vyly ic`TI iek pwsy vloN rqw ku pwV dyeIdI hY} [ shu—shwr [ dyh—srIr [ dyh srIrY—srIr auqy [ guir—gurU dI rwhIN [ siB—swry [ gunh—gunwh, pwp [ bKsweIAih—b^Swey jWdy hn [ PkIrY—&kIr dy, mMgqy dy, aus mnu`K dy jo pRBU dy dr qoN myhr dI dwiq mMgy [1[

ikau rhIAY—nhIN rih skIdw [ Apwrw—hy Apwr! hy byAMq pRBU! [1[rhwau[

rhw—mYN rihMdw hW [ Kwau—mYN KWdw hW [ clw—mYN (jIvn-rwh qy) qurdw hW [ muiK—mUMh ivc (pWdw hW) [ AMimRq nwau—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm [ hiQ—h`Q ivc [ min—mn ivc [ cwau—qWG [2[

kir—pYdw kr ky [ dyKY—sMBwl krdw hY [ ijin—ijs prmwqmw ny [ mY—mYƒ [3[

Awl jMjwlw—{AwlX—Gr} Gr dy DMDy [ duie—dÍY, duibDw [ sMgmy—nwl [ KuiDAw—(mwieAw dI) Bu`K [4[

piq—ie`zq [ BweI—hy BweI! dy—dy ky [ qoit—Gwtw [ Qik pweI—jIv Q`k pYNdw hY [5[

Kwr—Kwrw [ mxIAw—rqn [ pwvY—l`B ley [ iqsu—aus (mxI) ƒ [ guru swgru siq—siqgurU smuMdr [ dy—dyNdw hY [6[

sy—auh bMdy [ aUjly—pivqR [ sB—swrI lokweI [ qw—qdoN [ QIAY—huMdw [ sMig—nwl [ vMnI—rMg [ swcy—sdw-iQr dI [ ikin—iks ny? iks pwsoN? kIjY—kIqI jw skdI hY [7[

ByK—ByK Dwrn kIiqAW [ hwQ—fUMGweI [ qIriQ—qIrQ qy (ieSnwn kIiqAW) [ dwny—dwin, dwn dI rwhIN [ pUCau—mYN pu`Cdw hW [ mUTI-(swrI lokweI) T`gI jw rhI hY [ mwny—mMny [ ivxu mwny—mMnx qoN ibnw, jd qk mn nhIN mMndw [ kImiq—kdr [8[

ArQ:- (hy BweI! huxy huxy vylw hY) gurU dy Sbd dI ivcwr smJ, (ieQy sdw) itky nhIN rih skIdw, (jdoN pRBU dw hukm AwieAw, qdoN) ieQoN c`lxw hI peygw [ (pr, hy pRBU! jIvW dy kIh v`s?) hy byAMq pRBU! qYƒ auhI mnu`K iml skdw hY ijs ƒ qUM Awp imlweyN, Dur qoN qyrw (Ajyhw hI) hukm hY (AjyhI hI rzw hY) [1[rhwau[

jdoN (prmwqmw dw) hukm ho jWdw hY jdoN (iksy dI) ic`TI Dur (drgwh) qoN pwt jWdI hY, qW auh (ies sMswr ivc) rih nhIN skdw [ (hy BweI! jd qk qyrw) ieh mn AOguxW (dI PwhI) ivc b`Jw hoieAw hY (qd qk Awpxy ies) srIr ivc (du`K) shwr [ jyhVw mnu`K pUry gurU dI rwhIN prmwqmw dy dr dw mMgqw bxdw hY aus dy swry gunwh b^Sy jWdy hn [1[

(pr AsW jIvW dy v`s dI g`l nhIN) hy pRBU! ijs hwlq ivc qUM mYƒ r`Kdw hYN, mYN ausy hwlq ivc rih skdw hW, jyhVI (Awqmk ^urwk) qUM mYƒ dyNdw hYN mYN auhI KWdw hW [ (Awqmk jIvn dy rsqy qy) ijs qrHW qUM mYƒ qordw hYN mYN ausy qrHW qurdw hW, qy Awpxy mUMh ivc Awqmk jIvn dyx vwlw qyrw nwm pWdw hW [ hy myry Twkur! qyry Awpxy h`Q ivc vifAweIAW hn (ijs ƒ qUM vifAweI b^Sdw hYN ijs ƒ qUM Awpxy crnW ivc) joVdw hYN aus dy mn ivc (qyrI BgqI dw) cwau pYdw ho jWdw hY [2[

(prmwqmw dI is&iq-swlwh C`f ky prmwqmw dy) pYdw kIqy hoey dI vifAweI krn qoN koeI (Awqmk) lwB nhIN hovygw (vifAweIAW aus krqwr dIAW kro) jo (jgq-rcnw) kr ky Awp hI (aus dI) sMBwl BI krdw hY [ ijs krqwr ny jgq ricAw hY auhI (myry) mn ivc v`sdw hY [ mYƒ aus vrgw koeI hor nhIN id`sdw [ aus sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI hI is&iq-swlwh krnI cwhIdI hY (jyhVw krdw hY aus ƒ) sdw dI ie`zq iml jWdI hY [3[

pMifq (SwsqR purwx Awidk Drm-pusqkW inrIAW) pVH ky (aus AvsQw qy) nhIN phuMcdw (ijQy prmwqmw nwloN ivCoVw mu`k jwey, ikauNik pVH pVH ky BI) auh mwieAw dy jMjwlW ivc bhuq PisAw rihMdw hY [ (Drm SwsqRW Anuswr) pwp kIh hY qy puMn kIh hY ieh ivcwr krdw hoieAw BI auh dÍYq dI PwhI ivc hI rihMdw hY, mwieAw dI Bu`K qy Awqmk mOq (mOq dw fr) aus dy isr qy kwiem rihMdy hn [

prmwqmw dy crnW qoN ivCoVw qy sihm aus mnu`K dw hI mu`kdw hY ijs dy mn ivc hr qrHW r`iKAw krn vwlw prmwqmw v`isAw rihMdw hY [4[

hy BweI! kIqy krmW dw ihswb hox qy ijnHW ƒ ie`zq imldI hY auh pUry BWfy smJy jWdy hn [ Ajyhy pUrn guxvwn mnu`K ƒ prmwqmw dy dr qoN miq BI pUrI hI imldI hY (ijs krky auh Bu`lx vwly jIvn-rwh qy nhIN pYNdw) qy sdw-iQr rihx vwlI ie`zq pRwpq huMdI hY [ (auh prmwqmw byAMq dwqW dw mwlk hY, jIv ƒ) sdw dyNdw hY (aus dy ^zwny ivc) Gwtw nhIN pYNdw, jIv dwqW lY lY ky Q`k jWdw hY [5[

(ies g`l dI bVI vifAweI kIqI jWdI hY ik dyviqAW ny smuMdr irVikAw qy aus ivcoN cOdW rqn inkly, Blw) jy Kwrw smuMdr irVikAw jwey, aus ivcoN koeI mnu`K iek rqn l`B ley (qW BI Aw^r kyhVI m`l mwr leI? auh rqn) do cwr idn hI sohxw l`gdw hY (AMq) aus rqn ƒ kdy im`tI hI Kw jWdI hY [

(siqgurU Asl smuMdr hY) jy siqgurU smuMdr ƒ syivAw jwey (jy gurU-smuMdr dI srn peIey, qW gurU-smuMdr AYsw nwm-rqn) dyNdw hY ijs ƒ kdy Gwtw nhIN pY skdw [6[

swrI lokweI (mwieAw dy moh dI) mYl nwl BrI hoeI hY, isr& auh bMdy sw&-suQry hn jyhVy prmwqmw ƒ ipAwry l`gdy hn [ (mwieAw dy moh nwl) mlIn-mn hoieAw bMdw qdoN hI pivqR ho skdw hY jdoN auh gurU-pwrs dI sMgiq ivc rih ky (prmwqmw dy nwm-AMimRq nwl) iB`jdw hY [ sdw-iQr pRBU-lwl dw nwm-rMg aus ƒ AYsw cVHdw hY ik iksy pwsoN aus dw mu`l nhIN pY skdw [7[

pr aus nwm-rMg dI fUMGweI bwhrly Dwrimk pihrwivAW nwl nhIN l`B skdI, qIrQ qy ieSnwn kIiqAW qy dwn-puMn kIiqAW BI nhIN l`BdI [ mYN vyd pVHn vwilAW qoN ieh Byd pu`Cdw hW (Dwrimk pusqkW pVHn nwl BI nwm-rMg dI fUMGweI dI smJ nhIN pYNdI) [ jd qk nwm-rMg ivc mn nhIN mMndw (mn nhIN iB`jdw qd qk swrI lokweI hI mwieAw-moh ivc) T`gI jw rhI hY [

hy nwnk! nwm-rMg dI kdr auhI mnu`K krdw hY ijs ƒ pUrw gurU imldw hY qy (gurU dI rwhIN prmwqmw nwl) fUMGI sWJ pRwpq huMdI hY [8[6[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh