ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 983

ਨਾਰੀ ਪੁਰਖੁ ਪੁਰਖੁ ਸਭ ਨਾਰੀ ਸਭੁ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਮੁਰਾਰੇ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਰੇਨੁ ਮਨਿ ਭਾਈ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੫॥ ਗ੍ਰਾਮ ਗ੍ਰਾਮ ਨਗਰ ਸਭ ਫਿਰਿਆ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਭਾਰੇ ॥ ਸਰਧਾ ਸਰਧਾ ਉਪਾਇ ਮਿਲਾਏ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਗੁਰ ਗੁਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 983}

pd ArQ —nwrI—iesqRI [ purKu—mrd [ sB—sBnW ivc [ sBu—hr QW [ purKu murwry—srb-ivAwpk hrI {mur-Air} [ rynu—crn-DUV [ min—mn ivc [ BweI—cMgI l`gI [ imil—iml ky [ imil hir jn—sMq jnW ƒ iml ky, sMq jnW ƒ imilAW hI [ insqwry—pwr lµGWdw hY [5[

gRwm—ipMf [ ngr—Sihr [ sB—sBnIN QweIN [ ird AMqir—ihrdy dy AMdr hI [ Bwry—Bwly, BwilAw, l`B ilAw [ aupwie—pYdw kr ky [ mo kua—mYƒ [ imlwey—imlwie, joV [ guir—gurU dI rwhIN [ insqwry—insqwir, pwr lµGw lY [6[

ArQ:- hy sKI! (auN\ qW cwhy) iesqRI hY (cwhy) mrd hY, (cwhy) mrd hY (cwhy) iesqRI hY, sBnW ivc hr QW ieko srb-ivAwpk prmwqmw hI v`s irhw hY; pr ijs mnu`K ƒ sMq jnW (dy crnW) dI DUV (Awpxy) mn ivc ipAwrI l`gdI hY, aus ƒ hI pRBU sMswr-smuMdr qoN pwr lµGWdw hY [ hy sKI! sMq jnW ƒ imilAW hI pRBU pwr lµGWdw hY [5[

hy sKI! ipMf ipMf Sihr Sihr sBnIN QweIN iPr ky vyK ilAw hY (prmwqmw ieauN bwhr BwilAW nhIN l`Bdw), sMq jnW ny prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc liBAw hY [

hy hrI! (myry AMdr BI) srDw pYdw kr ky mYƒ BI (gurU dI rwhIN) Awpxy crnW ivc joV, mYƒ BI gurU dI rwhIN sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw lY [6[

ਪਵਨ ਸੂਤੁ ਸਭੁ ਨੀਕਾ ਕਰਿਆ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਜਾਇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪੀਆ ਬਿਨੁ ਨੈਨਾ ਜਗਤੁ ਨਿਹਾਰੇ ॥੭॥ ਤਉ ਗੁਨ ਈਸ ਬਰਨਿ ਨਹੀ ਸਾਕਉ ਤੁਮ ਮੰਦਰ ਹਮ ਨਿਕ ਕੀਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰ ਮੇਲਹੁ ਮੈ ਰਾਮੁ ਜਪਤ ਮਨੁ ਧੀਰੇ ॥੮॥੫॥ {ਪੰਨਾ 983}

pdArQ:- pvn—suAws [ pvn sUqu—suAwsW dw Dwgw, suAwsW dI for, swry suAws [ nIkw—sohxw, cMgw [ siqguir—gurU ivc (juV ky) [ vIcwry—vIcwir, vIcwr ky, suriq ivc itkw ky [ inj Gir—Awpxy Gr ivc, AMqr-Awqmy [ jwie—jw ky, itk ky [ AMimRq rsu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ ibnu nYnw—A`KW qoN ibnw, mwiek A`KW qoN ibnw, mwieAw dw moh dUr kr ky [ inhwry—inhwir, vyK ky [7[

qau—qyry [ eIs—hy eIS! hy eISÍr! swkau—swkauN [ hm—AsI sMswrI jIv [ ink—in`ky in`ky [ kIry—kIVy [ gur mylhu—gurU (nwl) imlwp kro [ mY mnu—myrw mn [ DIry—itk jwey [8[

ArQ:- hy sKI! ijs mnu`K ny gurU (dy crnW) ivc (juV ky) gurU dy Sbd ƒ AwpxI suriq ivc itkw ky (nwm ismrn dI brkiq nwl) Awpxy suAwsW dI lVI ƒ sohxw bxw ilAw, aus ny mwieAw dw moh dUr kr ky jgq (dI AslIAq) ƒ vyK ky, AMqr Awqmy itk ky Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs ilAw [

hy pRBU! mYN qyry gux ibAwn nhIN kr skdw [ qUM iek sohxw mMdr hYN AsI jIv aus ivc rihx vwly in`ky in`ky kIVy hW [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU! myry au~qy) imhr kr, mYƒ gurU nwl imlw dyh, qwik myrw mn nwm jp jp ky (qyry crnW ivc) sdw itikAw rhy [8[5[

ਨਟ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਭਜੁ ਠਾਕੁਰ ਅਗਮ ਅਪਾਰੇ ॥ ਹਮ ਪਾਪੀ ਬਹੁ ਨਿਰਗੁਣੀਆਰੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਧੂ ਪੁਰਖ ਸਾਧ ਜਨ ਪਾਏ ਇਕ ਬਿਨਉ ਕਰਉ ਗੁਰ ਪਿਆਰੇ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਪੂਜੀ ਦੇਵਹੁ ਸਭੁ ਤਿਸਨਾ ਭੂਖ ਨਿਵਾਰੇ ॥੧॥ ਪਚੈ ਪਤੰਗੁ ਮ੍ਰਿਗ ਭ੍ਰਿੰਗ ਕੁੰਚਰ ਮੀਨ ਇਕ ਇੰਦ੍ਰੀ ਪਕਰਿ ਸਘਾਰੇ ॥ ਪੰਚ ਭੂਤ ਸਬਲ ਹੈ ਦੇਹੀ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਪ ਨਿਵਾਰੇ ॥੨॥ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬੇਦ ਸੋਧਿ ਸੋਧਿ ਦੇਖੇ ਮੁਨਿ ਨਾਰਦ ਬਚਨ ਪੁਕਾਰੇ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਪੜਹੁ ਗਤਿ ਪਾਵਹੁ ਸਤਸੰਗਤਿ ਗੁਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੩॥ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਪ੍ਰਭ ਕੇਰੀ ਜਿਵ ਸੂਰਜੁ ਕਮਲੁ ਨਿਹਾਰੇ ॥ ਮੇਰ ਸੁਮੇਰ ਮੋਰੁ ਬਹੁ ਨਾਚੈ ਜਬ ਉਨਵੈ ਘਨ ਘਨਹਾਰੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 983}

pdArQ:- myry mn—hy myry mn! Bju—ismr, Xwd kr [ Twkur—mwlk-pRBU [ Agm—AphuMc [ Apwr—byAMq [ hm—AsI jIv [ inrguxIAwry—guxW qoN s`Kxy [ guir—gurU dI rwhIN [ insqwry—insqwir, pwr lµGw lY [1[rhwau[

swDU purKu—Blw mnu`K, sMq [ swD jn pwey—(ijhVw) sMq jnW dI sMgiq pRwpq krdw hY [ ibnau—{ivnX} bynqI [ krau—krauN, mYN krdw hW [ gur—hy gurU! pUjI—pUMjI, srmwieAw, rwis [ invwry—dUr kr dyvy [1[

pcY—sVdw hY [ pqMgu—BMBt [ imRg—hrn [ iBRMg—BOrw [ kuMcr—hwQI [ mIn—m`CI [ ieMdRI—(Bwv) ivkwr-vwsnw [ pkir—PV ky [ sGwry—sMGwry, nws kr id`qy, jwnoN mwr id`qy [ pMc BUq—kwmwidk pMj dYNq [ sbl—s-bl, bl vwly, blI [ hY—hYN [ dyhI—srIr ivc [2[

soiD—soD ky, prK ky, ivcwr ky [ pukwry—au~cI au~cI d`sdy hn [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ guir—gurU ny (hI) [ insqwry—pwr auqwrnw hY [3[

kyrI—dI [ inhwry—vyKdw hY [ myr—phwV [ nwcY—n`cdw hY [ aunvY—(vrHn vwsqy) Jukdw hY [ Gn—bhuq [ Gnhwry—b`dl [4[

ArQ:- hy myry mn! AphuMc qy byAMq mwlk-pRBU dy gux Xwd kirAw kr (qy AwiKAw kr—hy pRBU!) AsI jIv pwpI hW, guxW qoN bhuq s`Kxy hW [ ikrpw kr ky swƒ gurU dI rwhIN (gurU dI srn pw ky sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lY [1[rhwau[

hy ipAwry gurU! ijhVw mnu`K sMq jnW dI sMgiq pRwpq krdw hY auh BI gurmuK bx jWdw hY, mYN BI (qyry dr qy) bynqI krdw hW (mYƒ BI sMq jnW dI sMgiq b^S, Aqy) mYƒ prmwqmw dw nwm-Dn srmwieAw dyh jo myry AMdroN mwieAw dI iqRSnw mwieAw dI Bu`K sB dUr kr dyvy [1[

hy BweI! pqMgw (dIvy dI lwt au~qy) sV jWdw hY; hrn, BOrw, hwQI, m`CI iehnW ƒ BI iek iek ivkwr-vwsnw Awpxy v`s ivc kr ky mwr dyNdy hn [ pr mnu`Kw srIr ivc qW ieh kwmwidk pMjy hI dYNq blvwn hn, (mnu`K iehnW dw twkrw ikvyN kry?) [ gurU hI siqgurU hI iehnW ivkwrW ƒ dUr krdw hY [2[

hy BweI! vyd Swsqr keI vwrI soD ky vyK ley hn, nwrd Awidk irSI munI BI (jIvn jugiq bwry) jo bcn zor dy ky kih gey hn (auh BI soD vyKy hn; pr Asl g`l ieh hY ik hy BweI!) prmwqmw dw nwm ismrnw is`Kogy qdoN hI au~cI Awqmk AvsQw pRwpq krogy, gurU ny swD sMgiq ivc hI (AnykW jIv sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGwey hn [3[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc pRIqm pRBU dw ipAwr bixAw hY (auh aus dy imlwp leI ieauN qWGdw rihMdw hY) ijvyN kOl Pu`l sUrj ƒ q`kdw hY (qy iKVdw hY, ijvyN) jdoN b`dl (vrHn leI) bhuq Jukdw hY qdoN au~cy phwVW (vloN GtW AwauNdIAW vyK ky) mor bhuq n`cdw hY [4[

ਸਾਕਤ ਕਉ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਹੁ ਸਿੰਚਹੁ ਸਭ ਡਾਲ ਫੂਲ ਬਿਸੁਕਾਰੇ ॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਨਿਵਹਿ ਸਾਕਤ ਨਰ ਸੇਤੀ ਛੇੜਿ ਛੇੜਿ ਕਢੈ ਬਿਖੁ ਖਾਰੇ ॥੫॥ ਸੰਤਨ ਸੰਤ ਸਾਧ ਮਿਲਿ ਰਹੀਐ ਗੁਣ ਬੋਲਹਿ ਪਰਉਪਕਾਰੇ ॥ ਸੰਤੈ ਸੰਤੁ ਮਿਲੈ ਮਨੁ ਬਿਗਸੈ ਜਿਉ ਜਲ ਮਿਲਿ ਕਮਲ ਸਵਾਰੇ ॥੬॥ ਲੋਭ ਲਹਰਿ ਸਭੁ ਸੁਆਨੁ ਹਲਕੁ ਹੈ ਹਲਕਿਓ ਸਭਹਿ ਬਿਗਾਰੇ ॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕੈ ਦੀਬਾਨਿ ਖਬਰਿ ਹਈ ਗੁਰਿ ਗਿਆਨੁ ਖੜਗੁ ਲੈ ਮਾਰੇ ॥੭॥ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ ਮੈ ਰਾਖਹੁ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਮੈ ਧਰ ਅਵਰ ਨ ਕਾਈ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੮॥੬॥ ਛਕਾ ੧ ॥ {ਪੰਨਾ 983}

pdArQ:- swkq—prmwqmw nwloN tu`tw hoieAw mnu`K [ ibsu—ivhu, zhr [ ibskwry—ivhuly, zhrIly [ invih—nIauNdy hn, inmRqw vwlw slUk krdy hn [ syqI—nwl [ CyiV—CyV ky [ kFY—k`Fdw hY {iek-vcn} [ ibKu—zhr [ Kwry—Kwrw, kOVw [5[

imil—iml ky [ imil rhIAY—imly rihxw cwhIdw hY [ bolih—boldy hn {bhu-vcn} [ pr aupkwry—dUijAW dI BlweI dy bcn [ sMqY—sMq ƒ [ imlY—imldw hY {iek-vcn} [ ibgsY—iKV pYNdw hY [ jl imil—pwxI ƒ iml ky [6[

loB lhir—loB dI lihr [ sBu—swrw, inrol [ suAwnu—ku`qw [ hlku suAwn—hlkwieAw ku`qw [ sBih—sBnW ƒ [ kY dIbwin—dy dIvwn ivc, dI kcihrI ivc [ Kbir—{ieh l&z sdw ‘i’ AMq hY} [ houeI—{A`Kr ‘h’ dy nwl do lgW—   o Aqy   u  hn [ AslI l&z hY ‘hoeI’, ieQy pVHnw hY ‘hueI’} [ guir—gurU dI rwhIN [ KVgu—qlvwr [ igAwnu—Awqmk jIvn dI sUJ [7[

pRB—hy pRBU! mY—mYƒ [ rwKu—bcw lY [ rwKhu—bcw lvo [ Dwry—Dwir, Dwr ky, krky [ Dr—Awsrw [ kweI—{iesqRI ilMg [ puilMg ‘koeI’} [ mY siqguru—myrw (Awsrw) gurU hI [8[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw nwloN tu`tw hoieAw mnu`K (mwno, iek ivhulw ru`K hY) aus ƒ BwvyN ikqnw hI AMimRq isMjI jwE, aus dIAW twhxIAW aus dy Pu`l sB ivhuly hI rihxgy [ swkq mnu`K nwl ijauN ijauN lok inmRqw dI vrqoN krdy hn, iqauN iqauN auh CyV-KwnIAW kr ky (Awpxy AMdroN) kOVw zhr hI k`Fdw hY [5[

(ies vwsqy, hy BweI! swkq nwl sWJ pwx dy QW) sMq jnW nwl gurmuKW nwl iml ky rihxw cwhIdw hY [ sMq jn dUijAW dI BlweI vwly Bly bcn hI boldy hn [ ijvyN pwxI ƒ iml ky kOl Pu`l iKVdy hn, iqvyN jdoN koeI sMq iksy sMq ƒ imldw hY qW aus dw mn iKV pYNdw hY [6[

hy BweI! loB dI lihr inrol hlkwieAw ku`qw hI hY (ijvyN) hlkwieAw ku`qw sBnW ƒ (v`F v`F ky) ivgwVdw jWdw hY (iqvyN loBI mnu`K hornW ƒ BI AwpxI sMgiq ivc loBI bxweI jWdw hY) [ (ies loB qoN bcx leI ijhVw mnu`K gurU dI srn pY ky pRBU-dr qy pukwr krdw hY, qdoN) prmwqmw dI hzUrI ivc aus dI ArzoeI dI ^br phuMcdI hY, prmwqmw gurU dI rwhIN Awqmk jIvn dI sUJ dI qlvwr lY ky aus dy AMdroN loB dw hlkwieAw ku`qw mwr dyNdw hY [7[

hy myry pRBU! (ies loB-ku`qy qoN) mYƒ BI bcw lY, bcw lY, bcw lY, ikrpw kr ky mYƒ BI bcw lY [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) myrw hor koeI Awsrw nhIN [ gurU hI myrw Awsrw hY, gurU hI pwr lµGWdw hY (mYƒ gurU dI srn r`K) [8[6[ Ckw 1 [

Ckw=C`kw, joV 6 [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh