ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 982

ਲਗਿ ਲਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਹੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਈ ਲਗਿ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਸਵਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਬਚਨ ਸਤਿ ਸਤਿ ਕਰਿ ਮਾਨੇ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਬਹੁਤੁ ਪਿਆਰੇ ॥੬॥ ਪੂਰਬਿ ਜਨਮਿ ਪਰਚੂਨ ਕਮਾਏ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਪਿਆਰੇ ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਰਸੁ ਗਾਵੈ ਰਸੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥੭॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰੂਪ ਰੰਗ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਲਾਲਨ ਲਾਲ ਗੁਲਾਰੇ ॥ ਜੈਸਾ ਰੰਗੁ ਦੇਹਿ ਸੋ ਹੋਵੈ ਕਿਆ ਨਾਨਕ ਜੰਤ ਵਿਚਾਰੇ ॥੮॥੩॥ {ਪੰਨਾ 982}

pdArQ:- lig—(gurU dI crnIN) l`g ky [ lig lig—muV muV l`g ky [ pRIiq lgweI—(Awpxy ihrdy ivc) pRIiq pYdw kIqI [ swDU sMig—gurU dI sMgiq ivc [ svwry—Awpxy jIvn cMgy bxw ley [ siq kir—s`cy jwx ky [ mwny—mMn ley [6[

pUrib jnim—pihly jnm ivc [ prcUn—QohVy QohVy (SuB krm) [ nwim—nwm ivc [ ipAwry—ipAwr krdw hY [ gur pRswid—gurU dI ikrpw nwl [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [7[

hir—hy hrI! siB—swry [ lwln—hy lwl! lwl gulwry—hy sohxy lwl! dyih—qUM dyNdw hYN [ so—auhI rMg [ ikAw—kIh pWieAW hY? [8[

ArQ:- (hy BweI! ijnHW mnu`KW ny) muV muV (gurU dI crnIN) l`g ky (Awpxy ihrdy ivc pRBU-crnW dI) bhuq pRIiq pYdw kr leI, gurU dI sMgiq ivc rih ky Awpxy jIvn cMgy bxw ley, gurU dy bcnW auqy pUrI srDw bxw leI, auh mnu`K prmwqmw ƒ bhuq ipAwry l`gdy hn [6[

hy BweI! pUrbly jnm ivc ijs mnu`K ny QoVy QoVy SuB krm kmwey, (auhnW dI brkiq nwl hux BI) pRBU dy nwm ivc ipAwr bxwieAw, gurU dI ikrpw nwl aus ny Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs l`B ilAw [ auh mnu`K (sdw) nwm-rs ƒ slwhuMdw hY, nwm-rs ƒ hI ihrdy ivc vsWdw hY [7[

hy nwnk! (AwK—) hy hrI! hy lwl! hy sohxy lwl! (sB jIA jMq) swry qyry hI rUp hn qyry hI rMg hn [ ijho ijhw rMg qUM (iksy jIv ƒ) dyNdw hYN (aus auqy) auho ijhw rMg hI cVHdw hY [ iehnW ivcwry jIvW dI AwpxI koeI pWieAW nhIN hY [8[3[

ਨਟ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮ ਗੁਰ ਸਰਨਿ ਪ੍ਰਭੂ ਰਖਵਾਰੇ ॥ ਜਿਉ ਕੁੰਚਰੁ ਤਦੂਐ ਪਕਰਿ ਚਲਾਇਓ ਕਰਿ ਊਪਰੁ ਕਢਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਸੇਵਕ ਬਹੁਤੁ ਅਤਿ ਨੀਕੇ ਮਨਿ ਸਰਧਾ ਕਰਿ ਹਰਿ ਧਾਰੇ ॥ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭਿ ਸਰਧਾ ਭਗਤਿ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਜਨ ਕੀ ਪੈਜ ਸਵਾਰੇ ॥੧॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵਾ ਲਾਗੈ ਸਭੁ ਦੇਖੈ ਬ੍ਰਹਮ ਪਸਾਰੇ ॥ ਏਕੁ ਪੁਰਖੁ ਇਕੁ ਨਦਰੀ ਆਵੈ ਸਭ ਏਕਾ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਰੇ ॥੨॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਠਾਕੁਰੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਠਾਈ ਸਭੁ ਚੇਰੀ ਜਗਤੁ ਸਮਾਰੇ ॥ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਦਇਆ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ ਵਿਚਿ ਪਾਥਰ ਕੀਰੇ ਕਾਰੇ ॥੩॥ ਅੰਤਰਿ ਵਾਸੁ ਬਹੁਤੁ ਮੁਸਕਾਈ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਲਾ ਮਿਰਗੁ ਸਿੰਙ੍ਹਾਰੇ ॥ ਬਨੁ ਬਨੁ ਢੂਢਿ ਢੂਢਿ ਫਿਰਿ ਥਾਕੀ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਘਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 982}

pdArQ:- rwm—hy rwm! pRBU—hy pRBU! rKvwry—qUM rwKw bxdw hYN [ kuMcru—gj, hwQI (srwp nwl gMDrb qoN bixAw hoieAw hwQI) [ qdUAY—qMdUey ny [ pkir—PV ky [ aUpru—au~cw {ivSySx} [ kiF—k`F ky [ insqwry—bcw ilAw [1[rhwau[

Aiq nIky—bhuq sohxy [ min—mn ivc [ kir—pYdw kr ky [ Dwry—shwrw dyNdw hY [ pRiB—pRBU ny [ min—mn ivc [ BwvY—BwauNdw hY [ pYj—ie`zq [1[

sBu—hr QW [ pswry—pswrw, iKlwrw [ purKu—srb-ivAwpk pRBU [ inhwry—vyKdw hY [2[

rivAw—ivAwpk hY [ TweI—QwvW ivc [ sBu jgqu—swrw sMswr [ cyrI—dwsI (vWg) [ smwry—sMBwldw hY [ dwnu dyvY—dwn dyNdw hY [ kIry kwry—kIry kry, kIVy pYdw kIqy [3[

vwsu—sugMDI [ muskweI—ksqUrI dI [ BRim—BulyKy ivc [ BUlw—kurwhy ipAw hoieAw [ imrgu—hrn [ isM|Hwry—isM| mwrdw iPrdw hY, suMGdw iPrdw hY [ bnu bnu—hryk jMgl [ iPir—iPr ky, Btk ky [ guir pUrY—pUry gurU ny [ Gir—Gr ivc [4[

ArQ:- hy myry rwm! hy myry pRBU! (ijs au~qy BI imhr krdw hYN aus ƒ) gurU dI srnI pw ky (ivkwrW vloN aus dw) rwKw bxdw hYN, ijvyN jdoN qMdUey ny gj ƒ PV ky iKc ilAw sI, qW qUM aus ƒ au~cw kr ky k`F ky (qMdUey dI PwhI qoN) bcw ilAw sI [1[rhwau[

hy BweI! pRBU dy Bgq bhuq sohxy jIvn vwly huMdy hn, pRBU (auhnW dy mn ivc) srDw pYdw kr ky auhnW ƒ (Awpxy nwm dw) shwrw dyNdw hY [ hy BweI! pRBU ny Awp hI (Awpxy syvk dy AMdr) srDw-BgqI pYdw kIqI huMdI hY, syvk aus ƒ mn ivc ipAwrw l`gdw hY, pRBU Awp hI syvk dI ie`zq bcWdw hY [1[

hy BweI! pRBU dw ijhVw syvk pRBU dI syvw-BgqI ivc l`gdw hY, auh hr QW pRBU dw hI pswrw vyKdw hY, aus ƒ auhI srb-ivAwpk hr QW id`sdw hY (aus ƒ id`sdw hY ik) pRBU Awp hI sB jIvW auqy imhr dI ingwh nwl q`k irhw hY [2[

hy BweI! mwlk hrI pRBU sB QwvW ivc BrpUr hY, dwsI vWg swry jgq ƒ sMBwldw hY [ dieAw dw somw pRBU Awp hI sB jIvW auqy dieAw krdw hY, sBnW ƒ dwn dyNdw hY, p`QrW ivc BI auh Awp hI kIVy pYdw krdw hY (qy auhnW ƒ irzk ApVWdw hY) [3[

hy BweI! (hrn dy AMdr hI) ksqUrI dI bhuq sugMDI mOjUd huMdI hY, pr BulyKy ivc Bu`l ky hrn (aus sugMDI dI ^wqr JwVIAW ivc) Bwl krdw iPrdw hY (iehI hwl jIv-iesqRI dw huMdw hY [ pRBU qW ies dy AMdr hI v`sdw hY, pr ieh ivcwrI) jMgl jMgl FUMF FUMF ky Btk Btk ky Q`k jWdI hY [ (Aw^r) pUry gurU ny ies ƒ Gr ivc (hI v`sdw pRBU ivKwieAw qy sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGwieAw [4[

ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹੈ ਬਾਣੀ ਵਿਚਿ ਬਾਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਾਰੇ ॥ ਗੁਰੁ ਬਾਣੀ ਕਹੈ ਸੇਵਕੁ ਜਨੁ ਮਾਨੈ ਪਰਤਖਿ ਗੁਰੂ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੫॥ ਸਭੁ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਹੈ ਪਸਰਿਆ ਮਨਿ ਬੀਜਿਆ ਖਾਵਾਰੇ ॥ ਜਿਉ ਜਨ ਚੰਦ੍ਰਹਾਂਸੁ ਦੁਖਿਆ ਧ੍ਰਿਸਟਬੁਧੀ ਅਪੁਨਾ ਘਰੁ ਲੂਕੀ ਜਾਰੇ ॥੬॥ ਪ੍ਰਭ ਕਉ ਜਨੁ ਅੰਤਰਿ ਰਿਦ ਲੋਚੈ ਪ੍ਰਭ ਜਨ ਕੇ ਸਾਸ ਨਿਹਾਰੇ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਜਨ ਪੀਛੈ ਜਗੁ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੭॥ ਆਪਨ ਆਪਿ ਆਪਿ ਪ੍ਰਭੁ ਠਾਕੁਰੁ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਵਾਰੇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਆਪੇ ਆਪਿ ਸਭੁ ਵਰਤੈ ਕਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਆਪਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੮॥੪॥ {ਪੰਨਾ 982}

pdArQ:- AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ swry—sMBwldw hY, l`Bdw hY [ guru khY—gurU aucwrdw hY [ mwnY—mMndw hY, srDw bxWdw hY [ prqiK—prgt qOr qy, XkInI qOr qy [5[

sBu—hr QW [ psirAw—ivAwpk [ min—mn ivc [ Kwvwry—KWdw hY [ duiKAw—duKwieAw [ cMdRhWsu—iek rwjy dw lVkw ijs ƒ iDRstbuDI ny mrvwx dw jqn kIqw, pr BulyKy ivc Awpxy hI pu`qr ƒ kql kr bYTw [ lUkI—cuAwqI nwl, A`g nwl [ jwry—swVdw hY [6[

kau—ƒ [ AMqir ird—ihrdy ivc [ locY—qWGdw hY [ sws—swh {bhu-vcn} [ inhwry—q`kdw hY [ idRVwey—p`ky qOr qy itkWdw hY [ jn pICY—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly ƒ [ insqwry—pwr lµGWdw hY [7[

Twkuru—mwlk [ Awpy—Awp hI [ isRsit—jgq, dunIAw [ sBu—hr QW [ vrqY—mOjUd hY [8[

ArQ:- (hy BweI! gurU dI) bwxI (is`K dw) gurU hY, gurU bwxI ivc mOjUd hY [ (gurU dI) bwxI ivc Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl (hY, ijs ƒ is`K hr vyly Awpxy ihrdy ivc) sWB r`Kdw hY [ gurU bwxI aucwrdw hY, (gurU dw) syvk aus bwxI auqy srDw Dwrdw hY [ gurU aus is`K ƒ XkInI qOr qy sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw dyNdw hY [5[

hy BweI! hr QW prmwqmw BrpUr hY mOjUd hY (pr jIv ƒ ieh smJ nhIN AwauNdI, jIv Awpxy) mn ivc bIjy krmW dw Pl KWdw hY (qy du`KI huMdw hY), ijvyN iDRstbuDI Bly cMdRhWs dw burw locdw locdw Awpxy hI Gr ƒ cuAwqI nwl swV bYTw [6[

hy BweI! pRBU dw Bgq pRBU ƒ Awpxy ihrdy ivc vyKx leI qWGdw rihMdw hY, pRBU (BI Awpxy) syvk-Bgq dI hr vyly r`iKAw krdw rihMdw hY [ hr vyly imhr kr ky pRBU Awpxy Bgq dy ihrdy ivc AwpxI BgqI dw Bwv p`kw krdw rihMdw hY, Awpxy Bgq dy pUrinAW auqy qurn vwly jgq ƒ BI pwr lµGWdw hY [7[

hy BweI! mwlk-pRBU Awpxy Awp ƒ Awp hI jgq-rUp ivc prgt krdw hY, Awp hI AwpxI rcI isRStI ƒ sohxI bxWdw hY [ hy dws nwnk! (AwK—) pRBU Awp hI hr QW mOjUd hY, ikrpw kr ky Awp hI (jIvW ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr krdw hY [8[4[

ਨਟ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਉਬਾਰੇ ॥ ਜਿਉ ਪਕਰਿ ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਦੁਸਟਾਂ ਆਨੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲਾਜ ਨਿਵਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਾਚਿਕ ਜਨ ਤੇਰੇ ਇਕੁ ਮਾਗਉ ਦਾਨੁ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਨਿਤ ਸਰਧਾ ਲਾਗੀ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਗੁਰੁ ਮੇਲਿ ਸਵਾਰੇ ॥੧॥ ਸਾਕਤ ਕਰਮ ਪਾਣੀ ਜਿਉ ਮਥੀਐ ਨਿਤ ਪਾਣੀ ਝੋਲ ਝੁਲਾਰੇ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਕਢਿ ਮਾਖਨ ਕੇ ਗਟਕਾਰੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 982}

pdArQ:- rwm—hy myry rwm! lyhu aubwry—aubwir lyhu, mYƒ bcw lY [ pkir—PV ky [ AwnI—ilAWdI [ lwj—Srm [ lwj invwry—ngn hox dI Srm qoN bcwieAw [1[rhwau[

jwck—mMgqy [ mwgau—mwgauN, mYN mMgdw hW [ ipAwry—hy ipAwry! inq—sdw [ srDw—qWG [ siqgurU kI srDw—gurU ƒ imlx dI qWG [ mo kau—mYƒ [ hir—hy hrI! guru myil—gurU imlw [ svwry—(myrw jIvn) svwr [1[

swkq krm—prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K dy kMm [ mQIAY—irVkIdw hY [ Jol Julwry—muV muV irVkdw hY [ imil—iml ky [ prm pdu—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ kiF—(du`D ivcoN) k`F ky [ gtkwry—gtkwry mwrdw hY; suAwd lw lw ky KWdw hY [2[

ArQ:- hy myry rwm! imhr kr, (mYƒ ivkwrW dy h`ilAW qoN) bcw lY (ausy qrHW bcw lY) ijvyN (jdoN) duStW ny dRopqI ƒ PV ky ilAWdw sI (qdoN) hy hrI! qUM aus ƒ ngn hox dI Srm qoN bcwieAw sI [1[rhwau[

hy ipAwry hrI! imhr kr, AsI (qyry dr dy) mMgqy hW, mYN (qyry dr qoN) iek dwn mMgdw hW [ (myry mn ivc) sdw gurU ƒ imlx dI qWG l`gI rihMdI hY, hy hrI! mYƒ gurU imlw (qy myrw jIvn) svwr [1[

hy BweI! prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K dy kMm (ieauN ivArQ) hn ijvyN pwxI irVkIdw hY [ swkq mnu`K (mwno) sdw pwxI hI irVkdw rihMdw hY [ pr ijs mnu`K ny swD sMgiq ivc iml ky sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kIqw, auh (mwno, du`D ivcoN) m`Kx k`F ky m`Kx dy suAwd lWdw hY [2[

ਨਿਤ ਨਿਤ ਕਾਇਆ ਮਜਨੁ ਕੀਆ ਨਿਤ ਮਲਿ ਮਲਿ ਦੇਹ ਸਵਾਰੇ ॥ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਮਨਿ ਬਚਨ ਨ ਭਾਏ ਸਭ ਫੋਕਟ ਚਾਰ ਸੀਗਾਰੇ ॥੩॥ ਮਟਕਿ ਮਟਕਿ ਚਲੁ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਗੁਨ ਸਾਰੇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇਵਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਈ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰ ਅਲਖੁ ਲਖਾਰੇ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 982-983}

pdArQ:- inq—sdw [ kwieAw—srIr [ mjnu—ieSnwn [ mil—ml ky [ dyh—srIr [ svwry—svwrdw hY, sw&-suQrw bxWdw hY [ min—mn ivc [ Bwey—cMgy l`gy [ cwr—suMdr [ Pokt—Poky, ivArQ [3[

mtik—mtk ky, mOj nwl, Awqmk Afolqw ivc [ clu—qur, jIvn-s&r ivc qur [ sKI—hy sKI! swry—swir, sMBwl, ihrdy ivc vsweI r`K [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ syvw—BgqI [ pRB BweI—pRBU ƒ cMgI l`gdI hY [ mY—mYƒ (BI) [ siqgur—hy gurU! lKwry—lKwir, ivKw dy, sUJ b^S [ AlKu—auh pRBU ijs dw shI srUp ibAwn nwh ho sky [4[

ArQ:- hy BweI! ijhVw mnu`K sdw srIr dw ieSnwn krdw irhw, jo mnu`K sdw srIr ƒ hI ml ml ky sw&-suQrw bxWdw rihMdw hY, pr aus ƒ Awpxy mn ivc gurU dy bcn ipAwry nhIN l`gdy, aus dy ieh swry (srIrk) sohxy iSMgwr Poky hI rih jWdy hn [3[

hy sKI! hy shylI! mwlk-pRBU dy gux ihrdy ivc vsweI r`K, (qy ies qrHW) Awqmk Afolqw nwl jIvn-s&r ivc qur [ hy shylIey! gurU dI srn pY ky kIqI hoeI syvw-BgqI pRBU ƒ ipAwrI l`gdI hY [ hy siqgur! mYƒ (BI) Al`K pRBU dI sUJ b^S [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh