ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1002

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਬਾਹਰਿ ਢੂਢਨ ਤੇ ਛੂਟਿ ਪਰੇ ਗੁਰਿ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਦਿਖਾਇਆ ਥਾ ॥ ਅਨਭਉ ਅਚਰਜ ਰੂਪੁ ਪ੍ਰਭ ਪੇਖਿਆ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਛੋਡਿ ਨ ਕਤਹੂ ਜਾਇਆ ਥਾ ॥੧॥ ਮਾਨਕੁ ਪਾਇਓ ਰੇ ਪਾਇਓ ਹਰਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਥਾ ॥ ਮੋਲਿ ਅਮੋਲੁ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਈ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਦਿਸਟੁ ਅਗੋਚਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਅਕਥੁ ਕਥਾਇਆ ਥਾ ॥ ਅਨਹਦ ਸਬਦੁ ਦਸਮ ਦੁਆਰਿ ਵਜਿਓ ਤਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਚੁਆਇਆ ਥਾ ॥੨॥ ਤੋਟਿ ਨਾਹੀ ਮਨਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਸਮਾਇਆ ਥਾ ॥ ਚਰਣ ਚਰਣ ਚਰਣ ਗੁਰ ਸੇਵੇ ਅਘੜੁ ਘੜਿਓ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਥਾ ॥੩॥ ਸਹਜੇ ਆਵਾ ਸਹਜੇ ਜਾਵਾ ਸਹਜੇ ਮਨੁ ਖੇਲਾਇਆ ਥਾ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਰਮੁ ਗੁਰਿ ਖੋਇਆ ਤਾ ਹਰਿ ਮਹਲੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਥਾ ॥੪॥੩॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1002}

pdArQ:- qy—qoN [ CUit pry—bc gey [ guir—gurU ny [ Gr mwih—ihrdy ivc [ AnBau—AnuBv, Jlkwrw [ pRB—pRBU dw [ kqhu—iksy BI hor pwsy [ n jwieAw—nhIN jWdw [1[

mwnku—moqI [ ry—hy BweI! pwieAw—l`B ilAw hY [ moil Amolu—iksy BI Bu`l qoN nwh iml skx vwlw [ moil—mu`l qoN [ kir—kr ky [1[rhwau[

Aidstu—iehnW A`KW nwl nwh id`sx vwlw [ Agocru—{A-go-cru [ go—igAwnu-ieMdRy [ cr—phuMc} jo igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY [ imil swDU—gurU ƒ iml ky [ kQwieAw—is&iq-swlwh krnI SurU kr id`qI [ AkQu—Ak`Qu, ijs dw mukMml srUp ibAwn qoN pry hY [ Anhd—ibnw vjwieAW v`jx vwlw, ie`k-rs, mqvwqr [ sbdu vijE—is&iq-swlwh dI bwxI pUrw pRBwv pwx l`g peI [ duAwir—duAwr ivc [ dsm duAwir—dsvyN duAwr ivc, dsvyN drvwzy ivc, idmwZ ivc [ qh—auQy, aus idmwZ ivc [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [2[

qoit—Gwtw, kmI [ min—mn ivc (v`s rhI) [ bUJI—bu`J geI [ AKut—nwh mu`kx vwly [ BMfwr—^zwny [ crx gur—gurU dy crn [ AGVu—koeI GwVq vwlw (mn) [ rsu—suAwd [3[

shjy—shij hI, Awqmk Afolqw ivc hI [ Awvw jwvw—AwauNdw jWdw, kwr-ivhwr krdw hY [ KylwieAw—Kyfdw hY [ khu—AwK [ nwnk—hy nwnk! guir—gurU ny [ Brmu—Btkxw [ mhlI mhlu—mhl dy mwlk dw mhl [4[

ArQ:- hy BweI! mYN moqI l`B ilAw hY, mYN pUrn prmwqmw l`B ilAw hY [ hy BweI! ieh moqI bhuq Amolk hY, iksy mu`l qoN nhIN iml skdw [ mYƒ qW ieh moqI gurU ny idvw id`qw hY [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw iehnW A`KW nwl nhIN id`sdw, swfy igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY, aus dw mukMml srUr ibAwn nhIN kIqw jw skdw [ hy BweI! gurU ƒ iml ky mYN aus dI is&iq-swlwh krnI SurU kr id`qI hY [ hy BweI! myry idmwZ ivc hux hr vyly is&iq-swlwh dI bwxI pRBwv pw rhI hY; myry AMdr hux hr vyly Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs co irhw hY [2[

hy BweI! myry mn ivc kdy nwh mu`kx vwly nwm-^zwny Br gey hn, iehnW ^zwinAW ivc kdy kmI nhIN Aw skdI, mn ivc (v`s-rhI) iqRSnw (-A`g dI lwt) bu`J geI hY [ mYN hr vyly gurU dy crnW dw Awsrw lY irhw hW [ mYN nwm-AMimRq dw suAwd c`K ilAw hY, qy pihlI koJI GwVq vwlw mn hux sohxw bx igAw hY [3[

hy BweI! nwm-^zwny dI brkiq nwl myrw mn hr vyly Awqmk Afolqw ivc itk ky kwr-ivhwr kr irhw hY, mn sdw Awqmk Afolqw ivc Kyf irhw hY [ hy nwnk! AwK—(jdoN dI) gurU ny myrI Btkxw dUr kr id`qI hY, qdoN qoN mYN sdw AsiQr itkwxy vwly hrI (dy crnW ivc) itkwxw l`B ilAw hY [4[3[12[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਿਸਹਿ ਸਾਜਿ ਨਿਵਾਜਿਆ ਤਿਸਹਿ ਸਿਉ ਰੁਚ ਨਾਹਿ ॥ ਆਨ ਰੂਤੀ ਆਨ ਬੋਈਐ ਫਲੁ ਨ ਫੂਲੈ ਤਾਹਿ ॥੧॥ ਰੇ ਮਨ ਵਤ੍ਰ ਬੀਜਣ ਨਾਉ ॥ ਬੋਇ ਖੇਤੀ ਲਾਇ ਮਨੂਆ ਭਲੋ ਸਮਉ ਸੁਆਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖੋਇ ਖਹੜਾ ਭਰਮੁ ਮਨ ਕਾ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣੀ ਜਾਇ ॥ ਕਰਮੁ ਜਿਸ ਕਉ ਧੁਰਹੁ ਲਿਖਿਆ ਸੋਈ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥੨॥ ਭਾਉ ਲਾਗਾ ਗੋਬਿਦ ਸਿਉ ਘਾਲ ਪਾਈ ਥਾਇ ॥ ਖੇਤਿ ਮੇਰੈ ਜੰਮਿਆ ਨਿਖੁਟਿ ਨ ਕਬਹੂ ਜਾਇ ॥੩॥ ਪਾਇਆ ਅਮੋਲੁ ਪਦਾਰਥੋ ਛੋਡਿ ਨ ਕਤਹੂ ਜਾਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਰਹੇ ਆਘਾਇ ॥੪॥੪॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1002}

pdArQ:- ijsih—ijsu hI (ny) {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ swij—pYdw kr ky [ invwijAw—b^SSW kIqIAW hn [ iqsih isau—iqsu hI isau, ausy nwl hI [ rcu—ipAwr [ Awn—{ANX} hor koeI [ boeIAY—jy bIj bIjIey [ PUlY—Pu`l [ qwih—aus ƒ [1[

vqR bIjx—bIjx dw v`qr, bIjx dw FukvW smW [ nwau—pRBU dw nwm-bIj [ boie—bIj lY [ lwie—lw ky [ smau—smw [ suAwau—lwB [1[rhwau[

Koie—dUr kr ky [ KhVw—iz`d [ Brmu—Btkxw [ jwie—jw pau [ krmu—b^SS (dw lyK) [ ijs kau—{sMbMDk ‘kau’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw   u  au~f igAw hY} ijs dy vwsqy; ijs dy m`Qy auqy [ Durhu—pRBU dI hzUrI qoN [ kmwie—kmWdw hY [2[

Bwau—ipAwr [ isau—nwl [ Gwl—imhnq [ Qwie pweI—prvwn kIqI [ Qwie {l&z ‘Qwau’ qoN AiDkrx kwrk} QW ivc; QW isr [ Kyiq myrY—myry ihrdy-Kyq ivc [ jMimAw—au~g ipAw hY [ inKuit n jwie—mu`kdw nhIN [3[

Amolu—jo iksy mu`l qoN nwh iml sky [ Coif—C`f ky [ kqhU—ikqy BI [ iqRpiq rhy AwGwie—iqRpiq AwGwie rhy, pUrn qOr qy sMqoKI jIvn vwly ho gey [4[

ArQ:- hy (myry) mn! (ieh mnu`Kw jIvn prmwqmw dw) nwm-bIjx leI FukvW smw hY [ hy BweI! Awpxw mn lw ky (ihrdy dI) KyqI ivc (nwm) bIj lY [ iehI cMgw mOkw hY, (iesy ivc) lwB hY [1[rhwau[

hy BweI! ijs prmwqmw ny qYƒ pYdw kr ky keI b^SSW kIqIAW hoeIAW hn, aus nwl hI qyrw ipAwr nhIN hY [ (qUM hor hor AwhrW ivc l`gw iPrdw hYN, pr jy) ru`q koeI hovy, bIj koeI hor bIj dyeIey, aus ƒ nwh Pu`l l`gdw hY nwh Pl [1[

hy BweI! Awpxy mn dI iz`d Awpxy mn dI Btkxw dUr kr, qy, gurU dI srn jw pau (qy prmwqmw dw nwm-bIj bIj lY) [ pr ieh kwr auhI mnu`K krdw hY ijs dy m`Qy auqy pRBU dI hzUrI qoN ieh lyK iliKAw hoieAw hovy [2[

hy BweI! ijs mnu`K dw prmwqmw nwl ipAwr bx jWdw hY, (aus dI nwm ismrn dI) imhnq prmwqmw prvwn kr lYNdw hY [ hy BweI! myry ihrdy-Kyq ivc BI auh nwm-&sl au~g ipAw hY jo kdy BI mu`kdw nhIN [3[

hy nwnk! ijnHW mnu`KW ny (pRBU dw nwm) Amolk pdwrQ l`B ilAw, auh ies ƒ C`f ky iksy hor pwsy nhIN Btkdy; auh Awqmk Awnµd mwxdy hn, auh (mwieAw vloN) pUrn qOr qy sMqoKI jIvn vwly ho jWdy hn [4[4[13[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਫੂਟੋ ਆਂਡਾ ਭਰਮ ਕਾ ਮਨਹਿ ਭਇਓ ਪਰਗਾਸੁ ॥ ਕਾਟੀ ਬੇਰੀ ਪਗਹ ਤੇ ਗੁਰਿ ਕੀਨੀ ਬੰਦਿ ਖਲਾਸੁ ॥੧॥ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ਰਹਿਓ ॥ ਤਪਤ ਕੜਾਹਾ ਬੁਝਿ ਗਇਆ ਗੁਰਿ ਸੀਤਲ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਬ ਤੇ ਸਾਧੂ ਸੰਗੁ ਭਇਆ ਤਉ ਛੋਡਿ ਗਏ ਨਿਗਹਾਰ ॥ ਜਿਸ ਕੀ ਅਟਕ ਤਿਸ ਤੇ ਛੁਟੀ ਤਉ ਕਹਾ ਕਰੈ ਕੋਟਵਾਰ ॥੨॥ ਚੂਕਾ ਭਾਰਾ ਕਰਮ ਕਾ ਹੋਏ ਨਿਹਕਰਮਾ ॥ ਸਾਗਰ ਤੇ ਕੰਢੈ ਚੜੇ ਗੁਰਿ ਕੀਨੇ ਧਰਮਾ ॥੩॥ ਸਚੁ ਥਾਨੁ ਸਚੁ ਬੈਠਕਾ ਸਚੁ ਸੁਆਉ ਬਣਾਇਆ ॥ ਸਚੁ ਪੂੰਜੀ ਸਚੁ ਵਖਰੋ ਨਾਨਕ ਘਰਿ ਪਾਇਆ ॥੪॥੫॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1002}

pdArQ:- mnih—mn ivc [ prgwsu—cwnx, Awqmk jIvn dI sUJ [ byrI—byVI [ pgh qy—pYrW qoN [ guir—gurU ny [ bMid—bMdI qoN, kYd qoN, moh dI kYd qoN [ Klwsu—Cutkwrw [1[

Awvx jwxu—jnm mrn dw gyV, Btkxw [ rihE—mu`k igAw [ qpq kVwhw—qpdw kVwhw, iqRSnw dI A`g dw BWbV [ guir—gurU ny [ sIql—TMF pwx vwlw [1[rhwau[

jb qy—jdoN qoN [ swDU sMgu—gurU dw imlwp [ qau—qdoN [ inghwr—ingwh r`Kx vwly, jmdUq, Awqmk mOq dw snyhw ilAwaux vwly [ ijs kI, iqs qy—{sMbMDk ‘kI’ Aqy ‘qy’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ Aqy ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [ khw krY—kIh kr skdw hY? kotvwr—koqvwl, jmrwj [2[

Bwrw—krzw [ krm kw—ipCly kIqy krmW dw [ inhkrmw—vwsnw-rihq [ qy—qoN [ kMFY—kMFy au~qy [ guir—gurU ny [ Drmw—BlweI, aupkwr [3[

scu—sdw kwiem rihx vwlw [ suAwau—jIvn-mnorQ [ pUMjI—srmwieAw [ vKro—v`Kr, sOdw [ Gir—ihrdy ivc [4[

ArQ:- hy BweI! ijs mnu`K ƒ gurU ny Awqmk TMF dyx vwlw hir-nwm dy id`qw, aus dy AMdroN iqRSnw dI A`g dw BWbV bu`J igAw, aus dI (mwieAw dI ^wqr) Btkxw mu`k geI [1[rhwau[

hy BweI! gurU ny ijs mnu`K dy pYrW qoN (moh dIAW) byVIAW k`t id`qIAW, ijs ƒ moh dI kYd qoN Cutkwrw dy id`qw, aus dy mn ivc Awqmk jIvn dI sUJ pYdw ho geI, aus dw Brm (Btkx) dw AWfw Pu`t igAw (aus dw mn Awqmk aufwrI lwx-jogw ho igAw, ijvyN AWfy dy ^ol dy Pu`t jwx ip`CoN aus dy AMdr dw pMCI aufwrIAW lwx jogw ho jWdw hY) [1[

hy BweI! jdoN (iksy vf-BwgI mnu`K ƒ) gurU dw imlwp hwsl ho jWdw hY, qdoN (aus dy Awqmk jIvn au~qy) q`k r`Kx vwly (ivkwr aus ƒ) C`f jWdy hn [ jdoN prmwqmw vloN (Awqmk jIvn dy rwh ivc) pweI hoeI rukwvt aus dI imhr nwl (gurU dI rwhIN) mu`k jWdI hY qdoN (auhnW q`k rKx vwilAW dw srdwr) koqvwl (moh) BI kuJ ivgwV nhIN skdw [2[

hy BweI! ijnHW mnu`KW auqy gurU ny aupkwr kr id`qw, auh (sMswr-) smuMdr (ivc fu`bx) qoN (bc ky) kMFy auqy phuMc gey, auhnW dw AnykW jnmW dy kIqy mMd-krmW dw krz (Bwv, ivkwrW dy sMskwrW dw iek`T) mu`k igAw, auh mMd-krmW dI kYd ivcoN inkl gey [3[

hy nwnk! (AwK—ijs mnu`K auqy gurU ny imhr kIqI, aus ny Awpxy) ihrdy-Gr ivc sdw kwiem rihx vwlw nwm-srmwieAw l`B ilAw, sdw kwiem rihx vwlw nwm-sOdw pRwpq kr ilAw; aus ny sdw-iQr hir-nwm ƒ AwpxI izMdgI dw mnorQ bxw ilAw, sdw-iQr hir-crn hI aus leI (Awqmk irhwieS dw) QW bx igAw, bYTk bx geI [4[5[14[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh