ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 999

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪਾਂਚ ਬਰਖ ਕੋ ਅਨਾਥੁ ਧ੍ਰੂ ਬਾਰਿਕੁ ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਅਮਰ ਅਟਾਰੇ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਹੇਤਿ ਨਾਰਾਇਣੁ ਕਹਿਓ ਜਮਕੰਕਰ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰੇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕੇਤੇ ਅਗਨਤ ਉਧਾਰੇ ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਅਲਪ ਮਤਿ ਨਿਰਗੁਣ ਪਰਿਓ ਸਰਣਿ ਦੁਆਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਾਲਮੀਕੁ ਸੁਪਚਾਰੋ ਤਰਿਓ ਬਧਿਕ ਤਰੇ ਬਿਚਾਰੇ ॥ ਏਕ ਨਿਮਖ ਮਨ ਮਾਹਿ ਅਰਾਧਿਓ ਗਜਪਤਿ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੇ ॥੨॥ ਕੀਨੀ ਰਖਿਆ ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦੈ ਹਰਨਾਖਸ ਨਖਹਿ ਬਿਦਾਰੇ ॥ ਬਿਦਰੁ ਦਾਸੀ ਸੁਤੁ ਭਇਓ ਪੁਨੀਤਾ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਉਜਾਰੇ ॥੩॥ ਕਵਨ ਪਰਾਧ ਬਤਾਵਉ ਅਪੁਨੇ ਮਿਥਿਆ ਮੋਹ ਮਗਨਾਰੇ ॥ ਆਇਓ ਸਾਮ ਨਾਨਕ ਓਟ ਹਰਿ ਕੀ ਲੀਜੈ ਭੁਜਾ ਪਸਾਰੇ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 999}

pdArQ:- pWc brK ko—pMj swlW (dI aupr) dw [ bwirku—bwlk [ Amr—At`l [ Atwry—AtwrI qy, drjy qy [ hyiq—dI ^wqr [ jm kMkr—{ikzkr, nOkr} jmdUq [ mwir ibdwry—mwr Bjwey [1[

Twkur—hy Twkur! kyqy—ikqny hI, byAMq [ auDwry—bcw ley [ moih—mYN [ dIn—inmwxw [ Alp miq—QoVI miq vwlw [ pirE—ipAw [1[rhwau[

supcwro—supc, {SÍ—pc} cMfwl (ku`qy mwr ky Kwx vwlw) [ biDk—iSkwrI {ik®Sn jI ƒ hrn smJ ky qIr mwrn vwlw} [ inmK—A`K Jmkx ijqnw smw {inmy—} [ gjpiq—hwQI {ijs ƒ qMdUey ny PV ilAw sI} [2[

pRihlwdY—pRihlwd dI [ nKih—nhuMAW nwl [ ibdwry—ibdwirAw, cIr id`qw [ dwsI suqu—dwsI dw pu`qr [ punIqw—piv`qr [ aujwry—rOSn kr ley [3[

kvn prwD—ikhVy ikhVy AprwD? bqwvau—bqwvauN, mYN d`sW [ imiQAw moh—nwsvMq pdwrQW dw moh [ mgnwry—mgn, fu`bw hoieAw, msq [ swm—srn [ lIjY—PV lY [ Bujw pswry—Bujw pswir, bWh iKlwr ky [4[

ArQ:- hy myry Twkur! ikqny hI byAMq jIv qUM bcw irhw hYN [ mYN inmwxw hW, QoVI Akl vwlw hW, gux-hIn hW [ mYN qyrI srn AwieAw hW, mYN qyry dr qy Aw if`gw hW [1[rhwau[

hy BweI! DR¨ pMj swlW dI aumr dw iek AnwQ ijhw b`cw sI [ hir-nwm ismridAW aus ny At`l pdvI pRwpq kr leI [ (Ajwml Awpxy) pu`qr ƒ (vwj mwrn) dI ^wqr ‘nwrwiex, nwrwiex’ AwiKAw krdw sI, aus ny jmdUqW ƒ mwr ky Bjw id`qw [1[

(hy BweI! nwm ismrn dI brkiq nwl) bwlmIk cMfwl (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG igAw, ivcwry iSkwrI vrgy BI qr gey [ A`K Jmkx ijqny smy leI hI gj ny Awpxy mn ivc AwrwDnw kIqI qy aus ƒ pRBU ny pwr lµGw id`qw [2[

hy BweI! prmwqmw ny (Awpxy) Bgq pRihlwd dI r`iKAw kIqI, (aus dy ipau) hrnwKS ƒ nhuMAW nwl cIr id`qw [ dwsI dw pu`qr ibdr (prmwqmw dI ikrpw nwl) piv`qr (jIvn vwlw) ho igAw, aus ny AwpxIAW swrIAW kulW rOSn kr leIAW [3[

hy nwnk! (AwK—) hy hrI! Awpxy ikhVy ikhVy AprwD d`sW? mYN qW nwsvMq pdwrQW dy moh ivc fu`bw rihMdw hW [ hy pRBU! mYN qyrI srn AwieAw hW, mYN qyrI Et PVI hY [ mYƒ AwpxI bWh pswr ky PV lY [4[2[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਵਿਤ ਨਵਿਤ ਭ੍ਰਮਿਓ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ਅਨਿਕ ਜਤਨ ਕਰਿ ਧਾਏ ॥ ਜੋ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਏ ਹਉ ਹਉਮੈ ਤੇ ਤੇ ਭਏ ਅਜਾਏ ॥੧॥ ਅਵਰ ਦਿਨ ਕਾਹੂ ਕਾਜ ਨ ਲਾਏ ॥ ਸੋ ਦਿਨੁ ਮੋ ਕਉ ਦੀਜੈ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਜਾ ਦਿਨ ਹਰਿ ਜਸੁ ਗਾਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਗ੍ਰਿਹ ਦੇਖਿ ਪਸਾਰਾ ਇਸ ਹੀ ਮਹਿ ਉਰਝਾਏ ॥ ਮਾਇਆ ਮਦ ਚਾਖਿ ਭਏ ਉਦਮਾਤੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਬਹੁ ਨ ਗਾਏ ॥੨॥ ਇਹ ਬਿਧਿ ਖੋਜੀ ਬਹੁ ਪਰਕਾਰਾ ਬਿਨੁ ਸੰਤਨ ਨਹੀ ਪਾਏ ॥ ਤੁਮ ਦਾਤਾਰ ਵਡੇ ਪ੍ਰਭ ਸੰਮ੍ਰਥ ਮਾਗਨ ਕਉ ਦਾਨੁ ਆਏ ॥੩॥ ਤਿਆਗਿਓ ਸਗਲਾ ਮਾਨੁ ਮਹਤਾ ਦਾਸ ਰੇਣ ਸਰਣਾਏ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਮਿਲਿ ਭਏ ਏਕੈ ਮਹਾ ਅਨੰਦ ਸੁਖ ਪਾਏ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 999}

pdArQ:- ivq—iv`q, Dn [ nivq—niv`q, inim`q, dI ^wqr [ BRimE—Btkdw iPirAw [ bhu BwqI—keI qrIikAW nwl [ Dwey—dOV-B`j kIqI [ hau haumY—‘mYN mYN’ dy Awsry [ qy—auh {bhu-vcn} [ qy qy—auh swry [ Ajwey—zwieAw, ivArQ [1[

Avr kwhU kwj—iksy hor kMmW ivc [ n lwey—n lwie, nwh lweI r`K [ mo kau—mYƒ [ pRB jIau—hy pRBU jI! jw idn—ijs idn [ jsu—is&iq-swlwh [1[rhwau[

klqR—iesqRI [ igRh—Gr [ dyiK—vyK ky [ pswrw—iKlwrw [ ies hI—{ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iesu’ dw   u  au~f igAw hY} [ mih—ivc [ aurJwey—ru`Jy rhy [ md—nSw [ audmwqy—msq [2[

ieh ibiD—ies qrIky nwl [ KojI—Koj kIqI [ bhu prkwrw—keI iksm dI [ dwqwr—dwqW dyx vwly [ sMmRQ—sB qwkqW dy mwlk [ mwgn kau—mMgx leI [3[

sglw—swrw [ mwnu mhqw—mh`qqw dw mwx [ ryx—crn DUV [ imil—iml ky [ Bey eykY—ie`k-rUp ho gey hn [4[

ArQ:- hy pRBU jI! (izMdgI dy) idnW ivc mYƒ hor hor kMmW ivc nwh lweI r`K [ mYƒ auh idn dyh, ijs idn mYN qyrI is&iq-swlwh dw gIq gWdw rhW [1[rhwau[

ijhVw mnu`K Dn dI ^wqr (hI) keI qrHW Btkdw irhw, (Dn dI ^wqr) AnykW jqn kr ky
dOV-B`j krdw irhw; ‘mYN mYN’ dy Awsry auh ijhVy ijhVy kMm krdw irhw, auh swry hI ivArQ cly gey [1[

pu`qr iesqRI Gr dw iKlwrw vyK ky jIv ies (iKlwry) ivc hI ru`Jy rihMdy hn [ mwieAw dw nSw c`K ky msq rihMdy hn, kdy BI prmwqmw dy gux nhIN gWdy [2[

ies qrHW keI iksm dI Koj kr vyKI hY (sB mwieAw ivc hI privrq id`sdy hn) [ so, sMq jnW qoN ibnw (iksy hor QW) prmwqmw dI pRwpqI nhIN hY [ hy pRBU! qUM sB dwqW dyx vwlw hYN, qUM sB qwkqW dw mwlk hYN [ (mYN qyry dr qoN qyry nwm dw) dwn mMgx AwieAw hW [3[

hy nwnk! AwK—mYN swrw mwx swrI vifAweI C`f id`qI hY [ mYN auhnW dwsW dI crn-DUV mMgdw hW, mYN auhnW dwsW dI srn AwieAw hW, ijhVy pRBU ƒ iml ky pRBU nwl ie`k-rUp ho gey hn [ auhnW dI srn ivc hI v`fw suK v`fw Awnµd imldw hY [4[3[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕਵਨ ਥਾਨ ਧੀਰਿਓ ਹੈ ਨਾਮਾ ਕਵਨ ਬਸਤੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥ ਕਵਨ ਚਿਹਨ ਸੁਨਿ ਊਪਰਿ ਛੋਹਿਓ ਮੁਖ ਤੇ ਸੁਨਿ ਕਰਿ ਗਾਰਾ ॥੧॥ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਤੂ ਕਉਨੁ ਕਹਾ ਤੇ ਆਇਓ ॥ ਏਤੀ ਨ ਜਾਨਉ ਕੇਤੀਕ ਮੁਦਤਿ ਚਲਤੇ ਖਬਰਿ ਨ ਪਾਇਓ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਹਨ ਸੀਲ ਪਵਨ ਅਰੁ ਪਾਣੀ ਬਸੁਧਾ ਖਿਮਾ ਨਿਭਰਾਤੇ ॥ ਪੰਚ ਤਤ ਮਿਲਿ ਭਇਓ ਸੰਜੋਗਾ ਇਨ ਮਹਿ ਕਵਨ ਦੁਰਾਤੇ ॥੨॥ ਜਿਨਿ ਰਚਿ ਰਚਿਆ ਪੁਰਖਿ ਬਿਧਾਤੈ ਨਾਲੇ ਹਉਮੈ ਪਾਈ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣੁ ਉਸ ਹੀ ਕਉ ਹੈ ਰੇ ਓਹਾ ਆਵੈ ਜਾਈ ॥੩॥ ਬਰਨੁ ਚਿਹਨੁ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ ਰਚਨਾ ਮਿਥਿਆ ਸਗਲ ਪਸਾਰਾ ॥ ਭਣਤਿ ਨਾਨਕੁ ਜਬ ਖੇਲੁ ਉਝਾਰੈ ਤਬ ਏਕੈ ਏਕੰਕਾਰਾ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 999}

pdArQ:- kvn Qwn—iks QW? DIirE hY—itikAw hoieAw hY [ nwmw—(qyrw auh) nwm (ijs ƒ lY lY ky koeI mnu`K qYƒ gwlHW k`Fdw hY) [ bsqu—vsqU, cIz [ ichn—inSwn, z^m [ suin—sux ky [ muK qy—(iksy dy) mUMh qoN [ suin kir gwrw—gwlHW sux ky [ aUpir CoihE—qUM kopvwn ho irhw hYN [1[

ry—hy BweI! khw qy—iks QW qoN? eyqI—ieqnI g`l BI [ n jwnau—n jwnauN, mYN nhIN jwxdw [ kyqIk—ikqnI ku? mudiq—mu`diq, smw [ clqy—(jUnW ivc) quridAW [1[rhwau[

shn sIl—shwr skx dy suBwau vwly [ pvn—hvw [ Aru—Aqy [ bsuDw—DrqI [ iKmw—iksy dI vDIkI muAw& krn dw suBwau [ inBrwqy—in`sMdyh [ imil—iml ky [ durwqy—durq, BYV [2[

ijin—ijs ny [ puriK—purK ny [ ibDwqY—isrjxhwr ny [ ijin purK ibDwqY—ijs rKxhwr pRBU ny [ nwly—nwl hI [ aus hI kau—aus (haumY) ƒ hI {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘aus’
dw    u  au~f igAw hY} [ ry—hy BweI! Ehw—auh (haumY) hI [ AwvY jweI—jMmdI mrdI hY [3[

brnu—rMg [ ichnu—inSwn [ imiQAw—nwsvMq [ pswrw—jgq dw iKlwrw [ Bxiq—AwKdw hY [ auJwrY—aujwVdw hY [ eykY—iek Awp hI [ eykMkwrw—iek prmwqmw [4[

ArQ:- hy BweI! sux (ivcwr ik) qUM kOx hYN? (qyrw Aslw kIh hY?), qUM ikQoN (ies jgq ivc) AwieAw hYN? mYN qW ieqnI g`l BI nhIN jwxdw (ik jIv ƒ AnykW jUnW ivc) quridAW ikqnw smw l`g jWdw hY [ iksy ƒ BI ieh ^br nhIN iml skdI [ (iPr, d`s, Awpxy au~qy mwx kwhdw?) [1[rhwau[

(hy BweI! qyrw auh) nwm (qyry AMdr) ik`Qy itikAw hoieAw hY (ijs ƒ lY lY ky koeI qYƒ gwlH k`Fdw hY?) auh AhMkwr kIh cIz hY (ijs nwl qUM AwPirAw iPrdw hYN)? hy BweI! sux, qYƒ auh ikhVy P`t l`gy hn iksy dy mUMhoN g`lW sux ky, ijs krky qUM kRoDvwn ho jWdw hYN? [1[

hy BweI! hvw Aqy pwxI (ieh dovyN q`q) shwr skx dy suBwau vwly hn [ DrqI qW in`sMdyh iKmw-rUp hI hY [ pMj q`q iml ky (mnu`K dw) srIr bxdw hY [ iehnW pMjW q`qW ivcoN BYV iks ivc hY? [1[

(pr jIvW dy BI kIh v`s?) ijs isrjxhwr krqwr ny ieh rcnw rcI hY, aus ny (srIr bxwx vyly) haumY BI nwl hI (hryk dy AMdr) pw id`qI hY [ aus (haumY) ƒ hI jnm mrn (dw gyV) hY, auh haumY hI jMmdI mrdI hY (Bwv, aus haumY dy kwrn hI jIv leI jMmx mrn dw c`kr bixAw rihMdw hY) [3[

hy BweI! ieh swrw jgq-iKlwrw nwsvMq hY, ies rcnw ivc (iQrqw dw) koeI brn ichn nhIN hY [ nwnk AwKdw hY—(hy BweI!) jdoN prmwqmw ies Kyf ƒ aujwVdw hY qdoN iek Awp hI Awp ho jWdw hY [4[4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh