ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 988

ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰਭ ਸਮਰਥ ਦੇਵ ਅਪਾਰ ॥ ਕਉਨੁ ਜਾਨੈ ਚਲਿਤ ਤੇਰੇ ਕਿਛੁ ਅੰਤੁ ਨਾਹੀ ਪਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਕ ਖਿਨਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਦਾ ਘੜਿ ਭੰਨਿ ਕਰਨੈਹਾਰੁ ॥ ਜੇਤ ਕੀਨ ਉਪਾਰਜਨਾ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾਨੁ ਦੇਇ ਦਾਤਾਰ ॥੧॥ ਹਰਿ ਸਰਨਿ ਆਇਓ ਦਾਸੁ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭ ਊਚ ਅਗਮ ਮੁਰਾਰ ॥ ਕਢਿ ਲੇਹੁ ਭਉਜਲ ਬਿਖਮ ਤੇ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ॥੨॥੨॥੭॥ {ਪੰਨਾ 988}

pdArQ:- pRB—hy pRBU! smrQ—hy sB qwkqW dy mwlk! dyv—hy pRkwS-rUp! Apwr—hy byAMq! jwnY—jwxdw hY [ cilq—qmwSy, kOqk [ pwr—pwrlw bMnw [1[rhwau[

iKnih—iKn ivc [ Qwip—pYdw kr ky [ auQwpdw—nws krdw hY [ GiV—GV ky [ BMin—BMn ky [ krnYhwru—sB kuJ kr skx vwlw [ jyq aupwrjnw—ijqnI BI isRStI [ kIn—pYdw kIqI hY [ dyie—dyNdw hY [ dwqwr—dwqW dyx vwlw [1[

hir—hy hrI! pRB—hy pRBU! aUc—hy sB qoN au~cy! Agm—hy AphuMc! murwr—hy murwir! Baujl ibKm qy—AOKy sMswr-smuMdr qoN [ qy—qoN, ivcoN [ sd—sdw [2[

ArQ:- hy pRBU! hy sB qwkqW dy mwlk! hy pRkwS-rUp! hy byAMq! qyry cojW ƒ koeI BI nhIN jwx skdw [ qyry cojW dw AMq nhIN pY skdw, pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [1[rhwau[

hy BweI! sB kuJ kr skx vwlw prmwqmw GV ky pYdw kr ky (aus ƒ) iek iKn ivc BMn ky nws kr dyNdw hY [ hy BweI! ijqnI BI isRStI aus ny pYdw kIqI hY, dwqW dyx vwlw auh pRBU (swrI isRStI ƒ) dwn dyNdw hY [1[

hy hrI! hy pRBU! hy sB qoN au~cy! hy AphuMc! hy murwir! qyrw dws (nwnk) qyrI srn AwieAw hY [ (Awpxy dws ƒ) AOKy sMswr-smuMdr ivcoN bwhr k`F lY [ dws nwnk qYQoN sdw sdky jWdw hY [2[2[7[

ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਸਿ ਰਹੇ ਗੋਪਾਲ ॥ ਦੀਨ ਬਾਂਧਵ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਦਿ ਅੰਤੇ ਮਧਿ ਤੂਹੈ ਪ੍ਰਭ ਬਿਨਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਗਲ ਮੰਡਲ ਏਕੁ ਸੁਆਮੀ ਸੋਇ ॥੧॥ ਕਰਨਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਨੇਤ੍ਰ ਦਰਸਨੁ ਰਸਨਿ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਉ ॥ ਬਲਿਹਾਰਿ ਜਾਏ ਸਦਾ ਨਾਨਕੁ ਦੇਹੁ ਅਪਣਾ ਨਾਉ ॥੨॥੩॥੮॥੬॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 988}

pdArQ:- min—mn ivc [ qin—qn ivc [ gopwl—isRStI dw pwlk [ dIn bWDv—grIbW dw shweI [ Bgiq vCl—BgqI nwl ipAwr krn vwlw [1[rhwau[

Awid—(jgq dy) SurU qoN [ AMqy—(jgq dy) A^Ir ivc [ miD—(jgq dy) ivckwr, hux BI [ sgl mMfl—swry BvnW ivc [ pUir rihAw—BrpUr hY, ivAwpk hY [1[

krin—kMn nwl [ nyqR—A`KW nwl [ rsin—jIB nwl [ gwau—gwauN, mYN gWdw hW [ bilhwir jwey—kurbwn jWdw hY [2[

ArQ:- hy isRStI dy pwlk! grIbW dy shweI! hy BgqI nwl ipAwr krn vwly! hy sdw hI ikrpwl! qusI hI myry mn ivc v`s rhy ho [1[rhwau[

hy pRBU! (jgq-rcnw dy) SurU ivc qUM hI sI, (jgq dy) AMq ivc qUM hI hovyNgw, hux BI qUM hI hYN (sdw kwiem rihx vwlw) [ hy BweI! pRBU qoN ibnw hor koeI (sdw kwiem rihx vwlw) nhIN [ hy BweI! iek mwlk-pRBU hI swry BvnW ivc ivAwpk hY [1[

(hy BweI!) mYN kMn nwl hrI dI is&iq-swlwh (suxdw hW), A`KW nwl hrI dw drsn (krdw hW) jIB nwl hrI dy gux gWdw hW [ (hy BweI! pRBU dw dws) nwnk sdw aus qoN kurbwn jWdw hY (qy aus dy dr qy Ardws krdw hY—hy pRBU!) mYƒ Awpxw nwm b^S [2[3[8[6[14[

AMkW dw vyrvw:-

mhlw 4 —  6 Sbd

mhlw 5 —  8 Sbd

 . . . . . . —--

 . . ku`l joV 14

iehnW 8 Sbd dw inrnw:

caupdy —- 5

dupdy —-- 3

 . . . . —---

 . joV . .   8

ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਕੀ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਧਨਿ ਧੰਨਿ ਓ ਰਾਮ ਬੇਨੁ ਬਾਜੈ ॥ ਮਧੁਰ ਮਧੁਰ ਧੁਨਿ ਅਨਹਤ ਗਾਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਧਨਿ ਧਨਿ ਮੇਘਾ ਰੋਮਾਵਲੀ ॥ ਧਨਿ ਧਨਿ ਕ੍ਰਿਸਨ ਓਢੈ ਕਾਂਬਲੀ ॥੧॥ ਧਨਿ ਧਨਿ ਤੂ ਮਾਤਾ ਦੇਵਕੀ ॥ ਜਿਹ ਗ੍ਰਿਹ ਰਮਈਆ ਕਵਲਾਪਤੀ ॥੨॥ ਧਨਿ ਧਨਿ ਬਨ ਖੰਡ ਬਿੰਦ੍ਰਾਬਨਾ ॥ ਜਹ ਖੇਲੈ ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਨਾ ॥੩॥ ਬੇਨੁ ਬਜਾਵੈ ਗੋਧਨੁ ਚਰੈ ॥ ਨਾਮੇ ਕਾ ਸੁਆਮੀ ਆਨਦ ਕਰੈ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 988}

pdArQ:- DMin—sdky hox-jog [ rwm bynu—rwm (jI) dI bMsrI [ bwjY—v`j rhI hY [ mDur—im`TI [ Duin—sur [ Anhq—ie`k-rs [ gwjY—g`j rhI hY, guMjwr pw rhI hY [1[rhwau[

myGw—myNFw [ romwvlI—rom+AwvlI, romW dI kqwr, au~n [ EFY—pihndw hY [1[

ijh igRih—ijsdy Gr ivc (jMmy) [ rmeIAw—sohxy rwm jI [ kvlwpqI—kmlw dy pqI, l`CmI dy pqI, ivSƒ, ik®Sn jI [2[

bnKMf—jMgl dw ih`sw, bn dw KMf [ ibMdRwbn—{Skt. vãNdwvn} qulsI dw jMgl [3[

bynu—bMsrI [ goDnu—gweIAW, (gweIAW-rUp Dn) [ crY—cwrdw hY [ Awndu—^uSI, kOqk [4[

ArQ:- mYN sdky hW rwm jI dI bMsrI qoN jo v`j rhI hY, bVI im`TI sur nwl ie`k-rs guMjwr pw rhI hY [1[rhwau[

sdky hW aus myFy dI au~n qoN, sdky hW aus kMblI qoN jo ik®Sn jI pihn rhy hn [1[

hy mW dyvkI! qYQoN (BI) kurbwn hW, ijs dy Gr ivc sohxy rwm jI, ik®Sn jI (jMmy) [2[

DMn hY jMgl dw auh totw, auh ibMdRwbn, ij`Qy sRI nwrwiex jI (ik®Sn rUp ivc) Kyfdy hn [3[

nwmdyv dw pRBU (ik®Sn rUp ivc) bMsrI vjw irhw hY, gweIAW cwr irhw hY, qy (ieho ijhw hor) rMg bxw irhw hY [4[1[

not:- ienswnI suBwv ivc ieh iek kudrqI kOqk hY ik mnu`K ƒ Awpxy iksy Aiq ipAwry nwl sMbMD r`Kx vwlIAW cIzW ipAwrIAW l`gIAW hn [ BweI gurdws jI ilKdy hn:-

lYlI dI drgwh dw ku`qw mjƒ dyiK loBwxw ]

kuqy dI pYrI pvY, hiV hiV hsY lok ivfwxw ]

gurU dy ipAwr qoN ivky hoey gurU Amrdws jI BI ilKdy hn:-

“Dnu jnnI ijin jwieAw, DMnu ipqw prDwnu ] sqguru syiv suKu pwieAw, ivchu gieAw gumwnu ] dir syvin sMq jn KVy, pwiein guxI inDwnu ]1]16]49] {isrI rwgu m: 3

iesy qrHW:-

“ijQY jwie bhY myrw siqgurU, so Qwnu suhwvw...”   {Awsw mhlw 4 CMq

gurU qoN sdky ho rhy gurU rwmdws jI gurU dy srIr qy gurU dI jIB qoN BI kurbwn huMdy hn:-

so DMnu gurU swbwis hY, hir dyie snyhw ] hau vyiK vyiK gurU ivgisAw, gur siqgur dyhw ]17] (dyhw—srIr)

gur rsnw AMimRqu boldI, hir nwim suhwvI ] ijin suix isKw guru mMinAw, iqnw BuK sB jwvI ]18]2]   {iqlµg m: 4

ijs jIv-iesqRI ny pqI-pRBU nwl lwvW lYxIAW hn, aus dy vwsqy cwr lwvW ivcoN ieh dUjI lWv hY ik auh ipAwry nwl sMbMD r`Kx vwilAW nwl BI ipAwr kry [ {pVHo myrI pusqk ‘burweI dw twkrw’ ivc mzmUn ‘lwvW’} [

ihMdU mq ivc auN\ qW 24 AvqwrW dw izkr AwauNdw hY, pr Asl ivc do hI au~Gy Avqwr hn ijnHW ƒ sux vyK ky mUMhoN vwh vwh inkl skdI hY qy aunHW dy kwdr krqwr dw cyqw ipAwr nwl Aw skdw hY [ ieh hn sRI rwm cMdr jI Aqy sRI ik®Sn jI [ ieh mnu`KW ivc Aw ky mnu`KW vWg du`K suK shwrdy rhy qy ienswnI idl dy qwaUs dIAW ipAwr-qrbW ihlWdy rhy [ iehnW dohW ivcoN BI; ik®Sn jI dy jIvn ivc ipAwr dy kOqk vDIk imldy hn [ sRI rwm cMdr jI qW rwj-mhlW ivc jMmy ply qy muV BI iehnW rwj hI kIqw; pr ik®Sn jI dw jnm hI du`KW qoN SurU hoieAw, ZrIb guAwlxW ivc ply, guAwilAW nwl rl ky iehnW gaUAW cwrIAW qy bMsrI vjweI [ ZrIbW nwl rl ky rc-imc ky rihx vwlw hI ZrIbW ƒ ipAwrw l`g skdw hY [ ieh ik®Sn jI hI sn, ijnHW dlyr ho ky AwiKAw:

ivªw ivnX spNny, bRwHÌxy giv hiÔnin ]

_uiq cYv Óvpwk¥ c pi&fqw: smdiÓLwn: ]

Bwv: ivdvwn bRwhmx, gW, hwQI, ku`qy Awidk sBnW ivc hI ieko joq hY [ ZrIbW ivc pilAw,   ZrIbW nwl ipAwr krn vwlw kudrqI qOr qy ZrIbW ƒ ipAwrw l`gxw sI [ aus dI bMsrI, aus dI kMblI, aus dw ibMdRwbn, “ipAwr” dw ichn bx gey, ijvyN, hzrq muhMmd swihb dI kwlI kMmlI; ijvyN nIivAW qoN au~cy krn vwly blI mrd pwiqSwh dI klgI qy bwz [

bRwhmx ny nIvIN zwq vwilAW ƒ bVI inrdieqw nwl pYrW hyT lqwiVAw hoieAw sI, ieh ikhVw BwrqvwsI nhIN sI jwxdw? jy grIb gvwly jW hor SUdr kdy r`bI-ipAwr dy hulwry ivc Awaux, qW aus ipAwr ƒ A`KIN-id`sdy ikhVy srUp ivc ibAwn krn? Bwrq ivc gurU nwnk pwiqSwh qoN pihlW Awpxy jug ivc ieko pris`D ipAwrw AwieAw sI; BwvyN aus ƒ BI smW pw ky bRwhmx ny mMdr ivc bMd kr ky ZrIbW qy SUdrW qoN Koh ilAw [

so, ‘ipAwr’ ƒ swkwr srUp ivc ibAwn krn leI ik®Sn jI dI bMsrI qy kmlI dw izkr Awauxw ienswnI suBwv leI iek swDwrn kudrqI g`l hY [ BweI gurdws jI ny qW lYlw-mjƒ, hIr-rWJw, s`sI-puƒ ƒ BI ies rMg-BUmI ivc lY AWdw hY [

b`s! ies Sbd ivc iesy au~cy kudrqI vlvly dw pRkwS hY [ pr, ikqy koeI s`jx ies BulyKy ivc nw pY jwey ik nwmdyv jI iksy ik®Sn-mUrqI jW bITul-mUrqI dy pujwrI sn, ies Brm ƒ dUr krn leI Bgq jI Awp hI l&z ‘rwm’ qy ‘rmeIAw’ BI vrqdy hn qy d`sdy hn qy ik swfw pRIqm, suAwmI (aus ƒ ‘rwm’ kih lvo, ‘nwrwiex’ kih lvo) ik®Sn-rUp ivc AwieAw qy ZrIb guAwilAW nwl bMsrI vjwauNdw irhw [

Sbd dw Bwv: pRIq dw srUp—ipAwry nwl sMbMD r`Kx vwlI hr SY ipAwrI l`gdI hY [

ਮੇਰੋ ਬਾਪੁ ਮਾਧਉ ਤੂ ਧਨੁ ਕੇਸੌ ਸਾਂਵਲੀਓ ਬੀਠੁਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਰ ਧਰੇ ਚਕ੍ਰ ਬੈਕੁੰਠ ਤੇ ਆਏ ਗਜ ਹਸਤੀ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨ ਉਧਾਰੀਅਲੇ ॥ ਦੁਹਸਾਸਨ ਕੀ ਸਭਾ ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਅੰਬਰ ਲੇਤ ਉਬਾਰੀਅਲੇ ॥੧॥ ਗੋਤਮ ਨਾਰਿ ਅਹਲਿਆ ਤਾਰੀ ਪਾਵਨ ਕੇਤਕ ਤਾਰੀਅਲੇ ॥ ਐਸਾ ਅਧਮੁ ਅਜਾਤਿ ਨਾਮਦੇਉ ਤਉ ਸਰਨਾਗਤਿ ਆਈਅਲੇ ॥੨॥੨॥ {ਪੰਨਾ 988}

pdArQ:- mwDau—hy mwDo! hy pRBU! Dnu—DMnu, slwhux-jog [ kysO—{Skt. ky_v ky_w: pR_wÔqw: siNd AÔX} lµmy kysW vwlw pRBU [1[rhwau[

kr—h`QW ivc [ Dry—Dir, lY ky, Dr ky [ qy—qoN [ pRwn—ijMd [ hsqI—hwQI [ AMbr lyq—k`pVy lWhidAW [ aubwrIAly—(ie`zq) bcweI [1[

goqm nwir—goqm irSI dI vhutI [ pwvn—piv`qr kIqy [ kyqk—keI jIv [ ADmu—nIc [ Ajwiq—nIvIN jwq vwlw [ qau—qyrI [2[

ArQ:- hy myry mwDo! hy lµmy kysW vwly pRBU! hy sWvly rMg vwly pRBU! hy bITul! qUM DMn hYN, qUM myrw ipqw hYN (Bwv, qUM hI myrw pYdw krn vwlw qy rwKw hYN) [1[rhwau[

hy mwDo! h`QW ivc c`kr PV ky bYkuMT qoN (hI) AwieAw sYN qy gj (hwQI) dI ijMd (qMdUey qoN) qUM hI bcweI sI [ hy sWvly pRBU! duhswsn dI sBw ivc jdoN dropqI dy bsqr auqwry jw rhy sn qW aus dI ie`zq qUM hI bcweI sI [

hy bITul! goqm irSI dI vhutI Ah`ilAw ƒ (jo irSI dy srwp nwl islw bx geI sI) qUM hI mukq kIqw sI; hy mwDo! qUM (AnykW piqqW ƒ) pivq`r kIqw qy qwirAw hY [

mYN nwmdyv (BI) iek bVw nIc hW qy nIvIN jwq vwlw hW, mYN qyrI Srn AwieAw hW (myrI BI bwhuVI kr) [2[2[

not:- nwmdyv jI ies Sbd ivc ijs ƒ Awpxw pYdw krn vwlw kih rhy hn, qy ijs dI Srn pYNdy hn aus ƒ keI nwmW nwl sMboDn krdy hn, ijvyN, mwDo, kyso, sWvlw, bITul [ mwDo, sWvlw qy bITul qW ik®Sn jI dy nwm khy jw skdy hn, pr ‘kysO’ ivSƒ dw nwm hY [ ijnHW ijnHW dI r`iKAw dw izkr AwieAw hY, auhnW sBnW dw vwh ik®Sn jI nwl nhIN ipAw [ purwxk swKIAW Anuswr dropqI dI lwj ik®Sn jI ny r`KI sI; pr Ah`ilAw ƒ qwrn vwly qW sRI rwm cMdr jI sn [ iek Avqwr dw Bgq dUjy Avqwr dw pujwrI nhIN ho skdw [ dropqI qy Ah`ilAw dohW ƒ v`Ko-v`Kry jugW ivc qwrn vwlw nwmdyv jI ƒ koeI auh id`s irhw hY jo isr& ieko jug ivc nhIN, sdw hI kwiem rihx vwlw hY, auh hY nwmdyv jI dw auh pRBU, jo auhnW ƒ nwrwiex, ik®Sn jI qy rwm cMdr jI sBnW ivc id`sdw hY [ dUjy l&zW ivc ieh kih lvo ik nwmdyv jI ies Sbd ivc inrol prmwqmw A`gy bynqI kr rhy hn [2[

Bwv:- ismrn dI mihmw—jo jo BI pRBU dI Srn AwauNdw hY, pRBU aus ƒ Apdw qoN bcw lYNdw hY [

ਸਭੈ ਘਟ ਰਾਮੁ ਬੋਲੈ ਰਾਮਾ ਬੋਲੈ ॥ ਰਾਮ ਬਿਨਾ ਕੋ ਬੋਲੈ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਏਕਲ ਮਾਟੀ ਕੁੰਜਰ ਚੀਟੀ ਭਾਜਨ ਹੈਂ ਬਹੁ ਨਾਨਾ ਰੇ ॥ ਅਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਕੀਟ ਪਤੰਗਮ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਾਮੁ ਸਮਾਨਾ ਰੇ ॥੧॥ ਏਕਲ ਚਿੰਤਾ ਰਾਖੁ ਅਨੰਤਾ ਅਉਰ ਤਜਹੁ ਸਭ ਆਸਾ ਰੇ ॥ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਾ ਭਏ ਨਿਹਕਾਮਾ ਕੋ ਠਾਕੁਰੁ ਕੋ ਦਾਸਾ ਰੇ ॥੨॥੩॥ {ਪੰਨਾ 988}

pdArQ:- sBY Gt—swry GtW ivc [ rwmw—rwm hI [ ry—hy BweI! ko—kOx? [1[rhwau[

eykl mwtI—ie`ko hI im`tI qoN [ kuMjr—kuMcr, hwQI [ cItI—kIVI [ Bwjn—BWfy [ nwn@w—keI iksmW dy [ ry—hy BweI! AsQwvru—(ru`K prbq Awidk auh pdwrQ) jo ie`k QW itky rihMdy hn [ jMgm—qurn iPrn ih`lx-ju`lx vwly jIA-jMq [ kIt—kIVy [ Git Git—hryk Gt ivc [

eykl Anµqw—iek byAMq pRBU dI [ icMqw—iDAwn, surq [ qjhu—C`f idau [ inhkwm—vwSnw-rihq [ ko...dwsw—aus dws Aqy aus dy Twkur ivc &rk nhIN rih jWdw [2[

ArQ:- hy BweI! swry GtW (srIrW) ivc prmwqmw boldw hY, prmwqmw hI boldw hY, prmwqmw qoN ibnw hor koeI nhIN boldw [1[rhwau[

hy BweI! ijvyN ieko hI im`tI qoN keI iksmW dy BWfy bxwey jWdy hn, iqvyN hwQI qoN lY ky kIVI qk, inrijMd pdwrQ Aqy sijMd jI, kIVy-pqMgy—hryk Gt ivc prmwqmw hI smwieAw hoieAw hY [1[

hy BweI! hor sBnW dI Aws C`f, iek byAMq pRBU dw iDAwn Dr (jo sBnW ivc mOjUd hY) [ nwmdyv bynqI krdw hY—jo mnu`K (pRBU dw iDAwn Dr ky) inSkwm ho jWdw hY aus ivc Aqy pRBU ivc koeI iBMn-Byd nhIN rih jWdw [2[3[

Bwv: prmwqmw Gt Gt ivc mOjUd hY [ hor AwsW C`f ky ausy dw Awsrw lYxw cwhIdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh