ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 996

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੩    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਲੈ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਪਤਿ ਪਾਇ ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਨਾਲਿ ਚਲਦਾ ਹਰਿ ਅੰਤੇ ਲਏ ਛਡਾਇ ॥ ਜਿਥੈ ਅਵਘਟ ਗਲੀਆ ਭੀੜੀਆ ਤਿਥੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮੁਕਤਿ ਕਰਾਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰਾ ਮੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇ ॥ ਮੇਰਾ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਬੰਧਪੋ ਮੈ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੈ ਹਰਿ ਬਿਰਹੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਕੋਈ ਆਣਿ ਮਿਲਾਵੈ ਮਾਇ ॥ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਮੈ ਜੋਦੜੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਦੇਇ ਮਿਲਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿ ਮੇਲੇ ਢਿਲ ਨ ਪਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 996}

pdArQ:- inDwnu—(Asl) ^zwnw [ lY—hwsl kr [ gurmiq—gurU dI miq rwhIN [ piq—ie`zq [ hliq—ies lok ivc {A>} [ pliq—prlok ivc {pr>} [ cldw—swQ inbwhuMdw [ AMqy—A^Ir vyly [ Gwt—p`qx [ AvGt—p`qx qoN lWB dw ibKVw rsqw [ mukiq—^lwsI [1[

siqgurw—hy siqgur! mY idRVwie—myry ihrdy ivc p`kw kr [ suq—pu`qr [ bMDpo—irSqydwr [ mwie—hy mW! [1[rhwau[

ibrhI—ipAwrw [ Awix—ilAw ky [ jodVI—ArzoeI [ dyie imlwie—imlw dyvy [ pRBu hir myly—hrI pRBU (nwl) imlw dyNdw hY [2[

ArQ:- hy myry siqgurU! prmwqmw dw nwm myry ihrdy ivc p`kw kr dyh [ hy myrI mW! hrI hI myrI mW hY, hrI hI myrw ipau hY, hrI hI myry pu`qr hn, hrI hI myrw snbMDI hY [ hy mW! hrI qoN ibnw hor koeI myrw (p`kw swk) nhIN [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dw nwm (hI Asl) ^zwnw hY; gurU dI is`iKAw qy qur ky (ieh ^zwnw) hwsl kr, (ijs dy pws ieh ^zwnw huMdw hY, auh) pRBU dI hzUrI ivc ie`zq pWdw hY [ (ieh ^zwnw) ies lok ivc qy prlok ivc swQ inbwhuMdw hY, qy A^Ir vyly BI prmwqmw (du`KW qoN) bcw lYNdw hY [ hy BweI! jIvn dy ijs ies rsqy ivc p`qx qoN lWB dy ibKVy rsqy hn, bVIAW BIVIAW glIAW hn (ijnHW ivc Awqmk jIvn dw swh Gu`itAw jWdw hY) auQy prmwqmw hI ^lwsI idvWdw hY [

hy BweI! prmwqmw dw nwm hI myrw (Asl) ipAwrw (im`qr) hY [ hy mW! jy koeI (aus im`qr ƒ) ilAw ky (myry nwl) imlwp krw skdw hovy, mYN aus A`gy in`q ArzoeI krdw rhW, Blw ij ikqy myrw pRIqm mYƒ imlw dyvy [ hy mW! gurU hI dieAwvwn purK hY jo hrI pRBU nwl imlw dyNdw hY qy rqw iF`l nhIN pYNdI [2[

ਜਿਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸੇ ਭਾਗਹੀਣ ਮਰਿ ਜਾਇ ॥ ਓਇ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੋਨਿ ਭਵਾਈਅਹਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਓਇ ਜਮ ਦਰਿ ਬਧੇ ਮਾਰੀਅਹਿ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੩॥ ਤੂ ਪ੍ਰਭੁ ਹਮ ਸਰਣਾਗਤੀ ਮੋ ਕਉ ਮੇਲਿ ਲੈਹੁ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥ ਹਰਿ ਧਾਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਗਜੀਵਨਾ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸਰਣਾਇ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਹੋਇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਮੇਲਾਇ ॥੪॥੧॥੩॥ {ਪੰਨਾ 996}

pdArQ:- ijn—{bhu-vcn} ijnHW ny [ sy—auh bMdy {bhu-vcn} [ Bwg hIx—bd-iksmq {bhu-vcn} [ mir jwie—{iek-vcn} mr jWdw hY, Awqmk mOqy mrdw hY [ Eie—auh bMdy {l&z ‘Eh’ qoN bhu-vcn} [ BvweIAih—Bvwey jWdy hn [ mir jMmih—mr ky jMmdy hn, mrdy hn jMmdy hn [ AwvY jwie—{iek-vcn} AwauNdw hY jWdw hY, jMmdw mrdw hY [ jm dir—jmrwj dy dr qy [ mwrIAih—mwrI-ku`tIdy hn [3[

pRBU—mwlk [ hm—AsI jIv [ srxwgqI—srx Awey hW [ mo kau—mYƒ [ hir rwie—hy pRBU pwiqSwh! hir—hy hrI! jg jIvnw—hy jgq dy jIvn hrI! dieAwlu—dieAwvwn [4[

ArQ:- hy BweI! ijnHW mnu`KW ny kdy prmwqmw dw ismrn nhIN kIqw, auh bd-iksmq hn [ hy BweI! (nwm-hIx mnu`K) Awqmk mOqy mirAw rihMdw hY [ auh (nwm qoN s`Kxy) bMdy muV muV jUnW ivc Bvwey jWdy hn, auh jnm mrn dy gyV ivc pey rihMdy hn [ hy BweI! nwm-hIx mnu`K jMmdw mrdw rihMdw hY [ hy BweI! auh (nwm qoN vWjy hoey) bMdy jmrwj dy dr qy b`Jy mwrI-ku`tIdy hn [ pRBU dI drgwh ivc auhnW ƒ (ieh) szw imldI hY [3[

hy pwiqSwh! qUM swfw mwlk hYN, AsI jIv qyrI srx hW [ hy pwiqSwh! mYƒ (Awpxy crnW ivc) joVI r`K [ hy hrI! hy jgq dy jIvn hrI! (myry auqy) imhr kr, mYƒ gurU dI srn siqgurU dI srn ivc (sdw r`K) [ hy dws nwnk! (AwK—hy BweI!) ijs mnu`K auqy prmwqmw Awp dieAwvwn huMdw hY, aus ƒ (gurU dI srn ivc r`K ky) Awpxy nwl imlw lYNdw hY [4[1[3[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਉ ਪੂੰਜੀ ਨਾਮੁ ਦਸਾਇਦਾ ਕੋ ਦਸੇ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਹਉ ਤਿਸੁ ਵਿਟਹੁ ਖਨ ਖੰਨੀਐ ਮੈ ਮੇਲੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਪਾਸਿ ॥ ਮੈ ਅੰਤਰਿ ਪ੍ਰੇਮੁ ਪਿਰੰਮ ਕਾ ਕਿਉ ਸਜਣੁ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਸਿ ॥੧॥ ਮਨ ਪਿਆਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਮੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਹਰਿ ਧੀਰਕ ਹਰਿ ਸਾਬਾਸਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਪਿ ਮਿਲਾਇ ਗੁਰੁ ਮੈ ਦਸੇ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਪ੍ਰੇਮੁ ਨ ਲਭਈ ਜਨ ਵੇਖਹੁ ਮਨਿ ਨਿਰਜਾਸਿ ॥ ਹਰਿ ਗੁਰ ਵਿਚਿ ਆਪੁ ਰਖਿਆ ਹਰਿ ਮੇਲੇ ਗੁਰ ਸਾਬਾਸਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 996}

pdArQ:- hau—hauN, mYN [ pUMjI—rwis, srmwieAw [ dswiedw—dsWiedw, mYN pu`Cdw hW, mYN Bwl irhw hW [ ko—koeI (s`jx) [ dsy—d`sy, mYƒ d`s pwey [ rwis—pUMjI [ ivthu—qoN [ Kn KMnIAY—sdky [ pwis—nwl [ mY AMqir—myry AMdr, myry ihrdy ivc [ iprMm kw—ipAwry pRBU dw [ ikau—ikauN, iks qrHW? [1[

mn—hy mn! guir pUrY—pUry gurU ny [ idRVwieAw—ihrdy ivc p`kw kr id`qw [ DIrk —hOslw [1[rhwau[

hir hir—hy hrI! mY—mYƒ [ dsy—d`sy, d`s pwey, ivKw dyvy [ n lBeI—n l`By, nhIN l`Bdw [ jn—hy jn [ hy BweI! min—min ivc [ inrjwis—inrnw kr ky [ Awpu—Awpxw Awp [ gur swbwis—gurU ƒ SwbwSy hY [2[

ArQ:- hy myry mn! hy ipAwry im`qr! prmwqmw dw nwm hI mYƒ (Asl) Dn (Asl) srmwieAw (jwpdw hY) [ ijs mnu`K dy ihrdy ivc pUry gurU ny pRBU dw nwm p`kw kr id`qw, aus ƒ prmwqmw DIrj dyNdw hY aus ƒ SwbwS dyNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! mYN hir-nwm srmwey dI Bwl krdw iPrdw hW [ jy koeI mYƒ aus nwm-Dn nwm-srmwey dI d`s pw dyvy, qy, mYƒ hrI-pRBU dy nwl joV dyvy qW mYN aus qoN sdky jwvW, kurbwn jwvW [ hy BweI! myry ihrdy ivc ipAwry pRBU dw pRym v`s irhw hY [ auh s`jx mYƒ ikvyN imly? mYN aus ƒ ikvyN imlW? [1[

hy hrI! qUM Awp hI mYƒ gurU imlw dyh, qw ik gurU mYƒ qyrw nwm-Dn srmwieAw ivKw dyvy [ hy s`jxo! Awpxy mn ivc inrxw kr ky vyK lvo, gurU qoN ibnw pRBU dw ipAwr hwsl nhIN huMdw [ prmwqmw ny gurU ivc Awpxy Awp ƒ r`iKAw hoieAw hY, gurU hI aus nwl imlWdw hY [ gurU dI vifAweI kro [2[

ਸਾਗਰ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਹਰਿ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸਿ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਤੁਠਾ ਖੋਲਿ ਦੇਇ ਮੁਖਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਪਰਗਾਸਿ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਭਾਗ ਵਿਹੂਣਿਆ ਤਿਖ ਮੁਈਆ ਕੰਧੀ ਪਾਸਿ ॥੩॥ ਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰੁ ਹੈ ਹਉ ਮਾਗਉ ਦਾਨੁ ਗੁਰ ਪਾਸਿ ॥ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨਾ ਮੇਲਿ ਪ੍ਰਭ ਮੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਵਡੜੀ ਆਸ ॥ ਗੁਰ ਭਾਵੈ ਸੁਣਿ ਬੇਨਤੀ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥੪॥੨॥੪॥ {ਪੰਨਾ 996}

pdArQ:- swgr—smuMdr [ BMfwr—^zwny [ pwis—kol [ quTw—imhrvwn hoieAw [ Koil—KolH ky [ dyie—dyNdw hY [ muiK—mUMhoN (aupdySdw hY) [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly [ prgws—cwnx krdw hY [ mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlI [ iqK—qRyh, iqRSnw [ mueIAw—mr geI, Awqmk mOqy mr geI [ kMDI pwis—srovr dy kMFy dy kol [3[

hau mwgau—hauN mwgauN, mYN mMgdw hW [ icrI ivCuMnw—icr qoN ivCuiVAw hoieAw [ mY min qin—myry mn ivc myry qn ivc [ gur BwvY—hy gurU! jy qYƒ Bwvy [4[

ArQ:- hy BweI! pUry gurU dy kol prmwqmw dI BgqI dy smuMdr BgqI dy ^zwny mOjUd hn [ ijs gurmuK mnu`K auqy gurU imhrvwn huMdw hY (ieh ^zwny) KolH ky (aus ƒ) dy dyNdw hY, mUMhoN aus ƒ aupdyS krdw hY ijs krky aus dy AMdr r`bI nUr prgt ho jWdw hY [ pr Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlI jIv-iesqRI bd-iksmq huMdI hY, auh gurU dy nyVy huMidAW BI auvyN Awqmk mOqy mrI rihMdI hY ijvyN koeI mnu`K srovr dy kMFy kol huMdw BI iqhwieAw mr jWdw hY [3[

hy BweI! gurU sB dwqW dyx dy smr`Q hY [ mYN gurU pwsoN ieh ^Yr mMgdw hW ik mYƒ icr qoN ivCuVy hoey ƒ pRBU imlw dyvy, myry mn ivc myry ihrdy ivc ieh bVI qWG hY [ hy gurU! jy qYƒ Bwvy qW dws nwnk dI ieh bynqI sux, Ardws sux [4[2[4[

ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਣਾਇ ਪ੍ਰਭ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਰਿਦੈ ਸਮਾਣੀ ॥ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਵਡਭਾਗੀਆ ਹਰਿ ਉਤਮ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥ ਗੁਰਮੁਖਾ ਮਨਿ ਪਰਤੀਤਿ ਹੈ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੀ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਮੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਮਨਿ ਭਾਣੀ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਨਿਤ ਸਦਾ ਕਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੈ ਮਨੁ ਤਨੁ ਖੋਜਿ ਢੰਢੋਲਿਆ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਪਾਇਆ ਸੁਣਿ ਅਕਥ ਕਥਾ ਮਨਿ ਭਾਣੀ ॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਹਰਿ ਮੈ ਮੇਲੇ ਪੁਰਖੁ ਸੁਜਾਣੀ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 996-997}

pdArQ:- hir hir kQw pRB—hrI-pRBU dI kQw [ kQw—is&iq-swlwh dI g`l [ gurmiq—gurU dI miq dI rwhIN [ irdY—ihrdy ivc [ vfBwgIAw—hy vfBwgI mn! pdu—drjw [ inrbwxI—vwsnw-rihq [ gurmuKw min—gurU dy snmuK rihx vwilAW dy mn ivc [ guir pUrY—pUry gurU dI rwhIN [ nwim—nwm ivc [ suxwie—sux [1[

mn—hy mn! min—mn ivc [ BwxI—ipAwrI l`gdI hY [ kir—krdw rhu [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ AkQ khwxI—Ak`Q dI khwxI [ AkQ—Ak`Q, ijs dw shI srUp ibAwn nwh kIqw jw sky [1[rhwau[

Koij—Koj ky [ pweIAY—pRwpq kIqI jw sky [ imil—iml ky [ pwieAw—(Ak`Q pRBU) iml skdw hY [ suix—(sMqW jnW qoN) sux ky [ ADwru—Awsrw [ mY—mYƒ [ purKu sujwxI—sB dy idl dI jwxn vwlw Akwl purK [2[

ArQ:- hy myry mn! mYƒ Awpxy AMdr prmwqmw dI is&iq-swlwh ipAwrI l`gdI hY [ hy mn! prmwqmw dI is&iq-swlwh sdw krdw rhu [ Ak`Q pRBU dI is&iq-swlwh gurU dI rwhIN imldI hY (ies vwsqy, hy mn! gurU dI srn ipAw rhu) [1[rhwau[

hy mn! sdw hrI-pRBU dI is&iq-swlwh suxdw rhu [ gurU dI miq auqy quirAW hI ieh hir-kQw ihrdy ivc itk skdI hY [ hy vfBwgI mn! (gurU dI srn pY ky) prmwqmw dI is&iq-swlwh cyqy krdw rhu, (ies qrHW) au~qm Aqy vwsnw-rihq Awqmk drjw iml jWdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`KW dy mn ivc (pRBU dI is&iq-swlwh vwsqy) srDw bxI rihMdI hY, pUry gurU dI rwhIN auh hir-nwm ivc lIn rihMdy hn [1[

hy BweI! mYN Awpxy mn ƒ Awpxy qn ƒ Koj ky Bwl kIqI hY ik iks qrHW Ak`Q pRBU dI is&iq-swlwh kIqI jw sky [ hy BweI! sMq jnW ƒ iml ky (Ak`Q pRBU dw imlwp) hwsl ho skdw hY; (sMq jnW pwsoN) Ak`Q pRBU dI is&iq-swlwh sux ky mn ivc ipAwrI l`gdI hY [ hy BweI! (sMq-gurU dI ikrpw nwl) myry mn ivc prmwqmw dw nwm Awsrw bx igAw hY [ (gurU hI) mYƒ sujwx Akwl purK imlw skdw hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh