ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 981

ਨਟ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮ ਹਮ ਪਾਥਰ ਨਿਰਗੁਨੀਆਰੇ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਏ ਹਮ ਪਾਹਨ ਸਬਦਿ ਗੁਰ ਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਅਤਿ ਮੀਠਾ ਮੈਲਾਗਰੁ ਮਲਗਾਰੇ ॥ ਨਾਮੈ ਸੁਰਤਿ ਵਜੀ ਹੈ ਦਹ ਦਿਸਿ ਹਰਿ ਮੁਸਕੀ ਮੁਸਕ ਗੰਧਾਰੇ ॥੧॥ ਤੇਰੀ ਨਿਰਗੁਣ ਕਥਾ ਕਥਾ ਹੈ ਮੀਠੀ ਗੁਰਿ ਨੀਕੇ ਬਚਨ ਸਮਾਰੇ ॥ ਗਾਵਤ ਗਾਵਤ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਏ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਗੁਰਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੨॥ ਬਿਬੇਕੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਸਮਦਰਸੀ ਤਿਸੁ ਮਿਲੀਐ ਸੰਕ ਉਤਾਰੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਬਲਿਹਾਰੇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 981}

pdArQ:- rwm—hy rwm! pwQr—inrdeI, p`Qr-ic`q [ inrgunIAwry—gux-hIn [ imlwey—imlwie [ hm pwhn—swƒ p`QrW ƒ [ sbid—sbd dI rwhIN [ qwrY—qwir, pwr lµGw [1[rhwau[

siqgur—hy gurU! idRVwey—idRVwie, ihrdy ivc p`kw kr [ mYlwgru—cMdn [ mYlwgru mlgwry—cMdn dw cMdn, cMdn qoN BI sRySt [ nwmY—nwm dI rwhIN hI [ suriq vjI hY—ieh suriq pRbl huMdI hY ik [ dh idis—dsIN pwsIN [ musk—ksqUrI dI sugMDI [ gMDwry—sugMDI [1[

inrgux—iqRgux-AqIq, ijs auqy mwieAw dy iqMn guxW dw pRBwv nhIN pYNdw [ guir—gurU dI rwhIN [ nIky—cMgy [ smwry—ihrdy ivc vswey jw skdy hn [ gwvq gwvq gwey—hr vyly gwvxy SurU kIqy [ guir—gurU ny [ insqwry—pwr lµGw id`qy [2[

ibbyku—cMgy mMdy dI prK (krn ivc inpuMn) [ sm drsI—{sm—brwbr, ieko ijhw} sBnW ƒ ieko ijhw (ipAwr nwl) vyKx vwlw [ iqsu—aus gurU ƒ [ imlIAY—imlxw cwhIdw hY [ auqwry—auqwir, auqwr ky [ imilAY—{l&z ‘imlIAY’ Aqy ‘imilAY’ dw &rk cyqy r`Ko} jy iml pey [ prm pdu—sB qoN au~cw Awqmk drjw [ hau—mYN [ kY—qoN [3[

ArQ:- hy myry rwm! AsI jIv inrdeI hW, guxW qoN s`Kxy hW [ imhr kr imhr kr, swƒ gurU imlw [ swƒ p`QrW ƒ gurU dy Sbd dI rwhIN (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw [1[rhwau[

hy gurU! prmwqmw dw nwm (myry ihrdy ivc) p`kw kr, ieh nwm bhuq im`Tw hY qy (TMFk ApVwx ivc) cMdn qoN BI sRySt hY [ nwm dI brkiq nwl hI ieh suriq pRbl huMdI hY ik jgq ivc hr pwsy prmwqmw dI hsqI dI sugMDI psr rhI hY [1[

hy pRBU! qyrI is&iq-swlwh im`TI hY, ies auqy mwieAw dy iqMn guxW dw pRBwv nhIN pY skdw [ gurU dI rwhIN (qyrI is&iq-swlwh dy) sohxy bcn ihrdy ivc vswey jw skdy hn [ hy BweI! ijnHW mnu`KW ny hr vyly prmwqmw dy gux gwvxy SurU kIqy, gux gWidAW auhnW ƒ gurU ny (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw id`qw [2[

hy BweI! gurU cMgy mMdy kMmW dI prK krn ivc inpuMn hY, gurU sB jIvW ƒ ieko ijhw ipAwr nwl vyKx vwlw hY [ (Awpxy mn dy swry) SMky dUr kr ky aus (gurU) ƒ imlxw cwhIdw hY [ jy gurU iml pey, qW sB qoN au~cI Awqmk AvsQw pRwpq ho jWdI hY [ mYN gurU qoN sdky hW [3[

ਪਾਖੰਡ ਪਾਖੰਡ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭਰਮੇ ਲੋਭੁ ਪਾਖੰਡੁ ਜਗਿ ਬੁਰਿਆਰੇ ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਵਹਿ ਜਮਕਾਲੁ ਖੜਾ ਸਿਰਿ ਮਾਰੇ ॥੪॥ ਉਗਵੈ ਦਿਨਸੁ ਆਲੁ ਜਾਲੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲੈ ਬਿਖੁ ਮਾਇਆ ਕੇ ਬਿਸਥਾਰੇ ॥ ਆਈ ਰੈਨਿ ਭਇਆ ਸੁਪਨੰਤਰੁ ਬਿਖੁ ਸੁਪਨੈ ਭੀ ਦੁਖ ਸਾਰੇ ॥੫॥ ਕਲਰੁ ਖੇਤੁ ਲੈ ਕੂੜੁ ਜਮਾਇਆ ਸਭ ਕੂੜੈ ਕੇ ਖਲਵਾਰੇ ॥ ਸਾਕਤ ਨਰ ਸਭਿ ਭੂਖ ਭੁਖਾਨੇ ਦਰਿ ਠਾਢੇ ਜਮ ਜੰਦਾਰੇ ॥੬॥ ਮਨਮੁਖ ਕਰਜੁ ਚੜਿਆ ਬਿਖੁ ਭਾਰੀ ਉਤਰੈ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਜਿਤਨੇ ਕਰਜ ਕਰਜ ਕੇ ਮੰਗੀਏ ਕਰਿ ਸੇਵਕ ਪਗਿ ਲਗਿ ਵਾਰੇ ॥੭॥ ਜਗੰਨਾਥ ਸਭਿ ਜੰਤ੍ਰ ਉਪਾਏ ਨਕਿ ਖੀਨੀ ਸਭ ਨਥਹਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭੁ ਖਿੰਚੈ ਤਿਵ ਚਲੀਐ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ॥੮॥੨॥ {ਪੰਨਾ 981}

pdArQ:- pwKMf—(mwieAw Awidk btorn leI Dwrimk) ivKwvy [ kir—kr ky [ kir kir—muV muV kr ky [ Brmy—Btkdy iPrdy hn [ jig—jgq ivc [ buirAwry—bVy BYVy [ hliq—ies lok ivc [ pliq—prlok ivc [ hovih—huMdy hn {bhu-vcn} [ isir—isr auqy [ mwry—mwrdw hY, Awqmk mOqy mwrI jWdw hY [4[

augvY—au~gdw hY, cVHdw hY [ Awlu—{AwlX} Gr [ Awlu jwlu—jwl-rUp Gr dy DMDy [ ibKu—zhr, Awqmk mOq ilAwaux vwlI [ ibsQwry—iKlwry [ rYin—rwq [ supnµqru—supinAW ivc Zlqwn [ supnY BI—supny ivc BI [ ibKu swry—zhr ƒ sMBwldw hY [5[

klru Kyqu—auh Kyq ijs ivc k`lr dy kwrn &sl nhIN au~gdI, auh ihrdw-Kyq ijs ivc nwm-bIj nhIN au~gdw [ kUVu—nwsvMq pdwrQW dw moh [ jmwieAw—bIiqAw [ Klvwry—KlvwV [ swkq nr—pRBU nwloN tu`ty hoey mnu`K [ siB—swry [ BUK BuKwny—Bu`Ky hI Bu`Ky, hr vyly Bu`Ky, hr vyly iqRSnw dy mwry hoey [ jm dir—jm dy dr qy [ jMdwr—blI [ TwFy—Kloqy hoey [6[

mnmuK—mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ ibKu krju—Awqmk mOq ilAwaux vwlw krzw [ vIcwry—vIcwry, ivcwr ky [ krj ky mMgIey—krzw lYx vwly, ijnHW dy krzy hyT Ps gey, krz-^wh, jm-dUq [ kir syvk—syvk bxw ky [ pig lig—pYr ivc l`g ky, crnIN l`g ky [ vwry—roky gey [7[

jgMnwQ—jgq dw nwQ [ siB jMqR—swry jIv [ aupwey—pYdw kIqy hoey [ nik KInI—n`koN ivMnHy hoey [ nQhwry—n`Q vwly, v`s ivc [ nwnk—hy nwnk! iKMcY—iK`cdw hY [ BwvY—cMgw l`gdw hY [8[

ArQ:- (hy BweI! mwieAw Awidk btorn leI AnykW Dwrimk) idKwvy sdw kr kr ky (jIv) Btkdy iPrdy hn [ ieh loB qy ieh (Dwrimk) ivKwvw jgq ivc ieh bVy BYVy (vYrI) hn [ ies lok ivc Aqy prlok ivc (ieh sdw) duKdweI huMdy hn, (iehnW dy kwrn) jmkwl (jIvW dy) isr auqy Kloqw hoieAw (sBnW ƒ) Awqmk mOqy mwrI jWdw hY [4[

(hy BweI! jdoN) idn cVHdw hY (ausy vyly loB-vs jIv) Gr dy DMDy, Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw dy iKlwry SurU krdw hY; (jdoN) rwq Aw geI (qdoN jIv idn vwly kIqy DMiDAW Anuswr) supinAW ivc Zlqwn ho igAw, supny ivc BI Awqmk mOq ilAwaux vwly du`KW ƒ hI sMBwldw hY [5[

hy BweI! prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`KW dw ieh ihrdw-Kyq k`lr hY (ijs ivc nwm-bIj nhIN au~g skdw [ swkq) aus ivc nwsvMq pdwrQW dw moh hI bIjdy rihMdy hn, Aqy moh mwieAw dy KlvwVy hI iek`Ty krdy hn [ (ies dw is`tw ieh inkldw hY ik) swkq mnu`K hr vyly iqRSnw dy mwry hoey rihMdy hn, qy, blI jmrwj dy dr qy Kloqy rihMdy hn (jmW dy v`s pey rihMdy hn) [6[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMidAW dy isr auqy Awqmk mOq ilAwaux vwlw (ivkwrW dw) krzw ciVHAw rihMdw hY, gurU dy Sbd ƒ mn ivc vswieAW hI ieh krzw auqrdw hY [ (jdoN mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, qdoN) krzw mMgx vwly iehnW swry hI jmdUqW ƒ (gur-Sbd dw Awsrw lYx vwilAW dw) syvk bxw ky auhnW dI crnIN lw ky rok id`qw jWdw hY [7[

hy nwnk! (AwK—hy BweI jIvW dy BI kIh v`s?) ieh swry jIv jgq dy nwQ-pRBU dy pYdw kIqy hoey hn, n`ko-ivMnHy hoey (pSUAW vWg) sB ausy dy v`s ivc hn [ ijvyN pRBU (jIvW dI n`Q) iK`cdw hY, ijvyN ipAwry rwm dI rzw huMdI hY iqvyN hI (jIvW ƒ) qurnw pYNdw hY [8[2[

ਨਟ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਿ ਨਾਵਾਰੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਗਿਆਨੁ ਮਜਨੁ ਹੈ ਨੀਕੋ ਮਿਲਿ ਕਲਮਲ ਪਾਪ ਉਤਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਗਤਿ ਕਾ ਗੁਨੁ ਬਹੁਤੁ ਅਧਿਕਾਈ ਪੜਿ ਸੂਆ ਗਨਕ ਉਧਾਰੇ ॥ ਪਰਸ ਨਪਰਸ ਭਏ ਕੁਬਿਜਾ ਕਉ ਲੈ ਬੈਕੁੰਠਿ ਸਿਧਾਰੇ ॥੧॥ ਅਜਾਮਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿ ਕੀਨੀ ਕਰਿ ਨਾਰਾਇਣ ਬੋਲਾਰੇ ॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕੈ ਮਨਿ ਭਾਇ ਭਾਵਨੀ ਜਮਕੰਕਰ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰੇ ॥੨॥ ਮਾਨੁਖੁ ਕਥੈ ਕਥਿ ਲੋਕ ਸੁਨਾਵੈ ਜੋ ਬੋਲੈ ਸੋ ਨ ਬੀਚਾਰੇ ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੈ ਤ ਦਿੜਤਾ ਆਵੈ ਹਰਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 981}

pdArQ:- rwm—hy rwm! hir—hy hrI! AMimRqsir—Awqmk jIvn dyx vwly nwm-jl dy srovr ivc [ nwvwry—ieSnwn krWdw hY [ siqguir—gurU ivc [ igAwnu—Awqmk jIvn dI sUJ [ mjnu—ieSnwn [ nIko—sohxw, cMgw [ imil—(gurU ƒ) iml ky [ klml—pwp [ auqwry—lwh lYNdw hY [1[rhwau[

gunu—pRBwv, Asr, lwB [ AiDkweI—vDIk [ piV—pVH ky [ sUAw—{_uk} qoqw [ auDwry—pwr lµGw lYNdw hY [ prsn prs—{Ôp_L—Cuh} bhuq vDIAw Cuh (sRI ik®Sn jI dy crnW dI) [ kau—ƒ [ bYkuMiT—bYkuMT ivc [ isDwrY—phuMcdy hn [1[

puqR pRiq—pu`qr vwsqy [ kInI—kIqI hoeI [ kih—AwK AwK ky [ bolwry—bulWdw hY [ kY min—dy mn ivc [ Bwie—Bw geI, psMd Aw geI, cMgI l`gI [ BwvnI—srDw [ kMkr—{ikzkr} nOkr [ jm kMkr—jmrwj dy nOkr, jmdUq [ mwir—mwr ky [ ibdwry—nws kr id`qy [2[

kQY—(inrw) zbwnI AwKdw hY [ kiQ—zbwnI AwK ky [ idVqw—pikAweI, XkIn [ nwim—nwm dI rwhIN [ insqwry—(gurU) pwr lµGw dyNdw hY [3[

ArQ:- hy rwm! hy hrI! (ijhVw mnu`K qyrI imhr nwl) Awqmk jIvn dyx vwly qyry nwm-jl dy sr ivc (Awpxy mn ƒ) ieSnwn krWdw hY, (auh mnu`K gurU ƒ) iml ky (Awpxy swry) pwp ivkwr lwh lYNdw hY [ (gurU dI rwhIN) Awqmk jIvn dI sUJ hI gurU (-srovr) ivc sohxw ieSnwn hY [1[rhwau[

hy BweI! sMgiq dw Asr bhuq AiDk hoieAw krdw hY, (vyKo,) qoqw (ginkw pwsoN ‘rwm nwm’) pVH ky ginkw ƒ (ivkwrW dy smuMdr qoN) pwr lµGw igAw [ kuibjw ƒ (sRI ik®Sn jI dy crnW dI) sRySt Coh pRwpq hoeI, (auh Coh) aus ƒ bYkuMT ivc BI lY phuMcI [1[

hy BweI! Ajwml dI Awpxy pu`qr (nwrwiex) nwl kIqI hoeI pRIq (jgq-pRisD hY [ Ajwml Awpxy pu`qr ƒ) nwrwiex nwm nwl bulWdw sI (nwrwiex AwKidAW aus dI pRIq nwrwiex-pRBU nwl BI bx geI) [ ipAwry mwlk pRBU nwrwiex dy mn ivc (Ajwml dI auh) pRIq psMd Aw geI, aus ny jmdUqW ƒ mwr ky (Ajwml qoN pry) Bjw id`qw [2[

pr, hy BweI! jy mnu`K inrw zbwnI g`lW hI krdw hY qy g`lW kr ky inrw lokW ƒ hI suxWdw hY (aus ƒ Awp ƒ ies dw koeI lwB nhIN huMdw); jo kuJ auh boldw hY aus ƒ Awpxy mn ivc nhIN vsWdw [ jdoN mnu`K (gurU dI) swD sMgiq ivc iml bYTdw hY jdoN aus dy AMdr srDw b`JdI hY, (gurU aus ƒ) prmwqmw dy nwm (ivc joV ky sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw dyNdw hY [3[

ਜਬ ਲਗੁ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਹੈ ਸਾਬਤੁ ਤਬ ਲਗਿ ਕਿਛੁ ਨ ਸਮਾਰੇ ॥ ਜਬ ਘਰ ਮੰਦਰਿ ਆਗਿ ਲਗਾਨੀ ਕਢਿ ਕੂਪੁ ਕਢੈ ਪਨਿਹਾਰੇ ॥੪॥ ਸਾਕਤ ਸਿਉ ਮਨ ਮੇਲੁ ਨ ਕਰੀਅਹੁ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰੇ ॥ ਸਾਕਤ ਬਚਨ ਬਿਛੂਆ ਜਿਉ ਡਸੀਐ ਤਜਿ ਸਾਕਤ ਪਰੈ ਪਰਾਰੇ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 981}

pdArQ:- jb lgu—jdoN qk [ jIau—ijMd [ ipMfu—srIr [ swbqu—kwiem [ qb lig—qdoN qk {l&z ‘lgu’ Aqy ‘lig’ dw ieko hI ArQ hY} [ n smwry—nhIN sMBwldw, Awqmk jIvn dI sWB-sMBwl nhIN krdw [ mMdir—Gr ivc [ Awig—A`g [ kUpu—KUh [ pinhwry—pinhwrw, pwxI k`Fx vwlw [4[

swkq isau—pRBU nwloN tu`ty hoey mnu`K nwl [ mn—hy mn! mylu—sMbMD, sWJ, bhx-Klox [ ijin—ijs (swkq) ny [ ibswry—Bulw id`qw hY [ fsIAY—fisAw jWdw hY [ qij—iqAwg ky [ prwry—hor pry [5[

ArQ:- hy BweI! jdoN qk ijMd qy srIr (dw myl) kwiem rihMdw hY, qdoN qk (pRBU nwloN tu`tw hoieAw mnu`K pRBU dI Xwd ƒ) ihrdy ivc nhIN vsWdw, (ies dw hwl ausy mnu`K vWg smJo, ijs dy) Gr-mhl ivc jdoN A`g l`gdI hY qdoN KUh pu`t ky pwxI k`Fdw hY (A`g buJwx leI) [4[

hy myry mn! ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm au~kw hI Bulw id`qw hY (auh swkq hY, aus) swkq nwl kdy sWJ nwh pwxI, ikauNik swkq dy bcnW nwl mnu`K ieauN fMigAw jWdw hY ijvyN s`p-TUhyN dy fMg nwl [ swkq (dw sMg) C`f ky aus qoN pry hI hor pry rihxw cwhIdw hY [5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh