ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 998

ਨਵੇ ਛਿਦ੍ਰ ਸ੍ਰਵਹਿ ਅਪਵਿਤ੍ਰਾ ॥ ਬੋਲਿ ਹਰਿ ਨਾਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਭਿ ਕਿਤਾ ॥ ਜੇ ਹਰਿ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨੁ ਹੋਵੈ ਮੇਰਾ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਮਲੁ ਲਹਿ ਜਾਵੈ ਜੀਉ ॥੩॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਬਿਖਮੁ ਹੈ ਭਾਰੀ ॥ ਕਿਉ ਤਰੀਐ ਦੁਤਰੁ ਸੰਸਾਰੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਦੇਇ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਚਾ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਵੈ ਜੀਉ ॥੪॥ ਤੂ ਸਰਬਤ੍ਰ ਤੇਰਾ ਸਭੁ ਕੋਈ ॥ ਜੋ ਤੂ ਕਰਹਿ ਸੋਈ ਪ੍ਰਭ ਹੋਈ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਬੇਚਾਰਾ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਹਰਿ ਥਾਇ ਪਾਵੈ ਜੀਉ ॥੫॥੧॥੭॥ {ਪੰਨਾ 998}

pdArQ:- nvy—nO hI [ iCdR—(kMn n`k Awidk) Cyk [ sRvih—isMmdy rihMdy hn [ ApivqRw—gMdy [ boil—bol ky, aucwr ky [ siB—swry [ kIqw—kr ley [ ismrq—ismridAW [ mlu—(ivkwrW dI) mYl [3[

BwrI ibKmu—bhuq AOKw [ ikau qrIAY—ikvyN pwr lµiGAw jwey? duqr—{duÔqr} ijs qoN pwr lµGxw AOKw hY [ sMswrI—sMswr-smuMdr [ boihQu—jhwz [ dyie pRBu—pRBU dyNdw hY [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [4[

srbqR—sB QweIN [ sBu koeI—hryk jIv [ pRB—hy pRBU! jnu nwnku gwvY—dws nwnk gWdw hY [ bycwrw—grIb [ hir BwvY—jy hrI ƒ (ieh kMm) psMd Aw jwey [ Qwie—(l&z ‘Qwau’ qoN AiDkrx kwrk iek-vcn} QW ivc [ Qwie pwvY—prvwn krdw hY [5[

ArQ:- (hy BweI! mnu`Kw srIr ivc n`k kMn Awidk nO Cyk hn, ieh) nO hI Cyk isMmdy rihMdy hn (Aqy ivkwr-vwsnw Awidk dy kwrn) Apiv`qr BI hn [ (ijhVw mnu`K hir-nwm aucwrdw hY) hir-nwm aucwr ky aus ny ieh swry piv`qr kr ley hn [ hy BweI! jy myrw mwlk-pRBU iksy jIv auqy dieAwvwn ho jwey, qw hir-nwm ismridAW (aus dy iehnW ieMidRAW dI ivkwrW dI) mYl dUr ho jWdI hY [3[

hy BweI! sMswr-smuMdr qoN pwr lµGxw AOKw hY (ikauNik ies ivc) mwieAw dw moh bhuq hI kiTn hY [ iPr ies qoN ikvyN pwr lµiGAw jwey? hy BweI! gurU jhwz (hY) sdw kwiem rihx vwlw pRBU (ijs mnu`K ƒ ieh jhwz) dy dyNdw hY, auh mnu`K pRBU dw nwm jpdw hY, qy gurU aus ƒ pwr lµGw dyNdw hY [4[

hy pRBU! qUM hr QW v`sdw hYN, hryk jIv qyrw (pYdw kIqw hoieAw) hY [ hy pRBU! jo kuJ krdw hYN auhI huMdw hY [ hy BweI! pRBU dw dws grIb nwnk pRBU dy gux gWdw hY, jy aus ƒ (ieh kMm) psMd Aw jwey qW auh ies ƒ prvwn kr lYNdw hY [5[1[7[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪਹੁ ਮਨ ਮੇਰੇ ॥ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਕਾਟੈ ਹਰਿ ਤੇਰੇ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਖਹੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਸੰਚਹੁ ਹਰਿ ਚਲਦਿਆ ਨਾਲਿ ਸਖਾਈ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਿਸ ਨੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸੋ ਧਿਆਵੈ ॥ ਨਿਤ ਹਰਿ ਜਪੁ ਜਾਪੈ ਜਪਿ ਹਰਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵੈ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਈ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ॥ ਜਗ ਮਹਿ ਸ੍ਰੇਸਟੁ ਊਤਮ ਕਾਮੁ ॥ ਦੁਸਮਨ ਦੂਤ ਜਮਕਾਲੁ ਠੇਹ ਮਾਰਉ ਹਰਿ ਸੇਵਕ ਨੇੜਿ ਨ ਜਾਈ ਜੀਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 998}

pdArQ:- mn—hy mn! siB—swry [ iklibK—pwp [ kwtY—k`tdw hY [ rwKhu—sWB lvo [ sMchu—iek`Tw kro [ clidAw—c`lidAW, quridAW-iPridAW, hr vyly [ sKweI—im`qr, mddgwr [2[

ijs no—ijs mnu`K au~qy [ iDAwvY—iDAwauNdw hY [ hir jpu—hir-nwm dw jwp [ jwpY—jpdw hY [ jip hir—hir-nwm jp ky [ gur prswdI—gurU dI ikrpw nwl [1[rhwau[

inrMkwru—Awkwr-rihq [ siq nwmu—ijs dw nwm sdw kwiem rihx vwlw hY [ kwmu—kMm [ jmkwlu—mOq, Awqmk mOq, mOq dw fr [ Tyh—QW hI [ mwrau—byS`k mwr dyvy, zrUr mwr dyNdw hY {hukmI Biv`Kq, A`n purK, iek-vcn} [ Tyh mwrau—byS`k QW hI mwr dyvy, zrUr au~kw hI mwr dyNdw hY [ nyiV n jweI—nyVy nhIN Fukdw [2[

ArQ:- hy BweI! ijs mnu`K auqy prmwqmw ikrpw krdw hY, auh mnu`K aus ƒ iDAwauNdw hY [ auh mnu`K sdw hir-nwm dw jwp jpdw hY Aqy hir-nwm jp ky Awqmk Awnµd mwxdw hY [ gurU dI ikrpw nwl ijs mnu`K ƒ hir-nwm dw suAwd AwauNdw hY auh hir-nwm sdw jp ky (AwpxI jIvn-byVI ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lYNdw hY [1[rhwau[

hy myry mn! prmwqmw dw nwm sdw jipAw kr, prmwqmw qyry swry pwp k`t skdw hY [ hy mn! hir-nwm dw Dn sWB ky r`K, hir-nwm-Dn iek`Tw krdw rhu, iehI Dn hr vyly mnu`K dy nwl mddgwr bxdw hY [1[

hy BweI! prmwqmw ƒ iksy dw fr nhIN, prmwqmw dI koeI ^ws Skl d`sI nhIN jw skdI, prmwqmw sdw kwiem rihx vwlw hY [ (aus dw nwm jpxw) dunIAw ivc (hor swry kMm nwloN) vDIAw qy cMgw kMm hY [ (ijhVw mnu`K nwm jpdw hY auh) vYrI jmdUqW ƒ Awqmk mOq ƒ zrUr au~kw hI mwr skdw hY [ ieh Awqmk mOq prmwqmw dI syvw-BgqI krn vwilAW dy nyVy nhIN AwauNdI [2[

ਜਿਸੁ ਉਪਰਿ ਹਰਿ ਕਾ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥ ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਚਹੁ ਜੁਗ ਚਹੁ ਕੁੰਟ ਜਾਨਿਆ ॥ ਜੇ ਉਸ ਕਾ ਬੁਰਾ ਕਹੈ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਤਿਸੁ ਜਮਕੰਕਰੁ ਖਾਈ ਜੀਉ ॥੩॥ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਨਿਰੰਜਨ ਕਰਤਾ ॥ ਸਭਿ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਅਪਣੇ ਚਲਤਾ ॥ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਰਾਖੈ ਤਿਸੁ ਕਉਣੁ ਮਾਰੈ ਜਿਸੁ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਛਡਾਈ ਜੀਉ ॥੪॥ ਹਉ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਲਈ ਕਰਤਾਰੇ ॥ ਜਿਨਿ ਸੇਵਕ ਭਗਤ ਸਭੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥ ਦਸ ਅਠ ਚਾਰਿ ਵੇਦ ਸਭਿ ਪੂਛਹੁ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਛਡਾਈ ਜੀਉ ॥੫॥੨॥੮॥ {ਪੰਨਾ 998}

pdArQ:- ijs aupir—ijs jIv auqy [ mwinAw—pqIj jWdw hY, pRsMn huMdw hY [ chu jug—swry jugW ivc, sdw vwsqy hI [ chu kuMt—cwr kUtW ivc, swry sMswr ivc [ jwinAw—soBw K`tdw hY, pRis`D ho jWdw hY [ kMkru—{ikzkr} nOkr [ jm kMkru—jmrwj dw nOkr, jmdUq [ KweI—Kw jWdw hY [3[

inrMjn—{inr-AMjn} inrlyp [ siB—swry [ kir—kr ky [ clqw—coj-qmwSy [ kauxu mwrY—kOx mwr skdw hY? koeI nhIN mwr skdw [ CfweI—bcWdw hY [4[

hau—hauN, mYN [ Anidnu—hr roz {Anuidnz}, hr vyly [ leI—leIN, mYN lYNdw hW [ ijin—ijs (krqwr) ny [ insqwry—(sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw ley hn [ ds AT—ds qy A`T, ATwrW (purwx) [ siB—swry [ jn nwnk—hy dws nwnk! [5[

ArQ:- hy BweI! ijs syvk au~qy prmwqmw pRsMn huMdw hY, auh syvk sdw leI swry sMswr ivc soBw vwlw ho jWdw hY [ jy koeI mMd-krmI aus syvk dI b^IlI kry, aus ƒ jmdUq Kw jWdw hY [ (auh mnu`K Awqmk mOqy mr jWdw hY) [3[

(hy BweI! sB jIvW ivc ieko inrlyp krqwr v`s irhw hY, Awpxy swry coj-qmwSy kr kr ky auh Awp hI vyK irhw hY [ krqwr ijs mnu`K dI Awp r`iKAw krdw hY, krqwr ijs ƒ Awp bcWdw hY aus ƒ koeI mwr nhIN skdw [4[

hy BweI! mYN hr vyly (aus) krqwr dw nwm jpdw hW, ijs ny Awpxy swry syvk-Bgq sMswr-smuMdr qoN (sdw hI) pwr lµGwey hn [ hy dws nwnk! (AwK—hy BweI) ATwrW purwx cwr vyd (Awidk Drm-pusqkW) ƒ pu`C vyKo (auh BI iehI AwKdy hn ik) prmwqmw dw nwm hI jIv ƒ bcWdw hY [5[2[8[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਡਰਪੈ ਧਰਤਿ ਅਕਾਸੁ ਨਖ੍ਯ੍ਯਤ੍ਰਾ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਅਮਰੁ ਕਰਾਰਾ ॥ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਡਰਪੈ ਡਰਪੈ ਇੰਦ੍ਰੁ ਬਿਚਾਰਾ ॥੧॥ ਏਕਾ ਨਿਰਭਉ ਬਾਤ ਸੁਨੀ ॥ ਸੋ ਸੁਖੀਆ ਸੋ ਸਦਾ ਸੁਹੇਲਾ ਜੋ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਗਾਇ ਗੁਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੇਹਧਾਰ ਅਰੁ ਦੇਵਾ ਡਰਪਹਿ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਡਰਿ ਮੁਇਆ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜਨਮੇ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੋਨੀ ਜੋਇਆ ॥੨॥ ਰਾਜਸੁ ਸਾਤਕੁ ਤਾਮਸੁ ਡਰਪਹਿ ਕੇਤੇ ਰੂਪ ਉਪਾਇਆ ॥ ਛਲ ਬਪੁਰੀ ਇਹ ਕਉਲਾ ਡਰਪੈ ਅਤਿ ਡਰਪੈ ਧਰਮ ਰਾਇਆ ॥੩॥ ਸਗਲ ਸਮਗ੍ਰੀ ਡਰਹਿ ਬਿਆਪੀ ਬਿਨੁ ਡਰ ਕਰਣੈਹਾਰਾ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਗਤਨ ਕਾ ਸੰਗੀ ਭਗਤ ਸੋਹਹਿ ਦਰਬਾਰਾ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 998-999}

pdArQ:- frpY—frdw hY, rzw ivc qurdw hY, rzw qoN AwkI nhIN ho skdw [ nK´qRw—qwry [ Amru—hukm [ krwrw—krVw [ bYsMqru—A`g [1[

eykw bwq—ieko g`l [ inrBau—fr-rihq [ imil—imil ky [ gunI—(prmwqmw dy) gux [1[rhwau[

dyhDwr—dyh-DwrI, jIv [ Ar—Aqy [ frpih—frdy hn, rzw ivc qurdy hn [ isD—jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ swiDk—jog-swDnW krn vwly [ mir—mr ky [ jonI—jUnW ivc [ joieAw—D`ky jWdy hn [2[

rwjsu—rjo gux [ swqku—sqo gux [ qwmsu—qmo gux [ kyqy—byAMq [ bpurI—ivcwrI, inmwxI [ kualw—l`CmI [ Aiq—bhuq [3[

frih—fr ivc [ ibAwpI—PsI rihMdI hY [ krxYhwrw—isrjxhwr pRBU [ sMgI—swQI [ sohih—soBdy hn [4[

ArQ:- hy BweI! (AsW) ie`ko g`l suxI hoeI hY jo mnu`K ƒ frW qoN rihq kr dyNdI hY (auh ieh hY ik) ijhVw mnu`K gurU ƒ iml ky prmwqmw dy gux gWdw hY (Aqy rzw Anuswr jIaUxw is`K lYNdw hY) auh suKI jIvn vwlw hY auh sdw sOKw rihMdw hY [1[rhwau[

hy BweI! DrqI, AwkwS, qwry—iehnW sBnW dy isr au~qy prmwqmw dw krVw hukm c`l irhw hY (iehnW ivcoN koeI BI) rzw qoN AwkI nhIN ho skdw [ hvw, pwxI, A`g (Awidk hryk q`q) rzw ivc qur irhw hY [ inmwxw ieMdr (BI) pRBU dy hukm ivc qur irhw hY (BwvyN lokW dy i^Awl Anuswr auh swry dyviqAW dw rwjw hY) [1[

hy BweI! swry jIv Aqy dyvqy hukm ivc qur rhy hn, is`D Aqy swiDk BI (hukm A`gy) Qr Qr kMbdy hn [ cOrwsI l`K jUnW dy swry jIv (jo rzw ivc nhIN qurdy) jnm mrn dy gyV ivc pey rihMdy hn, muV muV jUnW ivc pwey jWdy hn [2[

hy BweI! prmwqmw ny byAMq jIv pYdw kIqy hn jo rjo sqo qmo (iehnW iqMn guxW ivc vrq rhy hn, ieh swry aus dy) hukm ivc hI kwr kr rhy hn [ (dunIAw dy swry jIvW vwsqy) Cl (bxI hoeI) ieh ivcwrI l`CmI BI rzw ivc qur rhI hY, Drmrwj BI hukm A`gy Qr Qr kMbdw hY [3[

hy BweI! dunIAw dI sm`gRI rzw ivc b`JI hoeI hY, ie`k isrjxhwr pRBU hI hY ijs auqy iksy dw fr nhIN [ hy nwnk! AwK—prmwqmw Awpxy BgqW dw shweI hY, Bgq aus dy drbwr ivc sdw soBw pWdy hn [4[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh