ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1005

ਪਸੁ ਪੰਖੀ ਭੂਤ ਅਰੁ ਪ੍ਰੇਤਾ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਜੋਨੀ ਫਿਰਤ ਅਨੇਤਾ ॥ ਜਹ ਜਾਨੋ ਤਹ ਰਹਨੁ ਨ ਪਾਵੈ ॥ ਥਾਨ ਬਿਹੂਨ ਉਠਿ ਉਠਿ ਫਿਰਿ ਧਾਵੈ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਾਸਨਾ ਬਹੁਤੁ ਬਿਸਥਾਰਾ ॥ ਅਹੰਮੇਵ ਮੂਠੋ ਬੇਚਾਰਾ ॥ ਅਨਿਕ ਦੋਖ ਅਰੁ ਬਹੁਤੁ ਸਜਾਈ ॥ ਤਾ ਕੀ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਬਿਸਰਤ ਨਰਕ ਮਹਿ ਪਾਇਆ ॥ ਤਹ ਮਾਤ ਨ ਬੰਧੁ ਨ ਮੀਤ ਨ ਜਾਇਆ ॥ ਜਿਸ ਕਉ ਹੋਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸੁਆਮੀ ॥ ਸੋ ਜਨੁ ਨਾਨਕ ਪਾਰਗਰਾਮੀ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1005}

pdArQ:- Aru—Aqy [ bhu ibiD jonI—AnykW iksmW dIAW jUnW ivc [ Anyqw—AnyqRw, AMnHw [ jh jwno—ijs Asl itkwxy qy jwxw hY [ qh—auQy, (pRBU-crnW ivc) [ rhnu n pwvY—itkwxw nhIN imldw [ Qwn ibhUn—inQwvW ho ky [ auiT—au~T ky [ DwvY—(AnykW jUnW ivc) Btkdw hY [ min—mn ivc [ qin—qn ivc [ bwsnw—mno-kwmnw [ ibsQwrw—iKlwrw [

AhMmyv—{Ahz Ev—mYN hI mYN hI} haumY [ mUTo—T`igAw hoieAw [ bycwrw—inmwxw [ doK—AYb [ sjweI—szw, dMf [ kImiq—mu`l (dunIAwvI pdwrQ ijhnW dy v`ty ieh szw mu`k sky) [ qh—auQy nrk ivc [ jwieAw—iesqRI [ kau—ƒ, au~qy [ pwrgrwmI—pwr lµG skdw hY [3[

ArQ:- hy BweI! (mwieAw dy moh ivc) AMnHw hoieAw jIv pSU pMCI BUq pRyq Awidk AnykW jUnW ivc Btkdw iPrdw hY; ijs Asl itkwxy qy jwxw hY auQy itk nhIN skdw, inQwvW ho ky muV muV au~T ky (hor hor jUnW ivc) Btkdw hY [

hy BweI! (mwieAw dy moh dy kwrn) mnu`K dy mn ivc qn ivc AnykW vwsnW dw iKlwrw iKlirAw rihMdw hY, haumY ies ivcwry dy Awqmk jIvn ƒ lu`t lYNdI hY [ ies dy AMdr AYb pYdw ho jWdy hn, Aqy auhnW dI szw BI bhuq imldI hY, (aus qoN bcx leI dunIAwvI pdwrQW vwlI koeI) kImq d`sI nhIN jw skdI (iksy BI kImq nwl ies szw qoN ^lwsI nhIN ho skdI) [

hy BweI! prmwqmw dw nwm Bu`lx krky jIv nrk ivc su`itAw jWdw hY, auQy nwh mW, nwh koeI sMbMDI, nwh koeI im`qr, nwh iesqRI—(koeI BI shwieqw nhIN kr skdw) [

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) auh mnu`K (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGx jogw huMdw hY ijs auqy mwlk-pRBU dieAwvwn huMdw hY [3[

ਭ੍ਰਮਤ ਭ੍ਰਮਤ ਪ੍ਰਭ ਸਰਨੀ ਆਇਆ ॥ ਦੀਨਾ ਨਾਥ ਜਗਤ ਪਿਤ ਮਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ਦੁਖ ਦਰਦ ਬਿਦਾਰਣ ॥ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸ ਹੀ ਨਿਸਤਾਰਣ ॥ ਅੰਧ ਕੂਪ ਤੇ ਕਾਢਨਹਾਰਾ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਹੋਵਤ ਨਿਸਤਾਰਾ ॥ ਸਾਧ ਰੂਪ ਅਪਨਾ ਤਨੁ ਧਾਰਿਆ ॥ ਮਹਾ ਅਗਨਿ ਤੇ ਆਪਿ ਉਬਾਰਿਆ ॥ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਇਸ ਤੇ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ॥ ਆਦਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭ ਅਗਮ ਅਗਾਹੀ ॥ ਨਾਮੁ ਦੇਹਿ ਮਾਗੈ ਦਾਸੁ ਤੇਰਾ ॥ ਹਰਿ ਜੀਵਨ ਪਦੁ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ॥੪॥੩॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 1005}

pdArQ:- BRmq—Btkdw [ dInwnwQ—dInW dw nwQ, inmwixAW dw Ksm [ ipq—ipqw [ mwieAw—mW [ ibdwrx—nws krn vwlw [ ijsu BwvY—jo iqsu BwvY [ iqs hI—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ kUp—KUh [ qy—qoN [ pRym Bgiq—ipAwr-BrI BgqI nwl [ insqwrw—pwr-auqwrw [ swD—gurU [ qnu—srIr [ aubwirAw—bcwieAw [ ies qy—{sMbMDk ‘qy’ dy kwrn l&z ‘iesu’ dw   u  au~f igAw hY} ies (jIv) qoN [ Agm—AphuMc [ AgwmI—AgwD [ mwgY—mMgdw hY {iek-vcn} [ jIvn pdu—Awqmk jIvn dw drjw [

ArQ:- hy BweI! pRBU dInW dw nwQ hY, jgq dw mW-ipau hY, dieAw dw Gr hY, (jIvW dy) du`K drd dUr krn vwlw hY, jIv Btk Btk ky (Awi^r aus dI) srn AwauNdw hY [ hy BweI! ijhVw jIv aus pRBU ƒ cMgw l`g pYNdw hY aus ƒ auh (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw dyNdw hY [ hy BweI! (sMswr-rUp) AMnHy KUh ivcoN (pRBU jIv ƒ) k`Fx dy smr`Q hY, pRBU dI ipAwr-BrI BgqI nwl jIv dw pwr-auqwrw ho jWdw hY [ hy BweI! prmwqmw ny gurU-rUp Awpxw srIr (Awp hI sdw) Dwrn kIqw hY, qy jIvW ƒ mwieAw dI v`fI A`g qoN Awp hI sdw bcwieAw hY [ nhIN qW ies jIv pwsoN jp qp (nwm dI kmweI) qy sMjm (su`D Awcrn) dI imhnq kuJ BI nhIN ho skdI [

hy pRBU! jgq dy SurU qoN AMq qk qUM hI kwiem rihx vwlw hYN, qUM AphuMc hYN, qUM AQwh hYN [ qyrw dws qyry dr qoN qyrw nwm mMgdw hY [

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) myrw hrI-pRBU Awqmk jIvn dw drjw (dyx vwlw) hY [4[3[19[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕਤ ਕਉ ਡਹਕਾਵਹੁ ਲੋਗਾ ਮੋਹਨ ਦੀਨ ਕਿਰਪਾਈ ॥੧॥ ਐਸੀ ਜਾਨਿ ਪਾਈ ॥ ਸਰਣਿ ਸੂਰੋ ਗੁਰ ਦਾਤਾ ਰਾਖੈ ਆਪਿ ਵਡਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਗਤਾ ਕਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਈ ॥੨॥ ਅਪਨੇ ਕਉ ਕਿਰਪਾ ਕਰੀਅਹੁ ਇਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ॥੩॥ ਨਾਨਕੁ ਦੀਨੁ ਨਾਮੁ ਮਾਗੈ ਦੁਤੀਆ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਈ ॥੪॥੪॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 1005}

pdArQ:- kq kau—kwhy? kws ƒ? kwhdy leI? fhkwvhu—qusI Awpxy mn ƒ fulWdy ho [ logw—hy loko! mohn—sohxw prmwqmw [ dIn—inmwxy [ ikrpweI—ikrpw krdw hY [1[

AYsI—ieauN [ jwin pweI—AsW smJI hY, mYN smJI hY [ sUro—sUrmw [ gur dwqw—sB qoN v`fw dwqw [ vfweI—ie`zq [1[rhwau[

AwigAwkwrI—g`l mMnx vwlw [1[

Apny kau—Awpxy syvk auqy [ iDAweI—iDAweIN, mYN iDAwvW [3[

nwnku dInu mwgY—grIb nwnk mMgdw hY [ duqIAw—dUjw [ Brmu—BulyKw [ cukweI—cukwie, dUr kr ky [4[

ArQ:- hy BweI! mYN qW ieauN smJ ilAw hY ik prmwqmw sB qoN v`fw dwqw hY, srn ipAW dI mdd krn vwlw sUrmw hY, (Awpxy syvk dI) Awp lwj r`Kdw hY [1[rhwau[

hy loko! qusI ikauN Awpxy mn ƒ fulWdy ho? sohxw pRBU grIbW auqy dieAw krn vwlw hY [1[

hy loko! prmwqmw Awpxy BgqW dI ArzoeI mMnx vwlw hY, Aqy (auhnW ƒ) sdw hI suK dyx vwlw hY [2[

(hy pRBU! mYN nwnk qyry dr dw syvk hW) Awpxy (ies) syvk auqy imhr krnI, mYN (qyrw syvk) qyrw nwm hI ismrdw rhW [3[

hy pRBU! iksy hor dUjy (ƒ qyry vrgw smJx) dw BulyKw dUr kr ky grIb nwnk (qyry dr qoN) qyrw nwm mMgdw hY [4[4[20[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੇਰਾ ਠਾਕੁਰੁ ਅਤਿ ਭਾਰਾ ॥ ਮੋਹਿ ਸੇਵਕੁ ਬੇਚਾਰਾ ॥੧॥ ਮੋਹਨੁ ਲਾਲੁ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਨ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥ ਮੋ ਕਉ ਦੇਹੁ ਦਾਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਗਲੇ ਮੈ ਦੇਖੇ ਜੋਈ ॥ ਬੀਜਉ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥੨॥ ਜੀਅਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿ ਸਮਾਹੈ ॥ ਹੈ ਹੋਸੀ ਆਹੇ ॥੩॥ ਦਇਆ ਮੋਹਿ ਕੀਜੈ ਦੇਵਾ ॥ ਨਾਨਕ ਲਾਗੋ ਸੇਵਾ ॥੪॥੫॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1005}

pdArQ:- Aiq Bwrw—bhuq qwkqW dw mwlk [ Twkuru—mwlk-pRBU [ moih—mYN [ bycwrw—inmwxw [1[

mohnu lwlu—sohxw ipAwrw [ pRIqm—hy pRIqm! pRIqm mn pRwnw—hy myry mn dy pRIqm! hy myrI ijMd dy pRIqm! mo kau—mYƒ [ dwnw—dwn [1[rhwau[

sgly—swry [ joeI—joie, Koj ky [ bIjau—dUjw [ Avru—hor [2[

jIAn—swry jIvW ƒ [ pRiqpwil—pRiq pwlY, pwldw hY [ smwhY—sMbwhY, irzk pucwauNdw hY [ hY—ies vyly mOjUd hY [ hosI—AgWh ƒ BI mOjUd rhygw [ Awhy—pihlW BI mOjUd sI [3[

moih—myry au~qy [ dyvw—hy dyv! lwgo—l`gw rhy [4[

ArQ:- hy myry mn dy ipAwry! hy myrI ijMd dy ipAwry! qUM myrw sohxw ipAwrw pRBU hYN [ mYƒ (Awpxy nwm dw) dwn b^S [1[rhwau[

hy BweI! myrw mwlk pRBU bhuq qwkqW dw mwlk hY [ mYN (qW aus dy dr qy iek) inmwxw syvk hW [1[

hy BweI! hor swry Awsry Koj ky vyK ley hn, koeI hor dUjw (aus pRBU dy brwbr dw) nhIN hY [2[

hy BweI! prmwqmw swry jIvW ƒ pwldw hY, sB ƒ rozI ApVWdw hY [ auh hux BI hY, AgWh ƒ BI kwiem rhygw, pihlW BI sI [3[

hy nwnk! (AwK—) hy dyv! myry au~qy dieAw kr, mYN qyrI syvw BgqI ivc l`gw rhW [4[5[21[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਤਾਰਨ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲੇ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ॥ ਐਸਾ ਕੋਈ ਭੇਟੈ ਸੰਤੁ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ॥੧॥ ਮੋ ਕਉ ਕੋਇ ਨ ਜਾਨਤ ਕਹੀਅਤ ਦਾਸੁ ਤੁਮਾਰਾ ॥ ਏਹਾ ਓਟ ਆਧਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਰਬ ਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਨ ਇਕ ਬਿਨਉ ਦੀਨਾ ॥ ਤੁਮਰੀ ਬਿਧਿ ਤੁਮ ਹੀ ਜਾਨਹੁ ਤੁਮ ਜਲ ਹਮ ਮੀਨਾ ॥੨॥ ਪੂਰਨ ਬਿਸਥੀਰਨ ਸੁਆਮੀ ਆਹਿ ਆਇਓ ਪਾਛੈ ॥ ਸਗਲੋ ਭੂ ਮੰਡਲ ਖੰਡਲ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮ ਹੀ ਆਛੈ ॥੩॥ ਅਟਲ ਅਖਇਓ ਦੇਵਾ ਮੋਹਨ ਅਲਖ ਅਪਾਰਾ ॥ ਦਾਨੁ ਪਾਵਉ ਸੰਤਾ ਸੰਗੁ ਨਾਨਕ ਰੇਨੁ ਦਾਸਾਰਾ ॥੪॥੬॥੨੨॥ {ਪੰਨਾ 1005}

pdArQ:- piqq auDwrn—ivkwrW ivc if`igAW ƒ ivkwrW qoN bcwx vwlw [ qwrn—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGwx vwlw [ bil jwieAY—kurbwn jwxw cwhIdw hY [ BytY—iml pey [ ijqu—ijs (sMq) dI rwhIN [ iDAweIAY—iDAwieAw jw sky [1[

mo kau—mYƒ [ khIAq—AKvWdw hW [ Et—shwrw [ AwDwr—Awsrw [1[rhwau[

srb Dwrn—hy swirAW ƒ shwrw dyx vwly! srb pRiqpwrn—hy sB ƒ pwlx vwly! ibnau—bynqI [ dInw—mYN inmwxw [ ibiD—jugiq, FMg [ hm—AsI jIv [ mInw—m`CI [2[

pUrn—hy srb-ivAwpk! ibsQIrn—hy swry pswry vwly! Awih—qWG nwl [ pwCY—qyrI srn [ BU—DrqI [ BU mMfl—DrqIAW dy mMfl [ BU KMfl—DrqI dy ih`sy [ AwCY—hYN [3[

AKieE—hy nws-rihq! dyvw—hy pRkwS-rUp! pwvau—pwvauN, mYN hwsl krW [ sMgu—swQ [ rynu—crn-DUV [ rynu dwsrw—qyry dwsW dI crn-DUV [4[

ArQ:- hy pRBU! mYƒ (qW) koeI nhIN jwxdw, pr mYN qyrw dws AKvWdw hW [ mYƒ iehI shwrw hY, mYƒ iehI Awsrw hY (ik qUM Awpxy dws dI lwj r`KyNgw) [1[rhwau[

hy BweI! ivkwrIAW ƒ bcwx vwly Aqy (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGwx vwly prmwqmw qoN sdw hI kurbwn jwxw cwhIdw hY, (hr vyly iehI Ardws krnI cwhIdI hY ik) koeI Aijhw sMq iml pey ijs dI rwhIN sdw hI prmwqmw dw ismrn kIqw jw sky [1[

hy swry jIvW ƒ shwrw dyx vwly! hy sBnW ƒ pwlx vwly! mYN inmwxw iek bynqI krdw hW ik qUM pwxI hovyN qy mYN qyrI m`CI bixAw rhW (pr ieh ikvyN ho sky—ieh) jugiq qUM Awp hI jwxdw hYN [2[

hy srb-ivAwpk! hy swry pswry dy mwlk! mYN qyrI srn Aw ipAw hW [ ieh swrw Awkwr—DrqI, DrqIAW dy c`kr, DrqI dy ih`sy—ieh sB kuJ qUM Awp hI hYN (qUM Awpxy Awp qoN pYdw kIqy hn) [3[

hy nwnk! (AwK—) hy sdw kwiem rihx vwly! hy AibnwsI! hy pRkwS-rUp! hy sohxy srUp vwly! hy Al`K! hy byAMq! qyry sMqW dI sMgiq Aqy dwsW dI crn-DUV—(imhr kr) mYN ieh ^Yr pRwpq kr skW [4[6[22[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh